تجربه‌ای نزدیک به مرگ

تنها یک بار در زندگی تا پای مرگ رفتم. تجربه عجیب و غریبی بود. هوا تاریک بود و ترافیک سنگینی در خیابان حاکم شده بود. در آزادراه ۴٠۵ لس‌انجلس، راننده سر به هوایی که نمی‌خواست در مسیر خروجی آزادراه حرکت کند، جلوی ماشین من پیچید، من هم برای این‌که به او نزنم به سرعت فرمان را به سمت چپ گرفتم. هجده چرخ غول‌پیکری که در لاین سمت چپ می‌راند آنقدر که فکرش را می‌کردم با من فاصله نداشت، در نتیجه گوشه سپر عقب ماشین من با گوشه جلویی کابین راننده هجده چرخ برخورد کرد.

همین برخورد کوچک کافی بود تا کنترل ماشین از دستم خارج شود، ماشین به طور آرام و یکنواخت در جهت عقربه‌های ساعت چرخید و چرخید تا از طرف صندلی راننده به جلوی هجده چرخ خورد. بعد از این برخورد، ماشین باز هم از حرکت نایستاد و با سرعتی کم در آزادراه حرکت می‌کرد. حس می‌کردم در کهربا گیر افتاده‌ام، ماشین به اختیار خود در حال حرکت بود و من چاره‌ای جز تماشای آن نداشتم تا این‌که کنار جلو پنجره کامیون و عمود بر جهت ترافیک، ماشین از حرکت ایستاد و نوری که داشت چشمانم را کور می‌کرد، بر صورتم تابید.

زخمی نشده بودم ولی بسیار شوکه و حیران بودم. ماشین کمی مچاله شده بود و نیاز اساسی به صافکاری داشت اما در حدی سرپا بود که بعد از تمام شدن گزارشات پلیس مرا به خانه برساند. اگر چند سانتی‌متر آن‌طرف‌تر خورده بود، یا سرعت ماشین ذره‌ای بیشتر بود، حتی اگر راننده کامیون دست و پای خود را گم کرده بود، همه چیز ممکن بود طور دیگری رقم بخورد.

بسیاری از ما قبل از مردن، حوادثی نزدیک به مرگ را تجربه می‌کنیم و با فانی بودن زندگی مواجه می‌شویم.


📘 تصویر بزرگ
✍🏻 شون کرول
↔️ هدیه شایسته
📚 گروه کتابخوانی علمی

@SciBookReader

انسان و عظمت کیهان

من به عنوان یک فیزیکدان، در حوزه تخصصی خودم، جهان هستی را به عنوان یک نظام واحد مطالعه می‌کنم. جهان بزرگی است. چهارده میلیارد سال پس از انفجار بزرگ، آن بخش از فضا که مستقیماً برای ما قابل رؤیت است، مملو از صدها میلیارد کهکشان شد که هر یک از این کهکشان‌ها به طور متوسط صد میلیارد ستاره داشتند. بر عکس چنین عظمتی، ما انسان‌ها بسیار کوچک هستیم و به تازگی سر و کله‌مان روی زمین پیدا شده، سیاره‌ای که اهمیت چندانی ندارد و به دور ستاره‌ای معمولی در حال گردش است.

انسان، موجودی کوچک و فانی است. اگر انسان را با کل جهان و یک اتم را با کره زمین مقایسه کنیم، انسان از آن یک اتم هم کوچک‌تر است. با در نظر داشتن چنین نسبتی، آیا واقعاً بودن یا نبودن یکی از ما در این دنیا اهمیت دارد؟

این بودن یا نبودن به تعبیری می‌تواند مهم قلمداد شود. من زندگی خوبی دارم، خانواده و دوستانم مرا دوست دارند و به من اهمیت می‌دهند، اگر بمیرم آن‌ها بسیار غمگین خواهند شد. خود من هم اگر زمان مرگم را بدانم، خیلی غصه می‌خورم اما از منظر کیهان با چنین بی‌تفاوتی و عظمتی، آیا واقعاً بود و نبود ما تا این اندازه مهم است؟

حتی اگر چرخ جهان هستی بدون ما هم بگردد باز هم دلم می‌خواهد فکر کنم که زندگی ما واقعاً ارزش دارد. اما باید برای پرسش مطرح شده اهمیت قائل شویم و برای درک ارتباط بین میل به ارزشمند بودن و ذات واقعیت در سطوح عمیق، سخت تلاش کنیم.

ما انسان‌ها دو هدف پیش روی خود داریم. هدف اول به روایت داستان جهان هستی و دلیل صحت داشتن همین داستان مربوط می‌شود، توضیح تصویر بزرگ مطابق با درک کنونی ما از این تصویر. چنین مفهومی خارق‌العاده است. ما انسان‌ها، گلوله‌هایی از گل هستیم که به ما شکل داده شده و از طریق فعل و انفعالات سرد و بی‌روح الگوهای طبیعت، ظرفیت تفکر، گرامی داشتن و درگیری با پیچیدگی‌های ترسناک جهان اطراف خود را پیدا کرده‌ایم.

هدف دیگر به ارائه میزانی از درمان وجودی مربوط می‌شود. من باور دارم اگرچه ما بخشی از جهانی هستیم که حول قوانین خشک و بی‌روح پشت پرده می‌گردد، باز هم وجود ما مهم تلقی می‌شود. این پرسشی علمی نیست، چراکه با انجام آزمایش نمی‌توان در این زمینه اطلاعات به دست آورد و میزان اهمیت جان انسان‌ها را اندازه گرفت. این موضوع در ذات خود، مسئله‌ای فلسفی به شمار می‌رود، مسئله‌ای که نیازمند تغییر در رویه تفکر هزار ساله ما در مورد زندگی و معنای آن است.


📘 تصویر بزرگ
✍🏻 شون کرول
↔️ هدیه شایسته
📚 گروه کتابخوانی علمی

@SciBookReader

زندگی، جریان موقتی است

همه می‌میرند. زندگی همچون آب یا سنگ، ماده نیست بلکه همچون آتش یا موج جریان و پروسه است. زندگی چون موجی بر ساحل است، جریانی است که آغاز شده، مدتی ادامه دارد و در نهایت به پایان می‌رسد. کوتاه یا بلند، لحظات ما در قیاس با وسعت ابدیت بسیار کوتاه هستند.

یکی از دوستانم که زیست‌شناس و عصب‌شناس است، توان این را دارد که سلول‌های بدن فردی را جوان کند. دانشمندان به روش‌هایی دست یافته‌اند که با استفاده از آن‌ها می‌توانند سلول‌های بنیادی را که پیر شده و خصوصیات سلول‌های بالغ را پیدا کرده‌اند، از بدن فرد بالغی گرفته و آن‌ها را در حدی جوان‌سازی کنند که مانند سلول‌های بنیادی کاملاً تازه شوند.

هر سلولی برای رسیدن به ارگانیسم کامل، راه درازی در پیش دارد، به همین دلیل با حالتی طنزآمیز از او پرسیدم به نظر تو روزی می‌رسد که بتوان سن انسان‌ها را کم کرد و آن‌ها را تا ابد جوان نگه داشت.

عمیقاً به فکر فرو رفت و پاسخ داد: «من و تو یک روز می‌میریم، اما اگر نوه داشته باشیم، در مورد آن‌ها مطمئن نیستم.»

من به عنوان یک فیزیکدان، می‌دانم که تصور عمری چند میلیون یا حتی چند میلیارد ساله با هیچ یک از قوانین طبیعت منافاتی ندارد، بنابراین اعتراضی هم ندارم. اما در نهایت، تمام ستارگان سوخت هسته‌ای خود را مصرف خواهند کرد و بقایای سرد آن‌ها گرفتار سیاهچاله‌ها خواهد شد، سیاهچاله‌ها نیز کم‌کم به ذرات بنیادی و به درد نخور خود تجزیه شده و در جهانی تاریک و تهی محو خواهند شد. مهم نیست که زیست‌شناسان آینده چقدر هوش و ذکاوت خود را به کار گیرند، واقعیت این است که تا ابد زنده نخواهیم ماند.

برای درک وجود خود، باید بدانیم که از چه چیزهایی پدید آمده‌ایم، این به معنای کند و کاو در حوزه ذرات و نیروها و پدیده‌های کوانتومی است. علاوه بر این، ذرات میکروسکوپی برای تشکیل نظامی سازمان‌یافته و توانمند در زمینه تفکر و احساس، از راه‌های بسیار متعددی به هم می‌پیوندند.


📘 تصویر بزرگ
✍🏻 شون کرول
↔️ هدیه شایسته
📚 گروه کتابخوانی علمی

@SciBookReader

طبیعت‌گرایی شاعرانه

راه‌های زیادی برای بحث در مورد جهان وجود دارند که ما را به سمت چارچوبی به نام طبیعت‌گرایی شاعرانه سوق می‌دهند. در طبیعت‌گرایی ادعا بر این است که تنها یک جهان وجود دارد، آن هم جهان طبیعی است. نشانه‌هایی ما را به این سمت و سو سوق می‌دهند، نشانه‌هایی از قبیل چگونگی گردش جهان و تکامل آن. اصطلاح شاعرانه به ما یادآوری می‌کند که بیش از یک راه برای بحث در مورد جهان هستی وجود دارد.

از نظر ما استفاده از واژگانی که دلیل و علت رخ دادن وقایع مختلف را بازگو می‌کنند، کاملاً طبیعی بوده اما این علل و دلایل در سطوح عمقی نحوه کارکرد طبیعت جایی ندارند و به کارگیری چنین واژگانی پدیده‌ای است نوپا که بخشی از نحوه تشریح دنیای هر روز ما به حساب می‌آید. تفاوت میان تعاریف روزمره و تعاریف عمقی‌تر، به پیکان زمان مربوط می‌شود. فاصله میان گذشته و آینده در نهایت به جایی ختم می‌شود که نقطه آغاز دنیا را حوالی انفجار بزرگ معرفی می‌کند.

ما انسان‌ها، گلوله‌هایی از گل هستیم که به ما شکل داده شده و از طریق فعل و انفعالات سرد و بی‌روح الگوهای طبیعت، ظرفیت تفکر، گرامی داشتن و درگیری با پیچیدگی‌های ترسناک جهان اطراف خود را پیدا کرده‌ایم. برای درک وجود خود، باید بدانیم که از چه چیزهایی پدید آمده‌ایم، این به معنای کند و کاو در حوزه ذرات و نیروها و پدیده‌های کوانتومی است.

درست است که ما در واقع مجموعه‌ای از اتم هستیم اما تنها راه تفکر درباره آن‌چه هستیم در این باور خلاصه نمی‌شود، ما مجموعه‌ای از اتم هستیم که مستقل از هر وجود غیر مادی یا هرگونه عامل تأثیرگذاری عمل می‌کنیم، فکر و احساس داریم و با شیوه زندگی خود، به هستی معنا می‌بخشیم.

ما کوچک هستیم و جهان بزرگ. با این‌که زندگی به ما دفترچه راهنما نداده، باز هم چیزهای زیادی در مورد این جهان فهمیده‌ایم. پذیرش جهان هستی همان‌گونه که هست، لبخند زدن به واقعیت و تبدیل زندگی به چیزی ارزشمند، هریک چالش متفاوتی به حساب می‌آید.

من باور دارم اگرچه ما بخشی از جهانی هستیم که حول قوانین خشک و بی‌روح پشت پرده می‌گردد، باز هم وجود ما مهم تلقی می‌شود. این پرسشی علمی نیست، چراکه با انجام آزمایش نمی‌توان در این زمینه اطلاعات به دست آورد و میزان اهمیت جان انسان‌ها را اندازه گرفت. این موضوع در ذات خود، مسئله‌ای فلسفی به شمار می‌رود، مسئله‌ای که نیازمند تغییر در رویه تفکر هزار ساله ما در مورد زندگی و معنای آن است.


📘 تصویر بزرگ
✍🏻 شون کرول
↔️ هدیه شایسته
📚 گروه کتابخوانی علمی

@SciBookReader

وایل‌ای‌کایوت و واقعیت زیر پای ما

در کارتون قدیمی رود رانر، وایل‌ای‌کایوت از لبه پرتگاه رد می‌شد و روی هوا می‌دوید، اما برخلاف تجربۀ شخصی و آن‌چه از گرانش انتظار می‌رفت، سقوط نمی‌کرد. او تنها زمانی سقوط می‌کرد که متوجه می‌شد زیر پایش خالی است.

همۀ ما وایل‌ای‌کایوت هستیم. از زمانی که بشر اندیشیدن آغاز کرد، جایگاه انسان در جهان هستی تبدیل به مسئله‌ای تأمل‌برانگیز شد. چرا اینجا هستیم؟ پاسخ‌های زیادی برای این پرسش ارائه شده است. اما مدت زیادی دیدگاه مشترکی وجود داشت مبنی بر این‌که جایی آن بیرون، معنایی هست در انتظار کشف. پشت همه چیز هدفی پنهان است و برای همه چیز دلیلی وجود دارد. چنین باوری، نقش زمین زیر پای ما را دارد و ما تمام اصول زندگی خود را بر آن بنا نهاده‌ایم.

باور به چنین دیدگاهی، اندک اندک محو می‌شد. هرچه درک بهتری نسبت به جهان هستی پیدا می‌کردیم، دفاع از وجود هدفی متعالی ناممکن می‌نمود. تصویر قدیمی با تصویری جدید و حیرت‌آور جایگزین شده بود - تصویری که از بسیاری جهات مسرت‌بخش بود و نفس آدمی را بند می‌آورد و از جهاتی دیگر چالش‌برانگیز می‌شد.

مشکل اینجاست که چنین تغییری را نپذیرفته‌ایم. مسائل و مشکلات بر همگان آشکار هستند. طی دو قرن گذشته، داروین دید ما را به زندگی از این رو به آن رو کرد، نیچه سوگوار مرگ خدا شد، هستی‌گرایان تلاش کردند تا از دل پوچی به اصالت وجود دست پیدا کنند. با وجود این، بسیاری از مردم به روال عادی زندگی خود ادامه داده‌اند، انگار نه انگار که چیزی تغییر کرده است.

حقیقت این است که زیر پای ما خالی شده و ما داریم شجاعتش را پیدا می‌کنیم تا به پایین نگاه کنیم. خوشبختانه هر چیزی که در هوا است ناگهان به سوی مرگ و نابودی سقوط نمی‌کند. وقت آن رسیده که دست به کار شویم و جت‌پک مفهومی خودمان را بسازیم.


📘 تصویر بزرگ
✍🏻 شون کرول
↔️ هدیه شایسته
📚 گروه کتابخوانی علمی

@SciBookReader

طبیعت‌گرایی و سرشت واقعیت

هستی‌شناسی به مطالعۀ ساختار اساسی جهان می‌پردازد، در واقع اجزاء سازنده و روابطی که در نهایت منجر به شکل‌گیری جهان شده را بررسی می‌کند. تعداد رویکردهای زنده‌ای که در سرتاسر دنیا به موضوع هستی‌شناسی می‌پردازند، زیاد است. این سؤال اساسی پیش می‌آید که آیا اصلاً واقعیتی وجود دارد؟ یکی از واقع‌گرایان می‌گوید «البته که وجود دارد» در عین حال ایده‌آلیست‌ها معتقدند تنها چیزی که واقعاً وجود دارد، ذهن است و جهان واقعی ما در مجموعه‌ای از افکار همان ذهن تعریف می‌شود.

در میان واقع‌گرایان، گروهی به مونیسم یا یگانه‌انگاری معتقدند، از دید آنان جهان نوعی شیء یا جوهر واحد است و گروهی دیگر به نگرش دوگانه‌انگاری اعتقاد دارند، پیروان چنین نگرشی بر این باورند که دو قلمرو متفاوت وجود دارد (مانند «ماده» و «روح»). حتی اگر از افرادی که به وجود تنها یک جوهر واحد معتقد بوده و جهان را کاملاً فیزیکی می‌دانند، بپرسیم که کدامیک از جنبه‌های جهان «واقعی» بوده و کدام «خیالی»، ممکن است با نظرات متفاوتی روبرو شویم.

هستی‌شناسی جامع‌تری که معمولاً منکر وجود خدا می‌شود، طبیعت‌گرایی نام دارد. پیروان این مکتب بر این باورند که تنها یک جهان وجود داشته و آن هم جهان طبیعی است که تجلی‌گاه الگوهایی به نام «قوانین طبیعت» است و این جهان با استفاده از روش‌های علمی و بررسی‌های تجربی قابل اکتشاف است. قلمرو مجزایی به نام دنیای ماوراءالطبیعه، یا جهان معنوی یا الهی وجود نداشته، چیزی به نام پایان‌شناسی کیهانی در کار نبوده و هدفی متعالی در ذات جهان هستی یا در زندگی انسان نهفته نیست.

«زندگی» و «آگاهی» بر ماهیتی جدا از ماده اشاره نداشته، بلکه راه‌هایی هستند برای بحث در رابطه با پدیده‌های برخاسته از تعامل میان سیستم‌های پیچیده. هدف و معنای زندگی اساساً از عمل پیدایش انسان سرچشمه گرفته و نه از چیزی خارج از وجود خودمان. طبیعت‌گرایی فلسفۀ وحدت است، فلسفۀ الگوهایی که تمام واقعیت را همچون شبکه‌ای یکپارچه تشریح می‌کند.

طبیعت‌گرایی، سابقۀ طولانی و درخشانی دارد. ردپای چنین باوری را می‌توان در آیین بودایی، دیدگاه اتمیست‌ها یا ذره‌گرایان روم و یونان باستان و همچنین در کنفوسیوس‌گرایی یافت. اما تنها در طول چند قرن اخیر، مقاومت در برابر شواهد هم‌سو با طبیعت‌گرایی بسیار دشوار شده است.


📘 تصویر بزرگ
✍🏻 شون کرول
↔️ هدیه شایسته
📚 گروه کتابخوانی علمی

@SciBookReader

طبیعت‌گرایی شاعرانه و راه‌های بحث درباره جهان

طبیعت‌گرایی به سه چیز منتهی می‌شود: تنها یک جهان وجود دارد، آن هم جهان طبیعی است. جهان طبق الگوهای پیوسته تکامل پیدا می‌کند که این الگوها قوانین طبیعت هستند. تنها راه مطمئن برای درک جهان، مشاهدۀ آن است.

بنا بر طبیعت‌گرایی، اساساً دنیایی که مشاهدات علمی به ما نشان داده، تنها دنیای واقعی است. زمانی که درباره چنین جهانی بحث می‌کنیم، جنبۀ شاعرانۀ آن به میان می‌آید. این جنبه نیز در سه نکته خلاصه می‌شود:

۱. راه‌های زیادی برای بحث در مورد جهان وجود دارد.
۲. تمام راه‌های مناسب برای بحث در مورد جهان باید با راه‌های دیگر و با جهان همخوانی داشته باشند.
۳. مقتضیات لحظۀ ما، بهترین روش بحث را تعیین می‌کند.

کسی که به طبیعت‌گرایی شاعرانه باور دارد، کاپیتان کرک و کشتی تسئوس را راه‌هایی برای بحث در مورد مجموعه اتم‌های امتداد یافته در فضا و زمان می‌داند. تفاوت آن‌جا به وجود می‌آید که فرد حذف‌گرا می‌گوید «بنابراین تمام این مسائل وهم و خیال است» در صورتی که شخص طبیعت‌گرا می‌گوید «تمام چیزهایی که گفته شد، از واقعی بودن مسائل، ذره‌ای کم نمی‌کند.»

هستی‌شناسی پراکنده، بخش‌های اساسی اندکی را برای وصف جهان دربر می‌گیرد. اما در این نوع هستی‌شناسی، راه‌های بسیار زیادی برای بحث در مورد جهان وجود دارد. مفهوم «راه‌های مختلف بحث» مفهومی تزئینی نیست، بلکه در درک ما از واقعیت تأثیر بسزایی دارد.

در طبیعت‌گرایی شاعرانه، سه داستان در مورد جهان هستی وجود دارد که هریک از آن‌ها با دیگری متفاوت است. یکی از داستان‌ها به عمقی‌ترین و اساسی‌ترین وصف ممکن اشاره دارد - کل جهان در ابعاد میکروسکوپی و با جزئیات دقیق شرح داده می‌شود. داستان بعدی به سراغ توصیفات «نوپا» یا «مؤثر» می‌رود، این اوصاف در حوزۀ محدودی اعتبار دارند. این‌جا همان جایی است که در مورد کشتی و انسان‌ها صحبت می‌کنیم، مجموعه‌هایی ماکروسکوپی متشکل از چیزهایی که هر یک از آن‌ها را در گروه خاصی طبقه‌بندی کرده و به عنوان بخشی از واژگان سطح بالاتر می‌شناسیم.

در نهایت با یک سری ارزش مواجه می‌شویم: مفهوم درست و غلط، هدف و وظیفه، زشتی و زیبایی. برخلاف توصیفات علمی سطوح بالاتر، این مفاهیم بر پایۀ هدفی علمی و برای جور شدن داده‌ها تعیین نشده‌اند. اهداف دیگری هم وجود دارند: این‌که می‌خواهیم آدم‌های خوبی باشیم، با هم کنار بیاییم و در زندگی خود به دنبال یافتن معنی باشیم. برای دستیابی به چنین اهدافی، باید بهترین راه برای بحث در مورد جهان را پیدا کنیم.


📘 تصویر بزرگ
✍🏻 شون کرول
↔️ هدیه شایسته
📚 گروه کتابخوانی علمی

@SciBookReader

استدلال بیزی و چگونه می‌دانیم؟

جهان مملو از عدم قطعیت است و ما مدام با این پرسش روبه‌رو هستیم که چه باید باور کنیم. استدلال بیزی راهی برای فکر کردن دربارۀ این پرسش ارائه می‌دهد، روشی که باورهای ما را به‌عنوان احتمالات کمی می‌کند و به ما می‌آموزد چگونه آن‌ها را با شواهد جدید به‌روز کنیم.

فرض کنید می‌خواهید بدانید آیا فردا باران می‌آید یا نه. احتمال بارش باران را با توجه به دانسته‌های کنونی‌تان تخمین می‌زنید، مثلاً ۳۰ درصد. این احتمال اولیه یا باور پیشین شماست. حالا فرض کنید پیش‌بینی هواشناسی را می‌بینید که می‌گوید احتمال باران ۸۰ درصد است. باور پیشین شما با این شواهد جدید ترکیب می‌شود و احتمال جدیدی به دست می‌آید، مثلاً ۵۰ درصد. این فرآیند به‌روزرسانی باور نام دارد.

استدلال بیزی به ما می‌گوید که باورهایمان را باید به‌صورت احتمالاتی بیان کنیم، نه به‌صورت یقین مطلق. وقتی شواهد جدیدی به دست می‌آوریم، باید باورهایمان را با توجه به این شواهد اصلاح کنیم. این روش به ما کمک می‌کند تا به‌تدریج به حقیقت نزدیک‌تر شویم، حتی اگر هرگز به یقین کامل نرسیم.

برای مثال، فرض کنید در حال بررسی این هستید که آیا دو مکعب با هم برابرند یا نه. ابتدا احتمال برابری آن‌ها را ۵۰ درصد در نظر می‌گیرید. سپس یکی از مکعب‌ها را وزن می‌کنید و می‌بینید کمی سنگین‌تر است. این شواهد احتمال برابری را کاهش می‌دهد، مثلاً به ۲۰ درصد. حالا اگر مکعب دوم را هم وزن کنید و ببینید دقیقاً به همان اندازه سنگین‌تر است، احتمال برابری دوباره افزایش می‌یابد. این فرآیند به‌روزرسانی مداوم باورها، قلب استدلال بیزی است.

استدلال بیزی به ما نشان می‌دهد که باورهایمان نباید ثابت بمانند. هرچه شواهد بیشتری جمع‌آوری کنیم، باورهایمان دقیق‌تر می‌شوند. این روش به‌ویژه در علم بسیار مهم است، جایی که نظریه‌ها با شواهد جدید آزمایش می‌شوند و باورهای پیشین اصلاح می‌شوند.

اما استدلال بیزی فقط برای علم نیست. در زندگی روزمره هم از آن استفاده می‌کنیم، حتی اگر ندانیم. وقتی با کسی آشنا می‌شویم و بر اساس رفتارش قضاوت می‌کنیم، باور اولیه‌مان را با مشاهدات جدید به‌روز می‌کنیم. اگر کسی دیر سر قرار برسد، ممکن است فکر کنیم وقت‌شناس نیست، اما اگر بارها به‌موقع برسد، باورمان تغییر می‌کند.

مهم‌ترین درس استدلال بیزی این است که باید انعطاف‌پذیر باشیم. باورهایمان را نباید به‌عنوان حقیقت مطلق ببینیم، بلکه باید آن‌ها را به‌عنوان احتمالاتی ببینیم که با شواهد جدید می‌توانند تغییر کنند. این روش به ما کمک می‌کند تا در جهانی پر از عدم قطعیت، تصمیمات بهتری بگیریم.


📘 تصویر بزرگ
✍🏻 شون کرول
↔️ هدیه شایسته
📚 گروه کتابخوانی علمی

@SciBookReader

پیکان زمان و آنتروپی

ما در طول زندگی، با روند افزایش سن روبه‌رو هستیم و از کودکی نابالغ به بزرگسالی بالغ تبدیل می‌شویم. جهان هم همین‌طور است و با بالا رفتن سن دچار تغییر و تحول می‌شود - جهان هستی که در زمان انفجار بزرگ، سوزان و چگال بود، در آینده به جهانی سرد و خالی تبدیل خواهد شد. این دو مورد، نشانه‌هایی از وجود پیکان زمان هستند، پدیده‌ای که حاکی از جهت‌دار بودن زمان است و گذشته را از آینده تفکیک می‌کند.

در تفکر سنتی، مردم به خلاف این ماجرا عقیده داشتند. این تصور که دنیا بر پایۀ غایت‌شناسی بنا شده و به سوی هدفی غایی حرکت می‌کند، بسیار مرسوم بوده است. اما بهتر است جهان را اکینولوژیکی در نظر بگیریم. هر چیزی که در وضعیت فعلی جهان هستی ما جذاب و پیچیده به نظر می‌رسد، ریشه در شرایط نقطۀ آغاز جهان هستی دارد.

دلیل این‌که تفاوت چشمگیری میان گذشته و آینده قائل می‌شویم، به خاطر ذات زمان نیست؛ بلکه به خاطر این است که عواقب رویداد تأثیرگذاری را زندگی می‌کنیم و آن: انفجار بزرگ است.

آنتروپی را می‌توان راهی برای اندازه‌گیری ناکارآمدی دانست؛ هرچه گرمای بیشتری گسیل شود، آنتروپی بیشتری هم به وجود می‌آید. قانون دوم ترمودینامیک می‌گوید آنتروپی کل هر سیستم بسته، هیچ‌گاه کاهش پیدا نمی‌کند، با گذر زمان ثابت می‌ماند یا افزایش پیدا می‌کند.

لودویگ بولتسمان بیان کرد که با در نظر گرفتن حالت‌های مختلفی از سیستم که به لحاظ ماکروسکوپی کاملاً شبیه به وضعیت خود سیستم هستند، می‌توانیم آنتروپی سیستم را مشخص کنیم. هرگاه آنتروپی چیدمانی پایین باشد، حالت‌های شبیه به آن چیدمان نیز بسیار محدود خواهند بود، در حالی‌که چیدمانی با آنتروپی بالا می‌تواند به بسیاری از حالت‌های احتمالی شباهت داشته باشد.

آنتروپی پایین در آغاز جهان، مسئول به وجود آمدن پیکان زمان «ترمودینامیک» است، همان چیزی که می‌گوید آنتروپی به سمت گذشته پایین بوده و به سوی آینده بالا خواهد بود. به نظر می‌رسد که همین ویژگی آنتروپی باعث شده تا تمام تفاوت‌های گذشته و آینده به طرز شگفت‌انگیزی پدید آیند. خاطرات، بالا رفتن سن و علت و معلول - همگی می‌توانند به قانون دوم ترمودینامیک مربوط شوند، به خصوص به این واقعیت که آنتروپی در گذشته پایین بوده است.


📘 تصویر بزرگ
✍🏻 شون کرول
↔️ هدیه شایسته
📚 گروه کتابخوانی علمی

@SciBookReader

پیکان زمان و آنتروپی

ما در طول زندگی، با روند افزایش سن روبه‌رو هستیم و از کودکی نابالغ به بزرگسالی بالغ تبدیل می‌شویم. جهان هم همین‌طور است و با بالا رفتن سن دچار تغییر و تحول می‌شود - جهان هستی که در زمان انفجار بزرگ، سوزان و چگال بود، در آینده به جهانی سرد و خالی تبدیل خواهد شد. این دو مورد، نشانه‌هایی از وجود پیکان زمان هستند، پدیده‌ای که حاکی از جهت‌دار بودن زمان است و گذشته را از آینده تفکیک می‌کند.

در تفکر سنتی، مردم به خلاف این ماجرا عقیده داشتند. این تصور که دنیا بر پایۀ غایت‌شناسی بنا شده و به سوی هدفی غایی حرکت می‌کند، بسیار مرسوم بوده است. اما بهتر است جهان را اکینولوژیکی در نظر بگیریم. هر چیزی که در وضعیت فعلی جهان هستی ما جذاب و پیچیده به نظر می‌رسد، ریشه در شرایط نقطۀ آغاز جهان هستی دارد.

دلیل این‌که تفاوت چشمگیری میان گذشته و آینده قائل می‌شویم، به خاطر ذات زمان نیست؛ بلکه به خاطر این است که عواقب رویداد تأثیرگذاری را زندگی می‌کنیم و آن: انفجار بزرگ است.

آنتروپی را می‌توان راهی برای اندازه‌گیری ناکارآمدی دانست؛ هرچه گرمای بیشتری گسیل شود، آنتروپی بیشتری هم به وجود می‌آید. قانون دوم ترمودینامیک می‌گوید آنتروپی کل هر سیستم بسته، هیچ‌گاه کاهش پیدا نمی‌کند، با گذر زمان ثابت می‌ماند یا افزایش پیدا می‌کند.

لودویگ بولتسمان بیان کرد که با در نظر گرفتن حالت‌های مختلفی از سیستم که به لحاظ ماکروسکوپی کاملاً شبیه به وضعیت خود سیستم هستند، می‌توانیم آنتروپی سیستم را مشخص کنیم. هرگاه آنتروپی چیدمانی پایین باشد، حالت‌های شبیه به آن چیدمان نیز بسیار محدود خواهند بود، در حالی‌که چیدمانی با آنتروپی بالا می‌تواند به بسیاری از حالت‌های احتمالی شباهت داشته باشد.

آنتروپی پایین در آغاز جهان، مسئول به وجود آمدن پیکان زمان «ترمودینامیک» است، همان چیزی که می‌گوید آنتروپی به سمت گذشته پایین بوده و به سوی آینده بالا خواهد بود. به نظر می‌رسد که همین ویژگی آنتروپی باعث شده تا تمام تفاوت‌های گذشته و آینده به طرز شگفت‌انگیزی پدید آیند. خاطرات، بالا رفتن سن و علت و معلول - همگی می‌توانند به قانون دوم ترمودینامیک مربوط شوند، به خصوص به این واقعیت که آنتروپی در گذشته پایین بوده است.


📘 تصویر بزرگ
✍🏻 شون کرول
↔️ هدیه شایسته
📚 گروه کتابخوانی علمی

@SciBookReader

کیهان و جایگاه ما در آن

هیچ چیز به اندازۀ تأمل در کیهان، به درک وجود آدمی کمک نمی‌کند. مگر می‌شود به آسمان شب چشم دوخت و مجذوب آن نشد. در آن تاریکی مطلق، گویی بر آسمان رنگ سیاه پاشیده‌اند و هزاران ستاره در دل آن سیاهی، نور حیات گسیل می‌کنند؛ سیارات و کهکشان راه شیری با شکوه فراوانی کران تا کران آسمان را پیموده‌اند.

عجیب نیست که هر زمان کیهان‌شناسان باستانی دست به نظریه‌پردازی در مورد جهان می‌زدند، تکیه‌گاه جهان را همان چیزی فرض می‌کردند که به بهترین نحو آن را درک کرده بودند، آن هم چیزی نبود جز خودشان. در طول تاریخ فرهنگ‌های مختلف، سناریوهای خیالی متفاوتی را در مورد کیهان‌شناسی به تصویر کشیده‌اند، و نقطۀ مشترک تمام آن‌ها، باور به این نکته بوده که خانۀ ما، زمین، جای ویژه‌ای است.

امروزه چیزهای زیادی در رابطه با اندازۀ جهان هستی می‌دانیم. در فضایی که ما مشاهده می‌کنیم، دست‌کم ۱۰۰ میلیارد کهکشان وجود دارد. در نماهای بزرگ، جهان هستی به شدت هموار است و خصوصیت ویژه‌ای ندارد. در این‌گونه تصاویر، جهان هستی مرکز ندارد، بالا و پایین ندارد، هیچ لبه‌ای در کار نیست و هیچ نقطه بر نقطۀ دیگر ارجحیت ندارد.

جهان در حال انبساط است. مدل انفجار بزرگ، ایده‌ای است مبنی بر این‌که حوالی ۱۴ میلیارد سال پیش، ماده در جهان حرارت بسیار بالایی داشته، بسیار چگال بوده، تقریباً به طور یکنواختی در فضا پخش شده بوده و این ماده به سرعت در حال انبساط بوده است. با انبساط فضا، ماده رقیق و خنک شده و بر اثر کشش بی‌امان گرانش، ستارگان و کهکشان‌ها از پلاسمای یکنواخت ساخته شدند.

ما کوچک هستیم و جهان بسیار بزرگ است. با توجه به اندازۀ کیهان، نباید فکر کنیم که بودن ما روی زمین نقش مهمی در هدف و تقدیر جهان هستی ایفا می‌کند.


📘 تصویر بزرگ
✍🏻 شون کرول
↔️ هدیه شایسته
📚 گروه کتابخوانی علمی

@SciBookReader

خاطرات و علت‌ها در پیکان زمان

زندگی همۀ انسان‌ها در گرو کنترل بی‌امان زمان است. جوان به دنیا می‌آییم، پیر می‌شویم و از دنیا می‌رویم. خاطرات، سوابق ارزشمندی از گذشته ما هستند و آرزوها، ما را در برنامه‌ریزی برای آینده خود یاری می‌دهند.

از سه طریق برجسته، گذشته و آینده کاملاً متفاوت به نظر می‌رسند: گذشته را به خاطر می‌آوریم، ولی آینده را نه. علت‌ها پیش از معلول خود می‌آیند. تصمیمات ما بر آینده تأثیر می‌گذارند، اما اثری بر گذشته ندارند.

تصور کنید در حال قدم زدن در خیابان هستید که تخم مرغ شکسته‌ای کنار پیاده‌رو توجه شما را جلب می‌کند. در آینده، ممکن بود این تخم مرغ گرفتار طوفان شود، یا طعمه سگ رهگذری شود، یا حتی ممکن بود طی چند روز آینده فاسد شود. احتمالات زیادی وجود دارد. گرچه، در مورد گذشته، تصویر اصلی بسیار محدودتر است: به احتمال زیاد این تخم مرغ سالم بوده و در این نقطه بر زمین افتاده یا کسی آن را به این سمت پرت کرده است.

ماجرای تخم مرغ، الگویی برای تمامی «خاطرات» ما به حساب می‌آید. این الگو تنها به خاطرات ذهن ما محدود نمی‌شود؛ تمام سوابقی که از اتفاقات گذشته به جا مانده باشد، از عکس گرفته تا کتاب‌های تاریخی، بر همین اصل استوار است. تمامی این سوابق، جنبه‌هایی از وضعیت کنونی جهان هستی به شمار می‌روند. وضعیت کنونی، به خودی خود، گذشته و آینده را به یک اندازه محدود می‌کند.

مفاهیمی چون «علت» نه در معادلات نیوتون جا دارند نه در فرمول‌های مدرن قوانین طبیعت. زمانی که به علت و معلول فکر می‌کنیم، اتفاقات خاصی را مسئول رخ دادن اتفاقات بعدی می‌دانیم، که «اتفاقات بعدی را تحقق می‌بخشند». قوانین فیزیک این‌گونه عمل نمی‌کنند؛ اتفاقات به ترتیب مشخصی پشت سر هم قرار می‌گیرند، هیچ یک مسئولیتی در قبال دیگری ندارد.

مثال دیگری را در نظر بگیرید: لیوان واینی روی فرش ریخته است. می‌دانیم که سیر تحول لیوان واین این‌طور نبوده که کسی کاری به کارش نداشته باشد و به حال خود رها شده باشد. در آن صورت، به احتمال زیاد، لیوان سر جای خود باقی می‌ماند. لیوان واین خود به خود از روی میز نمی‌افتد و روی زمین نمی‌ریزد.

بنابراین، می‌توانیم با اطمینان بگوییم که حتماً چیزی در افتادن لیوان دخیل بوده است - شاید دست کسی خورده، یا کسی که می‌خواسته بشقاب پنیر خود را بر روی میز شلوغی جا دهد، لیوان را بر روی زمین افتاده است. آن چیز، هرچه که بوده، آن را «علت» افتادن لیوان می‌دانیم.

«خاطرات» و «علت‌ها» بخش‌هایی از هستی‌شناسی اساسی ما نیستند و دنیایی را که از طریق پژوهش‌های دقیق خود کشف کرده‌ایم، توضیح نمی‌دهند. این‌ها مفاهیمی هستند که ما خلق کرده‌ایم تا با استفاده از آن‌ها بتوانیم توضیحاتی کاربردی از دنیای ماکروسکوپی خود ارائه دهیم.


📘 تصویر بزرگ
✍🏻 شون کرول
↔️ هدیه شایسته
📚 گروه کتابخوانی علمی

@SciBookReader

استدلال بیزی و به‌روزرسانی باورها

جهان سرشار از عدم‌قطعیت است. ما دائماً با این پرسش مواجهیم که چه چیزی را باید باور کنیم؟ استدلال بیزی راهی برای اندیشیدن به این موضوع به ما می‌دهد. این روش باورهای ما را به‌صورت احتمالاتی کمی می‌کند و راهی برای به‌روزرسانی آن‌ها در پرتو شواهد جدید نشان می‌دهد.

حتی پرسیدن چنین پرسشی به منزله‌ی پذیرش این است که دست‌کم بخشی از دانش ما کاملاً قابل‌اعتماد نیست. این پذیرش، اولین گام در مسیر رسیدن به خرد به شمار می‌آید. گام دوم این است که درک کنیم با وجود اینکه نمی‌توانیم صد درصد به چیزی اعتماد کنیم، تمامی باورها هم غیرقابل‌اعتماد نیستند. برخی از این باورها محکم‌تر از بقیه هستند.

ایده‌ی اصلی بیز که این روزها آن را به‌عنوان قضیه‌ی بیز می‌شناسیم، روشی برای تفکر در مورد اعتبارات به شمار می‌رود. این قضیه به ما اجازه می‌دهد تا پاسخگوی این پرسش باشیم: در نظر بگیرید که اعتبارات بخصوصی برای باورهای مختلف قائل شده‌ایم. سپس اطلاعاتی جمع‌آوری می‌کنیم و متوجه نکته‌ی جدیدی می‌شویم. اطلاعات جدید چطور آن اعتباری که قائل شده بودیم را تغییر می‌دهند؟

فرض کنید که با یکی از دوستان خود مشغول پوکر بازی کردن هستید. بازی پنج‌کارتی است، پس هر یک از شما با پنج کارت بازی را شروع می‌کنید، سپس انتخاب می‌کنید که تعدادی از کارت‌ها را کنار بگذارید و کارت‌های دیگری را جایگزین آن‌ها کنید. نمی‌توانید کارت‌های بقیه را ببینید، بنابراین اول بازی از کارت‌های بقیه خبر ندارید، فقط می‌دانید که کارت‌هایی که دست شماست، دست دیگران نیست. هنگام تقسیم کارت در این بازی، حدوداً ۵۰ درصد احتمال دارد که دستی تصادفی با ۵ کارت «دست بی‌ارزشی» باشد، حدود ۴۲ درصد احتمال دارد که آن دست جفت داشته باشد، و کمتر از ۰/۲ درصد احتمال دارد که تمام کارت‌ها یک‌رنگ باشند. احتمالاتی که در ابتدای بازی در اختیار شما قرار می‌گیرند، اعتبار پیشین نام دارند.

اما از اول بازی که گذشت، اتفاقی رخ می‌دهد: دوستتان تعداد مشخصی از کارت‌های خود را کنار می‌گذارد و به همان تعداد کارت‌های جدیدی را جایگزین می‌کند. حالا اطلاعات تازه‌ای به دست آورده‌اید و می‌توانید با استفاده از آن، اعتبارات خود را به‌روزرسانی کنید. فرض کنیم که آن فرد تنها یک کارت کشیده است. امکان ندارد که جفت داشته باشد؛ اگر داشت، احتمالاً سه کارت می‌کشید. همچنین اگر در اول بازی سه کارت یک‌جور می‌داشت، آن وقت احتمالاً دو کارت می‌کشید. اما اینکه یک کارت را بیرون کشیده، دال بر این است که یا دو جفت داشته یا چهار کارت او یک‌جور بوده‌اند. همچنین این امکان وجود دارد که چهار کارت از یک خال داشته یا چهار کارت پشت‌سرهم داشته. با ادغام کردن اعتبارات پیشین با این احتمالات، به اعتبارات به‌روزرسانی‌شده‌ای در مورد دست اول می‌رسیم. احتمالات به‌روزرسانی‌شده طبیعتاً اعتبارات پسین خوانده می‌شوند.

قضیه‌ی بیز پایه و اساس تمام علوم و اشکال مختلف استدلال تجربی به حساب می‌آید و طرحی جهانی برای تفکر در مورد درجات باور ارائه می‌کند: که با اعتباری پیشین آغاز می‌شود، سپس با به دست آمدن اطلاعات تازه، آن‌ها را بر اساس احتمال سازگاری این اطلاعات با احتمالات اصلی، به‌روزرسانی می‌کند.

نکته‌ی جالب در مورد استدلال بیزین، تأکید بر اعتبارات پیشین است. این مسئله در دست‌های مختلف بازی پوکر، خیلی چالش‌برانگیز نیست؛ اعتبارات پیشین مستقیماً از احتمال سر و کار داشتن با کارت‌های مختلف نشأت می‌گیرد. اما این مفهوم، طیف بسیار وسیع‌تری از کاربرد را در بر می‌گیرد.


📘 تصویر بزرگ
✍🏻 شون کرول
↔️ هدیه شایسته
📚 گروه کتابخوانی علمی

@SciBookReader

اعتبارات پیشین و تأثیر شواهد

برای تمام موضوعاتی که در ذهن داریم، اعتبار پیشینی قائل می‌شویم. به منظور درک بهتر، می‌توانیم اعتبارات خود را از طریق تقسیم مقداری دانه‌ی ماسه در بین شیشه‌های مختلف نشان دهیم. هر شیشه نشانگر موضوع متفاوتی است، تعداد دانه‌های ماسه در هر شیشه متناسب با اعتبار آن موضوع است. اعتبار موضوع X تنها حاصل کسری است که دانه‌های تمام شیشه‌ها در مخرج کسر و دانه‌های موجود در شیشه‌ی X در صورت آن قرار دارد.

قضیه‌ی بیز به ما نشان می‌دهد که چطور با دریافت اطلاعات تازه، اعتبارات خود را به‌روزرسانی کنیم. بیایید در نظر بگیریم که اطلاعات را به شکل داده‌های جدید به دست آورده‌ایم، مثلاً تعداد کارت‌هایی که حریف می‌کشد. سپس بنا بر این احتمال که اگر موضوع مربوطه درست می‌بود ما به آن اطلاعات دست نمی‌یافتیم، بخشی از ماسه‌ی هریک از شیشه‌ها را برمی‌داریم. اگر فکر کنیم که حریف ما تنها ۱۰ درصد مواقعی که جفت داشته باشد، یک کارت می‌کشد، هرگاه ببینیم که حریف یک کارت کشید، نه‌دهم دانه‌های ماسه را از شیشه‌ی مربوط به «جفت» خارج می‌کنیم. سپس همین کار را در مورد شیشه‌های دیگر نیز تکرار می‌کنیم. در نهایت، قانون دانه‌های ماسه بار دیگر تحقق یافت: اعتبار موضوع X مساوی است با تعداد ماسه‌های شیشه‌ی X تقسیم بر تعداد کل ماسه‌های همه‌ی شیشه‌ها.

این روش به منظور دستیابی به اعتبارات پسین، احتمالات را به کار گرفته و اعتبارات پیشین را مجدداً مورد ارزیابی قرار می‌دهد. شاید در ابتدا چند شیشه اعتبار یکسانی داشته باشند، اما بعد از اینکه اطلاعات تازه‌ای به دست بیاوریم، این اطلاعات در مورد برخی موضوعات محتمل و در مورد برخی دیگر نامحتمل به حساب می‌آیند. تنها کمی ماسه از شیشه‌هایی برمی‌داریم که اطلاعات در مورد آن‌ها محتمل بوده‌اند و در مواردی که اطلاعات نامحتمل بوده‌اند، ماسه‌ی زیادی برمی‌داریم. در شیشه‌هایی که محتمل‌تر هستند، مقدار نسبتاً بیشتری ماسه برای ما باقی می‌ماند که موضوع مربوط به آن شیشه‌ها اعتبار پسین بیشتری در پی دارد.

تصور کنید یک روز بعدازظهر با یکی از دوستان خود ملاقاتی به صرف قهوه ترتیب داده‌اید، و دوستتان یکی از سه جمله‌ی زیر را به کار می‌برد: «امروز صبح مردی را دیدم که اطراف منزل من دوچرخه‌سواری می‌کرد.» «امروز صبح مردی را دیدم که اطراف منزل من اسب‌سواری می‌کرد.» «امروز صبح مرد بدون سری را دیدم که اطراف منزل من اسب‌سواری می‌کرد.» در همه‌ی این موارد، شواهد برای شما کاملاً یکسان است: جمله‌ای که دوستتان با لحنی قاطع آن را بیان کرده است. اما اعتبار یا درجه‌ی باوری که متعاقباً برای هریک از این احتمالات قائل می‌شوید، با مورد دیگر بسیار متفاوت است. بسته به اینکه کجا زندگی می‌کنید، اعتبار پیشین شما نسبت به دیدن دوچرخه‌سوار یا اسب‌سوار متفاوت خواهد بود، و فرقی ندارد که برای کدامیک اعتبار بیشتری در نظر بگیرید، این اعتبار در مورد داشتن سر برای سوارکاری بسیار بیشتر از نداشتن سر است.


📘 تصویر بزرگ
✍🏻 شون کرول
↔️ هدیه شایسته
📚 گروه کتابخوانی علمی

@SciBookReader

طبیعت‌گرایی و علم تجربه‌گرا

علم با بهره‌گیری از رویکرد تجربه‌گرایی، دنیا را نظاره کرده و آن را کشف می‌کند. علم با استفاده‌ی طریق طبیعت‌گرایی روش‌شناختی وصف نمی‌شود، بلکه از طریق تجربه‌گرایی روش‌شناختی توصیف می‌شود - این ایده دانش را تنها برگرفته از تفکر نمی‌داند بلکه آن را برخاسته از تجربیات ما در این دنیا می‌داند. علم مجموعه‌ای از نتایج نیست، بلکه تکنیک است. در این تکنیک باید تا جایی که می‌توانیم راه‌های متعددی برای دنیا متصور شویم و با دقت هرچه تمام‌تر دنیا را مشاهده کنیم.

علم از همان ابتدا هم بر روی مسائل ماوراءطبیعی چشم نپوشید و همیشه تلاش می‌کرد تا بهترین توضیح را برای مشاهدات ما پیدا کند، حتی اگر آن توضیح خارج از جهان طبیعی باشد. به‌راحتی می‌توان موقعیت‌هایی را تصور کرد که در آن، بهترین توضیح ممکن از نگاه دانشمندان، توضیحی باشد ورای دنیای طبیعی. رابطه‌ی بین علم و طبیعت‌گرایی، به نحوی نیست که علم، طبیعت‌گرایی را مسلّم بداند؛ بلکه از بین تصاویر موجود از دنیا، علم موقتاً طبیعت‌گرایی را به‌عنوان بهترین تصویر برگزیده است.

تمام هستی‌شناسی‌های ممکن را در نظر می‌گیریم، برای هریک اعتبار پیشینی قائل می‌شویم و تا جایی که می‌توانیم درباره‌ی آن اطلاعات جمع می‌کنیم، سپس با استفاده از همان اطلاعات به‌دست‌آمده، اعتبارات خود را به‌روزرسانی می‌کنیم. در انتهای این روند، به این نتیجه می‌رسیم که طبیعت‌گرایی بهترین تعریف از شواهد موجود را در اختیار ما قرار می‌دهد و بیشترین اعتبار را به آن می‌دهیم. شواهد جدید می‌توانند به اصلاح اعتبارات آینده‌ی ما بینجامند اما در حال حاضر طبیعت‌گرایی با اختلاف از سایر رقبا جلو افتاده است.

طبیعت‌گرایی شاعرانه از منظر متفاوتی به قضایا می‌نگرد. دسته‌بندی‌هایی از قبیل «مذکر» و «مؤنث» از اختراعات بشر به شمار می‌روند - داستان‌هایی هستند که برای معنا بخشیدن به دنیای خود تعریف می‌کنیم. مسائل اصلی واقعیت، یا تابع موج کوانتومی هستند یا مجموعه‌ای از ذرات و نیروها. تمام چیزهای دیگر ظاهر امر است، لغاتی هستند که خودمان برای رسیدن به اهداف مشخصی آن‌ها را خلق کرده‌ایم.

این موضوع بدین معنا نیست که باید موضوع جنسیت را حذف کنیم. تنها بدین خاطر که مفهومی ساخته‌ی دست بشر است، دلیل نمی‌شود که خیالی باشد. بر زبان آوردن یا صرفاً آگاه بودن از اینکه «من یک زن هستم» قطعاً معنادار است و قطعاً هم به کار می‌آید. آن‌چه در اجتماع شکل گرفته است، راه‌های مختلف حرف زدن در مورد دنیا است و اگر راه خاصی، مفاهیم مفیدی را دربرداشته باشد و به‌درستی با دنیا جور دربیاید، آن‌جاست که می‌توانیم آن مفهوم را «واقعی» بشماریم.


📘 تصویر بزرگ
✍🏻 شون کرول
↔️ هدیه شایسته
📚 گروه کتابخوانی علمی

@SciBookReader

خداباوری در برابر خداناباوری

چیزی که همه‌ی خداشناسان بر سر آن به اتفاق نظر رسیده‌اند، این است که بدون شک خدا مهم است. یکی از قابل‌توجه‌ترین جنبه‌های هستی‌شناسی هر فرد، وجود یا عدم‌وجود خدا در آن است. بنابراین باید تصمیم‌مان را بگیریم که چطور در مورد خدا فکر کنیم.

برای اینکه کار خود را ساده‌تر کنیم، بیایید تمام راه‌هایی که برای تفکر در مورد خداوند وجود دارند را در دو گروه جای دهیم: خداباوری (خدا وجود دارد) و خداناباوری (خدا وجود ندارد). بیایید خدا را شخصی در نظر بگیریم، موجود بسیار قدرتمندی که به زندگی انسان‌ها علاقه‌مند است.

در رابطه با خداباوری و خداناباوری به چه اعتباراتی نیاز داریم؟ می‌توان ادعا کرد که خداناباوری ساده‌تر است: این مقوله یک مبحث مفهومی کمتر از خداباوری دارد. نظریه‌های ساده خوب هستند، پس باید اعتبار بیشتری برای خداناباوری قائل باشیم. از طرفی دیگر، گرچه خداوند و دنیای مادی دو مقوله‌ی کاملاً متفاوت به حساب می‌آیند، ولی باز هم امید داریم که به‌کارگیری چنین فرضی، ما را در توضیح جنبه‌هایی از این دنیا یاری دهد. قدرت توضیح چیز خوبی است، بنابراین داشتن این قدرت می‌تواند اعتبار پیشین بیشتری برای خداباوری به همراه داشته باشد.

تنها کاری که باید بکنیم این است که تا حد امکان جانب انصاف را رعایت کرده و دنیا را در قالب هر یک از این دو احتمال تصور کنیم، سپس آن را با چیزی که واقعاً هست مقایسه کنیم. دنیایی را در نظر بگیرید که تا حد زیادی به دنیای ما شباهت دارد، با این تفاوت که در آن دنیا خبری از شیطان نیست. مردم این دنیا بسیار به ما شباهت دارند و آن‌طور که به نظر می‌رسد می‌توانند برای خودشان تصمیم بگیرند، اما تمام تصمیمات آن‌ها در نهایت ختم به خیر می‌شود نه شر. در چنین دنیایی، نبود شیطان اطلاعات مرتبط به حساب می‌آید.

سخت است شک کنیم که نبود شیطان گواه محکمی بر وجود خداست. در سایه‌ی خداناباوری، توجیه نبود شیطان کار سختی است، اما در سایه‌ی خداباوری این کار نسبتاً آسان است، پس این موضوع گواهی بر وجود خدا به شمار می‌آید. اما اگر چنین چیزی حقیقت داشته باشد، تجربیات شرورانه‌ی ما، مشخصاً گواهی علیه وجود خدا به شمار می‌رود. اگر احتمال نبود شیطان در خداباوری بیشتر باشد، پس احتمال وجود شیطان در خداناباوری بیشتر خواهد بود. بنابراین وجود شیطان اعتبار ما را در جهت خداناباوری افزایش می‌دهد.

جهانی را تصور کنید که در آن معجزات پشت‌سرهم رخ می‌دادند. جهانی را تصور کنید که در آن متون مذهبی با یکدیگر سازگاری داشتند. جهانی را تصور کنید فارغ از درد و رنج‌های گاه‌وبی‌گاه. در هر یک از این دنیاها، کسانی که در جستجوی هستی‌شناسی حقیقی باشند، چنین جنبه‌هایی از واقعیت را به‌درستی گواه وجود خداوند در نظر می‌گیرند. مثل روز روشن است که نبود این خصوصیات، به نفع خداناباوری گواهی خواهد داد.


📘 تصویر بزرگ
✍🏻 شون کرول
↔️ هدیه شایسته
📚 گروه کتابخوانی علمی

@SciBookReader

هویت جنسیتی و طبیعت‌گرایی شاعرانه

طرز تفکر جوامع مختلف سراسر دنیا نسبت به جنس و جنسیت در حال تغییر است. ایجاد تحول در آداب اجتماعی، باعث شد تا عده‌ی زیادی از کسانی که جنسیت آن‌ها با جنس بیولوژیکی‌شان متفاوت است، تصمیم بگیرند به‌جای پنهان کردن یا سرکوب این جنبه از وجودشان، آن را بپذیرند. بعضی از افراد تراجنسیتی برای تغییر ظاهر آناتومی خود به عمل‌های جراحی تن می‌دهند، بعضی هم نه؛ در هر صورت این افراد می‌توانند به‌اندازه‌ی افراد «همسوجنسی» به جنسیتی که با آن شناخته می‌شوند، وابسته باشند.

از دید خیلی‌ها مفهوم «مذکر» و «مؤنث» عمیقاً در ساختار دنیا ریشه دارد. همه‌چیز پیرو نظمی طبیعی است و این‌گونه مفاهیم هم بخش جاودانی از چنین نظمی به حساب می‌آیند. اصول مذهبی سرچشمه‌ی ماهیت‌گرایی به شمار می‌روند. انسان‌ها شاید بتوانند اندام تناسلی خود را تغییر دهند اما نمی‌توانند جنس‌شان را عوض کنند. هویت جنسی در سطوح هورمونی یا اندام تناسلی خلاصه نمی‌شود بلکه این مسئله واقعیتی است عینی که در ذات آن شخص ریشه دوانده است. باورهای ذهنی، غرایز و احساسات، تعیین‌کننده‌ی هویت جنسی افراد نیستند. این هویت تابع ذات اوست.

طبیعت‌گرایی شاعرانه از منظر متفاوتی به قضایا می‌نگرد. دسته‌بندی‌هایی از قبیل «مذکر» و «مؤنث» از اختراعات بشر به شمار می‌روند - داستان‌هایی هستند که برای معنا بخشیدن به دنیای خود تعریف می‌کنیم. مسائل اصلی واقعیت، یا تابع موج کوانتومی هستند یا مجموعه‌ای از ذرات و نیروها. تمام چیزهای دیگر ظاهر امر است، لغاتی هستند که خودمان برای رسیدن به اهداف مشخصی آن‌ها را خلق کرده‌ایم.

این موضوع بدین معنا نیست که باید موضوع جنسیت را حذف کنیم. کسی که به‌لحاظ بیولوژیکی مذکر است اما به‌عنوان یک زن شناخته می‌شود، با خودش نمی‌گوید که «مذکر و مؤنث تنها دسته‌بندی‌های قراردادی هستند، من می‌توانم هرچه می‌خواهم باشم.» بلکه می‌گوید «من زن هستم.» تنها بدین خاطر که مفهومی ساخته‌ی دست بشر است، دلیل نمی‌شود که خیالی باشد. بر زبان آوردن یا صرفاً آگاه بودن از اینکه «من یک زن هستم» قطعاً معنادار است و قطعاً هم به کار می‌آید.


📘 تصویر بزرگ
✍🏻 شون کرول
↔️ هدیه شایسته
📚 گروه کتابخوانی علمی

@SciBookReader