کتاب‌خوان (علم و روشنگری)

Forwarded from چکیده‌ها و گزیده‌های کتاب‌ها (Mohammad Darzi)

بهره‌گیری از گذشته برای فهم حال

تکامل خویشتن‌داری

یکی از شوخی‌های رایج میان روان‌شناسان دانشگاهی این است که ما وارد این رشته شدیم تا شاید بتوانیم ناکامی‌های خود را درک کنیم، یعنی بیش از این‌که مشغول تحقیق و کاوش باشیم مشغول «خودکاوی» هستیم. این اتهام به من هم به اندازۀ هر استاد دیگری در این رشته وارد است. آغازگر علاقۀ من به هوش اجتماعی، نوعی اشتیاق فکری سوزان به این مسأله نبود، بلکه عامل آن افتضاحی شرم‌آور بود که در دبیرستان به بار آوردم، وقتی که نخستین فکری را که از ذهنم گذشت با صدای بلند بر زبان آوردم.

در خیلی از موقعیت‌ها، حرف‌زدن، پیش از این‌که فکر کنم مرا به دردسر می‌اندازد اما نقطۀ ضعف اصلی‌ام فروشگاه مواد غذایی است، به‌خصوص وقتی که گوشت حالت جانور زنده را دارد. عذاب وجدان گوشتخوارانه‌ام از این واقعیت که شام پیش رویم یک وقتی روی زمین این‌سو و آن‌سو پرسه می‌زده، همراه با نازک‌دلی فوق‌العاده‌ام سبب می‌شود غذاهایی را ترجیح بدهم که به حیوانی که از آن تهیه شده‌اند شبیه نباشند. وقتی که بارهای تاپاس‌فروشی ران خوک را از تیر آویزان می‌کنند یا رستوران‌های چینی اردک‌ها را به ردیف از چنگک می‌آویزند یا وقتی که مغازۀ قصابی کل لاشه را به‌نمایش می‌گذارد، زهره‌تَرَک می‌شوم. حتی تحمل نگاه ماهی‌ها را هم ندارم. بارها شده پیش از آن‌که فیلتر درونی‌ام (که قطعاً ضعیف است) بتواند متوقفم کند، جلو مغازه‌دار نفرت و انزجارم را به‌شکلی نشان داده‌ام. دوستان و اعضای خانواده از این رفتارم دل خوشی ندارند، از همین رو تصمیم گرفتم ثابت کنم که این مسأله تقصیر من نیست و من بیشتر قربانی ساختارهای مغزی معیوبم هستم و به‌جای این‌که سرزنشم کنند باید دلشان برایم بسوزد.

یکی از راه‌های تجسم خویشتن‌داری این است که تصور کنید مغزتان مانند یک ارابه است. اسب‌ها امیال و انگیزه‌هایتان هستند و عمدتاً در مجموعۀ نواحی کوچکی زیر قشر مخ و نزدیک قاعدۀ مغز، مانند هستۀ آکومبانس و بادامه قرار دارند. اسب‌ها شما را به‌سوی ارضای امیالتان می‌کشند؛ این امیال می‌تواند میل به غذا باشد یا رابطۀ جنسی یا پرخاشگری یا هر چیز دیگر. بعضی‌ها نریان‌های سرکش به ارابۀ خود بسته‌اند و مقاومت در برابر وسوسۀ پرخوری یا پرنوشی یا وسوسۀ برقراری رابطۀ نامشروع یا وسوسۀ با مشت‌کوبیدن به‌صورت کسی که از او خوششان نمی‌آید، برایشان خیلی زحمت دارد. ارابۀ بعضی آدم‌های دیگر را اسبچه‌های رام و اهلی می‌کشند و مهار امیال برای آن‌ها به‌نسبت آسان‌تر است... بیشتر بخوانید

📓 جهش اجتماعی
✍🏿 ویلیام فون هیپل
🔛 میثم محمدامینی

@Chekide_ha