Forwarded from چکیده‌ها و گزیده‌های کتاب‌ها (Mohammad Darzi)
ایستگاه بعد: ابرانسان خردمند
حدود ۱۰۰٬۰۰۰ سال پیش نیاکان خردمند ما بیشتر تو آفریقا زندگی می‌کردن. اگر به‌شون یه مدل موی خوب، شلوار جین و تی‌شرت به جای پوست حیوونها می‌دادی، دقیقاً شبیه مردم امروزی می‌شدن. ولی این انسان‌‌های خردمند باستانی تفاوت‌های زیادی با ما داشتن.
مثل بقیه‌ی انسانها، انسان‌‌های خردمند هم آتیش و ابزار داشتن. پس می‌تونستن شیر‌ها رو بترسونن و حتی بعضی از حیوونهای بزرگ رو هم شکار کنن. ولی نمی‌دونستن که چطوری گندم بکارن یا اسب‌سواری کنن. نمی‌دونستن که چطوری قطار یا کشتی بسازن و هیچ روستایی هم نداشتن، چه برسه به شهر‌های بزرگ. تعدادشون هم خیلی کم بود. تو تمام آفریقا شاید کمتر از ۱۰۰٬۰۰۰ انسان خردمند وجود داشت. می‌تونستی همه‌شون رو تو یه استادیوم بزرگ فوتبال جا بدی. اون‌موقع‌ها مهم‌ترین حیوونهای کره‌ی زمین انسان‌‌های خردمند نبودن –البته هنوز. شاید وال‌‌ها بودن... یا مورچهها.
و بعد حدود ۵۰٬۰۰۰ سال پیش همه‌چی تغییر کرد. فاجعه‌ی بزرگی رو کره‌ی زمین اتفاق افتاد و فلورسی‌های کوچیک، نئاندرتالها، دنیسووایی‌ها و همه‌ی گونه‌های دیگه‌ی انسان رو کشت –به‌جز انسان خردمند. این فاجعه چی بود؟ شهاب‌سنگی از فضا نبود. فوران آتشفشان عظیمی نبود. زلزله هم نبود. نه... این فاجعه نیاکان خود ما بودن.
همون موقع‌‌ها یه چیز خیلی عجیبی برای نیاکانمون اتفاق افتاد که خیلی قدرتمندشون کرد. برات سوال شده که اون اتفاق چی بود؟ اتفاقاً خیلی هم جذاب و کنجکاوکننده‌ست. ولی بعداً درباره‌ش توضیح می‌دیم –تو یه داستان کارآگاهی باحال. باید به خوندن این کتاب ادامه بدی تا به انتهای این راز برسی! فعلاً این رو می‌گیم که این اتفاق تاثیر شگفت‌آوری داشت: انسان‌‌های خردمند تو سراسر دنیا پخش شدن و هر موقع به دره یا جزیر‌ه‌ای می‌رسیدن، تمام گونه‌های دیگه‌ی انسانی که اونجاها زندگی می‌کردن به‌سرعت ناپدید می‌شدن.
مثلاً وقتی ابرانسان‌‌های خردمند به اروپا رسیدن؛ همه‌ی گلابی‌‌ها رو چیدن، همه‌ی توت‌‌ها رو خوردن و همه‌ی گوزن‌‌ها رو شکار کردن. نئاندرتالها چیزی برای خوردن براشون باقی نموند، پس از گرسنگی مردن؛ و اگر هر نئاندرتالی جلوی خردمندها رو می‌گرفت تا نذاره همه‌ی غذا‌ها رو بخورن، احتمالاً خردمندها می‌کشتنش.
بعدش نیاکان ما به سیبری رفتن و همه‌ی غذا‌ها رو از دنیسووایی‌ها گرفتن و به فلورس رفتن و... چیزی که می‌دونی، به زودی هیچ انسان کوچیک و فیل کوچیکی زنده نبود. وقتی همه‌ی انسان‌‌های دیگه از بین رفتن نیاکانمون باز راضی نشده بودن. با این‌که حالا خیلی قدرتمند شده بودن، اونها حتی قدرت بیشتر و غذای بیشتری می‌خواستن، پس گاهی اوقات با هم‌دیگه می‌جنگیدن.
📓 ما توقف‌ناپذیرها: چطور انسانها کره‌ی زمین رو تصرف کردن؟
✍🏿 یووال نوح هراری
🔛 ع. کاظمی
@Chekide_ha
حدود ۱۰۰٬۰۰۰ سال پیش نیاکان خردمند ما بیشتر تو آفریقا زندگی می‌کردن. اگر به‌شون یه مدل موی خوب، شلوار جین و تی‌شرت به جای پوست حیوونها می‌دادی، دقیقاً شبیه مردم امروزی می‌شدن. ولی این انسان‌‌های خردمند باستانی تفاوت‌های زیادی با ما داشتن.
مثل بقیه‌ی انسانها، انسان‌‌های خردمند هم آتیش و ابزار داشتن. پس می‌تونستن شیر‌ها رو بترسونن و حتی بعضی از حیوونهای بزرگ رو هم شکار کنن. ولی نمی‌دونستن که چطوری گندم بکارن یا اسب‌سواری کنن. نمی‌دونستن که چطوری قطار یا کشتی بسازن و هیچ روستایی هم نداشتن، چه برسه به شهر‌های بزرگ. تعدادشون هم خیلی کم بود. تو تمام آفریقا شاید کمتر از ۱۰۰٬۰۰۰ انسان خردمند وجود داشت. می‌تونستی همه‌شون رو تو یه استادیوم بزرگ فوتبال جا بدی. اون‌موقع‌ها مهم‌ترین حیوونهای کره‌ی زمین انسان‌‌های خردمند نبودن –البته هنوز. شاید وال‌‌ها بودن... یا مورچهها.
و بعد حدود ۵۰٬۰۰۰ سال پیش همه‌چی تغییر کرد. فاجعه‌ی بزرگی رو کره‌ی زمین اتفاق افتاد و فلورسی‌های کوچیک، نئاندرتالها، دنیسووایی‌ها و همه‌ی گونه‌های دیگه‌ی انسان رو کشت –به‌جز انسان خردمند. این فاجعه چی بود؟ شهاب‌سنگی از فضا نبود. فوران آتشفشان عظیمی نبود. زلزله هم نبود. نه... این فاجعه نیاکان خود ما بودن.
همون موقع‌‌ها یه چیز خیلی عجیبی برای نیاکانمون اتفاق افتاد که خیلی قدرتمندشون کرد. برات سوال شده که اون اتفاق چی بود؟ اتفاقاً خیلی هم جذاب و کنجکاوکننده‌ست. ولی بعداً درباره‌ش توضیح می‌دیم –تو یه داستان کارآگاهی باحال. باید به خوندن این کتاب ادامه بدی تا به انتهای این راز برسی! فعلاً این رو می‌گیم که این اتفاق تاثیر شگفت‌آوری داشت: انسان‌‌های خردمند تو سراسر دنیا پخش شدن و هر موقع به دره یا جزیر‌ه‌ای می‌رسیدن، تمام گونه‌های دیگه‌ی انسانی که اونجاها زندگی می‌کردن به‌سرعت ناپدید می‌شدن.
مثلاً وقتی ابرانسان‌‌های خردمند به اروپا رسیدن؛ همه‌ی گلابی‌‌ها رو چیدن، همه‌ی توت‌‌ها رو خوردن و همه‌ی گوزن‌‌ها رو شکار کردن. نئاندرتالها چیزی برای خوردن براشون باقی نموند، پس از گرسنگی مردن؛ و اگر هر نئاندرتالی جلوی خردمندها رو می‌گرفت تا نذاره همه‌ی غذا‌ها رو بخورن، احتمالاً خردمندها می‌کشتنش.
بعدش نیاکان ما به سیبری رفتن و همه‌ی غذا‌ها رو از دنیسووایی‌ها گرفتن و به فلورس رفتن و... چیزی که می‌دونی، به زودی هیچ انسان کوچیک و فیل کوچیکی زنده نبود. وقتی همه‌ی انسان‌‌های دیگه از بین رفتن نیاکانمون باز راضی نشده بودن. با این‌که حالا خیلی قدرتمند شده بودن، اونها حتی قدرت بیشتر و غذای بیشتری می‌خواستن، پس گاهی اوقات با هم‌دیگه می‌جنگیدن.
📓 ما توقف‌ناپذیرها: چطور انسانها کره‌ی زمین رو تصرف کردن؟
✍🏿 یووال نوح هراری
🔛 ع. کاظمی
@Chekide_ha
👍2
Forwarded from چکیده‌ها و گزیده‌های کتاب‌ها (Mohammad Darzi)
چی می‌شد اگر...؟
تصورش شگفت‌انگیزه که اگر نیاکان ما برخورد بهتری داشتن و اجازه می‌دادن که نئاندرتالها و فلورسی‌ها به زندگی‌شون ادامه بدن و پیشرفت کنن، جهان چه شکلی می‌شد. اگر این انسانها امروز بین ما زندگی می‌کردن چی می‌شد؟
شاید بعضی از بچه‌های نئاندرتالها تو تیم دو و میدانی مدرسه بودن. شاید همسایه‌ی کناری‌تون مهاجر‌های کوچیک فلورس بودن. سیاست و دین چطور؟ دنیسووایی‌ها می‌تونستن رای بدن؟ روحانیون ازدواج یه نئاندرتال با یه خردمند رو ثبت می‌کردن؟ یه نئاندرتال می‌تونست کشیش، اسقف، خاخام یا امام بشه؟
دوست داشتی یه دوست نئاندرتال داشتی؟
اگر انسان‌‌های دیگه‌ای با ما زنده می‌موندن شاید حتی طوری که خودمون رو می‌بینم هم تغییر می‌کرد. امروز بیشتر انسانها فکر می‌کنن که ما موجودات خیلی خاصی هستیم. اگر سعی کنی به‌شون بگی که انسانها حیوون هستن، بیشترشون عصبانی می‌شن چون فکر می‌کنن ما کاملاً از حیوونها متفاوتیم.
مردم احتمالاً به‌خاطر این‌که زمانی تمام گونه‌های دیگه‌ی انسان ناپدید شدن فکر می‌کنن هیچ چیزی شبیه به ما روی زمین نبوده. تصور این‌که ما انسان‌‌های خردمند مثل بقیه‌ی حیوونها نیستیم راحته. ولی اگر نئاندرتالها یا فلورسی‌ها زنده می‌موندن؛ برای ما خیلی سخت‌تر می‌شد که فکر کنیم خاصیم. شاید به همین دلیل نیاکان ما از دست بقیه‌ی انسانها خلاص شدن.
ولی نیاکان ما چطور تونستن به بقیه‌ی انسانها غلبه کنن؟ نئاندرتالها از اونها قوی‌تر بودن. دنیسووایی‌ها با مکان‌‌های سرد سازگارتر بودن و انسان‌‌های کوچیک فلورس برای زنده‌موندن به غذای کمتری احتیاج داشتن... ولی باز نیاکان ما تونستن سیاره‌ی زمین رو فتح کنن. قدرت فوق‌العاده‌شون چی بود؟
📓 ما توقف‌ناپذیرها: چطور انسانها کره‌ی زمین رو تصرف کردن؟
✍🏿 یووال نوح هراری
🔛 ع. کاظمی
@Chekide_ha
تصورش شگفت‌انگیزه که اگر نیاکان ما برخورد بهتری داشتن و اجازه می‌دادن که نئاندرتالها و فلورسی‌ها به زندگی‌شون ادامه بدن و پیشرفت کنن، جهان چه شکلی می‌شد. اگر این انسانها امروز بین ما زندگی می‌کردن چی می‌شد؟
شاید بعضی از بچه‌های نئاندرتالها تو تیم دو و میدانی مدرسه بودن. شاید همسایه‌ی کناری‌تون مهاجر‌های کوچیک فلورس بودن. سیاست و دین چطور؟ دنیسووایی‌ها می‌تونستن رای بدن؟ روحانیون ازدواج یه نئاندرتال با یه خردمند رو ثبت می‌کردن؟ یه نئاندرتال می‌تونست کشیش، اسقف، خاخام یا امام بشه؟
دوست داشتی یه دوست نئاندرتال داشتی؟
اگر انسان‌‌های دیگه‌ای با ما زنده می‌موندن شاید حتی طوری که خودمون رو می‌بینم هم تغییر می‌کرد. امروز بیشتر انسانها فکر می‌کنن که ما موجودات خیلی خاصی هستیم. اگر سعی کنی به‌شون بگی که انسانها حیوون هستن، بیشترشون عصبانی می‌شن چون فکر می‌کنن ما کاملاً از حیوونها متفاوتیم.
مردم احتمالاً به‌خاطر این‌که زمانی تمام گونه‌های دیگه‌ی انسان ناپدید شدن فکر می‌کنن هیچ چیزی شبیه به ما روی زمین نبوده. تصور این‌که ما انسان‌‌های خردمند مثل بقیه‌ی حیوونها نیستیم راحته. ولی اگر نئاندرتالها یا فلورسی‌ها زنده می‌موندن؛ برای ما خیلی سخت‌تر می‌شد که فکر کنیم خاصیم. شاید به همین دلیل نیاکان ما از دست بقیه‌ی انسانها خلاص شدن.
ولی نیاکان ما چطور تونستن به بقیه‌ی انسانها غلبه کنن؟ نئاندرتالها از اونها قوی‌تر بودن. دنیسووایی‌ها با مکان‌‌های سرد سازگارتر بودن و انسان‌‌های کوچیک فلورس برای زنده‌موندن به غذای کمتری احتیاج داشتن... ولی باز نیاکان ما تونستن سیاره‌ی زمین رو فتح کنن. قدرت فوق‌العاده‌شون چی بود؟
📓 ما توقف‌ناپذیرها: چطور انسانها کره‌ی زمین رو تصرف کردن؟
✍🏿 یووال نوح هراری
🔛 ع. کاظمی
@Chekide_ha
👍2
Forwarded from چکیده‌ها و گزیده‌های کتاب‌ها (Mohammad Darzi)
ماجراجویی‌های موزگونه
خب چی فکر می‌کنی؟ ۵۰٬۰۰۰ سال پیش چه اتفاقی افتاد؟ انسان‌‌های خردمند چه قدرت فوق‌العاده‌ای کسب کردن که به‌شون اجازه داد الان امپراتور‌های سیاره باشن؟ جواب مشخص نیست. سوپرمن، مردعنکبوتی، واندروومن و همه‌ی ابرقهرمان‌‌های کامیک‌ها چون قوی و سریع و شجاع‌ان قدرتمند هستن. ولی خردمندها از نئاندرتالها قوی‌تر و سریع‌تر و شجاع‌تر نبودن – یا حتی از خیلی از حیوونها. تو دعوا با یه گرگ، کروکدیل یا یه شامپانزه، یه خردمند شانس خیلی کمی برای برنده‌شدن داره. حتی یه مادربزرگ پیر شامپانزه می‌تونه قهرمان بوکس جهان رو شکست بده.
تنها دلیلی که ما می‌تونیم گرگ‌‌ها رو بترسونیم و شامپانزه‌‌ها رو تو باغ‌وحش زندانی کنیم اینه که ما تو تعداد خیلی زیاد با هم همکاری می‌کنیم. یه انسان نمی‌تونه یه شامپانزه رو شکست بده، ولی هزاران انسان می‌تونن دستاورد‌های خارق‌العاده‌ای داشته باشن که حتی شامپانزه‌‌ها نمی‌تونن تصورشون کنن. و این به لطف قدرت پنهان و فوق‌العاده‌ی ماست؛ این‌که می‌تونیم بهتر از هر حیوون دیگه‌ای همکاری کنیم. ما حتی می‌تونیم با غریبهها هم همکاری کنیم.
مثلاً آخرین میو‌های که خوردی رو درنظر بگیر. شاید موز بوده. اون موز از کجا اومده بود؟ اگر شامپانزه بودی باید می‌رفتی جنگل و خودت موز رو می‌چیدی. ولی چون انسانی، معمولاً رو کمک غریبهها حساب می‌کنی. افراد خیلی کمی خودشون موزهاشون رو می‌چینن ولی اکثراً کسی که هیچ‌وقت ندیدیش و نمی‌بینیش، این موز رو هزاران کیلومتر دورتر از تو پرورش داده. بعدش غریبه‌های دیگه‌ای اون رو توی کامیون، کشتی یا قطار گذاشتن و تا مغازه‌ی محله‌تون حمل کردن. بعد تو رفتی تو اون مغازه، موزت رو انتخاب کردی، بردی صندوق و به صندوق‌دار پولش رو دادی. تو این‌طوری موزت رو خریدی.
قبل از این‌که اون موز به دستت برسه چند نفر به‌ش دست زدن؟ چند نفرشون رو شخصاً می‌شناسی؟ شاید هیچ‌کدوم‌شون رو نمی‌شناسی... ولی اونها به تو کمک کردن که بتونی موز داشته باشی... بیشتر بخونین
📓 ما توقف‌ناپذیرها: چطور انسانها کره‌ی زمین رو تصرف کردن؟
✍🏿 یووال نوح هراری
🔛 ع. کاظمی
@Chekide_ha
خب چی فکر می‌کنی؟ ۵۰٬۰۰۰ سال پیش چه اتفاقی افتاد؟ انسان‌‌های خردمند چه قدرت فوق‌العاده‌ای کسب کردن که به‌شون اجازه داد الان امپراتور‌های سیاره باشن؟ جواب مشخص نیست. سوپرمن، مردعنکبوتی، واندروومن و همه‌ی ابرقهرمان‌‌های کامیک‌ها چون قوی و سریع و شجاع‌ان قدرتمند هستن. ولی خردمندها از نئاندرتالها قوی‌تر و سریع‌تر و شجاع‌تر نبودن – یا حتی از خیلی از حیوونها. تو دعوا با یه گرگ، کروکدیل یا یه شامپانزه، یه خردمند شانس خیلی کمی برای برنده‌شدن داره. حتی یه مادربزرگ پیر شامپانزه می‌تونه قهرمان بوکس جهان رو شکست بده.
تنها دلیلی که ما می‌تونیم گرگ‌‌ها رو بترسونیم و شامپانزه‌‌ها رو تو باغ‌وحش زندانی کنیم اینه که ما تو تعداد خیلی زیاد با هم همکاری می‌کنیم. یه انسان نمی‌تونه یه شامپانزه رو شکست بده، ولی هزاران انسان می‌تونن دستاورد‌های خارق‌العاده‌ای داشته باشن که حتی شامپانزه‌‌ها نمی‌تونن تصورشون کنن. و این به لطف قدرت پنهان و فوق‌العاده‌ی ماست؛ این‌که می‌تونیم بهتر از هر حیوون دیگه‌ای همکاری کنیم. ما حتی می‌تونیم با غریبهها هم همکاری کنیم.
مثلاً آخرین میو‌های که خوردی رو درنظر بگیر. شاید موز بوده. اون موز از کجا اومده بود؟ اگر شامپانزه بودی باید می‌رفتی جنگل و خودت موز رو می‌چیدی. ولی چون انسانی، معمولاً رو کمک غریبهها حساب می‌کنی. افراد خیلی کمی خودشون موزهاشون رو می‌چینن ولی اکثراً کسی که هیچ‌وقت ندیدیش و نمی‌بینیش، این موز رو هزاران کیلومتر دورتر از تو پرورش داده. بعدش غریبه‌های دیگه‌ای اون رو توی کامیون، کشتی یا قطار گذاشتن و تا مغازه‌ی محله‌تون حمل کردن. بعد تو رفتی تو اون مغازه، موزت رو انتخاب کردی، بردی صندوق و به صندوق‌دار پولش رو دادی. تو این‌طوری موزت رو خریدی.
قبل از این‌که اون موز به دستت برسه چند نفر به‌ش دست زدن؟ چند نفرشون رو شخصاً می‌شناسی؟ شاید هیچ‌کدوم‌شون رو نمی‌شناسی... ولی اونها به تو کمک کردن که بتونی موز داشته باشی... بیشتر بخونین
📓 ما توقف‌ناپذیرها: چطور انسانها کره‌ی زمین رو تصرف کردن؟
✍🏿 یووال نوح هراری
🔛 ع. کاظمی
@Chekide_ha
Telegraph
ماجراجویی‌های موزگونه
خب چی فکر می‌کنی؟ ۵۰٬۰۰۰ سال پیش چه اتفاقی افتاد؟ انسان‌‌های خردمند چه قدرت فوق‌العاده‌ای کسب کردن که به‌شون اجازه داد الان امپراتور‌های سیاره باشن؟ جواب مشخص نیست. سوپرمن، مردعنکبوتی، واندروومن و همه‌ی ابرقهرمان‌‌های کامیک‌ها چون قوی و سریع و شجاع‌ان قدرتمند…
👍2
Forwarded from چکیده‌ها و گزیده‌های کتاب‌ها (Mohammad Darzi)
چرا مورچهها ملکه دارن ولی وکیل ندارن
فقط یه گونه‌ی حیوونی دیگه هست که می‌تونه تو تعداد خیلی زیاد همکاری کنه: حشرات اجتماعی‌ای مثل مورچهها، زنبور‌ها و موریانه‌ها. همون‌طور که ما تو شهرها زندگی می‌کنیم، مورچهها و زنبور‌ها هم تو کلونی‌‌ها و کندو‌ها زندگی می‌کنن که گاهی اوقات هزاران عضو دارن. هزاران مورچه برای به‌دست‌آوردن غذا، نگهداری از بچهها، ساختن پل‌‌ها و حتی تو جنگ‌ها با هم همکاری می‌کنن.
بااین‌حال، فرق بزرگی بین مورچهها و انسانها هست: مورچهها فقط بلد هستن که به یه روش خودشون رو سازماندهی کنن. مثلاً یه گونه‌ی مورچه وجود داره به اسم مورچه‌ی کشاورز. اگر به یه گونه از این مورچه‌های کشاورز نگاه کنی می‌فهمی که همه‌ی کلونی‌‌ها دقیقاً شبیه به هم سازماندهی شدن. تو هر کلونی مورچهها خودشون رو به پنج دسته تقسیم می‌کنن: خوراکجوها، کارگرها، جنگجوها، پرستار‌ها و ملکهها.
خوراکجوها دنبال برداشت غلات و شکار حشرات کوچیک می‌رن که به‌عنوان غذا برای کندو ببرن. مورچه‌های کارگر تونل حفاری می‌کنن و کلونی می‌سازن. جنگجوها از کلونی محافظت می‌کنن و با بقیه‌ی حیوونها می‌جنگن. پرستار‌ها از بچه‌مورچه‌ها نگهداری می‌کنن و ملکه حکمران کلونی هست و تخم‌گذاری می‌کنه تا بچه‌مورچه‌های بیشتری به‌دنیا بیاره.
این تنها روشیه که این مورچهها بلدن که خودشون رو سازماندهی کنن. یه کلونی هیچ‌وقت علیه ملکه شورش نمی‌کنه و برای انتخاب مورچه‌های رئیس‌جمهور انتخابات برگزار نمی‌کنه. خوراکجوها و کارگرها هیچ‌موقع برای حقوق بیشتر اعتصاب نمی‌کنن. جنگجوها هیچ‌وقت تصمیم نمی‌گیرن که با کلونی همسایه پیمان صلح امضا کنن. پرستار‌ها هیچ‌وقت از شغلشون استعفا نمی‌دن تا وکیل، مجسمه‌ساز یا خواننده‌ی اوپرا بشن. مورچهها هیچ‌وقت غذای جدید، اسلحه‌ی جدید یا بازی جدیدی مثل تنیس ابداع نمی‌کنن. مورچه‌های کشاورز امروزی دقیقاً همون‌طوری زندگی می‌کنن که هزاران سال قبل زندگی می‌کردن.
برعکس مورچهها، ما انسانها همیشه درحال تغییر نوع همکاری‌مون با هم‌دیگه هستیم.
ما بازی‌‌های جدید ابداع می‌کنیم، لباس‌‌های جدید طراحی می‌کنیم، شغل‌های جدید ایجاد می‌کنیم و انقلاب‌‌های سیاسی داریم. سیصد سال پیش مردم با تیر و کمون بازی می‌کردن تا هدف رو بزنن. امروز ما با کامپیوتر بازی می‌کنیم تا امتیاز بالایی بگیریم. سیصد سال پیش بیشتر مردم کشاورز بودن، امروز ما به‌عنوان راننده‌ی اتوبوس، آرایشگر سگ، برنامه‌نویس کامپیوتر و مربی شخصی کار می‌کنیم. سیصد سال پیش بیشتر کشورها توسط پادشاه‌‌ها و ملکهها اداره می‌شدن. امروز بیشتر کشورها توسط پارلمان‌‌ها و رئیس‌جمهور‌ها اداره می‌شن.
پس ما انسان‌‌های خردمند جهان رو فتح کردیم چون تو تعداد خیلی زیاد می‌تونیم همکاری کنیم، مثل مورچهها و مدام روش همکاری‌مون رو تغییر بدیم که بهمون کمک می‌کنه چیز‌های جدید اختراع کنیم. این قدرت فوق‌العاده‌ی ماست؟ خب نه. برای فهمیدن قدرت فوق‌العاده‌ی ما خردمندها، به پرسیدن سوال آخر نیاز داریم. این‌که نیاکان ما چطور یاد گرفتن که تو تعداد بالا همکاری کنن؟ و چطور ما همیشه درحال تغییر رفتارمون هستیم؟ جواب این سوال قدرت فوق‌العاده‌ی واقعی ماست. فکر می‌کنی جواب سوال چیه؟
📓 ما توقف‌ناپذیرها: چطور انسانها کره‌ی زمین رو تصرف کردن؟
✍🏿 یووال نوح هراری
🔛 ع. کاظمی
@Chekide_ha
فقط یه گونه‌ی حیوونی دیگه هست که می‌تونه تو تعداد خیلی زیاد همکاری کنه: حشرات اجتماعی‌ای مثل مورچهها، زنبور‌ها و موریانه‌ها. همون‌طور که ما تو شهرها زندگی می‌کنیم، مورچهها و زنبور‌ها هم تو کلونی‌‌ها و کندو‌ها زندگی می‌کنن که گاهی اوقات هزاران عضو دارن. هزاران مورچه برای به‌دست‌آوردن غذا، نگهداری از بچهها، ساختن پل‌‌ها و حتی تو جنگ‌ها با هم همکاری می‌کنن.
بااین‌حال، فرق بزرگی بین مورچهها و انسانها هست: مورچهها فقط بلد هستن که به یه روش خودشون رو سازماندهی کنن. مثلاً یه گونه‌ی مورچه وجود داره به اسم مورچه‌ی کشاورز. اگر به یه گونه از این مورچه‌های کشاورز نگاه کنی می‌فهمی که همه‌ی کلونی‌‌ها دقیقاً شبیه به هم سازماندهی شدن. تو هر کلونی مورچهها خودشون رو به پنج دسته تقسیم می‌کنن: خوراکجوها، کارگرها، جنگجوها، پرستار‌ها و ملکهها.
خوراکجوها دنبال برداشت غلات و شکار حشرات کوچیک می‌رن که به‌عنوان غذا برای کندو ببرن. مورچه‌های کارگر تونل حفاری می‌کنن و کلونی می‌سازن. جنگجوها از کلونی محافظت می‌کنن و با بقیه‌ی حیوونها می‌جنگن. پرستار‌ها از بچه‌مورچه‌ها نگهداری می‌کنن و ملکه حکمران کلونی هست و تخم‌گذاری می‌کنه تا بچه‌مورچه‌های بیشتری به‌دنیا بیاره.
این تنها روشیه که این مورچهها بلدن که خودشون رو سازماندهی کنن. یه کلونی هیچ‌وقت علیه ملکه شورش نمی‌کنه و برای انتخاب مورچه‌های رئیس‌جمهور انتخابات برگزار نمی‌کنه. خوراکجوها و کارگرها هیچ‌موقع برای حقوق بیشتر اعتصاب نمی‌کنن. جنگجوها هیچ‌وقت تصمیم نمی‌گیرن که با کلونی همسایه پیمان صلح امضا کنن. پرستار‌ها هیچ‌وقت از شغلشون استعفا نمی‌دن تا وکیل، مجسمه‌ساز یا خواننده‌ی اوپرا بشن. مورچهها هیچ‌وقت غذای جدید، اسلحه‌ی جدید یا بازی جدیدی مثل تنیس ابداع نمی‌کنن. مورچه‌های کشاورز امروزی دقیقاً همون‌طوری زندگی می‌کنن که هزاران سال قبل زندگی می‌کردن.
برعکس مورچهها، ما انسانها همیشه درحال تغییر نوع همکاری‌مون با هم‌دیگه هستیم.
ما بازی‌‌های جدید ابداع می‌کنیم، لباس‌‌های جدید طراحی می‌کنیم، شغل‌های جدید ایجاد می‌کنیم و انقلاب‌‌های سیاسی داریم. سیصد سال پیش مردم با تیر و کمون بازی می‌کردن تا هدف رو بزنن. امروز ما با کامپیوتر بازی می‌کنیم تا امتیاز بالایی بگیریم. سیصد سال پیش بیشتر مردم کشاورز بودن، امروز ما به‌عنوان راننده‌ی اتوبوس، آرایشگر سگ، برنامه‌نویس کامپیوتر و مربی شخصی کار می‌کنیم. سیصد سال پیش بیشتر کشورها توسط پادشاه‌‌ها و ملکهها اداره می‌شدن. امروز بیشتر کشورها توسط پارلمان‌‌ها و رئیس‌جمهور‌ها اداره می‌شن.
پس ما انسان‌‌های خردمند جهان رو فتح کردیم چون تو تعداد خیلی زیاد می‌تونیم همکاری کنیم، مثل مورچهها و مدام روش همکاری‌مون رو تغییر بدیم که بهمون کمک می‌کنه چیز‌های جدید اختراع کنیم. این قدرت فوق‌العاده‌ی ماست؟ خب نه. برای فهمیدن قدرت فوق‌العاده‌ی ما خردمندها، به پرسیدن سوال آخر نیاز داریم. این‌که نیاکان ما چطور یاد گرفتن که تو تعداد بالا همکاری کنن؟ و چطور ما همیشه درحال تغییر رفتارمون هستیم؟ جواب این سوال قدرت فوق‌العاده‌ی واقعی ماست. فکر می‌کنی جواب سوال چیه؟
📓 ما توقف‌ناپذیرها: چطور انسانها کره‌ی زمین رو تصرف کردن؟
✍🏿 یووال نوح هراری
🔛 ع. کاظمی
@Chekide_ha
👍2
Forwarded from چکیده‌ها و گزیده‌های کتاب‌ها (Mohammad Darzi)
زامبی‌ها، خوناشام‌ها و افسانه‌ها
واقعیت اینه که شاید جواب برات کمی ناامیدکننده باشه چون وقتی کلمه‌ی «قدرت فوق‌العاده» رو خوندی شاید انتظار چیزی مثل خوندن فکر، دیدن آینده یا نامرئی‌شدن رو داشتی. ولی می‌دونی که انسانها نمی‌تونن فکر رو بخونن، آینده رو ببینن یا نامرئی بشن. قدرت فوق‌العاده‌ی ما باید چیزی باشه که همه داریم، درسته؟
درواقع قدرت فوق‌العاده‌ی ما چیزیه که همیشه ازش استفاده می‌کنیم. ولی به‌عنوان قدرت فوق‌العاده درباره‌ش فکر نمی‌کنیم. خیلی از مردم حتی به‌عنوان نقطه‌ضعف به‌ش فکر می‌کنن. جواب –درامز لطفاً!– توانایی ما تو رویاپردازی در مورد چیزهایی که واقعاً وجود ندارن و تعریف‌کردن همه‌جور داستان و روایت هستش. ما تنها حیوون‌هایی هستیم که می‌تونیم افسانه‌ها، داستان پریان و اسطوره‌ها رو ابداع کنیم و باورشون کنیم.
البته که بقیه‌ی حیوونها می‌تونن با هم ارتباط برقرار کنن. وقتی یه شامپانزه نزدیک‌شدن یه شیر رو می‌بینه، داد می‌زنه که (به زبان شامپانزه‌ای): «مراقب باشین یه شیر داره می‌آد» و تموم شامپانزه‌‌ها فرا می‌کنن و اگر یه شامپانزه موزی رو ببینه، می‌تونه بگه: « ببین یه موز اونجاست، بیا بریم برداریمش.» ولی شامپانزه‌‌ها نمی‌تونن چیزی رو اختراع کنن که هیچ‌موقع ندیدن، یا مزه نکردن، یا لمس نکردن مثل اسب شاخ‌دار یا زامبی.
ما خردمندها هم درست مثل شامپانزه‌‌ها می‌تونیم چیزی رو که دیدیم، لمس یا مزه کردیم رو تعریف کنیم ولی می‌تونیم داستانهایی رو هم ابداع کنیم که وجود ندارن؛ مثل جن‌‌ها یا خوناشام‌ها. شامپانزه‌‌ها این کار رو نمی‌تونن انجام بدن. حتی نئاندرتالها هم نمی‌تونستن.
چطور انسان‌‌های خردمند به این توانایی عجیب رسیدن؟ ما مطمئن نیستیم. یه توضیح اینه که یه چیزی تو کتاب دستورالعمل دی‌ان‌ای انسان خردمند اشتبا‌هاً تغییر کرد. شاید دو بخش مغز که قبلاً کاملاً جدا بودن به‌هم وصل شدن. شاید این اشتباه باعث شد که خردمندها داستان‌‌های واقعاً عجیبی رو بسازن. اشتباهات گاهی می‌تونن چیز‌های شگفت‌انگیز جدیدی بسازن. این اشتباه تو کتاب دستورالعمل نئاندرتالها اتفاق نیفتاد پس نمی‌تونستن داستان بسازن و به‌ش باور داشته باشن.
شاید... شاید هم نه. ما واقعاً نمی‌دونیم. دانشمند‌ها هنوز دارن روی این سوال تحقیق می‌کنن.
ولی سوال اصلی این نیست که خردمندها چطوری به این توانایی داستان گفتن رسیدن، اینه که داستان‌گفتن برای چی خوبه. و چرا به‌ش قدرت فوق‌العاده بگیم؟ خب چی می‌شه اگر خردمندها بتونن داستان‌‌های افسانهای بگن ولی نئاندرتالها نتونن؟ داستان‌‌های افسانهای چطوری بهت تو جنگب وحشی کمک می‌کنن؟ اگر یه پَری از یه بطری بیاد بیرون و بهت پیشنهاد یه قدرت فوق‌العاده بده، قدرت نامرئی‌بودن رو انتخاب می‌کنی یا داستان‌ساختن درباره‌ی پری‌‌ها رو؟
شاید فکر کنی که اعتقاد به داستان‌‌های افسانهای می‌تونه یه مشکل باشه. اگر خردمندها به جنگل می‌رفتن و دنبال پری‌‌های افسانهای، اسب‌‌های شاخ‌دار و روحها می‌گشتن و نئاندرتالها دنبال گوزن و غلات و قارچ‌‌های واقعی می‌گشتن، نباید نئاندرتالها بهتر بقا پیدا می‌کردن؟
خب مفیدترین چیز درباره‌ی داستانها اینه که مهم نیست چقدر مسخره هستن، به تعداد زیادی از مردم کمک می‌کنن که باهم همکاری کنن. اگر هزاران نفر به یه داستان باور داشته باشن از یه قانون پیروی می‌کنن که یعنی اونها می‌تونن همکاری موثری داشته باشن؛ حتی با غریبهها. به لطف داستان‌هاست که خردمندها خیلی بهتر از نئاندرتالها یا شامپانزه‌‌ها همکاری می‌کنن.
📓 ما توقف‌ناپذیرها: چطور انسانها کره‌ی زمین رو تصرف کردن؟
✍🏿 یووال نوح هراری
🔛 ع. کاظمی
@Chekide_ha
واقعیت اینه که شاید جواب برات کمی ناامیدکننده باشه چون وقتی کلمه‌ی «قدرت فوق‌العاده» رو خوندی شاید انتظار چیزی مثل خوندن فکر، دیدن آینده یا نامرئی‌شدن رو داشتی. ولی می‌دونی که انسانها نمی‌تونن فکر رو بخونن، آینده رو ببینن یا نامرئی بشن. قدرت فوق‌العاده‌ی ما باید چیزی باشه که همه داریم، درسته؟
درواقع قدرت فوق‌العاده‌ی ما چیزیه که همیشه ازش استفاده می‌کنیم. ولی به‌عنوان قدرت فوق‌العاده درباره‌ش فکر نمی‌کنیم. خیلی از مردم حتی به‌عنوان نقطه‌ضعف به‌ش فکر می‌کنن. جواب –درامز لطفاً!– توانایی ما تو رویاپردازی در مورد چیزهایی که واقعاً وجود ندارن و تعریف‌کردن همه‌جور داستان و روایت هستش. ما تنها حیوون‌هایی هستیم که می‌تونیم افسانه‌ها، داستان پریان و اسطوره‌ها رو ابداع کنیم و باورشون کنیم.
البته که بقیه‌ی حیوونها می‌تونن با هم ارتباط برقرار کنن. وقتی یه شامپانزه نزدیک‌شدن یه شیر رو می‌بینه، داد می‌زنه که (به زبان شامپانزه‌ای): «مراقب باشین یه شیر داره می‌آد» و تموم شامپانزه‌‌ها فرا می‌کنن و اگر یه شامپانزه موزی رو ببینه، می‌تونه بگه: « ببین یه موز اونجاست، بیا بریم برداریمش.» ولی شامپانزه‌‌ها نمی‌تونن چیزی رو اختراع کنن که هیچ‌موقع ندیدن، یا مزه نکردن، یا لمس نکردن مثل اسب شاخ‌دار یا زامبی.
ما خردمندها هم درست مثل شامپانزه‌‌ها می‌تونیم چیزی رو که دیدیم، لمس یا مزه کردیم رو تعریف کنیم ولی می‌تونیم داستانهایی رو هم ابداع کنیم که وجود ندارن؛ مثل جن‌‌ها یا خوناشام‌ها. شامپانزه‌‌ها این کار رو نمی‌تونن انجام بدن. حتی نئاندرتالها هم نمی‌تونستن.
چطور انسان‌‌های خردمند به این توانایی عجیب رسیدن؟ ما مطمئن نیستیم. یه توضیح اینه که یه چیزی تو کتاب دستورالعمل دی‌ان‌ای انسان خردمند اشتبا‌هاً تغییر کرد. شاید دو بخش مغز که قبلاً کاملاً جدا بودن به‌هم وصل شدن. شاید این اشتباه باعث شد که خردمندها داستان‌‌های واقعاً عجیبی رو بسازن. اشتباهات گاهی می‌تونن چیز‌های شگفت‌انگیز جدیدی بسازن. این اشتباه تو کتاب دستورالعمل نئاندرتالها اتفاق نیفتاد پس نمی‌تونستن داستان بسازن و به‌ش باور داشته باشن.
شاید... شاید هم نه. ما واقعاً نمی‌دونیم. دانشمند‌ها هنوز دارن روی این سوال تحقیق می‌کنن.
ولی سوال اصلی این نیست که خردمندها چطوری به این توانایی داستان گفتن رسیدن، اینه که داستان‌گفتن برای چی خوبه. و چرا به‌ش قدرت فوق‌العاده بگیم؟ خب چی می‌شه اگر خردمندها بتونن داستان‌‌های افسانهای بگن ولی نئاندرتالها نتونن؟ داستان‌‌های افسانهای چطوری بهت تو جنگب وحشی کمک می‌کنن؟ اگر یه پَری از یه بطری بیاد بیرون و بهت پیشنهاد یه قدرت فوق‌العاده بده، قدرت نامرئی‌بودن رو انتخاب می‌کنی یا داستان‌ساختن درباره‌ی پری‌‌ها رو؟
شاید فکر کنی که اعتقاد به داستان‌‌های افسانهای می‌تونه یه مشکل باشه. اگر خردمندها به جنگل می‌رفتن و دنبال پری‌‌های افسانهای، اسب‌‌های شاخ‌دار و روحها می‌گشتن و نئاندرتالها دنبال گوزن و غلات و قارچ‌‌های واقعی می‌گشتن، نباید نئاندرتالها بهتر بقا پیدا می‌کردن؟
خب مفیدترین چیز درباره‌ی داستانها اینه که مهم نیست چقدر مسخره هستن، به تعداد زیادی از مردم کمک می‌کنن که باهم همکاری کنن. اگر هزاران نفر به یه داستان باور داشته باشن از یه قانون پیروی می‌کنن که یعنی اونها می‌تونن همکاری موثری داشته باشن؛ حتی با غریبهها. به لطف داستان‌هاست که خردمندها خیلی بهتر از نئاندرتالها یا شامپانزه‌‌ها همکاری می‌کنن.
📓 ما توقف‌ناپذیرها: چطور انسانها کره‌ی زمین رو تصرف کردن؟
✍🏿 یووال نوح هراری
🔛 ع. کاظمی
@Chekide_ha
Forwarded from چکیده‌ها و گزیده‌های کتاب‌ها (Mohammad Darzi)
روح شیر کبیر
بیا فرض کنیم که یه انسان خردمند این داستان رو به همه می‌گه: «یه روح شیر کبیر هست که بالای ابرها زندگی می‌کنه. اگر از روح شیر کبیر پیروی کنی، وقتی که مردی به سرزمین روحها می‌ری و هر چقدر که موز خواستی بخوری اونجا هست. ولی اگر از روح شیر کبیر اطاعت نکنی یه شیر بزرگ می‌آد و می‌خورتت.»
البته این داستان اصلاً حقیقت نداره ولی اگر هزار نفر به‌ش اعتقاد داشه باشن، هر کاری که داستان گفته رو انجام می‌دن. اون هزار نفر به‌راحتی می‌تونن با هم همکار ی کنن حتی اگر هم‌دیگه رو نشناسن.
اگر بگی: «روح شیر کبیر می‌خواد که همه روی یه پاشون وایستن» هزار نفر رو یه پاشون وایمیستن!
اگر بگی: «روح شیر کبیر می‌خواد که همه یه پوست نارگیل خالی روی سرشون بذارن»، هزار نفر نارگیل خالی می‌ذارن روی سرشون! (که خیلی هم مفید هستش چون، راحت می‌شه فهمید که کی به روح شیر کبیر اعتقاد داره، کی اعتقاد نداره.)
اگر بگی که روح شیر کبیر از همه می‌خواد که برای جنگیدن با نئاندرتالها یا ساخت یه معبد آماده بشن، هزار نفر برای جنگیدن با نئاندرتالها یا ساخت یه معبد جمع می‌شن.
اگر بگی که: «روح شیر کبیر می‌خواد که همه به روحانی داخل معبد یه موز بدن و به‌جاش، وقتی مردن، موز‌های خیلی خیلی زیادی تو سرزمین روحها به‌شون می‌دن.» هزار نفر به اون روحانی موز می‌دن و روحانی یه کوه موزی خواهد داشت!... بیشتر بخونین
📓 ما توقف‌ناپذیرها: چطور انسانها کره‌ی زمین رو تصرف کردن؟
✍🏿 یووال نوح هراری
🔛 ع. کاظمی
@Chekide_ha
بیا فرض کنیم که یه انسان خردمند این داستان رو به همه می‌گه: «یه روح شیر کبیر هست که بالای ابرها زندگی می‌کنه. اگر از روح شیر کبیر پیروی کنی، وقتی که مردی به سرزمین روحها می‌ری و هر چقدر که موز خواستی بخوری اونجا هست. ولی اگر از روح شیر کبیر اطاعت نکنی یه شیر بزرگ می‌آد و می‌خورتت.»
البته این داستان اصلاً حقیقت نداره ولی اگر هزار نفر به‌ش اعتقاد داشه باشن، هر کاری که داستان گفته رو انجام می‌دن. اون هزار نفر به‌راحتی می‌تونن با هم همکار ی کنن حتی اگر هم‌دیگه رو نشناسن.
اگر بگی: «روح شیر کبیر می‌خواد که همه روی یه پاشون وایستن» هزار نفر رو یه پاشون وایمیستن!
اگر بگی: «روح شیر کبیر می‌خواد که همه یه پوست نارگیل خالی روی سرشون بذارن»، هزار نفر نارگیل خالی می‌ذارن روی سرشون! (که خیلی هم مفید هستش چون، راحت می‌شه فهمید که کی به روح شیر کبیر اعتقاد داره، کی اعتقاد نداره.)
اگر بگی که روح شیر کبیر از همه می‌خواد که برای جنگیدن با نئاندرتالها یا ساخت یه معبد آماده بشن، هزار نفر برای جنگیدن با نئاندرتالها یا ساخت یه معبد جمع می‌شن.
اگر بگی که: «روح شیر کبیر می‌خواد که همه به روحانی داخل معبد یه موز بدن و به‌جاش، وقتی مردن، موز‌های خیلی خیلی زیادی تو سرزمین روحها به‌شون می‌دن.» هزار نفر به اون روحانی موز می‌دن و روحانی یه کوه موزی خواهد داشت!... بیشتر بخونین
📓 ما توقف‌ناپذیرها: چطور انسانها کره‌ی زمین رو تصرف کردن؟
✍🏿 یووال نوح هراری
🔛 ع. کاظمی
@Chekide_ha
Telegraph
روح شیر کبیر
بیا فرض کنیم که یه انسان خردمند این داستان رو به همه می‌گه: «یه روح شیر کبیر هست که بالای ابرها زندگی می‌کنه. اگر از روح شیر کبیر پیروی کنی، وقتی که مردی به سرزمین روحها می‌ری و هر چقدر که موز خواستی بخوری اونجا هست. ولی اگر از روح شیر کبیر اطاعت نکنی…
👍4
Forwarded from چکیده‌ها و گزیده‌های کتاب‌ها (Mohammad Darzi)
داستانهایی که بزرگسالها به‌شون اعتقاد دارن
تا حالا شده پارک رفته باشی و با چند تا از بچه‌هایی که تابه‌حال ندیده بودی آشنا شده باشی و چند دقیقه بعدش همه باهم فوتبال بازی کرده باشین؟ وقتی بقیه‌ی بچهها رو نمی‌شناختی چطوری این کار رو انجام دادی؟ آخه، فوتبال یه بازی پیچیده‌ایه و قوانین زیادی داره.
ممکنه هر بچه‌ای رو یه قانونی اصرار کنه. شاید یکی از بچهها بگه که فوتبال یعنی این‌که بتونی با دو پا بری روی توپ بدون این‌که بیفتی. هر کسی که بتونه بیشتر روی توپ وایسته بدون این‌که بیفته، برنده‌ی بازی هستش. یه بچه‌ی دیگه شاید توپ رو قایم کنه و بگه اولین نفری که توپ رو پیدا کنه برنده‌ست. دو تا بچه‌ی دیگه شاید توپ رو بردارن و به هم‌دیگه پاس بدن و بگن که این‌طوری فوتبال بازی می‌کنن و بازی اصلاً برنده نداره. چرا هر بازی باید برای برنده‌شدن باشه اصلاً؟
اگر هر کسی قوانین خاصی رو دنبال می‌کرد، چطوری می‌تونستین با هم‌دیگه بازی کنین؟
خوشبختانه بیشتر مواقع این مشکلات رو ندارین، چون بیشتر بچهها به داستان مشترکی درباره‌ی فوتبال باور دارن. همه قبول دارن که فوتبال رو برای ﮔﻞزدن بازی می‌کنن. همه قبول کردن که فقط با پا می‌تونن به توپ ضربه بزنن، هیچ موقع نباید تو بازی دستشون به توپ بخوره مگه این‌که دروازه‌بان باشن. همه قبول دارن که نمی‌تونن بازیکن دیگه‌ای رو بزنن. همه قبول دارن که زمین فوتبال اندازه‌ی معینی داره و وقتی توپ از خط رد بشه، اوت شده و باید توپ دست تیم روبه‌رو بیفته.
ولی چرا همه‌ی بچهها این قوانین رو قبول می‌کنن؟ خب، چون والدین و معلم‌هاشون داستان فوتبال رو براشون تعریف کردن. احتمالاً دیدن که خواهر‌ها و برادر‌های بزرگ‌ترشون فوتبال بازی کردن و حتی احتمالاً فوتبال بازی کردن افراد معروفی مثل لیونل مسی و مگان راپینو رو تو تلویزیون دیدن.
دقیقاً همین‌طوری بزرگسالها می‌تونن بازی‌‌های خیلی پیچید‌ه‌ای رو بازی کنن چون همه‌شون به یه داستان باور دارن و از قوانین یکسان پیروی می‌کنن. یکی از جالب‌ترین بازی‌هایی که بزرگسالها بازی می‌کنن اسمش «شرکت» هستش. خیلی هم پیچیده‌تر از فوتبال هستش... بیشتر بخونین
📓 ما توقف‌ناپذیرها: چطور انسانها کره‌ی زمین رو تصرف کردن؟
✍🏿 یووال نوح هراری
🔛 ع. کاظمی
@Chekide_ha
تا حالا شده پارک رفته باشی و با چند تا از بچه‌هایی که تابه‌حال ندیده بودی آشنا شده باشی و چند دقیقه بعدش همه باهم فوتبال بازی کرده باشین؟ وقتی بقیه‌ی بچهها رو نمی‌شناختی چطوری این کار رو انجام دادی؟ آخه، فوتبال یه بازی پیچیده‌ایه و قوانین زیادی داره.
ممکنه هر بچه‌ای رو یه قانونی اصرار کنه. شاید یکی از بچهها بگه که فوتبال یعنی این‌که بتونی با دو پا بری روی توپ بدون این‌که بیفتی. هر کسی که بتونه بیشتر روی توپ وایسته بدون این‌که بیفته، برنده‌ی بازی هستش. یه بچه‌ی دیگه شاید توپ رو قایم کنه و بگه اولین نفری که توپ رو پیدا کنه برنده‌ست. دو تا بچه‌ی دیگه شاید توپ رو بردارن و به هم‌دیگه پاس بدن و بگن که این‌طوری فوتبال بازی می‌کنن و بازی اصلاً برنده نداره. چرا هر بازی باید برای برنده‌شدن باشه اصلاً؟
اگر هر کسی قوانین خاصی رو دنبال می‌کرد، چطوری می‌تونستین با هم‌دیگه بازی کنین؟
خوشبختانه بیشتر مواقع این مشکلات رو ندارین، چون بیشتر بچهها به داستان مشترکی درباره‌ی فوتبال باور دارن. همه قبول دارن که فوتبال رو برای ﮔﻞزدن بازی می‌کنن. همه قبول کردن که فقط با پا می‌تونن به توپ ضربه بزنن، هیچ موقع نباید تو بازی دستشون به توپ بخوره مگه این‌که دروازه‌بان باشن. همه قبول دارن که نمی‌تونن بازیکن دیگه‌ای رو بزنن. همه قبول دارن که زمین فوتبال اندازه‌ی معینی داره و وقتی توپ از خط رد بشه، اوت شده و باید توپ دست تیم روبه‌رو بیفته.
ولی چرا همه‌ی بچهها این قوانین رو قبول می‌کنن؟ خب، چون والدین و معلم‌هاشون داستان فوتبال رو براشون تعریف کردن. احتمالاً دیدن که خواهر‌ها و برادر‌های بزرگ‌ترشون فوتبال بازی کردن و حتی احتمالاً فوتبال بازی کردن افراد معروفی مثل لیونل مسی و مگان راپینو رو تو تلویزیون دیدن.
دقیقاً همین‌طوری بزرگسالها می‌تونن بازی‌‌های خیلی پیچید‌ه‌ای رو بازی کنن چون همه‌شون به یه داستان باور دارن و از قوانین یکسان پیروی می‌کنن. یکی از جالب‌ترین بازی‌هایی که بزرگسالها بازی می‌کنن اسمش «شرکت» هستش. خیلی هم پیچیده‌تر از فوتبال هستش... بیشتر بخونین
📓 ما توقف‌ناپذیرها: چطور انسانها کره‌ی زمین رو تصرف کردن؟
✍🏿 یووال نوح هراری
🔛 ع. کاظمی
@Chekide_ha
Telegraph
داستانهایی که بزرگسالها به‌شون اعتقاد دارن
تا حالا شده پارک رفته باشی و با چند تا از بچه‌هایی که تابه‌حال ندیده بودی آشنا شده باشی و چند دقیقه بعدش همه باهم فوتبال بازی کرده باشین؟ وقتی بقیه‌ی بچهها رو نمی‌شناختی چطوری این کار رو انجام دادی؟ آخه، فوتبال یه بازی پیچیده‌ایه و قوانین زیادی داره. ممکنه…
👍2
Forwarded from چکیده‌ها و گزیده‌های کتاب‌ها (Mohammad Darzi)
چطور داستانها کمک می‌کنن
شاید نیاکان ما زمانی باور داشتن که یه روح شیر کبیر که بالای ابرها زندگی می‌کرده، و می‌تونسته به‌شون کمک کنه موز پیدا کنن، زرافه شکار کنن و ماهی بگیرن. دقیقًا الان هم بزرگسالها به این اعتقاد دارن که یه روح کبیر به اسم مک‌دونالدز هستش که می‌تونه رستوران باز کنه، به کارکنانش حقوق بده و پول زیادی به‌دست بیاره.
چرا مردم داستان عجیبی درباره‌ی یه روح به اسم مک‌دونالدز ابداع کردن؟ چون درواقع داستان خیلی مفیدی هستش. تو بیشتر طول تاریخ، مردم واقعی فقط می‌تونستن رستوران باز کنن، به کارکنانشون حقوق بدن و پول دربیارن. ولی این یعنی اگر اشتباهی پیش می‌اومد، کسی که صاحب رستوران بود تو دردسر بزرگی می‌افتاد.
مثلاً اگر تو پول قرض می‌کردی تا یه رستوران باز کنی ولی کسی به رستورانت نمی‌اومد و نمی‌تونستی قرضت رو بدی چه اتفاقی می‌افتاد؟ مجبور بودی خونه‌ت، کفش‌هات و حتی جوراب‌هات رو بفروشی تا پولی رو که قرض گرفته بودی پس بدی. شاید به‌جایی می‌رسید که بدون لباس تو خیابون بخوابی! همین‌طور اگر یه نفر تو رستورانت غذا می‌خورد و مسموم می‌شد، تو مقصر بودی و احتمال داشت به زندان بیفتی. پس مردم می‌ترسیدن که رستوران باز کنن، یا هر نوع کسب‌وکاری رو شروع کنن. با خودشون می‌گفتن چرا ریسکی به این بزرگی انجام بدم؟
به‌همین دلیل، یه سری از افراد خیلی خلاق داستان شرکتها به ذهنشون رسید. اگر می‌خوای یه رستوران باز کنی ولی نمی‌خوای روی از دست‌دادن جورابت ریسک کنی یا به زندان بیفتی، یه شرکت ثبت می‌کنی و بعدش شرکت همه کار می‌کنه و ریسک‌ها رو انجام می‌ده... بیشتر بخونین
📓 ما توقف‌ناپذیرها: چطور انسانها کره‌ی زمین رو تصرف کردن؟
✍🏿 یووال نوح هراری
🔛 ع. کاظمی
@Chekide_ha
شاید نیاکان ما زمانی باور داشتن که یه روح شیر کبیر که بالای ابرها زندگی می‌کرده، و می‌تونسته به‌شون کمک کنه موز پیدا کنن، زرافه شکار کنن و ماهی بگیرن. دقیقًا الان هم بزرگسالها به این اعتقاد دارن که یه روح کبیر به اسم مک‌دونالدز هستش که می‌تونه رستوران باز کنه، به کارکنانش حقوق بده و پول زیادی به‌دست بیاره.
چرا مردم داستان عجیبی درباره‌ی یه روح به اسم مک‌دونالدز ابداع کردن؟ چون درواقع داستان خیلی مفیدی هستش. تو بیشتر طول تاریخ، مردم واقعی فقط می‌تونستن رستوران باز کنن، به کارکنانشون حقوق بدن و پول دربیارن. ولی این یعنی اگر اشتباهی پیش می‌اومد، کسی که صاحب رستوران بود تو دردسر بزرگی می‌افتاد.
مثلاً اگر تو پول قرض می‌کردی تا یه رستوران باز کنی ولی کسی به رستورانت نمی‌اومد و نمی‌تونستی قرضت رو بدی چه اتفاقی می‌افتاد؟ مجبور بودی خونه‌ت، کفش‌هات و حتی جوراب‌هات رو بفروشی تا پولی رو که قرض گرفته بودی پس بدی. شاید به‌جایی می‌رسید که بدون لباس تو خیابون بخوابی! همین‌طور اگر یه نفر تو رستورانت غذا می‌خورد و مسموم می‌شد، تو مقصر بودی و احتمال داشت به زندان بیفتی. پس مردم می‌ترسیدن که رستوران باز کنن، یا هر نوع کسب‌وکاری رو شروع کنن. با خودشون می‌گفتن چرا ریسکی به این بزرگی انجام بدم؟
به‌همین دلیل، یه سری از افراد خیلی خلاق داستان شرکتها به ذهنشون رسید. اگر می‌خوای یه رستوران باز کنی ولی نمی‌خوای روی از دست‌دادن جورابت ریسک کنی یا به زندان بیفتی، یه شرکت ثبت می‌کنی و بعدش شرکت همه کار می‌کنه و ریسک‌ها رو انجام می‌ده... بیشتر بخونین
📓 ما توقف‌ناپذیرها: چطور انسانها کره‌ی زمین رو تصرف کردن؟
✍🏿 یووال نوح هراری
🔛 ع. کاظمی
@Chekide_ha
Telegraph
چطور داستانها کمک می‌کنن
شاید نیاکان ما زمانی باور داشتن که یه روح شیر کبیر که بالای ابرها زندگی می‌کرده، و می‌تونسته به‌شون کمک کنه موز پیدا کنن، زرافه شکار کنن و ماهی بگیرن. دقیقًا الان هم بزرگسالها به این اعتقاد دارن که یه روح کبیر به اسم مک‌دونالدز هستش که می‌تونه رستوران…
👍2
Forwarded from چکیده‌ها و گزیده‌های کتاب‌ها (Mohammad Darzi)
قدرت یه تیکه کاغذ
امروز، حدود ۲۰۰٬۰۰۰ نفر برای شرکت مک‌دونالدز کار می‌کنن و این شرکت تقریباً ۶ میلیارد دلار درآمد داره. این پول خیلی زیادیه! و همه‌ی کارکنان روی کاری که مک‌دونالدز می‌گه انجام بدن حساسیت دارن، چون شرکت یه قسمت از پولش رو به اونها می‌ده.
خب این پولی که مک‌دونالدز و گوﮔﻞ و بقیه‌ی شرکتها به کارکنانشون می‌دن چیه؟ این پول چی هستش که همه می‌خوان داشته باشن؟ خب، پول هم یه داستان تخیلی دیگه‌ست که بزرگسالها به‌ش باور دارن. یه نگاهی به پول بنداز. یه اسکناس دلار، روپیه یا پنج یورویی. پول چی هست؟ فقط یه تیکه کاغذه که نه می‌تونی بخوری‌ش، نه بپوشی‌ش یا بنوشی‌ش.
ولی یه سری از داستان‌گویان ماهر به اسم بانک‌‌ها و سیاستمدارها هستن که از وکیل‌‌ها هم قدرتمندتر هستن. بزرگسالها اعتقاد زیادی به بانک‌‌ها و سیاستمدارها دارن و تقریباً هر داستانی که اونها می‌گن رو باور می‌کنن. اونها داستانهایی مثل «این تیکه کاغذ به اندازه‌ی ده تا موز ارزش داره. می‌تونی این تیکه کاغذ رو ببری مغازه و به یه غریبه بدی و غریبه بهت موز واقعی بده؛ موزی که می‌شه خورد» رو تعریف می‌کنن.
البته که می‌تونی با اون تیکه کاغذ چیز‌های دیگه‌ای هم بخری. می‌تونی نارگیل یا کتاب یا هر چیزی که می‌خوای بخری. مثلاً می‌تونی بری مک‌دونالدز و یه برگر بخری.
این چیزیه که شامپانزه‌‌ها نمی‌تونن انجام بدن. شامپانزه‌‌ها چیز‌های مختلفی مثل گوشت و موز به هم می‌دن. شامپانزه‌‌ها حتی گاهی به هم‌دیگه لطف می‌کنن. شاید یه شامپانزه تو خاروندن پشت یه شامپانزه‌ی دیگه به‌ش کمک کنه و شامپانزه‌ی دوم هم کک‌‌ها و خار‌های پشتش رو براش برداره. پشت من رو بخارونی، پشتت رو می‌خارونم. ولی اگر یه شامپانزه به شامپانزه‌ی دیگه‌ای یه دلار بده و انتظار داشته باشه به‌جاش یه موز خوشمزه و بزرگ بگیره، همه‌ی شامپانزه‌‌ها رو گیج می‌کنه. شامپانزه‌‌ها به پول اعتقاد ندارن، قطعاً هم به شرکتها باور ندارن.
پس این‌طوری هستش که داستانها همکاری هزاران غریبه با هم‌دیگه رو ممکن می‌کنن. بدون داستان فوتبال، قوانین بازی رو نخواهی دونست. می‌تونی با بچه‌های دیگه با توپ‌بازی کنی، ولی نمی‌تونی فوتبال بازی کنی. بدون داستان پول و شرکتها هم نمی‌تونی به مک‌دونالدز بری و برگر بخری.
📓 ما توقف‌ناپذیرها: چطور انسانها کره‌ی زمین رو تصرف کردن؟
✍🏿 یووال نوح هراری
🔛 ع. کاظمی
@Chekide_ha
امروز، حدود ۲۰۰٬۰۰۰ نفر برای شرکت مک‌دونالدز کار می‌کنن و این شرکت تقریباً ۶ میلیارد دلار درآمد داره. این پول خیلی زیادیه! و همه‌ی کارکنان روی کاری که مک‌دونالدز می‌گه انجام بدن حساسیت دارن، چون شرکت یه قسمت از پولش رو به اونها می‌ده.
خب این پولی که مک‌دونالدز و گوﮔﻞ و بقیه‌ی شرکتها به کارکنانشون می‌دن چیه؟ این پول چی هستش که همه می‌خوان داشته باشن؟ خب، پول هم یه داستان تخیلی دیگه‌ست که بزرگسالها به‌ش باور دارن. یه نگاهی به پول بنداز. یه اسکناس دلار، روپیه یا پنج یورویی. پول چی هست؟ فقط یه تیکه کاغذه که نه می‌تونی بخوری‌ش، نه بپوشی‌ش یا بنوشی‌ش.
ولی یه سری از داستان‌گویان ماهر به اسم بانک‌‌ها و سیاستمدارها هستن که از وکیل‌‌ها هم قدرتمندتر هستن. بزرگسالها اعتقاد زیادی به بانک‌‌ها و سیاستمدارها دارن و تقریباً هر داستانی که اونها می‌گن رو باور می‌کنن. اونها داستانهایی مثل «این تیکه کاغذ به اندازه‌ی ده تا موز ارزش داره. می‌تونی این تیکه کاغذ رو ببری مغازه و به یه غریبه بدی و غریبه بهت موز واقعی بده؛ موزی که می‌شه خورد» رو تعریف می‌کنن.
البته که می‌تونی با اون تیکه کاغذ چیز‌های دیگه‌ای هم بخری. می‌تونی نارگیل یا کتاب یا هر چیزی که می‌خوای بخری. مثلاً می‌تونی بری مک‌دونالدز و یه برگر بخری.
این چیزیه که شامپانزه‌‌ها نمی‌تونن انجام بدن. شامپانزه‌‌ها چیز‌های مختلفی مثل گوشت و موز به هم می‌دن. شامپانزه‌‌ها حتی گاهی به هم‌دیگه لطف می‌کنن. شاید یه شامپانزه تو خاروندن پشت یه شامپانزه‌ی دیگه به‌ش کمک کنه و شامپانزه‌ی دوم هم کک‌‌ها و خار‌های پشتش رو براش برداره. پشت من رو بخارونی، پشتت رو می‌خارونم. ولی اگر یه شامپانزه به شامپانزه‌ی دیگه‌ای یه دلار بده و انتظار داشته باشه به‌جاش یه موز خوشمزه و بزرگ بگیره، همه‌ی شامپانزه‌‌ها رو گیج می‌کنه. شامپانزه‌‌ها به پول اعتقاد ندارن، قطعاً هم به شرکتها باور ندارن.
پس این‌طوری هستش که داستانها همکاری هزاران غریبه با هم‌دیگه رو ممکن می‌کنن. بدون داستان فوتبال، قوانین بازی رو نخواهی دونست. می‌تونی با بچه‌های دیگه با توپ‌بازی کنی، ولی نمی‌تونی فوتبال بازی کنی. بدون داستان پول و شرکتها هم نمی‌تونی به مک‌دونالدز بری و برگر بخری.
📓 ما توقف‌ناپذیرها: چطور انسانها کره‌ی زمین رو تصرف کردن؟
✍🏿 یووال نوح هراری
🔛 ع. کاظمی
@Chekide_ha
👍2
Forwarded from چکیده‌ها و گزیده‌های کتاب‌ها (Mohammad Darzi)
یه بطری روغن کوچیک ولی قدرتمند
پس یه چیزی که قدرت فوق‌العاده‌ی داستان‌گویی به ما می‌ده توانایی همکاری‌کردن ما تو تعداد خیلی بالاست. ولی تنها این توانایی نیست. قدرت فوق‌العاده‌مون به ما اجازه می‌ده که روش همکاری‌مون رو هم تغییر بدیم، به‌سرعت هم تغییر بدیم. همون‌طور که قبل‌تر خوندیم، مورچهها حتی بدون این‌که داستانی اختراع کنن هم می‌تونن تو تعداد زیادی با هم همکاری کنن ولی مورچهها تقریباً هیچ‌وقت روش‌هاشون رو تغییر نمی‌دن. برای هزاران سال تمام مورچهها دقیقاً کار‌های یکسانی رو انجام دادن –مثل خدمت‌کردن به مورچه‌ی ملکه. ولی برعکس، انسانها می‌تونن سریع روش‌هاشون رو تغییر بدن؛ فقط با تغییردادن داستانهایی که به‌شون اعتقاد دارن.
مثلاً فرانسه برای سال‌های زیادی توسط یه پادشاه اداره می‌شد. چون مردم باور داشتن که یه خدای بزرگی که بالای ابرهاست گفته که فرانسه باید توسط یه پادشاه اداره بشه و همه‌ی مردم فرانسه باید دستوراتی که پادشاه می‌ده رو اطاعت کنن. آیا واقعاً یه خدایی این حرف رو زده؟ به‌احتمال خیلی زیاد نه. این فقط یه داستان من‌درآوردی بوده. ولی تا زمانی که مردم فرانسه این داستان رو باور داشتن، از پادشاه اطاعت می‌کردن. پادشاه هم از این اطاعت خیلی لذت می‌برد.
ولی مردم از کجا می‌فهمیدن که کی باید پادشاه باشه؟ خب، درباره‌ی اون هم یه داستانی تعریف شده بود که داستان واقعاً عجیبی هم هستش. این داستان می‌گه که وقتی خدای بزرگ بالای ابرها جنگجوی شجاعی رو انتخاب کرد که پادشاه فرانسه بشه، یه معجزه‌ی شگفت‌انگیزی کرد تا انتخابش رو به مردم نشون بده.
خدا یه کبوتر با بطری شیشه‌ای خاصی رو از بهشت فرستاده. هیچ‌کس ندیده که این اتفاق افتاده. ولی یه کشیش به مردم بطری شیشه‌ای رو نشون داده و گفته که از آسمون اومده. مردم هم یه‌جورایی باور کردن. موقع تاج‌گذاری پادشاه جدید، کشیش اون روغن آسمونی رو روی سر پادشاه ریخته.
و از اون‌موقع به بعد، وقتی یه پادشاه می‌مرد و مردم می‌اومدن که پسرش رو به‌عنوان پادشاه جدید تاج‌گذاری کنن، کمی از اون روغن خاص رو روی سرش می‌ریختن. اگر روغن نمی‌ریختن، پادشاهی در کار نبود. بطری روغن هم تو یه جای امنی نگهداری می‌شد.
📓 ما توقف‌ناپذیرها: چطور انسانها کره‌ی زمین رو تصرف کردن؟
✍🏿 یووال نوح هراری
🔛 ع. کاظمی
@Chekide_ha
پس یه چیزی که قدرت فوق‌العاده‌ی داستان‌گویی به ما می‌ده توانایی همکاری‌کردن ما تو تعداد خیلی بالاست. ولی تنها این توانایی نیست. قدرت فوق‌العاده‌مون به ما اجازه می‌ده که روش همکاری‌مون رو هم تغییر بدیم، به‌سرعت هم تغییر بدیم. همون‌طور که قبل‌تر خوندیم، مورچهها حتی بدون این‌که داستانی اختراع کنن هم می‌تونن تو تعداد زیادی با هم همکاری کنن ولی مورچهها تقریباً هیچ‌وقت روش‌هاشون رو تغییر نمی‌دن. برای هزاران سال تمام مورچهها دقیقاً کار‌های یکسانی رو انجام دادن –مثل خدمت‌کردن به مورچه‌ی ملکه. ولی برعکس، انسانها می‌تونن سریع روش‌هاشون رو تغییر بدن؛ فقط با تغییردادن داستانهایی که به‌شون اعتقاد دارن.
مثلاً فرانسه برای سال‌های زیادی توسط یه پادشاه اداره می‌شد. چون مردم باور داشتن که یه خدای بزرگی که بالای ابرهاست گفته که فرانسه باید توسط یه پادشاه اداره بشه و همه‌ی مردم فرانسه باید دستوراتی که پادشاه می‌ده رو اطاعت کنن. آیا واقعاً یه خدایی این حرف رو زده؟ به‌احتمال خیلی زیاد نه. این فقط یه داستان من‌درآوردی بوده. ولی تا زمانی که مردم فرانسه این داستان رو باور داشتن، از پادشاه اطاعت می‌کردن. پادشاه هم از این اطاعت خیلی لذت می‌برد.
ولی مردم از کجا می‌فهمیدن که کی باید پادشاه باشه؟ خب، درباره‌ی اون هم یه داستانی تعریف شده بود که داستان واقعاً عجیبی هم هستش. این داستان می‌گه که وقتی خدای بزرگ بالای ابرها جنگجوی شجاعی رو انتخاب کرد که پادشاه فرانسه بشه، یه معجزه‌ی شگفت‌انگیزی کرد تا انتخابش رو به مردم نشون بده.
خدا یه کبوتر با بطری شیشه‌ای خاصی رو از بهشت فرستاده. هیچ‌کس ندیده که این اتفاق افتاده. ولی یه کشیش به مردم بطری شیشه‌ای رو نشون داده و گفته که از آسمون اومده. مردم هم یه‌جورایی باور کردن. موقع تاج‌گذاری پادشاه جدید، کشیش اون روغن آسمونی رو روی سر پادشاه ریخته.
و از اون‌موقع به بعد، وقتی یه پادشاه می‌مرد و مردم می‌اومدن که پسرش رو به‌عنوان پادشاه جدید تاج‌گذاری کنن، کمی از اون روغن خاص رو روی سرش می‌ریختن. اگر روغن نمی‌ریختن، پادشاهی در کار نبود. بطری روغن هم تو یه جای امنی نگهداری می‌شد.
📓 ما توقف‌ناپذیرها: چطور انسانها کره‌ی زمین رو تصرف کردن؟
✍🏿 یووال نوح هراری
🔛 ع. کاظمی
@Chekide_ha
👍3
Forwarded from چکیده‌ها و گزیده‌های کتاب‌ها (Mohammad Darzi)
فقط پسرها
داستان روغن آسمونی به متقاعدکردن فرانسوی‌‌ها درباره‌ی این‌که پادشاه‌شون توسط خدای بزرگ بالای ابرها فرستاده شده کمک کرد. برای همین هر موقع پادشاه به مردم دستور می‌داد که به‌ش غذا بدن، اونها غذای زیادی به‌ش می‌دادن. و با این‌که خیلی از مردمش گرسنه بودن، پادشاه کوه‌هایی از نون باگت و سیب و پنیر‌های خوش‌بو به‌دست می‌آورد. وقتی به‌شون می‌گفت که براش قصر بسازن، مردم براش یه قصر بزرگ می‌ساختن با این‌که خیلی از اونها تو خونه‌های کوچیکی زندگی می‌کردن. و وقتی به‌شون می‌گفت برن با ارتش‌‌های پادشاه‌های دیگه بجنگن، مردم شمشیر‌ها و سپرهاشون رو برمی‌داشتن و به جنگ می‌رفتن و خیلی‌هاشون تو جنگ کشته می‌شدن.
اگر هم کسی دستورات پادشاه رو اجرا نمی‌کرد، مردم می‌گفتن: «ولی روی سرش روغن آسمونی داره! باید ازش اطاعت کنیم!».
شاید یه سوالی هست که داری از خودت می‌پرسی. بطری شیشه‌ای خیلی کوچیک بود و روغن زیادی نداشت. پس بعد از تاج‌گذاری چند تا پادشاه، روغن تموم می‌شده. و یادته که اگر روغن نمی‌ریختن، پادشاهی در کار نبود. چطور می‌شد روغن آسمونی بیشتری به دست آورد؟
اگر پرنس بودی و برای شاه‌شدن به بطری روغن نیاز داشتی، چی‌کار می‌کردی؟ اید‌ه‌ای داری؟ خب احتمالاً پادشاه‌های فرانسه هم دقیقاً همون ایده رو داشتن.
هر بار که مردم برای تاج‌گذاری پادشاه جدید می‌رفتن، می‌فهمیدن که یه بطری شیشه‌ای کوچیک با روغن کافی داره. فرانسوی‌‌ها اعتقاد داشتن که این یه مجزه‌ی دیگه‌ست که اثبات می‌کنه خدای بزرگ بالای ابرها واقعاً پادشاه جدید رو دوست داره.
ولی یه روزی دختر پادشاه گفت که می‌خواد روغن آسمونی رو بریزه روی سرش و ملکه‌ی فرانسه بشه. همه هم به‌ش خندیدن... بیشتر بخونین
📓 ما توقف‌ناپذیرها: چطور انسانها کره‌ی زمین رو تصرف کردن؟
✍🏿 یووال نوح هراری
🔛 ع. کاظمی
@Chekide_ha
داستان روغن آسمونی به متقاعدکردن فرانسوی‌‌ها درباره‌ی این‌که پادشاه‌شون توسط خدای بزرگ بالای ابرها فرستاده شده کمک کرد. برای همین هر موقع پادشاه به مردم دستور می‌داد که به‌ش غذا بدن، اونها غذای زیادی به‌ش می‌دادن. و با این‌که خیلی از مردمش گرسنه بودن، پادشاه کوه‌هایی از نون باگت و سیب و پنیر‌های خوش‌بو به‌دست می‌آورد. وقتی به‌شون می‌گفت که براش قصر بسازن، مردم براش یه قصر بزرگ می‌ساختن با این‌که خیلی از اونها تو خونه‌های کوچیکی زندگی می‌کردن. و وقتی به‌شون می‌گفت برن با ارتش‌‌های پادشاه‌های دیگه بجنگن، مردم شمشیر‌ها و سپرهاشون رو برمی‌داشتن و به جنگ می‌رفتن و خیلی‌هاشون تو جنگ کشته می‌شدن.
اگر هم کسی دستورات پادشاه رو اجرا نمی‌کرد، مردم می‌گفتن: «ولی روی سرش روغن آسمونی داره! باید ازش اطاعت کنیم!».
شاید یه سوالی هست که داری از خودت می‌پرسی. بطری شیشه‌ای خیلی کوچیک بود و روغن زیادی نداشت. پس بعد از تاج‌گذاری چند تا پادشاه، روغن تموم می‌شده. و یادته که اگر روغن نمی‌ریختن، پادشاهی در کار نبود. چطور می‌شد روغن آسمونی بیشتری به دست آورد؟
اگر پرنس بودی و برای شاه‌شدن به بطری روغن نیاز داشتی، چی‌کار می‌کردی؟ اید‌ه‌ای داری؟ خب احتمالاً پادشاه‌های فرانسه هم دقیقاً همون ایده رو داشتن.
هر بار که مردم برای تاج‌گذاری پادشاه جدید می‌رفتن، می‌فهمیدن که یه بطری شیشه‌ای کوچیک با روغن کافی داره. فرانسوی‌‌ها اعتقاد داشتن که این یه مجزه‌ی دیگه‌ست که اثبات می‌کنه خدای بزرگ بالای ابرها واقعاً پادشاه جدید رو دوست داره.
ولی یه روزی دختر پادشاه گفت که می‌خواد روغن آسمونی رو بریزه روی سرش و ملکه‌ی فرانسه بشه. همه هم به‌ش خندیدن... بیشتر بخونین
📓 ما توقف‌ناپذیرها: چطور انسانها کره‌ی زمین رو تصرف کردن؟
✍🏿 یووال نوح هراری
🔛 ع. کاظمی
@Chekide_ha
Telegraph
فقط پسرها
داستان روغن آسمونی به متقاعدکردن فرانسوی‌‌ها درباره‌ی این‌که پادشاه‌شون توسط خدای بزرگ بالای ابرها فرستاده شده کمک کرد. برای همین هر موقع پادشاه به مردم دستور می‌داد که به‌ش غذا بدن، اونها غذای زیادی به‌ش می‌دادن. و با این‌که خیلی از مردمش گرسنه بودن،…
👍2
Forwarded from چکیده‌ها و گزیده‌های کتاب‌ها (Mohammad Darzi)
گروه داستان‌گوها
پس نیاکان ما این‌طوری جهان رو فتح کردن: با داستانها. هیچ‌کدوم از حیوونهای دیگه به داستانها باور ندارن. اونها فقط یه چیزهایی اعتقاد دارن که واقعاً می‌تونن ببینن، بشنون، بو کنن، لمس کنن یا مزه کنن. یه شامپانزه وقتی می‌بینه که مار داره نزدیکش می‌شه باور می‌کنه که تو خطره –بهتره فرا کنه! موقعی که صدای رعدوبرق رو بشنوه باور می‌کنه که یه توفان در راهه –وقت حموم‌کردنه! ولی بوی مدفوع شیر‌ها می‌آد باور می‌کنه که شیر‌ها نزدیکش هستن –ها اَه! وقتی یه شاخه‌ی در حال سوختن رو لمس می‌کنه باور می‌کنه که آتیش داغه –آخ‌آخ! وقتی یه موز می‌خوره باور می‌کنه که خوشمزه‌ست –امم، به‌به!
البته ما خردمندها هم همه‌ی اون کار‌ها رو می‌تونیم انجام بدیم ولی چون ما به داستانها باور داریم، کار‌های خیلی بیشتری می‌تونیم انجام بدیم. مثلاً وقتی نیاکانمون تو سراسر دنیا پخش شدن، هر موقع با نئاندرتالها، فلورسین‌ها یا حیوونها خیلی خطرناک روبه‌رو می‌شدن، احتمالاً یه رهبر به‌شون داستانهایی می‌گفته تا تشویقشون کنه. شاید یه رهبر این‌طوری گفته باشه: «روح شیر کبیر ازمون می‌خواد که از دست نئاندرتالها خلاص بشیم. نئاندرتالها خیلی قوی هستن ولی نگران نباشین حتی اگر یه نئاندرتال شما رو بکشه، درواقع اتفاق خوبیه چون می‌رید به سرزمین روح‌‌های بالای ابرها، جایی که روح شیر کبیر به‌تون خوش‌آمد می‌گه و بلوبر‌های فراوون و استیک‌‌های زرافه به‌تون می‌ده.»
مردم هم داستان رو باور می‌کردن و می‌تونستن برای خلاص‌شدن از دست نئاندرتالها باهم همکاری کنن. بله، نئاندرتالها قوی بودن، ولی ۵۰ تا نئاندرتال نمی‌تونستن جلوی ۵۰۰ خردمندی که با هم همکاری می‌کردن رو بگیرن.
این باورکردن به داستانها به نیاکانمون قدرت خیلی زیادی داد؛ تا جایی‌که تو سراسر جهان پخش شدن و تمام زمین‌‌های روی سیاره رو گرفتن.
ولی بعد از این‌که هر زمینی رو گرفتن و ساکنش شدن، چی‌کار کردن؟ زندگی‌شون هزاران سال قبل چطوری بود؟ صبح‌‌ها که از خواب بیدار می‌شدن چی‌کار می‌کردن؟ برای صبحونه چی می‌خوردن –برای نهار چی؟ سرگرمی‌هاشون چی بود؟ نقاشی‌کردن رو دوست داشتن؟ چه نوع خونه و لباس‌هایی داشتن؟ برادر‌های بزرگ‌تر، خواهرهای کوچیک‌ترشون رو اذیت می‌کردن؟ عاشق هم‌دیگه می‌شدن؟ زندگی‌شون از ما بهتر بود یا بدتر؟
تو بخش بعدی ما سعی می‌کنیم جواب این سوال‌ها و سوال‌های بیشتری رو بدیم. توضیح می‌دیم که هزاران سال قبل نیاکانمون چطوری زندگی می‌کردن و چطور کارهایی که اون‌موقع انجام دادن، روی چیزهایی که امروز دوست داریم، ازشون می‌ترسیم و به‌شون اعتقاد داریم، هنوز تاثیر می‌ذاره.
📓 ما توقف‌ناپذیرها: چطور انسانها کره‌ی زمین رو تصرف کردن؟
✍🏿 یووال نوح هراری
🔛 ع. کاظمی
@Chekide_ha
پس نیاکان ما این‌طوری جهان رو فتح کردن: با داستانها. هیچ‌کدوم از حیوونهای دیگه به داستانها باور ندارن. اونها فقط یه چیزهایی اعتقاد دارن که واقعاً می‌تونن ببینن، بشنون، بو کنن، لمس کنن یا مزه کنن. یه شامپانزه وقتی می‌بینه که مار داره نزدیکش می‌شه باور می‌کنه که تو خطره –بهتره فرا کنه! موقعی که صدای رعدوبرق رو بشنوه باور می‌کنه که یه توفان در راهه –وقت حموم‌کردنه! ولی بوی مدفوع شیر‌ها می‌آد باور می‌کنه که شیر‌ها نزدیکش هستن –ها اَه! وقتی یه شاخه‌ی در حال سوختن رو لمس می‌کنه باور می‌کنه که آتیش داغه –آخ‌آخ! وقتی یه موز می‌خوره باور می‌کنه که خوشمزه‌ست –امم، به‌به!
البته ما خردمندها هم همه‌ی اون کار‌ها رو می‌تونیم انجام بدیم ولی چون ما به داستانها باور داریم، کار‌های خیلی بیشتری می‌تونیم انجام بدیم. مثلاً وقتی نیاکانمون تو سراسر دنیا پخش شدن، هر موقع با نئاندرتالها، فلورسین‌ها یا حیوونها خیلی خطرناک روبه‌رو می‌شدن، احتمالاً یه رهبر به‌شون داستانهایی می‌گفته تا تشویقشون کنه. شاید یه رهبر این‌طوری گفته باشه: «روح شیر کبیر ازمون می‌خواد که از دست نئاندرتالها خلاص بشیم. نئاندرتالها خیلی قوی هستن ولی نگران نباشین حتی اگر یه نئاندرتال شما رو بکشه، درواقع اتفاق خوبیه چون می‌رید به سرزمین روح‌‌های بالای ابرها، جایی که روح شیر کبیر به‌تون خوش‌آمد می‌گه و بلوبر‌های فراوون و استیک‌‌های زرافه به‌تون می‌ده.»
مردم هم داستان رو باور می‌کردن و می‌تونستن برای خلاص‌شدن از دست نئاندرتالها باهم همکاری کنن. بله، نئاندرتالها قوی بودن، ولی ۵۰ تا نئاندرتال نمی‌تونستن جلوی ۵۰۰ خردمندی که با هم همکاری می‌کردن رو بگیرن.
این باورکردن به داستانها به نیاکانمون قدرت خیلی زیادی داد؛ تا جایی‌که تو سراسر جهان پخش شدن و تمام زمین‌‌های روی سیاره رو گرفتن.
ولی بعد از این‌که هر زمینی رو گرفتن و ساکنش شدن، چی‌کار کردن؟ زندگی‌شون هزاران سال قبل چطوری بود؟ صبح‌‌ها که از خواب بیدار می‌شدن چی‌کار می‌کردن؟ برای صبحونه چی می‌خوردن –برای نهار چی؟ سرگرمی‌هاشون چی بود؟ نقاشی‌کردن رو دوست داشتن؟ چه نوع خونه و لباس‌هایی داشتن؟ برادر‌های بزرگ‌تر، خواهرهای کوچیک‌ترشون رو اذیت می‌کردن؟ عاشق هم‌دیگه می‌شدن؟ زندگی‌شون از ما بهتر بود یا بدتر؟
تو بخش بعدی ما سعی می‌کنیم جواب این سوال‌ها و سوال‌های بیشتری رو بدیم. توضیح می‌دیم که هزاران سال قبل نیاکانمون چطوری زندگی می‌کردن و چطور کارهایی که اون‌موقع انجام دادن، روی چیزهایی که امروز دوست داریم، ازشون می‌ترسیم و به‌شون اعتقاد داریم، هنوز تاثیر می‌ذاره.
📓 ما توقف‌ناپذیرها: چطور انسانها کره‌ی زمین رو تصرف کردن؟
✍🏿 یووال نوح هراری
🔛 ع. کاظمی
@Chekide_ha
👍2
Forwarded from چکیده‌ها و گزیده‌های کتاب‌ها (Mohammad Darzi)
خاطرات غذا
هزاران سال پیش، نیاکانمون خیلی متفاوت‌تر از ما زندگی می‌کردن. ولی طوری که زندگی کردن رفتار امروز ما رو شکل داد. وقتی از هیولا‌های شب می‌ترسی، یه خاطره از نیاکانت هستش. همین‌طور صبح که بیدار می‌شی، صبحونه می‌خوری، با دوست‌هات بازی می‌کنی. این‌ها معمولاً عادت‌هایی هستن که نیاکان عصر حجری‌مون تو دشت‌‌های آفریقا داشتن.
مثلاً تا حالا برات سوال شده که چرا مردم می‌خوان چیزهایی مثل بستنی و کیک شکلاتی زیادی که برای سلامتی‌شون خوب نیست بخورن؟ چرا چیز‌های بد، مزه‌ی خوبی دارن؟
جوابش اینه که بدن‌مون فکر می‌کنه هنوز داریم تو عصر حجر زندگی می‌کنیم. اون‌موقع منطقی بوده که تو خوردن غذا‌های شیرین و پرچرب زیاده‌روی کنی. نیاکان ما سوپرمارکت و یخچال نداشتن. وقتی گرسنه می‌شدن، به جنگل و کنار رودخونه‌ها می‌رفتن تا یه چیزی برای خوردن پیدا کنن. هیچ‌موقع هم به درخت بستنی یا رودخونه‌ی نوشابه برنمی‌خوردن! تنها غذای شیرین اون‌موقع‌ها میوه‌های رسیده و عسل بود. وقتی میوه‌ی شیرین پیدا می‌کردن، خوردن اونها تا جایی که امکان داشت، کار هوشمندانه‌ای بود... بیشتر بخونین
📓 ما توقف‌ناپذیرها: چطور انسانها کره‌ی زمین رو تصرف کردن؟
✍🏿 یووال نوح هراری
🔛 ع. کاظمی
@Chekide_ha
هزاران سال پیش، نیاکانمون خیلی متفاوت‌تر از ما زندگی می‌کردن. ولی طوری که زندگی کردن رفتار امروز ما رو شکل داد. وقتی از هیولا‌های شب می‌ترسی، یه خاطره از نیاکانت هستش. همین‌طور صبح که بیدار می‌شی، صبحونه می‌خوری، با دوست‌هات بازی می‌کنی. این‌ها معمولاً عادت‌هایی هستن که نیاکان عصر حجری‌مون تو دشت‌‌های آفریقا داشتن.
مثلاً تا حالا برات سوال شده که چرا مردم می‌خوان چیزهایی مثل بستنی و کیک شکلاتی زیادی که برای سلامتی‌شون خوب نیست بخورن؟ چرا چیز‌های بد، مزه‌ی خوبی دارن؟
جوابش اینه که بدن‌مون فکر می‌کنه هنوز داریم تو عصر حجر زندگی می‌کنیم. اون‌موقع منطقی بوده که تو خوردن غذا‌های شیرین و پرچرب زیاده‌روی کنی. نیاکان ما سوپرمارکت و یخچال نداشتن. وقتی گرسنه می‌شدن، به جنگل و کنار رودخونه‌ها می‌رفتن تا یه چیزی برای خوردن پیدا کنن. هیچ‌موقع هم به درخت بستنی یا رودخونه‌ی نوشابه برنمی‌خوردن! تنها غذای شیرین اون‌موقع‌ها میوه‌های رسیده و عسل بود. وقتی میوه‌ی شیرین پیدا می‌کردن، خوردن اونها تا جایی که امکان داشت، کار هوشمندانه‌ای بود... بیشتر بخونین
📓 ما توقف‌ناپذیرها: چطور انسانها کره‌ی زمین رو تصرف کردن؟
✍🏿 یووال نوح هراری
🔛 ع. کاظمی
@Chekide_ha
Telegraph
خاطرات غذا
هزاران سال پیش، نیاکانمون خیلی متفاوت‌تر از ما زندگی می‌کردن. ولی طوری که زندگی کردن رفتار امروز ما رو شکل داد. وقتی از هیولا‌های شب می‌ترسی، یه خاطره از نیاکانت هستش. همین‌طور صبح که بیدار می‌شی، صبحونه می‌خوری، با دوست‌هات بازی می‌کنی. این‌ها معمولاً…
👍2
Forwarded from چکیده‌ها و گزیده‌های کتاب‌ها (Mohammad Darzi)
باستان‌شناسان جوان
متاسفانه، خیلی چیز‌ها هست که ما درباره‌ی نحوه‌ی زندگی‌کردن نیاکانمون نمی‌دونیم. ما می‌دونیم که گاهی می‌تونستن تو تعداد بالا همکاری کنن –که مزیت بزرگ‌شون نسبت به نئاندرتالها، شیر‌ها و خرس‌‌ها بود ولی این یعنی همیشه تو تعداد زیادی با هم زندگی می‌کردن؟ مثلاً ۵۰۰ نفر تو غار خیلی بزرگی زندگی می‌کردن؟ یا هر خانواده تو غار کوچیکی جدا زندگی می‌کرد و فقط وقتی کار مهمی برای انجام‌دادن داشتن، کنار هم جمع می‌شدن؟
اصلاً تو غارها زندگی می‌کردن؟
اصلاً خانواد‌ه‌ای داشتن؟
بیا با غارها شروع کنیم. تصور بیشتر مردم از نیاکان عصر حجری ما زندگی‌کردن تو غارهاست. به‌خاطر این‌که بیشتر چیزهایی که اونها به جا گذاشتن تو غارها پیدا شده –چیزهایی مثل ابزار سنگی، استخوون‌ها و نقاشی‌‌های روی دیوار غارها. مثل نقاشی اسب وحشی که ۱۷٬۰۰۰ سال پیش تو غار «لاسکو» تو فرانسه نقاشی شده.
غار لاسکو رو باستان‌شناس‌های حرفه‌ای کشف نکردن، بلکه توسط چهار تا نوجوون فرانسوی تو سال ۱۹۴۰ کشف شد که یه هفته بود که تو جنگل بودن و به یه حفره‌ای تو زمین رسیدن و تصمیم گرفتن داخلش رو بگردن. اولش سنگ انداختن داخل حفره تا ببینن چقدر عمق داره –سریع فهمیدن که به یه چاه عمیق می‌رسه. بعد رفتن داخل حفره‌ی عمیق و تو یه تونل خاکستری خیس به‌سمت ناشناخته‌‌ها ادامه دادن. خیلی شجاع بودن! شجاعت‌شون موقعی جواب داد که به یه زنجیره از صد‌ها نقاشی باستانی روی دیوار‌ها رسیدن. این یکی از بزرگ‌ترین کشف‌‌های باستانی قرن بیستم بود.
این اولین باری نبود که نوجوون‌ها کشف شگفت‌انگیزی مثل این رو داشتن. شصت سال قبل‌تر باستان‌شناسی به‌نام «مارسلینو سانز دساوتولا» غار «آلتامیرا» تو اسپانیا رو بررسی کرده بود و دختر هشت‌ساله‌ش، ماریا جاستینا، رو هم با خودش به غار برده بود. مارسلینو مشغول گشت‌وگذار تو غار شد و هر برآمدگی که می‌دید رو با دقت برای پیداکردن استخوون‌های باستانی و ابزار سنگی مطالعه می‌کرد. به‌نظر مارینا این کار حوصله‌سربر بود و به سقف و دیواره‌‌ها نگاه می‌کرد. مارینا یهو با گریه گفت: «بابایی ببین، گاو!» مارسلینو بالا رو نگاه کرد و نقاشی‌‌های زیبایی از گاو‌های نر آمریکایی و بقیه‌ی حیوونها رو همه‌جای غار دید.
ولی پیداکردن خیلی از چیزهاشون تو غار الزاماً به معنی زندگی‌کردن مردم باستانی تو غارها نیست. در حقیقت، اونها به‌ندرت تو غارها زندگی می‌کردن: بیشتر تو سرزمین‌‌های باز کمپ می‌زدن و آلونک‌های چوبی می‌ساختن یا از شاخه‌‌ها و پوست حیوونها چادر درست می‌کردن.
📓 ما توقف‌ناپذیرها: چطور انسانها کره‌ی زمین رو تصرف کردن؟
✍🏿 یووال نوح هراری
🔛 ع. کاظمی
@Chekide_ha
متاسفانه، خیلی چیز‌ها هست که ما درباره‌ی نحوه‌ی زندگی‌کردن نیاکانمون نمی‌دونیم. ما می‌دونیم که گاهی می‌تونستن تو تعداد بالا همکاری کنن –که مزیت بزرگ‌شون نسبت به نئاندرتالها، شیر‌ها و خرس‌‌ها بود ولی این یعنی همیشه تو تعداد زیادی با هم زندگی می‌کردن؟ مثلاً ۵۰۰ نفر تو غار خیلی بزرگی زندگی می‌کردن؟ یا هر خانواده تو غار کوچیکی جدا زندگی می‌کرد و فقط وقتی کار مهمی برای انجام‌دادن داشتن، کنار هم جمع می‌شدن؟
اصلاً تو غارها زندگی می‌کردن؟
اصلاً خانواد‌ه‌ای داشتن؟
بیا با غارها شروع کنیم. تصور بیشتر مردم از نیاکان عصر حجری ما زندگی‌کردن تو غارهاست. به‌خاطر این‌که بیشتر چیزهایی که اونها به جا گذاشتن تو غارها پیدا شده –چیزهایی مثل ابزار سنگی، استخوون‌ها و نقاشی‌‌های روی دیوار غارها. مثل نقاشی اسب وحشی که ۱۷٬۰۰۰ سال پیش تو غار «لاسکو» تو فرانسه نقاشی شده.
غار لاسکو رو باستان‌شناس‌های حرفه‌ای کشف نکردن، بلکه توسط چهار تا نوجوون فرانسوی تو سال ۱۹۴۰ کشف شد که یه هفته بود که تو جنگل بودن و به یه حفره‌ای تو زمین رسیدن و تصمیم گرفتن داخلش رو بگردن. اولش سنگ انداختن داخل حفره تا ببینن چقدر عمق داره –سریع فهمیدن که به یه چاه عمیق می‌رسه. بعد رفتن داخل حفره‌ی عمیق و تو یه تونل خاکستری خیس به‌سمت ناشناخته‌‌ها ادامه دادن. خیلی شجاع بودن! شجاعت‌شون موقعی جواب داد که به یه زنجیره از صد‌ها نقاشی باستانی روی دیوار‌ها رسیدن. این یکی از بزرگ‌ترین کشف‌‌های باستانی قرن بیستم بود.
این اولین باری نبود که نوجوون‌ها کشف شگفت‌انگیزی مثل این رو داشتن. شصت سال قبل‌تر باستان‌شناسی به‌نام «مارسلینو سانز دساوتولا» غار «آلتامیرا» تو اسپانیا رو بررسی کرده بود و دختر هشت‌ساله‌ش، ماریا جاستینا، رو هم با خودش به غار برده بود. مارسلینو مشغول گشت‌وگذار تو غار شد و هر برآمدگی که می‌دید رو با دقت برای پیداکردن استخوون‌های باستانی و ابزار سنگی مطالعه می‌کرد. به‌نظر مارینا این کار حوصله‌سربر بود و به سقف و دیواره‌‌ها نگاه می‌کرد. مارینا یهو با گریه گفت: «بابایی ببین، گاو!» مارسلینو بالا رو نگاه کرد و نقاشی‌‌های زیبایی از گاو‌های نر آمریکایی و بقیه‌ی حیوونها رو همه‌جای غار دید.
ولی پیداکردن خیلی از چیزهاشون تو غار الزاماً به معنی زندگی‌کردن مردم باستانی تو غارها نیست. در حقیقت، اونها به‌ندرت تو غارها زندگی می‌کردن: بیشتر تو سرزمین‌‌های باز کمپ می‌زدن و آلونک‌های چوبی می‌ساختن یا از شاخه‌‌ها و پوست حیوونها چادر درست می‌کردن.
📓 ما توقف‌ناپذیرها: چطور انسانها کره‌ی زمین رو تصرف کردن؟
✍🏿 یووال نوح هراری
🔛 ع. کاظمی
@Chekide_ha
👍2
Forwarded from چکیده‌ها و گزیده‌های کتاب‌ها (Mohammad Darzi)
هیچ جا مثل خونه نمی‌شه
تو «اوهالو» تو سواحل دریاچه‌ی گلیل تو اسرائیل باستان‌شناس‌ها مثال خوبی از آتیش‌کمپ‌ها رو پیدا کردن که مردم ۳۲٬۰۰۰ سال پیش اونجا زندگی می‌کردن. تو اونجا شیش کپر ساخته شده از شاخه‌ی درخت‌‌ها و کاه بود که هر کدوم بقایای آتیش‌کمپ هم داشتن. احتمالاً چند ساعت طول کشیده که این کپر‌ها رو درست کنن. باستان‌شناس‌ها ابزار سنگی، تعدادی استخوون و حتی محل دفن زباله‌ای که داخلش باقی‌مونده‌ی غذا بود هم پیدا کردن. از بقایای این کمپ می‌تونیم بگیم که مردم اوهالو چی می‌خوردن: خزندگان، پرندگان، آهو، گوزن، هشت نوع ماهی، میوه‌‌ها و سبزیجات مختلف زیادی و گیاهان وحشی دیگه‌ای مثل گندم، جو و بادوم.
کپر‌ها مدتی استفاده شدن و آتیش گرفتن. احتمالاً تصادفی آتیش گرفتن یا شاید ساکنین از اوهالو خسته شده بودن و تصمیم گرفته بودن که برن. خوشبختانه، کمی بعد از رفتنشون، سیل ﮐﻞ کمپ رو دربر گرفت و لایه‌ی ضخیمی از ﮔِﻞ پوشوندتشون. وقتی ﮔﻞ سفت شد، طوری از همه‌چیز محافظت کرد که مثل زمانی که مردم اونجا رو ترک کردن موندش. این‌طوری بعد از این‌همه سال ما می‌دونیم که کمپ اوهالو چه شکلی بود و توی محل دفن زباله‌ش چی وجود داشته!
احتمالاً هزاران کمپ مثل اوهالو تو سرتاسر جهان بوده و بیشتر مردم تو این‌طور کمپ‌‌ها زندگی می‌کردن. ولی تقریباً همه‌ی کمپ‌‌ها بدون به‌جاگذاشتن ردی از بین رفتن: چوبی که در ساختن‌شون استفاده می‌شد توسط بارون و باد از بین رفت و زباله‌هاشون توسط مورچهها و شغال‌‌ها خورده شد. بیشتر چیزهایی که تا الان موندن داخل غارها ر‌ها شده بودن و از دست شغال‌‌ها و توفان‌‌ها در امان بودن.
پس بله، مردم گاهی به غارها سر می‌زدن ولی همیشه اونجا زندگی نمی‌کردن. اونها غارنشین نبودن.
تصور کن تو آینده‌ی دور یه شهاب‌سنگ از فضا به زمین برخورد کنه و همه‌ی ساختمون‌ها رو نابود کنه: همه‌ی خونه‌ها، مدرسه‌ها، کارخونه‌ها و موزه‌ها. تنها چیزی که باقی می‌مونه تونل‌‌های عمیق مترو خواهد بود. و تنها هنر انسانی‌ای که باقی می‌مونه، گرافیتی‌ها، نقشه‌‌ها و تبلیغات روی دیوار‌های ایستگاه‌های مترو خواهد بود. اگر موش‌‌های خیلی باهوش روزی رو زمین حکمرانی کنن، موش‌‌های دانشمند آینده درباره‌ی ما چه فکری می‌کنن؟ به ما می‌گن مردم تونل‌نشین؟
📓 ما توقف‌ناپذیرها: چطور انسانها کره‌ی زمین رو تصرف کردن؟
✍🏿 یووال نوح هراری
🔛 ع. کاظمی
@Chekide_ha
تو «اوهالو» تو سواحل دریاچه‌ی گلیل تو اسرائیل باستان‌شناس‌ها مثال خوبی از آتیش‌کمپ‌ها رو پیدا کردن که مردم ۳۲٬۰۰۰ سال پیش اونجا زندگی می‌کردن. تو اونجا شیش کپر ساخته شده از شاخه‌ی درخت‌‌ها و کاه بود که هر کدوم بقایای آتیش‌کمپ هم داشتن. احتمالاً چند ساعت طول کشیده که این کپر‌ها رو درست کنن. باستان‌شناس‌ها ابزار سنگی، تعدادی استخوون و حتی محل دفن زباله‌ای که داخلش باقی‌مونده‌ی غذا بود هم پیدا کردن. از بقایای این کمپ می‌تونیم بگیم که مردم اوهالو چی می‌خوردن: خزندگان، پرندگان، آهو، گوزن، هشت نوع ماهی، میوه‌‌ها و سبزیجات مختلف زیادی و گیاهان وحشی دیگه‌ای مثل گندم، جو و بادوم.
کپر‌ها مدتی استفاده شدن و آتیش گرفتن. احتمالاً تصادفی آتیش گرفتن یا شاید ساکنین از اوهالو خسته شده بودن و تصمیم گرفته بودن که برن. خوشبختانه، کمی بعد از رفتنشون، سیل ﮐﻞ کمپ رو دربر گرفت و لایه‌ی ضخیمی از ﮔِﻞ پوشوندتشون. وقتی ﮔﻞ سفت شد، طوری از همه‌چیز محافظت کرد که مثل زمانی که مردم اونجا رو ترک کردن موندش. این‌طوری بعد از این‌همه سال ما می‌دونیم که کمپ اوهالو چه شکلی بود و توی محل دفن زباله‌ش چی وجود داشته!
احتمالاً هزاران کمپ مثل اوهالو تو سرتاسر جهان بوده و بیشتر مردم تو این‌طور کمپ‌‌ها زندگی می‌کردن. ولی تقریباً همه‌ی کمپ‌‌ها بدون به‌جاگذاشتن ردی از بین رفتن: چوبی که در ساختن‌شون استفاده می‌شد توسط بارون و باد از بین رفت و زباله‌هاشون توسط مورچهها و شغال‌‌ها خورده شد. بیشتر چیزهایی که تا الان موندن داخل غارها ر‌ها شده بودن و از دست شغال‌‌ها و توفان‌‌ها در امان بودن.
پس بله، مردم گاهی به غارها سر می‌زدن ولی همیشه اونجا زندگی نمی‌کردن. اونها غارنشین نبودن.
تصور کن تو آینده‌ی دور یه شهاب‌سنگ از فضا به زمین برخورد کنه و همه‌ی ساختمون‌ها رو نابود کنه: همه‌ی خونه‌ها، مدرسه‌ها، کارخونه‌ها و موزه‌ها. تنها چیزی که باقی می‌مونه تونل‌‌های عمیق مترو خواهد بود. و تنها هنر انسانی‌ای که باقی می‌مونه، گرافیتی‌ها، نقشه‌‌ها و تبلیغات روی دیوار‌های ایستگاه‌های مترو خواهد بود. اگر موش‌‌های خیلی باهوش روزی رو زمین حکمرانی کنن، موش‌‌های دانشمند آینده درباره‌ی ما چه فکری می‌کنن؟ به ما می‌گن مردم تونل‌نشین؟
📓 ما توقف‌ناپذیرها: چطور انسانها کره‌ی زمین رو تصرف کردن؟
✍🏿 یووال نوح هراری
🔛 ع. کاظمی
@Chekide_ha
Forwarded from چکیده‌ها و گزیده‌های کتاب‌ها (Mohammad Darzi)
خانوادههای عصر حجری
درباره‌ی خانوادهها چی؟ تو زمان ونوس ویلندورف یا کپر‌های اوهالو خانوادهها چطوری بودن؟ هر کپر تو اوهالو خونه‌ی یه خانواده بود؟ و خانواده چه معنی‌ای داشت؟ به‌معنی این بود که یه زن و یه مرد تمام عمرشون رو با هم زندگی می‌کردن و فقط بچه‌های خودشون رو بزرگ می‌کردن؟
واقعیت اینه که ما مطمئن نیستیم. خیلی از افراد فرض می‌کنن که انسانها همیشه تو خانواده‌هایی زندگی می‌کردن که متشکل از یه پدر، یه مادر و بچه‌هایی که با هم داشتن بوده ولی احتمالش خیلی کمه. امروز، خانوادههای متفاوت زیادی تو دنیا وجود دارن –به کلاستون نگاه بنداز: همه‌ی همکلاسی‌هات با پدر و مادرشون زندگی می‌کنن؟ احتمالاً نه.
این روز‌ها بعضی از مردم یه پارتنر برای ﮐﻞ عمرشون دارن، بعضی‌‌ها پارتنرهای زیادی دارن و بعضی‌‌ها مجرد می‌مونن. تو تعداد کمی از کشورها یه مرد می‌تونه با چند تا زن ازدواج کنه، تو بقیه‌ی کشورها دو تا زن می‌تونن با هم ازدواج کنن یا دو تا مرد با هم.
بعضی‌‌ها یه بچه دارن، بعضی‌‌ها ده تا و بعضی‌‌ها هم هیچی. بعضی از بچهها توسط یه مادر مجرد یا یه پدر مجرد، یا شاید توسط پدربزرگ و مادربزرگ‌شون، بزرگ می‌شن. سرپرستی بعضی از بچهها به عهده گرفته شده و بعضی‌‌ها دو تا پدر و دو تا مادر دارن. گاهی اوقات والدین جدا می‌شن و پارتنرهای جدید پیدا می‌کنن. پس یه بچه ممکنه یه مادر، یه پدر و یه پدرخونده و یه مادرخونده هم داشته باشه. بعضی خانوادهها شامل چندین عمه، خاله، دایی، عمو و بچه‌هاشون و پدربزرگ‌‌ها و مادربزرگ‌‌ها می‌شه که همه با هم زندگی می‌کنن. پس ممکنه که تو به‌جای خواهر یا برادرت با دختر یا پسردایی‌ت یه اتاق مشترک داشته باشین و شاید به‌جای پدر و مادرت، دایی یا مادربزرگت برات صبحونه درست می‌کنه. گزینه‌‌ها خیلی زیاده!... بیشتر بخونین
📓 ما توقف‌ناپذیرها: چطور انسانها کره‌ی زمین رو تصرف کردن؟
✍🏿 یووال نوح هراری
🔛 ع. کاظمی
@Chekide_ha
درباره‌ی خانوادهها چی؟ تو زمان ونوس ویلندورف یا کپر‌های اوهالو خانوادهها چطوری بودن؟ هر کپر تو اوهالو خونه‌ی یه خانواده بود؟ و خانواده چه معنی‌ای داشت؟ به‌معنی این بود که یه زن و یه مرد تمام عمرشون رو با هم زندگی می‌کردن و فقط بچه‌های خودشون رو بزرگ می‌کردن؟
واقعیت اینه که ما مطمئن نیستیم. خیلی از افراد فرض می‌کنن که انسانها همیشه تو خانواده‌هایی زندگی می‌کردن که متشکل از یه پدر، یه مادر و بچه‌هایی که با هم داشتن بوده ولی احتمالش خیلی کمه. امروز، خانوادههای متفاوت زیادی تو دنیا وجود دارن –به کلاستون نگاه بنداز: همه‌ی همکلاسی‌هات با پدر و مادرشون زندگی می‌کنن؟ احتمالاً نه.
این روز‌ها بعضی از مردم یه پارتنر برای ﮐﻞ عمرشون دارن، بعضی‌‌ها پارتنرهای زیادی دارن و بعضی‌‌ها مجرد می‌مونن. تو تعداد کمی از کشورها یه مرد می‌تونه با چند تا زن ازدواج کنه، تو بقیه‌ی کشورها دو تا زن می‌تونن با هم ازدواج کنن یا دو تا مرد با هم.
بعضی‌‌ها یه بچه دارن، بعضی‌‌ها ده تا و بعضی‌‌ها هم هیچی. بعضی از بچهها توسط یه مادر مجرد یا یه پدر مجرد، یا شاید توسط پدربزرگ و مادربزرگ‌شون، بزرگ می‌شن. سرپرستی بعضی از بچهها به عهده گرفته شده و بعضی‌‌ها دو تا پدر و دو تا مادر دارن. گاهی اوقات والدین جدا می‌شن و پارتنرهای جدید پیدا می‌کنن. پس یه بچه ممکنه یه مادر، یه پدر و یه پدرخونده و یه مادرخونده هم داشته باشه. بعضی خانوادهها شامل چندین عمه، خاله، دایی، عمو و بچه‌هاشون و پدربزرگ‌‌ها و مادربزرگ‌‌ها می‌شه که همه با هم زندگی می‌کنن. پس ممکنه که تو به‌جای خواهر یا برادرت با دختر یا پسردایی‌ت یه اتاق مشترک داشته باشین و شاید به‌جای پدر و مادرت، دایی یا مادربزرگت برات صبحونه درست می‌کنه. گزینه‌‌ها خیلی زیاده!... بیشتر بخونین
📓 ما توقف‌ناپذیرها: چطور انسانها کره‌ی زمین رو تصرف کردن؟
✍🏿 یووال نوح هراری
🔛 ع. کاظمی
@Chekide_ha
Telegraph
خانوادههای عصر حجری
درباره‌ی خانوادهها چی؟ تو زمان ونوس ویلندورف یا کپر‌های اوهالو خانوادهها چطوری بودن؟ هر کپر تو اوهالو خونه‌ی یه خانواده بود؟ و خانواده چه معنی‌ای داشت؟ به‌معنی این بود که یه زن و یه مرد تمام عمرشون رو با هم زندگی می‌کردن و فقط بچه‌های خودشون رو بزرگ می‌کردن؟…
👍2
Forwarded from چکیده‌ها و گزیده‌های کتاب‌ها (Mohammad Darzi)
سلفی‌های عصر حجری
چه شواهد و مدارکی از این‌که تو عصر حجر خانوادهها چه شکلی بودن داریم؟ یه سری از موش‌‌های دانشمند رو تصور کن که هزار سال بعد تلاش کنن که بفهمن خانواده‌ی تو چه‌شکلی بودن. چطوری می‌تونن بفهمن؟
موش‌‌های دانشمند می‌تونن به عکس‌‌های خانوادگی‌تون نگاه کنن و بفهمن چه کسایی تو خانواده بودن، کجا زندگی کردید و برای تعطیلات کجا می‌رفتید. پس اگر می‌تونستیم چند تا آلبوم عکس از عصر حجر پیدا کنیم، کمکمون نمی‌کرد؟ متاسفانه هیچ دوربین و آلبوم عکسی اون موقع وجود نداشته. چندتایی نقاشی توی غار داریم که برای اون زمان هستش –مثل نقاشی‌‌های لاسکو و آلتامیرا– ولی بیشترشون از حیوونها هستن. هیچ نقاشی‌ای از خانوادههای انسانها نیست. خیلی جالبه، نه؟ فرض کن آلبوم عکس یه نفر رو ببینی و همه‌ی عکس‌‌های آلبوم از اسب‌ها، شیر‌ها و فیل‌‌ها باشه ولی هیچ عکسی از خانواده‌ش نباشه. چه معنی‌ای می‌تونه داشته باشه؟
شاید نقاشی‌‌های عصر حجری دارن بهمون می‌گن که اون موقع‌‌ها خانوادهها اهمیت زیادی نداشتن.
یا شاید مردم عصر حجر از حیوونها روی دیوار‌های غارها نقاشی کردن ولی از خانواده‌ی خودشون روی تخته‌های چوبی که می‌تونستن راحت با خودشون حمل کنن و بالای ورودی کپرشون نصب کنن، نقاشی می‌کشیدن. این‌ها عکس‌‌های خیلی مهمی بودن، به‌همین دلیل می‌خواستن پیش خودشون نگه‌شون دارن. متاسفانه، تخته‌های چوبی می‌تونستن خیلی وقت پیش از بین برن و تمام چیزی که باقی مونده، نقاشی‌‌های حیوونهای توی غارهاست.
شاید مردم عصر حجر فکر می‌کردن وقتی چیزی رو نقاشی می‌کنی، می‌تونی کنترلش کنی. پس همه می‌خواستن حیوون‌هایی رو نقاشی کنن که شکار کرده بودن تا روشون کنترل داشته باشن ولی هیچ‌وقت کسی نمی‌خواسته عکس خودش نقاشی بشه.
ما واقعاً نمی‌دونیم، شاید توضیح های دیگه‌ای وجود داشته باشه. می‌تونی به توضیح دیگه‌ای فکر کنی؟... بیشتر بخونین
📓 ما توقف‌ناپذیرها: چطور انسانها کره‌ی زمین رو تصرف کردن؟
✍🏿 یووال نوح هراری
🔛 ع. کاظمی
@Chekide_ha
چه شواهد و مدارکی از این‌که تو عصر حجر خانوادهها چه شکلی بودن داریم؟ یه سری از موش‌‌های دانشمند رو تصور کن که هزار سال بعد تلاش کنن که بفهمن خانواده‌ی تو چه‌شکلی بودن. چطوری می‌تونن بفهمن؟
موش‌‌های دانشمند می‌تونن به عکس‌‌های خانوادگی‌تون نگاه کنن و بفهمن چه کسایی تو خانواده بودن، کجا زندگی کردید و برای تعطیلات کجا می‌رفتید. پس اگر می‌تونستیم چند تا آلبوم عکس از عصر حجر پیدا کنیم، کمکمون نمی‌کرد؟ متاسفانه هیچ دوربین و آلبوم عکسی اون موقع وجود نداشته. چندتایی نقاشی توی غار داریم که برای اون زمان هستش –مثل نقاشی‌‌های لاسکو و آلتامیرا– ولی بیشترشون از حیوونها هستن. هیچ نقاشی‌ای از خانوادههای انسانها نیست. خیلی جالبه، نه؟ فرض کن آلبوم عکس یه نفر رو ببینی و همه‌ی عکس‌‌های آلبوم از اسب‌ها، شیر‌ها و فیل‌‌ها باشه ولی هیچ عکسی از خانواده‌ش نباشه. چه معنی‌ای می‌تونه داشته باشه؟
شاید نقاشی‌‌های عصر حجری دارن بهمون می‌گن که اون موقع‌‌ها خانوادهها اهمیت زیادی نداشتن.
یا شاید مردم عصر حجر از حیوونها روی دیوار‌های غارها نقاشی کردن ولی از خانواده‌ی خودشون روی تخته‌های چوبی که می‌تونستن راحت با خودشون حمل کنن و بالای ورودی کپرشون نصب کنن، نقاشی می‌کشیدن. این‌ها عکس‌‌های خیلی مهمی بودن، به‌همین دلیل می‌خواستن پیش خودشون نگه‌شون دارن. متاسفانه، تخته‌های چوبی می‌تونستن خیلی وقت پیش از بین برن و تمام چیزی که باقی مونده، نقاشی‌‌های حیوونهای توی غارهاست.
شاید مردم عصر حجر فکر می‌کردن وقتی چیزی رو نقاشی می‌کنی، می‌تونی کنترلش کنی. پس همه می‌خواستن حیوون‌هایی رو نقاشی کنن که شکار کرده بودن تا روشون کنترل داشته باشن ولی هیچ‌وقت کسی نمی‌خواسته عکس خودش نقاشی بشه.
ما واقعاً نمی‌دونیم، شاید توضیح های دیگه‌ای وجود داشته باشه. می‌تونی به توضیح دیگه‌ای فکر کنی؟... بیشتر بخونین
📓 ما توقف‌ناپذیرها: چطور انسانها کره‌ی زمین رو تصرف کردن؟
✍🏿 یووال نوح هراری
🔛 ع. کاظمی
@Chekide_ha
Telegraph
سلفی‌های عصر حجری
چه شواهد و مدارکی از این‌که تو عصر حجر خانوادهها چه شکلی بودن داریم؟ یه سری از موش‌‌های دانشمند رو تصور کن که هزار سال بعد تلاش کنن که بفهمن خانواده‌ی تو چه‌شکلی بودن. چطوری می‌تونن بفهمن؟ موش‌‌های دانشمند می‌تونن به عکس‌‌های خانوادگی‌تون نگاه کنن و بفهمن…
👍3
Forwarded from چکیده‌ها و گزیده‌های کتاب‌ها (Mohammad Darzi)
ردپا‌های روی شن
مردمی که این ردپا‌ها رو به جا گذاشتن، خردمند نبودن، نئاندرتال بودن. باستان‌شناس‌ها با بررسی دقیق هر ردپا به این نتیجه رسیدن که توسط گروه حدوداً دوازده‌نفر‌ه‌ای از نئاندرتالها به‌جا مونده که بیشترشون بچهها و نوجوون‌ها بودن. یکی‌شون بچه‌ی نوپا بوده. این به ما سرنخ مهمی درباره‌ی خانوادههای نئاندرتال می‌ده –یا حداقل درباره‌ی این گروه خاص از نئاندرتالها. اونها مثل اورانگوتان‌‌ها تنها زندگی نمی‌کردن و مثل گیبون‌ها هم تو خانوادههای کم‌جمعیت زندگی نمی‌کردن. ولی درباره‌ی چند تا نئاندرتالی که ۸۰٬۰۰۰ سال پیش روی ساحلی شنی قدم زدن، چیز بیشتری نمی‌تونیم بگیم. همه‌ی اونها پدر مشترکی داشتن؟ همگی با هم زندگی می‌کردن؟ شاید یه گروه‌ی از دوستان غیرفامیل بودن که سالی یه بار برای جشن‌گرفتن مراسم مهم تو ساحل هم‌دیگه رو می‌دیدن. نمی‌تونیم مطمئن باشیم.
پس به شواهد بیشتری نیاز داریم. موش‌‌های دانشمند خیالی که تو آینده قراره خانواده‌ی تو رو مطالعه کنن می‌تونن به تمام چیزهایی که خانواده‌ت دارن نگاه کنن، و این می‌تونه به‌شون چیز‌های زیادی درباره‌ی چطور زندگی کردنتون بگه. چند تا صندلی تو خونه‌تون دارین، چند تا تخت و چند تا کامپیوتر؟ ولی مردم عصر حجر چیز‌های زیادی نداشتن. درواقع، این چیزیه که ما درباره‌ی نیاکانمون مطمئناً می‌دونیم: مهم نبود که چه نوع خانواد‌ه‌ای بودن، تونسته بودن با تقریباً هیچ وسیله‌ای زندگی کنن.
امروز یه خانواده‌ی معمولی در طول سال‌‌ها صاحب چندین میلیون چیز می‌شن. به چیزهایی که داری فکر کن: نه فقط چیز‌های بزرگ مثل صندلی و کامپیوتر، به کیسه‌های پلاستیکی، قوطی‌‌های سرلاک، پوست‌های آب‌نبات و دستمال توالت‌هایی که هر روز استفاده می‌کنی. وقتی غذا می‌خوری از قاشق و چنگال و بشقاب و لیوان استفاده می‌کنی. وقتی بازی می‌کنی، از کارت‌ها، توپ‌‌ها و کنسول‌‌های بازی استفاده می‌کنی. معمولاً ما متوجه نمی‌شیم که چقدر وسایل داریم... تا موقعی که بخوایم اسباب‌کشی کنیم. بعد یهو متوجه می‌شیم که به جعبه‌های خیلی خیلی زیادی نیاز داریم تا تمام وسایل‌مون رو جمع کنیم. بعضی‌‌ها مجبورن یه کامیون بزرگ و چند تا کارگر قوی بگیرن تا برای جابه‌جا کردن وسایل‌شون کمک‌شون کنن.
نیاکان عصر حجری ما زیاد جابه‌جا می‌شدن. به‌ندرت برای مدت زیادی یه جا می‌موندن و باید تمام وسایل‌شون رو پشت‌شون حمل می‌کردن. اونها کامیون یا قطار یا حتی اسب نداشتن. پس چیز‌های زیادی نداشتن. به‌جای داشتن قاشق و چنگال و لیوان و بشقاب، با دست‌هاشون غذا می‌خوردن، و اگر می‌خواستن چیزی رو برش بدن، می‌تونستن یه سنگ رو به چاقو تبدیل کنن.
البته مردم به جز چاقو‌های سنگی چیز‌های دیگه‌ای هم داشتن. لباس‌هایی از پوست، خز و حتی پر حیوونها داشتن. چماق‌‌ها و نیزه‌های چوبی داشتن. گاهی اوقات کپرهایی داشتن که از نی و شاخه‌های درخت‌‌ها ساخته شده بودن. ولی متاسقانه همه‌ی اونها خیلی وقت پیش پوسیدن و از بین رفتن. تنها چیزهایی که نپوسیدن، استخوون‌ها، دندون‌ها و –مخصوصاً– سنگ‌‌ها بودن. سنگ هیچ‌وقت نمی‌پوسه. می‌تونه میلیون‌‌ها سال دووم بیاره.
📓 ما توقف‌ناپذیرها: چطور انسانها کره‌ی زمین رو تصرف کردن؟
✍🏿 یووال نوح هراری
🔛 ع. کاظمی
@Chekide_ha
مردمی که این ردپا‌ها رو به جا گذاشتن، خردمند نبودن، نئاندرتال بودن. باستان‌شناس‌ها با بررسی دقیق هر ردپا به این نتیجه رسیدن که توسط گروه حدوداً دوازده‌نفر‌ه‌ای از نئاندرتالها به‌جا مونده که بیشترشون بچهها و نوجوون‌ها بودن. یکی‌شون بچه‌ی نوپا بوده. این به ما سرنخ مهمی درباره‌ی خانوادههای نئاندرتال می‌ده –یا حداقل درباره‌ی این گروه خاص از نئاندرتالها. اونها مثل اورانگوتان‌‌ها تنها زندگی نمی‌کردن و مثل گیبون‌ها هم تو خانوادههای کم‌جمعیت زندگی نمی‌کردن. ولی درباره‌ی چند تا نئاندرتالی که ۸۰٬۰۰۰ سال پیش روی ساحلی شنی قدم زدن، چیز بیشتری نمی‌تونیم بگیم. همه‌ی اونها پدر مشترکی داشتن؟ همگی با هم زندگی می‌کردن؟ شاید یه گروه‌ی از دوستان غیرفامیل بودن که سالی یه بار برای جشن‌گرفتن مراسم مهم تو ساحل هم‌دیگه رو می‌دیدن. نمی‌تونیم مطمئن باشیم.
پس به شواهد بیشتری نیاز داریم. موش‌‌های دانشمند خیالی که تو آینده قراره خانواده‌ی تو رو مطالعه کنن می‌تونن به تمام چیزهایی که خانواده‌ت دارن نگاه کنن، و این می‌تونه به‌شون چیز‌های زیادی درباره‌ی چطور زندگی کردنتون بگه. چند تا صندلی تو خونه‌تون دارین، چند تا تخت و چند تا کامپیوتر؟ ولی مردم عصر حجر چیز‌های زیادی نداشتن. درواقع، این چیزیه که ما درباره‌ی نیاکانمون مطمئناً می‌دونیم: مهم نبود که چه نوع خانواد‌ه‌ای بودن، تونسته بودن با تقریباً هیچ وسیله‌ای زندگی کنن.
امروز یه خانواده‌ی معمولی در طول سال‌‌ها صاحب چندین میلیون چیز می‌شن. به چیزهایی که داری فکر کن: نه فقط چیز‌های بزرگ مثل صندلی و کامپیوتر، به کیسه‌های پلاستیکی، قوطی‌‌های سرلاک، پوست‌های آب‌نبات و دستمال توالت‌هایی که هر روز استفاده می‌کنی. وقتی غذا می‌خوری از قاشق و چنگال و بشقاب و لیوان استفاده می‌کنی. وقتی بازی می‌کنی، از کارت‌ها، توپ‌‌ها و کنسول‌‌های بازی استفاده می‌کنی. معمولاً ما متوجه نمی‌شیم که چقدر وسایل داریم... تا موقعی که بخوایم اسباب‌کشی کنیم. بعد یهو متوجه می‌شیم که به جعبه‌های خیلی خیلی زیادی نیاز داریم تا تمام وسایل‌مون رو جمع کنیم. بعضی‌‌ها مجبورن یه کامیون بزرگ و چند تا کارگر قوی بگیرن تا برای جابه‌جا کردن وسایل‌شون کمک‌شون کنن.
نیاکان عصر حجری ما زیاد جابه‌جا می‌شدن. به‌ندرت برای مدت زیادی یه جا می‌موندن و باید تمام وسایل‌شون رو پشت‌شون حمل می‌کردن. اونها کامیون یا قطار یا حتی اسب نداشتن. پس چیز‌های زیادی نداشتن. به‌جای داشتن قاشق و چنگال و لیوان و بشقاب، با دست‌هاشون غذا می‌خوردن، و اگر می‌خواستن چیزی رو برش بدن، می‌تونستن یه سنگ رو به چاقو تبدیل کنن.
البته مردم به جز چاقو‌های سنگی چیز‌های دیگه‌ای هم داشتن. لباس‌هایی از پوست، خز و حتی پر حیوونها داشتن. چماق‌‌ها و نیزه‌های چوبی داشتن. گاهی اوقات کپرهایی داشتن که از نی و شاخه‌های درخت‌‌ها ساخته شده بودن. ولی متاسقانه همه‌ی اونها خیلی وقت پیش پوسیدن و از بین رفتن. تنها چیزهایی که نپوسیدن، استخوون‌ها، دندون‌ها و –مخصوصاً– سنگ‌‌ها بودن. سنگ هیچ‌وقت نمی‌پوسه. می‌تونه میلیون‌‌ها سال دووم بیاره.
📓 ما توقف‌ناپذیرها: چطور انسانها کره‌ی زمین رو تصرف کردن؟
✍🏿 یووال نوح هراری
🔛 ع. کاظمی
@Chekide_ha
👍2
Forwarded from چکیده‌ها و گزیده‌های کتاب‌ها (Mohammad Darzi)
یه جهان سنگی
پس، تقریباً همه‌ی شواهدی که از عصر حجر داریم از سنگ ساخته شدن... به‌همین دلیل هم به این دوره، عصر حجر می‌گیم. ولی درواقع این اسم خیلی گمراه‌کننده هستش. وقتی مردم کلمه‌های «عصر حجر» رو می‌شنون تصور می‌کنن که اون موقع همه‌چیز از سنگ ساخته شده بود: فکر می‌کنن که اونها تخت‌های سنگی، کلاه‌های سنگی و کفش‌‌های سنگی داشتن. واقعیت اینه که بیشتر چیز‌ها از چوب، نی، چرم حیوونها و پر درست شده بودن. ولی این چیز‌ها خیلی وقت پیش از بین رفتن و تنها چیزی که باقی مونده سنگ‌‌ها هستن. برای همینه که فهمیدن قطعی این‌که نیاکانمون چطور تو عصر حجر زندگی می‌کردن خیلی سخته.
خوشبختانه یه راه دیگه هستش که بتونیم بفهمیم نیاکانمون چطور زندگی کردن: جاهایی تو دنیا هستن که مردم هنوز یه کمی شبیه به نیاکانمون زندگی می‌کنن. اگر ببینیم‌شون خیلی چیز‌ها می‌تونیم یاد بگیریم.
در ﮐﻞ مردم می‌تونن به سه گروه تقسیم بشن: مردمی که غذاشون رو پرورش می‌دن، مردمی که غذاشون رو می‌خرن و مردمی که غذاشون رو شکار و جمع‌آوری می‌کنن. مردمی که غذاشون رو پرورش می‌دن کشاورز هستن. شاید اونها برای درست‌کردن نون، گندم پرورش بدن، درخت‌‌های سیب بکارن تا سیب بخورن. احتمالاً مرغ نگه می‌دارن و تخم‌مرغ می‌خورن و گاهی هم مرغ‌‌ها رو می‌خورن.
بیشتر مردم امروز غذاشون رو پرورش نمی‌دن –می‌خرن. وقتی گرسنه می‌شن، می‌رن بازار و نون و سیب و تخم‌مرغ می‌خرن یا گوشی‌شون رو درمی‌آرن و پیتزا سفارش می‌دن.
نیاکان عصر حجری ما نه غذا پرورش می‌دادن نه می‌خریدن: شکار می‌کردن‌شون یا جمع‌آوری‌شون می‌کردن. این کاریه که حیوونها انجام می‌دن. زرافه‌‌ها درخت نمی‌کارن، شیر‌ها هم از سوپرمارکت استیک زرافه نمی‌خرن. زرافه‌‌ها از درخت‌هایی که به‌طور طبیعی تو دشت رشد می‌کنن، تغذیه می‌کنن، شیر‌ها هم زرافه‌‌ها رو شکار می‌کنن. نیاکان ما هم گیاهان رو جمع می‌کردن و حیوونهای وحشی رو شکار می‌کردن. به‌خاطر همینه که بیشتر اوقات به نیاکانمون شکارگر–خوراک‌جو گفته می‌شه –چون اونها غذاشون رو از طبیعت به‌دست می‌آوردن.
امروز چند تا گروه از مردم تو سراسر جهان هستن که هنوز شکار می‌کنن و غذاشون رو جمع‌آوری می‌کنن. اونها تو خونه‌ها و شهرها زندگی نمی‌کنن. تو کارخونه‌ها و شرکتها هم کار نمی‌کنن. بیشتر تو جنگل‌‌ها و صحرا‌های دورافتاده زندگی می‌کنن. دانشمند‌ها می‌تونن این مردم رو ملاقات کنن و ببینن چطور زندگی می‌کنن، و با مطالعه‌ی سبک زندگی‌شون، می‌تونن سعی کنن یاد بگیرن که چطور نیاکانمون چند هزار سال پیش زندگی می‌کردن.
البته خوراک‌جوبودن تو این دوران مثل خوراک‌جوبودن تو عصر حجر نیست. حتی خوراک‌جوهایی که توی دورافتاده‌ترین صحرا‌ها و جنگل‌‌ها زندگی می‌کنن بخشی از دنیای مدرن هستن. اگر ببینی یه بچه‌ی خوراک‌جو دست‌هاش رو باز کرده و دایره‌وار می‌دوئه و صدای هواپیما درمی‌آره، به این معنی نیست که مردم عصر حجر هواپیما داشتن. فقط می‌تونه به این معنی باشه که خوراکجوهای عصر مدرن باید هواپیمایی که تو آسمون پرواز می‌کرده رو دیده باشن. با این‌همه، مشاهده‌ی خوراکجوهای مدرن سرنخ‌‌های بیشتری رو از چگونگی زندگی تو عصر حجر به ما می‌ده.
📓 ما توقف‌ناپذیرها: چطور انسانها کره‌ی زمین رو تصرف کردن؟
✍🏿 یووال نوح هراری
🔛 ع. کاظمی
@Chekide_ha
پس، تقریباً همه‌ی شواهدی که از عصر حجر داریم از سنگ ساخته شدن... به‌همین دلیل هم به این دوره، عصر حجر می‌گیم. ولی درواقع این اسم خیلی گمراه‌کننده هستش. وقتی مردم کلمه‌های «عصر حجر» رو می‌شنون تصور می‌کنن که اون موقع همه‌چیز از سنگ ساخته شده بود: فکر می‌کنن که اونها تخت‌های سنگی، کلاه‌های سنگی و کفش‌‌های سنگی داشتن. واقعیت اینه که بیشتر چیز‌ها از چوب، نی، چرم حیوونها و پر درست شده بودن. ولی این چیز‌ها خیلی وقت پیش از بین رفتن و تنها چیزی که باقی مونده سنگ‌‌ها هستن. برای همینه که فهمیدن قطعی این‌که نیاکانمون چطور تو عصر حجر زندگی می‌کردن خیلی سخته.
خوشبختانه یه راه دیگه هستش که بتونیم بفهمیم نیاکانمون چطور زندگی کردن: جاهایی تو دنیا هستن که مردم هنوز یه کمی شبیه به نیاکانمون زندگی می‌کنن. اگر ببینیم‌شون خیلی چیز‌ها می‌تونیم یاد بگیریم.
در ﮐﻞ مردم می‌تونن به سه گروه تقسیم بشن: مردمی که غذاشون رو پرورش می‌دن، مردمی که غذاشون رو می‌خرن و مردمی که غذاشون رو شکار و جمع‌آوری می‌کنن. مردمی که غذاشون رو پرورش می‌دن کشاورز هستن. شاید اونها برای درست‌کردن نون، گندم پرورش بدن، درخت‌‌های سیب بکارن تا سیب بخورن. احتمالاً مرغ نگه می‌دارن و تخم‌مرغ می‌خورن و گاهی هم مرغ‌‌ها رو می‌خورن.
بیشتر مردم امروز غذاشون رو پرورش نمی‌دن –می‌خرن. وقتی گرسنه می‌شن، می‌رن بازار و نون و سیب و تخم‌مرغ می‌خرن یا گوشی‌شون رو درمی‌آرن و پیتزا سفارش می‌دن.
نیاکان عصر حجری ما نه غذا پرورش می‌دادن نه می‌خریدن: شکار می‌کردن‌شون یا جمع‌آوری‌شون می‌کردن. این کاریه که حیوونها انجام می‌دن. زرافه‌‌ها درخت نمی‌کارن، شیر‌ها هم از سوپرمارکت استیک زرافه نمی‌خرن. زرافه‌‌ها از درخت‌هایی که به‌طور طبیعی تو دشت رشد می‌کنن، تغذیه می‌کنن، شیر‌ها هم زرافه‌‌ها رو شکار می‌کنن. نیاکان ما هم گیاهان رو جمع می‌کردن و حیوونهای وحشی رو شکار می‌کردن. به‌خاطر همینه که بیشتر اوقات به نیاکانمون شکارگر–خوراک‌جو گفته می‌شه –چون اونها غذاشون رو از طبیعت به‌دست می‌آوردن.
امروز چند تا گروه از مردم تو سراسر جهان هستن که هنوز شکار می‌کنن و غذاشون رو جمع‌آوری می‌کنن. اونها تو خونه‌ها و شهرها زندگی نمی‌کنن. تو کارخونه‌ها و شرکتها هم کار نمی‌کنن. بیشتر تو جنگل‌‌ها و صحرا‌های دورافتاده زندگی می‌کنن. دانشمند‌ها می‌تونن این مردم رو ملاقات کنن و ببینن چطور زندگی می‌کنن، و با مطالعه‌ی سبک زندگی‌شون، می‌تونن سعی کنن یاد بگیرن که چطور نیاکانمون چند هزار سال پیش زندگی می‌کردن.
البته خوراک‌جوبودن تو این دوران مثل خوراک‌جوبودن تو عصر حجر نیست. حتی خوراک‌جوهایی که توی دورافتاده‌ترین صحرا‌ها و جنگل‌‌ها زندگی می‌کنن بخشی از دنیای مدرن هستن. اگر ببینی یه بچه‌ی خوراک‌جو دست‌هاش رو باز کرده و دایره‌وار می‌دوئه و صدای هواپیما درمی‌آره، به این معنی نیست که مردم عصر حجر هواپیما داشتن. فقط می‌تونه به این معنی باشه که خوراکجوهای عصر مدرن باید هواپیمایی که تو آسمون پرواز می‌کرده رو دیده باشن. با این‌همه، مشاهده‌ی خوراکجوهای مدرن سرنخ‌‌های بیشتری رو از چگونگی زندگی تو عصر حجر به ما می‌ده.
📓 ما توقف‌ناپذیرها: چطور انسانها کره‌ی زمین رو تصرف کردن؟
✍🏿 یووال نوح هراری
🔛 ع. کاظمی
@Chekide_ha
👍1
Forwarded from چکیده‌ها و گزیده‌های کتاب‌ها (Mohammad Darzi)
بعد از این‌که می‌میری چه اتفاقی می‌افته؟
پس با استفاده از شواهد باستان‌شناسی و مشاهده‌ی خوراکجوهای مدرن، درباره‌ی نوع زندگی مردم تو عصر حجر چی می‌تونیم بگیم؟
مهم‌ترین چیزی که باید بدونیم اینه که فقط یه روش برای زندگی‌کردن وجود نداشته و روش‌‌های مختلفی وجود داشته –همه یه چیز رو انجام نمی‌دادن. جهان خونه‌ی هزاران قبیله بود که هر کدوم یه زبان متفاوت، یه فرهنگ متفاوت، نوع خانواده‌ی متفاوت و روش متفاوتی برای زندگی‌کردن داشتن.
یه دلیل برای این اتفاق‌‌ها این بود که مردم تو جا‌های مختلف زیادی زندگی می‌کردن پس مجبور بودن که با اکوسیستم‌‌ها و اقلیم‌‌های مختلف سازگار بشن. مردمی که کنار رودخونه زندگی می‌کردن زیاد ماهی می‌خوردن و یاد گرفتن که قایق بسازن. در حالی‌که مردمی که تو کوه‌‌ها زندگی می‌کردن اصلاً شناکردن بلد نبودن. مردمی که توی جنگل‌‌های استوایی زندگی می‌کردن تقریباً لخت بودن در حالی‌که مردمی که نزدیک قطب زندگی می‌کردن کت‌های ضخیم خز تنشون می‌کردن.
ولی حتی قبیل نهایی که کنار هم زندگی می‌کردن ممکن بود روش‌‌های خیلی متفاوتی برای زندگی‌کردن داشته باشن. چون داستان‌‌های مختلفی درباره‌ی جهان می‌گفتن. یادت هست که، داستان‌سرایی بزرگ‌ترین مزیت انسان خردمند نسبت به بقیه‌ی حیوونها بود. وقتی که همه‌ی زنبور‌های کندو‌ها کم‌وبیش یه‌جور رفتار می‌کردن، هر قبیله‌ی انسانی متفاوت بود. چون هر قبیله به داستان‌‌های متفاوتی باور داشت... بیشتر بخونین
📓 ما توقف‌ناپذیرها: چطور انسانها کره‌ی زمین رو تصرف کردن؟
✍🏿 یووال نوح هراری
🔛 ع. کاظمی
@Chekide_ha
پس با استفاده از شواهد باستان‌شناسی و مشاهده‌ی خوراکجوهای مدرن، درباره‌ی نوع زندگی مردم تو عصر حجر چی می‌تونیم بگیم؟
مهم‌ترین چیزی که باید بدونیم اینه که فقط یه روش برای زندگی‌کردن وجود نداشته و روش‌‌های مختلفی وجود داشته –همه یه چیز رو انجام نمی‌دادن. جهان خونه‌ی هزاران قبیله بود که هر کدوم یه زبان متفاوت، یه فرهنگ متفاوت، نوع خانواده‌ی متفاوت و روش متفاوتی برای زندگی‌کردن داشتن.
یه دلیل برای این اتفاق‌‌ها این بود که مردم تو جا‌های مختلف زیادی زندگی می‌کردن پس مجبور بودن که با اکوسیستم‌‌ها و اقلیم‌‌های مختلف سازگار بشن. مردمی که کنار رودخونه زندگی می‌کردن زیاد ماهی می‌خوردن و یاد گرفتن که قایق بسازن. در حالی‌که مردمی که تو کوه‌‌ها زندگی می‌کردن اصلاً شناکردن بلد نبودن. مردمی که توی جنگل‌‌های استوایی زندگی می‌کردن تقریباً لخت بودن در حالی‌که مردمی که نزدیک قطب زندگی می‌کردن کت‌های ضخیم خز تنشون می‌کردن.
ولی حتی قبیل نهایی که کنار هم زندگی می‌کردن ممکن بود روش‌‌های خیلی متفاوتی برای زندگی‌کردن داشته باشن. چون داستان‌‌های مختلفی درباره‌ی جهان می‌گفتن. یادت هست که، داستان‌سرایی بزرگ‌ترین مزیت انسان خردمند نسبت به بقیه‌ی حیوونها بود. وقتی که همه‌ی زنبور‌های کندو‌ها کم‌وبیش یه‌جور رفتار می‌کردن، هر قبیله‌ی انسانی متفاوت بود. چون هر قبیله به داستان‌‌های متفاوتی باور داشت... بیشتر بخونین
📓 ما توقف‌ناپذیرها: چطور انسانها کره‌ی زمین رو تصرف کردن؟
✍🏿 یووال نوح هراری
🔛 ع. کاظمی
@Chekide_ha
Telegraph
بعد از این‌که می‌میری چه اتفاقی می‌افته؟
پس با استفاده از شواهد باستان‌شناسی و مشاهده‌ی خوراکجوهای مدرن، درباره‌ی نوع زندگی مردم تو عصر حجر چی می‌تونیم بگیم؟ مهم‌ترین چیزی که باید بدونیم اینه که فقط یه روش برای زندگی‌کردن وجود نداشته و روش‌‌های مختلفی وجود داشته –همه یه چیز رو انجام نمی‌دادن.…
👍3