اندونزی، ظهور یک کشور جدید
قتل‌عام

بسیاری از ابهامات دربارۀ کودتای نافرجام اکتبر تا امروز بی‌پاسخ مانده است. بااین‌حال، واضح است که کودتای مذکور حاصل تلاش مشترک دو دسته از رهبران بود: برخی از افسران دون‌پایۀ نظامی که با کمونیست‌ها همدل بودند و یک یا چند رهبر از PKI. ولی چرا افسران حرفه‌ای ارتش چنان کودتای سرهم‌بندی‌شدۀ مبتدیانه‌ای را با آن‌همه بی‌برنامگی نظامی اجرا کردند؟ چرا برای جلب حمایت مردم، کنفرانس مطبوعاتی برگزار نکردند؟ آیا مشارکت PKI در کودتا فقط به معدودی از رهبران آن حزب مربوط می‌شد؟ آیا چین کمونیستی در برنامه‌ریزی و حمایت از کودتا شرکت کرده بود؟ چرا عوامل کودتا دفاتر مرکزی کوستارد در یک‌سوی میدان مرکزی را تصرف نکردند؟ آیا رئیس‌جمهور سوکارنو از قبل دربارۀ کودتا می‌دانست؟ آیا ژنرال سوهارتو از قبل دربارۀ کودتا اطلاع داشت؟ آیا ژنرال‌های ضدکمونیست، از قبل دربارۀ کودتا می‌دانستند ولی بااین‌حال گذاشتند که کودتا رخ دهد تا بهانه‌ای برای اجرای برنامه‌های طراحی‌شدۀ خود با هدف سرکوب PKI پیدا کنند؟

سرعت واکنش نظامیان، احتمال آخر را به‌شدت تقویت می‌کند. فرماندهان نظامی در مدت سه روز یک فعالیت تبلیغاتی را در توجیه دستگیری و کشتار کمونیست‌ها و هواداران ایشان در مقیاس گسترده آغاز کردند. خود کودتا در اول اکتبر، ابتدا فقط به‌قتل ۱۲ نفر، به‌علاوۀ تعدادی اندک در سایر شهرهای جاوه در دوم اکتبر انجامید ولی آن کشته‌های کم‌تعداد، بهانه‌ای به‌دست سوهارتو و ارتش اندونزی داد تا مرتکب قتل‌عام شوند. واکنش به کودتا به‌قدری سریع، کارآمد و همه‌جانبه بود که به‌ندرت می‌شد تصور کرد واکنشی خودجوش نسبت به رخدادهای غیرمنتظره در مدت فقط چند روز باشد. برعکس آن واکنش باید نوعی برنامه‌ریزی قبلی بود که صرفاً منتظر بهانه بودند تا آن را عملی سازند و بهانه را هم تلاش ناشیانۀ کودتای اول و دوم اکتبر فراهم کرد.

انگیزه‌های نظامیان در آن قتل‌عام ناشی از شکست اندونزی در مصالحۀ سیاسی و دولت مردم‌سالار در دهۀ ۱۹۵۰ و اوایل دهۀ ۱۹۶۰ بود که منجر به جنگ قدرت سه‌جانبه بین PKI، نیروهای مسلح و رئیس‌جمهور سوکارنو گردید. به‌نظر می‌رسید که نیروهای مسلح در حال باختن آن نزاع بودند.

بزرگ‌ترین و سازمان‌یافته‌ترین حزب سیاسی اندونزی، یعنی PKI، قدرت سیاسی ارتش و درآمدهایی را تهدید می‌کرد که ارتش از محل قاچاق فساد و با زور از کسب‌وکارهای خصوصی می‌ستاند. پیشنهاد PKI در مسلح‌کردن کارگران و کشاورزان -به‌عنوان یک نیروی مسلح جداگانه- انحصار قدرت نظامی ارتش را به‌خطر می‌انداخت. رئیس‌جمهور سوکارنو، چنان‌که رخدادهای بعدی نشان داد، به‌تنهایی نمی‌توانست در برابر ارتش بایستد ولی سوکارنو به PKI به‌عنوان یک همدست بالقوه و نیروی مقابل ارتش نگاه می‌کرد. علاوه‌بر این، خود ارتش دچار تفرقه شده و هواداران کمونیست‌ها در آن وجود داشتند که کودتا را (همراه با یک یا چند تن از بزرگان PKI) سازماندهی کردند. به‌این‌ترتیب، کودتا فرصتی در اختیار افسران ضدکمونیست ارتش قرار داد تا مخالفان سیاسی خود درون ارتش را پاکسازی کنند. عجیب نیست اگر فرماندهان ارتش -که هشدارهای قدرت روزافرون PKI را دریافت می‌کردند- برنامۀ احتیاطی خود را آماده کرده و کودتا باعث راه‌اندازی آن برنامه شده باشد. هنوز معلوم نشده است که آیا خود سوهارتو قبلاً در طراحی آن برنامۀ احتیاطی شرکت کرده بود یا (مانند ژنرال پینوشه در شیلی) در آخرین لحظه به ریاست برنامۀ سلطۀ نظامی رسید که دیگران زمینه‌هایش را آماده کرده بودند... بیشتر بخوانید

📓 آشوب: نقاط عطف برای کشورهای بحران‌زده
✍🏿 جرد دایموند
🔛 اصلان قودجانی
@Chekide_ha

اندونزی، ظهور یک کشور جدید
سوهارتو

سوهارتو برخلاف سوکارنو، سیاست ضداستعماری در جهان‌سوم را پیگیری نمی‌کرد و در خارج از مجمع‌الجزایر اندونزی به‌دنبال جاه‌طلبی ارضی نبود. او در عوض به مشکلات داخلی اندونزی متمرکز شد. وی به «رویارویی» مسلحانۀ سوکارنو با مالزی بر سر بورنئو پایان داد، دوباره به سازمان ملل متحد پیوست، همسویی ایدئولوژیک سوکارنو با چین کمونیست را کنار گذاشت و در عوض به‌دلایل اقتصادی و راهبردی اندونزی را با دنیای غرب همسو کرد.

سوهارتو فاقد تحصیلات دانشگاهی و هرگونه آشنایی با نظریۀ اقتصادی بود، پس نظام اقتصادی «رسمی» اندونزی را (برخلاف نظام اقتصادی غیررسمی) به‌دست اقتصاددان‌های عالی اندونزیایی سپرد که بسیاری از ایشان در دانشگاه برکلی در کالیفرنیا تحصیل کرده بودند. به‌همین علت آن انتصاب‌ها لقب «مافیای برکلی» را بر زبان‌ها انداخت. نظام اقتصادی اندونزی در دوران سوکارنو با کسری بودجه اداره می‌شد که بدهی سنگین و تورم هنگفت پدید آورده بود. مافیای برکلی سوهارتو نیز مثل پسران شیکاگوی پینوشه در شیلی اصلاحات اقتصادی خود را با متوازن‌کردن بودجه، قطع یارانه‌ها، اتخاذ رویکرد بازار و کاهش بدهی ملی و تورم پایه‌گذاری کردند. مافیای برکلی با برخورداری از مزیت کنارگذاشتن سیاست چپ‌گرایانۀ سوکارنو که سوهارتو در پیش گرفت، سرمایه‌گذاری خارجی را تشویق کردند و برای بهره‌برداری از منابع طبیعی اندونزی -به‌ویژه نفت و مواد معدنی- کمک‌هایی از آمریکا و اروپا جذب کردند.

دیگر دستگاه که در برنامه‌ریزی اقتصادی اندونزی نقش داشت ارتش بود. سوهارتو اعلام کرد: «نیروهای مسلح به فرایند نوسازی دولت و جامعه علاقمند هستند و می‌خواهند نقش کلیدی در پیشرفت آن ایفا کنند. اگر ارتش در مواجهه با مشکلاتِ یکپارچه‌شدن با “نظم جدید" منفعلانه عمل کند، به جایگاه خود و ضرورت تاریخ پشت کرده است... ارتش دو کارکرد دارد: یکی به‌عنوان ابزار مسلح برای کشور و دیگری به‌عنوان گروهی کارآمد برای دستیابی به اهداف انقلاب». فقط تصور کنید که یک ژنرال آمریکایی در کشور ما رئیس‌جمهور شود و چنان حرف‌هایی را دربارۀ ارتش ایالات متحده به زبان بیاورد! نظامیان اندونزی در عمل یک دولت موازی با بودجۀ موازی پدید آوردند که تقریباً معادل بودجۀ رسمی دولت بود. افسران ارتش در دورۀ سوهارتو بیش از نصف شهرداران، مسئولان اجرایی محلی و فرمانداران استان‌ها را تشکیل می‌دادند. افسران محلی نظامی از قدرت دستگیری و بازداشت به‌مدت نامحدود برای تمام افرادی برخوردار بودند که ظن اقدامات «زیان‌بار برای امنیت» دربارۀ ایشان وجود داشت... بیشتر بخوانید

📓 آشوب: نقاط عطف برای کشورهای بحران‌زده
✍🏿 جرد دایموند
🔛 اصلان قودجانی
@Chekide_ha

اندونزی، ظهور یک کشور جدید
یادگارهای سوهارتو

بهتر است رژیم سوهارتو، میراث بحران ناشی از کودتای نافرجام ۱۹۶۵ و اقدامات موفق ضدکودتا را به‌طور خلاصه بررسی کنیم. یادگارهای ناخوشایند کاملاً آشکاز هستند: بدترین آن‌ها قتل‌عام نیم‌میلیون نفر اندونزیایی و زندانی‌کردن صدها هزار نفر به‌مدت بیش از یک دهه است. فساد فراگیر موجب کاهش نرخ رشد اقتصادی اندونزی به کمتر از حالتی شد که آن‌همه پول به جیب نظامیان سرازیر نمی‌شد تا ایشان دولت موازی و جیب موازی برای خود داشته باشند. جامعۀ اندونزی (حتی کارکنان خطوط هوایی) به‌شدت از آن مصداق فساد تقلید کردند. باور سوهارتو که زیردستانش را عاجز از ادارۀ خودشان می‌دانست، فرصت مردم اندونزی برای یادگیری چگونه اداره‌کردن خودشان به‌شیوۀ مردم‌سالارانه را چند دهه به تأخیر انداخت.

نیروهای مسلح اندونزی از رخدادهای ۱۹۶۵ آموختند که می‌توان با زور و با کشتن مردم به توفیق رسید و نه با حل‌کردن مشکلاتی که مردم را ناراضی می‌کند. آن سیاست سرکوب جنایتکارانۀ ارتش، در گینۀ نوی اندونزی در سوماترا و به‌ویژه در جزیرۀ تیمور شرقی بهای گزافی برای اندونزی به‌بار آورد. جزیرۀ تیمور از لحاظ سیاسی بین یک مستعمرۀ پرتغالی در شرق و یک قلمروی اندونزیایی در غرب تقسیم شده بود. وقتی پرتغال در سال ۱۹۷۴ از آخرین مستعمره‌اش دست می‌کشید، منطق جغرافیایی بی‌چون و چرا حکم می‌کرد که تیمور شرقی به یکی از استان‌های اندونزی تبدیل گردد، زیرا اندونزی قبل از آن هم استان‌های بی‌شمار با فرهنگ‌ها، زبان‌ها و تاریخ مختلف را در خود جای داده بود. البته ممکن است کسی بگوید که مرزهای ملی فقط با منطق جغرافیایی شکل نمی‌گیرند: کانادا بخشی از ایالات متحده و دانمارک بخشی از آلمان نیست. ولی تیمور شرقی شبیه دانمارک یا کانادا نیست. تیمور شرقی دقیقاً نیمۀ شرقی یک جزیرۀ کوچک در یک زنجیرۀ دراز از جزایر متعدد است که همگی به اندونزی تعلق داشته‌اند. اگر دولت و ارتش اندونزی حتی اندکی تدبیر به‌خرج می‌دادند، شاید به توافق می‌رسیدند تا تیمور شرقی را با واگذاری قدری خودمختاری به اندونزی ملحق سازند ولی ارتش اندونزی به تیمور شرقی حمله کرد و پس از قتل‌عام مردم، آن را به اندونزی ضمیمه کرد. رئیس‌جمهور حبیبی که پس از سوهارتو به ریاست‌جمهوری رسید، به‌علت فشارهای بین‌المللی و با وجود ترس از ارتش اندونزی اجازۀ برگزاری همه‌پرسی استقلال تیمور شرقی را در آگوست ۱۹۹۹ صادر کرد. معلوم بود که جمعیت تیمور شرقی یک‌صدا به استقلال رأی دادند. ارتش اندونزی پس از آن به سازمان‌دهی شبه‌نظامیان طرفدار اندونزی پرداخت تا دوباره قتل‌عام به راه اندازند. بخش اعظم جمعیت تیمور شرقی را به‌زور به تیمور غربی اندونزی برانند و اکثر ساختمان‌های آن کشور جدید را بسوزانند؛ آن اقدامات مؤثر واقع نشد، زیرا سربازان بین‌المللی دوباره نظم را برقرار کردند و تیمور شرقی در نهایت زمام خود را به‌عنوان کشور تیمور شرقی در دست گرفت. بهای آن تحولات برای مردم تیمور شرقی، کشته‌شدن حدود یک‌چهارم جمعیت و تبدیل‌شدن بازماندگان به فقیرترین کشور کوچک آسیایی در حال حاضر بوده است که درآمد سرانه‌اش یک‌ششم اندونزی است. هزینه‌ای که اندونزی برای آن بی‌تدبیری پرداخت، یک کشور مستقل در میان کشور خودشان است که منابع بالقوۀ غنی نفتی در بستر دریاهایش حاکم است و درآمد آن منابع به اندونزی سرازیر نخواهد شد... بیشتر بخوانید

📓 آشوب: نقاط عطف برای کشورهای بحران‌زده
✍🏿 جرد دایموند
🔛 اصلان قودجانی
@Chekide_ha

اندونزی، ظهور یک کشور جدید
چارچوب بحران

بحران اندونزی چگونه در چارچوب موردنظر ما -یعنی مقایسه‌کردن بحران‌های فردی با بحران‌های ملی- جای می‌گیرد؟

اندونزی بی‌تردید تغییر گزینشی و حصارسازی (عامل ۳ در جدول ۲.۱) را از خود نشان داد. درون آن حصار، حوزه‌های مهمی وجود داشت که مستعد تغییر بودند. آن حوزه‌ها شامل تعویض دولت غیرنظامی با استبداد نظامی توسط سوهارتو، تغییر معکوس توسط اخلاف او، استقبال سوهارتو از دانش‌آموختگان اقتصاد در غرب که پسروی اقتصادی را با رشد اقتصادی عوض کردند و کنارگذاشتن شوق سوکارنو برای رهبری سیاسی جهان‌سوم در دولت سوهارتو بود. از طرف دیگر مشخصه‌های مهمی از اندونزی در خارج آن حصار قرار داشت که پس از ۱۹۶۵ دست‌نخورده باقی ماند و شامل یکپارچگی قلمروی ملی، تساهل مذهبی چشمگیر و یک دولت غیرکمونیستی می‌شد. آن پیوستگی‌ها به‌جز میل سوکارنو به همسویی با کمونیست‌ها، در نظر سوکارنو، سوهارتو و جانشین‌های سوهارتو به‌مثابۀ ارزش‌های محوری مذاکره‌ناپذیر محسوب می‌شدند.

برخی عوامل موجب شدند که اندونزی به‌دشواری بتواند مشکلات خود را رفع کند. اندونزی به‌عنوان یک کشور مستعمره‌ای سابق که تازه استقلال یافته بود، کار خود را با هویت ملی ضعیف (عامل ۶) شروع کرد و از این لحاظ با فنلاند تفاوت داشت که قبل از استقلال نیز از خودمختاری چشمگیر برای ادارۀ کشورش برخوردار بود. اندونزی در جایگاه یک کشور نوپا نمی‌توانست از سابقۀ تاریخی تغییرات چشمگیر خود -جز جنگ‌های استقلال در فاصلۀ ۱۹۴۵ تا ۱۹۴۹- چیزی بیاموزد و برای اعتمادبه‌نفس از آن‌ها استفاده کند (عامل ۸). خودسنجی صادقانه و واقع‌بینانه (عامل ۷) در دورۀ سوکارنو به‌شدت مخدوش بود، چراکه او گمان می‌کرد از موهبت توانایی منحصربه‌فرد برای تفسیر خواسته‌های ناخودآگاه مردم اندونزی برخوردار است. ارزش‌های محوری اکثر یا بسیاری از افسران ارتش به‌گونه‌ای بود که حاضر بودند برای آن ارزش‌ها دست به کشتار بزنند ولی خود کشته نشوند (عامل ۱۱). آزادی عمل اندونزی نیز به‌علت محدودیت‌های داخلی، فقر و رشد جمعیت، تضعیف شده بود (عامل ۱۲)... بیشتر بخوانید

📓 آشوب: نقاط عطف برای کشورهای بحران‌زده
✍🏿 جرد دایموند
🔛 اصلان قودجانی
@Chekide_ha

اندونزی، ظهور یک کشور جدید
بازگشت به اندونزی

می‌توانم تجربۀ خودم از تغییر گزینشی در اندونزی را نیز ذکر کنم. من در عصر سوهارتو به‌مدت ۱۷ سال از ۱۹۷۹ تا ۱۹۹۶ در آن‌جا زندگی کردم. سپس تا ۲۰۱۲ (۱۴ سال پس از سقوط سوهارتو) به آن‌جا نرفتم. از آن هنگام گاه‌به‌گاه به اندونزی سر زده‌ام. هنگام بازگشت به اندونزی شگفتی‌های فراوان در انتظارم بود.

نخستین شگفتی به سفر هوایی مربوط می‌شد. عملیات خطوط هوایی اندونزی در دهه‌های ۱۹۸۰ و ۱۹۹۰ غالباً بی‌دقت و خطرناک بود. من علاوه‌بر متعجب‌شدن بابت رشوه‌ها و اخذ اضافۀ هزینۀ بار به‌صورت نقدی توسط خود کارکنان، در یک سفر شاهد بشکه‌های بزرگ سوخت بودم که بدون حفاظ در بخش مسافران قرار داشت. مهماندارها در هنگام برخاستن هواپیما ایستاده بودند و از کمربندهای ایمنی و کیسه‌های استفراغ (از جمله برای مسافری که داشت استفراغ می‌کرد) اثری دیده نمی‌شد. در سفری دیگر با یک جت بزرگ مسافری به مرکز استان جایاپورا از میان در نیمه‌باز کابین خلبان دیدم که او و کمک‌خلبان به‌قدری مشغول اختلاط با مهماندار شدند که نتوانستند تشخیص دهند با ارتفاع خیلی زیاد به باند فرودگاه نزدیک شده‌اند و سپس سعی کردند قصورت خود را با یک شیرجۀ تند جبران کنند. هنگام فرود به‌شدت ترمز کردند و توانستند هواپیما را فقط در فاصلۀ ۶ متری گودال انتهای باند متوقف کنند. بااین‌حال، خط هواپیمایی پیشتاز اندونزی در سال ۲۰۱۲ به نام گارود در زمرۀ بهترین خطوط منطقه‌ای هوایی رتبه‌بندی شد. از سال ۲۰۱۲ هرگاه که اضافه‌بار داشته‌ام، مرا به دفتر اخذ هزینه‌های اضافی گارودا فرستاده‌اند تا هزینه‌ها را با کارت اعتباری به خود گارودا بپردازم و رسید تحویل بگیرم. تا سال ۱۹۹۶ بارها از من رشوه درخواست می‌شد ولی از ۲۰۱۲ چنان چیزی ندیده‌ام.

وقتی در ۲۰۱۲ در آب‌های ساحلی اندونزی بودم، یک کشتی ظاهراً نظامی را در نزدیکی‌مان رصد کردم و از همراهان پرسیدم که چیست و درنهایت تعجب دریافتم که یک قایق گشتی دولتی برای نظارت بر قایق‌های ماهیگیری غیرمجاز است. تا سال ۱۹۹۶ عبارت «قایق گشتی دولت اندونزی» در نظرم به‌مثابۀ نوعی جمع اضداد و شبیه به «کوچولوی غول‌پیکر» جلوه می‌کرد. من در آن زمان عادت کرده بودم که گمان کنم فعالیت‌های نظامی ارتش اندونزی، علت ضرورت گشت‌زنی (علت ناامنی) و نه خود گشت‌زنی (برای ایجاد امنیت) است... بیشتر بخوانید

📓 آشوب: نقاط عطف برای کشورهای بحران‌زده
✍🏿 جرد دایموند
🔛 اصلان قودجانی
@Chekide_ha

بازسازی آلمان
آلمان در ۱۹۴۵

تسلیم‌شدن آلمان در ۷ و ۸ می ۱۹۴۵ پایان جنگ جهانی دوم در اروپا را نشان می‌داد وضعیت آلمان در آن تاریخ به‌شرح زیر بود.

رهبران نازی، یعنی هیتلر، گوبلز، هیملر و بورمن خودکشی کرده یا در آستانۀ خودکشی بودند. لشکرهای آلمان پس از فتح بخش اعظم اروپا به‌عقب رانده شده، شکست خورده بودند. حدود هفت میلیون آلمانی کشته شدند که شامل سربازان شهروندان غیرنظامی که با بمب جان دادند یا پناهندگان غیرنظامی بودند که با نزدیک‌شدن لشکریان شوروی از شرق، به‌خاطر ترس از انتقام، بابت جنایت‌های وحشتناک آلمانی‌ها در حق شهروندان شوروی هنگام فرار کشته شدند.

ده‌ها میلیون آلمانی که زنده ماندند به‌خاطر بمباران‌های شدید، آسیب‌های روحی دیدند (قاب ۱.۶). تقریباً تمام شهرهای بزرگ آلمان از آسیب بمباران و جنگ با خاک یکسان گشت، بین یک‌چهارم تا نصف خانه‌ها در شهرهای آلمان تخریب شدند.

یک‌چهارم قلمروی قبلی آلمان به لهستان و شوروی الصاق شد. آن‌چه از آلمان باقی ماند به چهار کمربند اشغال‌شده تقسیم گردید و درنهایت به دو کشور مجزا تقسیم شد... بیشتر بخوانید

📓 آشوب: نقاط عطف برای کشورهای بحران‌زده
✍🏿 جرد دایموند
🔛 اصلان قودجانی
@Chekide_ha

بازسازی آلمان
از ۱۹۴۵ تا ۱۹۶۱

متفقین که در جنگ جهانی دوم پیروز شدند، آلمان را به چهار کمربند اشغالی تقسیم کردند: آمریکایی‌ها در جنوب، فرانسه در جنوب غربی، بریتانیا در شمال غربی و شوروی در شرق. هرچند پایتخت، یعنی برلین، در کمربند شوروی قرار داشت، باز به بخش‌های اشغالی چهار قدرت مذکور تقسیم شد تا همچون یک جزیرۀ اشغال‌شدۀ غیرشوروی، درون کمربند شوروی باشد. شوروی در ۱۹۴۸ راه‌های دسترسی زمینی به درون‌بوم‌های آمریکایی‌ها، بریتانیایی‌ها و فرانسوی در برلین را محاصره کرد تا آن سه متحد غربی را وادار به ترک درون‌بوم خود کند. متحدان از طریق جابجایی هوایی به شوروی پاسخ داده، نیازهای برلین را به‌مدت حدود شش ماه از آسمان تأمین کردند، تا این‌که شوروی پا پس کشید و محاصره را در ۱۹۴۹ پایان داد.

متحدان غربی در همان سال ۱۹۴۹ کمربندهای خود را در قالب یک موجودیت واحد به‌نام جمهوری فدرال آلمان یا آلمان غربی ادغام کردند. کمربند شوروی به یک کشور جداگانه به‌نام جمهوری دموکراتیک آلمان یا آلمان شرقی (با سرواژۀ آلمانی DDR) تبدیل شد. امروزه آلمان شرقی را اغلب به‌عنوان یک حکومت استبدادی کمونیستی و شکست‌خورده محسوب می‌کنند که درنهایت فروپاشید و عملاً در آلمان غربی جذب شد. اصطلاح «جمهوری دموکراتیک آلمان» در یادها به‌مثابۀ یک دروغ بزرگ و چیزی مانند «جمهوری خلق دموکراتیک کره» است که کره شمالی در حال حاضر برای خود برگزیده است. اکنون به‌آسانی می‌توان فراموش کرد که علاوه‌بر زور وحشیانۀ شوروی، آرمان‌گرایی کمونیستی آلمان نیز در پایه‌گذاری آلمان شرقی مؤثر بود و کثیری از روشنفکران آلمانی به میل خود انتخاب کردند که از آلمان غربی یا از تبعید در کشورهای دیگر به آلمان شرقی جابجا شوند.

ولی کیفیت زندگی و آزادی در آلمان شرقی سرانجام به‌شدت نازل‌تر از آلمان غربی بود، در حالی‌که ایالات متحده کمک‌های خود را به آلمان غربی سرازیر کرده بود. شوروی بر نواحی تحت سلطه‌اش تاوان اقتصادی تحمیل کرد، کل کارخانه‌ها را اوراق کرده و برای نصب مجدد به روسیه انتقال داد و کشاورزی آلمان شرقی را از نو، در قالب مزارع اشتراکی سازمان داد. مردم آلمان شرقی در طول زندگی دو نسل بعدی تا هنگام اتحاد مجدد در سال ۱۹۹۰ هر روز بیشتر از کسب انگیزه‌های سختکوشی برای بهبود وضعیت زندگی خود ناتوان شدند؛ انگیزه‌هایی که مردم در دموکراسی‌های غربی به آن دست یافته بودند... بیشتر بخوانید

📓 آشوب: نقاط عطف برای کشورهای بحران‌زده
✍🏿 جرد دایموند
🔛 اصلان قودجانی
@Chekide_ha

بازسازی آلمان
قضاوت آلمانی‌ها دربارۀ گذشته

متفقین پس از پایان جنگ جهانی دوم ۲۴ رهبر زنده‌ماندۀ ارشد نازی را بابت جنایت جنگی در نورمبرگ محاکمه کردند. ۱۰ تن از ایشان به مرگ محکوم شدند که بلند پایه‌ترین در میان آنان، وزیر امور خارجه، یعنی یواخیم ون ریبنتروپ و نیز رئیس لوفتوافه، یعنی هرمان گورینگ، بودند (گورینگ توانست یک شب قبل از روز اعلام‌شده برای اعدام با مصرف سم خودکشی کند). هفت تن دیگر حکم حبس طولانی‌مدت یا ابد گرفتند. در دادگاه نورمبرگ، نازی‌های دون‌پایه‌تری نیز محاکمه و به حبس‌های کوتاه‌تر محکوم شدند. متفقین تعداد زیادی از آلمانی‌ها را نیز به جلسات رویگردانی از نازی کشاندند که شامل بررسی سابقۀ ایشان در حزب نازی و آموزش دوبارۀ آنان بود.

بااین‌حال، محاکمه‌های نورمبرگ و جلسات رویگردانی از نازی نتوانست یادگارهای نازیسم را برای آلمانی‌ها رفع کند. میلیون‌ها آلمانی دون‌پایه که نازی دوآتشه بوده یا از اوامر نازی اطاعت کرده بودند، محاکمه نشدند. چون محاکمه‌ها توسط متفقین -و نه خود آلمانی‌ها- انجام شد،پیگردها تنها شامل آلمانی‌هایی نشد که مسئولیت اقدامات آلمانی را قبول کردند. آن محاکمه‌ها در آلمان به‌عنوان «انتقام محضِ غالبان از مغلوبان»، ناروا دانسته شد. نظام دادگاه‌های خود آلمان غربی نیز به‌طور مستقل پیگردهایی انجام داد که مقیاس آن‌ها در ابتدا بسیار محدود بود.

یکی از مشکلات عملی برای متفقین و خود آلمانی‌ها در پدیدآوردن یک دولت آلمانی کارآمد پس از جنگ، لزوم دسترسی به کارکنان مجرب بود. بااین‌حال، اکثر قریب‌به‌اتفاق آلمانی‌هایی که در سال ۱۹۴۵ تجربۀ کار دولتی داشتند آن تجربه را در دولت نازی به‌دست آورده بودند؛ به‌عبارتی تمام مسئولان بالقوۀ آلمان در دوران پس از جنگ (از جمله قضات) در زمرۀ نازی‌های دوآتشه یا حداقل در گروه همکاران نازی قرار می‌گرفتند. تنها استثناها، آلمانی‌های تبعیدشده یا اعزام‌شده به نیروگاه‌های کار اجباری بودند که در آن‌جا نمی‌توانستند به تجربۀ ادارۀ دولت دست یابند. مثلاً نخستین صدراعظم آلمان غربی پس از جنگ جهانی دوم، کنراد آدنائر بود که یک شهروند غیرنازی محسوب می‌شد و نازی‌ها او را از مقام شهرداری کولون پایین کشیده بودند. خط مشی آدنائر در هنگام صدراعظم‌شدن، با «عفو و اتحاد» توصیف می‌شد که نوعی حُسن تعبیر برای سؤال‌نکردن از آلمانی‌ها دربارۀ کردار ایشان در عصر نازی بود. دولت در عوض تمرکز خود را بیشتر معطوف به وظایف اضطراری از قبیل تغذیه و مسکن ده‌ها میلیون آلمانی بی‌سرپناه و دچار سوءتغذیه، بازسازی شهرهای بمباران‌شدۀ آلمان و نظام اقتصادی ویران و تثبیت دوبارۀ دولت مردم‌سالار پس از ۱۲ سال حکمرانی نازی‌ها کرد... بیشتر بخوانید

📓 آشوب: نقاط عطف برای کشورهای بحران‌زده
✍🏿 جرد دایموند
🔛 اصلان قودجانی
@Chekide_ha

بازسازی آلمان
آ۱۹۶۸

در دهۀ ۱۹۶۰ شورش و اعتراض -به‌ویژه از نوع دانشجویی‌اش- در بخش اعظم دنیا رایج بود آن. اعتراض‌ها در ایالات متحده با «جنبش حقوق مدنی» اعتراض علیه جنگ ویتنام، «جنبش سخنرانی آزاد» در دانشگاه برکلی کالیفرنیا و با جنبشی آغاز شد که دانشجویان را به «جامعۀ مردم‌سالار» فرامی‌خواند. اعتراض‌های دانشجویی در فرانسه، بریتانیا، ژاپن، ایتالیا و آلمان نیز شایع بودند. اعتراض در آن کشورها نیز مانند آمریکا تا اندازه‌ای نمایانگر طغیان نسل جدید علیه نسل قدیم بود. ولی آن رویارویی نسل‌ها به‌ویژه در آلمان و به دو دلیل خشونت‌آمیز شد. نخست آن‌که مشارکت نسل مسن‌تر آلمان اقدامات نازی، باعث عمیق‌تر‌شدن شکاف بین نسل‌های جوان‌تر و مسن‌تر در در آلمان -نسبت به ایالات متحده- می‌شد، دوم این‌که نگرش خودکامۀ جامعۀ سنتی آلمان باعث شد که نسل‌های جوان و مسنّ در آن کشور به‌شدت به دیدۀ تحقیر به یکدیگر بنگرند. هرچند اعتراض‌های منجر به سهل‌گیری در دهۀ ۱۹۶۰ در آلمان قوت می‌گرفت، آن اعتراض‌ها تازه در سال ۱۹۶۸ از پرده برون افتادند. ولی چرا ۱۹۶۸؟

علاوه‌بر آلمان، در ایالات متحده نیز نسل‌های مختلف، تجربه‌های مختلف و نام‌های مختلف دارند. ما در ایالات متحده از نسل‌هایی سخن می‌گوییم که به‌طورکلی تعریف شده‌اند: نسل انفجار زادوولد، نسل X، هزاره‌ای‌ها و غیره. ولی تغییرات از یک سال تا سال دیگر در آلمان خیلی سریع‌تر و ژرف‌تر از ایالات متحده بوده است. وقتی شما می‌خواهید یک دوست آمریکایی جدید را بشناسید و شما و دوست جدیدتان می‌خواهید تاریخ زندگیتان را با یکدیگر در میان بگذارید، احتمالاً چنین شروع نمی‌کنید که: «من در سال ۱۹۴۵ متولد شدم و می‌دانم که آن واقعیت به تو کمک خواهد کرد تا بدون آن‌که برایت توضیح دهم چیزهای زیادی دربارۀ زندگی من و طرز فکرم بدانی.» ولی آلمانی‌ها خود را مثلاً با گفتن این جملات به یکدیگر معرفی می‌کنند: «سال تولد من ۱۹۴۵ است»، زیرا آلمانی‌ها می‌دانند که هم‌وطنان ایشان، بسته به زمان تولد و محل رشد‌کردن، تجربه‌های زندگی بسیار متفاوتی خواهند داشت.

مصادیق آن واقعیت را می‌توان در دوستان آلمانی من دید که هم‌سن من هستند و حوالی سال ۱۹۲۷ به‌دنیا آمده‌اند. هیچ‌کدام ایشان در شرایطی بزرگ نشده‌اند که به‌نظر ما آمریکایی‌ها یا آلمانی‌های جوان و امروزی زندگی بهنجار جلوه کند. جنگ باعث شده است که همۀ آن دوستان در کودکی رخدادهای ناگوار را تجربه کرده باشند. مثلاً از میان شش تن از صمیمی‌ترین دوستان آلمانی من که حدود سال ۱۹۳۷ متولد شده‌اند، یکی به‌علت کشته‌شدن پدر سربازش یتیم شده، دیگری از دور به‌چشم خود دیده که محل زندگی پدرش بمباران شده و البته پدر او زنده مانده است؛ یکی از یک‌سالگی تا ۱۱ سالگی از پدرش دور بوده است، زیرا پدر او از زندانیان جنگ بوده است؛ یکی برادران بزرگترش را در جنگ از دست داده است؛ یکی شب‌های دوران کودکی‌اش را خارج از خانه و زیر یک پل خوابیده است، زیرا شهر محل زندگی‌اش هرشب بمباران شده و در خانه خوابیدن ناامن بوده است؛ و یکی را مادرش هرروز برای دزدیدن زغال‌سنگ از محوطۀ راه‌آهن می‌فرستاده است تا بتوانند خانه را گرم کنند. پس دوستان آلمانی من از نسل ۱۹۳۷ به‌قدر کافی مسن بودند که از خاطرات جنگ و از آشوب و فقر جنگ یا تعطیلی مدرسه‌هایشان ضربۀ روحی بخورند ولی سن آنان به‌اندازه‌ای نبود که دیدگاه‌های نازی توسط سازمان جوانان نازی معروف به «جوانان هیتلر» به ایشان تلقین شود. اکثر آن دوستان جوان‌تر از آن بودند که به خدمت در ارتش آلمان غربی احضار شوند که در ۱۹۵۵ تأسیس گردید؛ نسل ۱۹۳۷ آخرین نسلی بود که به خدمت وظیفه در ارتش فراخوانده نشد... بیشتر بخوانید

📓 آشوب: نقاط عطف برای کشورهای بحران‌زده
✍🏿 جرد دایموند
🔛 اصلان قودجانی
@Chekide_ha

بازسازی آلمان
پس از ۱۹۶۸

شورش دانشجویی ۱۹۶۸ را گاهی به‌مثابۀ «یک شکست موفق» توصیف می‌کنند؛ یعنی هر چند افراط‌گرایان دانشجو به هدف خود برای نشاندن یک نظام اقتصادی دیگر به‌جای سرمایه‌داری و سرنگونی دولت دموکراتیک آلمان غربی نرسیدند، بااین‌حال، به‌طور غیرمستقیم به بعضی از اهداف خود دست یافتند، زیرا بخش‌هایی از دستور کار ایشان توسط دولت آلمان غربی پذیرفته شد و بسیاری از افکارشان در جریان اصلی جامعۀ آلمان تایید گردید. همچنین بعضی از افراط‌گرایان سال ۱۹۶۸ بعدها به مناصب سیاسی برتر در حزب سبزهای آلمان غربی رسیدند (مثلاً جوشکا فیشر که پس از فعالیت به‌عنوان یک افراطی پرتاب‌کنندۀ سنگ در ناآرامی‌ها به علاقه به مبلمان و شراب مرغوب دچار شد و به وزارت امور خارجه و معاونت صدراعظم آلمان غربی رسید).

جامعۀ سنتی آلمان از لحاظ سیاسی و اجتماعی استبدادگرا بوده است. خصوصیات آن جامعه که خیلی پیش از هیتلر نیز وجود داشت، در جمعیت نازی و با تاکید بر «اصل رهبر» به‌صراحت نمایان گردید. علاوه‌بر این‌که خود هیتلر به‌طور رسمی به‌عنوان «رهبر» محسوب شده و تمام آلمانی‌ها بی‌چون و چرا اطاعت سیاسی از او را سوگند می‌خوردند، اطاعت سیاسی و اجتماعی از رهبران در سایر حوزه‌ها و سایر مراتب حیات آلمانی‌ها در زمان نازی‌ها الزامی بود.

هرچند شکست خردکنندۀ آلمان در جنگ جهانی دوم حکومت استبداد از نوع آلمانی را بی‌اعتبار کرد، نخبگان مسن‌تر و تفکر ایشان پس از جنگ جهانی نیز زنده ماند. چند مثال غیرسیاسی که خودم در خلال اقامت در آلمان در ۱۹۶۱ با آن‌ها روبرو شدم از این قرار بودند: کتک‌زدن کودکان، علاوه‌بر آن‌که در آن زمان مجاز بود، نزد والدین آلمانی مرسوم هم بود. من در یک موسسۀ پژوهش‌های علمی آلمانی کار می‌کردم که مدیر مؤسسه به‌تنهایی دربارۀ وظایف ۱۲۰ دانشمند در آن موسسۀ تصمیم می‌گرفت. به‌دست‌آوردن شغل تدریس در دانشگاه‌های آلمان نیاز به مدرکی فراتر از دکترا به نام «درخواست تدریس دانشگاهی» داشت ولی مدیر من فقط اجازه می‌داد که در هر سال یک نفر از ۱۲۰ دانشمند زیردست او به درخواست تدریس دانشگاهی برسد و شخصاً چنان تصمیمی گرفته بود. هر وقت کسی به خیابان، زمین‌های چمن و ساختمان‌های خصوصی یا عمومی می‌رفت، در آن‌جا تابلوها یا علائمی می‌دید که معلوم می‌کرد چه چیزهایی قدغن است و چگونه باید یا نباید رفتار کرد. یکی از همکاران آلمانی من یک روز صبح رنگ‌پریده به‌محل کار رسید، زیرا عصر روز قبل که به خانه رفته بود، دیده بود که زمین جلوی آپارتمان محل سکونتش -زمین چمنی که محل بازی فرزندانش نیز بود- با سیم‌خاردار احاطه شده است. سیم‌خاردار در آلمان یادآور همیشگی اردوگاه‌های کار اجباری است. وقتی دوست من مدیر آپارتمان را دیده بود، آن مدیر میل به عذرخواهی نداشت و گفته بود راه‌رفتن روی چمن قدغن است، ولی آن بچه‌های لوس در هر حال روی چمن راه می‌روند. پس احساس کردم که حق دارم با کشیدن سیم‌خاردار، آنان را از لگدکردن چمن‌ها بازدارم... بیشتر بخوانید

📓 آشوب: نقاط عطف برای کشورهای بحران‌زده
✍🏿 جرد دایموند
🔛 اصلان قودجانی
@Chekide_ha

بازسازی آلمان
برانت و اتحاد دوباره

تحقق صلح‌آمیز بسیاری از اهداف شورش خشونت‌آمیز دانشجویی (۱۹۶۸) توسط دولت، در زمان صدراعظمی ویلی برانت در آلمان غربی تسریع شد. او در سال ۱۹۱۳ به‌دنیا آمده، به‌دلیل دیدگاه‌های سیاسی‌اش ناچار به فرار از دست نازی‌ها شده و سال‌های جنگ را در نروژ و سوئد گذرانده بود. او در سال ۱۹۶۹ به‌عنوان رئیس حزب SPD (حزب سوسیال-دموکرات)، نخستین صدراعظم آلمان غربی از جناح چپ شد و پس از ۲۰ سال تصدی بی‌وقفه صدراعظم‌های محافظه‌کار آلمانی که عضو حزب کنراد آدنائر یعنی CDU (حزب دموکرات-مسیحی) بودند، به آن مقام دست یافت. آلمان در دوران برانت اصلاحات اجتماعی خاصی را آغاز کرد که در آن‌ها دولت به پیگیری اهداف دانشجویان -از قبیل کاهش خودکامگی و تقویت حقوق زنان- پرداخت.

البته بزرگ‌ترین دستاوردهای برانت به روابط خارجی مربوط می‌شد. دولت آلمان غربی در هنگام رهبری قبلی توسط حزب محافظه‌کار، حتی از به‌رسمیت‌شناختن حقوقی دولت آلمان شرقی امتناع کرده و پافشاری می‌کرد که آلمان غربی تنها نمایندۀ مشروع مردم آلمان است. آلمان غربی به‌جز شوروی با هیچ‌کدام از کشورهای کمونیست در اروپای شرقی رابطۀ سیاسی نداشت و از به‌رسمیت‌شناختن کل قلمروی ازدست‌رفتۀ آلمان در شرق رودهای اوده و نایسه خودداری می‌کرد که شامل پروس شرقی تا شوروی و بقیۀ آلمان تا مرزهای لهستان می‌شد.

برانت یک خط‌مشی سیاسی جدید برای روابط خارجی برگزید که تمام آن امتناع‌ها را از بین برد. او معاهده‌ای با آلمان شرقی امضا کرد و روابط سیاسی با لهستان و سایر کشورهای مجموعۀ کمونیستی شرق اروپا را شروع کرد. او خط اوده نایسه را به‌عنوان مرز آلمان و لهستان پذیرفت و به‌این‌ترتیب، ازدست‌رفتن بازگشت‌ناپذیر خاک آلمان در شرق آن خط را قبول کرد. نواحی ازدست‌رفته شامل برخی مناطق بود که مدت‌های مدید آلمانی بوده و در هویت آلمان نقش مهمی داشتند: سیلسیا و بخش‌هایی از پروس و پومرانیا. آن چشم‌پوشی گام خطیری بود و مانند نوشیدن یک جام تلخ برای حزب محافظه‌کار دموکرات-مسیحی محسوب می‌شد که اعلام کرد اگر در انتخابات ۱۹۷۲ دوباره به قدرت برسد، موجودیت آن قلمروها در خارج از آلمان را رد خواهد کرد. ولی رأی‌دهنده‌ها نوشیدن جام زهر توسط برانت را تأیید کردند و حزب او با اکثریت بیشتری در انتخابات ۱۹۷۲ نیز برنده شد... بیشتر بخوانید

📓 آشوب: نقاط عطف برای کشورهای بحران‌زده
✍🏿 جرد دایموند
🔛 اصلان قودجانی
@Chekide_ha

بازسازی آلمان
قیود جغرافیایی

حال که تاریخ آلمان پس از جنگ جهانی دوم را در این فصل خلاصه کردیم، آیا می‌توانیم با توجه به همان چارچوبی که برای بحث دربارۀ چهار کشور در فصول ۲ تا ۵ به‌کار رفت، درس‌های مفیدی از تاریخ آلمان بیاموزیم؟ تاریخ آلمان پس از جنگ جهانی آشکارا با دیگران فرق داشت. تاریخ هر چهار کشور در فصول ۲ تا ۵ نشان از یک بحران واحد داشت که ناگهان در یک روز منفجر شده بود. رسیدن فرماندۀ ناوگان ایالات متحده (فرمانده پری) به یک بندر ژاپنی در ۸ جولای ۱۸۵۳، حملۀ شوروی به فنلاند در ۳۰ نوامبر ۱۹۳۹، کودتای پینوشه در شیلی در ۱۱ سپتامبر ۱۹۷۳ و تلاش به کودتا در اول اکتبر ۱۹۶۵ در اندونزی. در عوض در آلمان پس از جنگ هیچ انفجار واحد و کاملاً غالب وجود نداشت و آن کشور در عوض از ۱۹۴۵ تا ۱۹۹۰ با چند چالش متداخل روبرو شد که به‌تدریج شکل گرفتند. آیا گمراه‌کننده است که واژۀ ««بحران» را از موارد انفجاری به موارد تدریجی نیز تعمیم دهیم؟

درواقع هیچ تمایز محکمی بین آن دو مجموعه از کشورها وجود ندارد و تفاوت‌های بین آن‌ها صرفاً از مقولۀ «مقدار» است. آلمان در عمل به‌جای یک انفجار واحد، سه انفجار ناگهانی را تجربه کرد. ابتدا اوضاع مصیبت‌زدۀ آلمان در هنگام محاصره‌اش در ۷ و ۸ می ۱۹۴۵ موجب وخیم‌ترین بحرانی شد که یکی از کشورهای این کتاب تجربه کرده است. سپس ساختن دیوار برلین در ۱۳ اگوست ۱۹۶۱ و شورش‌های دانشجویی که در چند‌ماهۀ ۱۹۶۸ به اوج رسید، دو بحران دیگر بودند که از راه رسیدند. برعکس رسیدن پری به ژاپن و کودتای پینوشه در شیلی عملاً رخدادهای مجزای غیرمنتظرۀ یک روز واحد نبودند، بلکه نتایج تحولاتی بودند که در چند دهۀ قبل شکل گرفتند و هر دوی آن ویژگی‌ها در مورد تاریخ آلمان پس از جنگ نیز صدق می‌کنند... بیشتر بخوانید

📓 آشوب: نقاط عطف برای کشورهای بحران‌زده
✍🏿 جرد دایموند
🔛 اصلان قودجانی
@Chekide_ha

بازسازی آلمان
ترحم‌به‌نفس

مورد دیگری که آلمان را در کشورهای این کتاب به یک مثال افراطی تبدیل می‌کند، ترحم‌به‌نفس و حس قربانی‌بودن است. این موضوع به‌ویژه در بحث ما بسیار روشنگر است، زیرا آلمان عملاً دو نوع واکنش متباین به جنگ‌های جهانی اول و دوم نشان داد که در دو سر افراطی طیف و نه یک سر آن قرار داشتند.

در اکتبر ۱۹۱۸، یعنی اندکی قبل از پایان جنگ جهانی اول آخرین استحکامات دفاعی نظامی آلمان در جبهۀ غربی در هم شکسته، متفقین در حال پیشروی بوده و قدرت آنان با یک میلیون سرباز تازه‌نفس آمریکایی رو به تقویت بود. شکست آلمان امری حتمی بود که فقط زمان آن مشخص نبود. بااین‌حال، آلمانی‌ها در حال عقب‌نشینی منظم بوده و متفقین هنوز به مرزهای آلمان نرسیده بودند. مذاکرات آتش‌بس با سرپیچی پیاده‌نظام آلمان و با شروع قیام مسلحانه در آلمان، به‌سرعت به نتیجه رسید. به‌این‌ترتیب، آشوبگرهای آلمانی در دوران پس از جنگ -به‌ویژه آدولف هیتلر- توانستند ادعا کنند که ارتش آلمان از لحاظ نظامی شکست نخورده، بلکه با خنجری از پشت از سوی سیاستمداران غیرنظامی خائن روبرو شده است. شرایط پیمان ورسای که توسط متفقین پیروز بر آلمان تحمیل گردید و شامل «بند ناخوشایندی برای شناسایی مقصر جنگ» بود که آلمان را آغازگر و مسئول جنگ می‌دانست به افزایش نارضایتی آلمانی‌ها دامن زد. به‌این‌ترتیب، هرچند بسیاری از مورخان آلمانی پس از جنگ، خود به تحلیل اشتباهات فاحش سیاسی کشورشان در دوران قبل از جنگ پرداختند که آلمان را به ورطۀ شوم جنگ در اوضاع نامساعد انداخت، نگرش غالب در دورۀ پس از جنگ جهانی اول از این قرار بود که آلمان یک قربانی است و رهبرانش مسئول نگون‌بختی کشور نیستند.

حال تفاوت این حس قربانی‌شدگی آلمان پس از جنگ جهانی اول را با نگرش آلمانی‌ها پس از جنگ جهانی دوم مقایسه کنید. لشکریان آلمان در می ۱۹۴۵ در تمام جبهه‌ها شکست خورده، تمام آلمان زیرپای سربازان متفقین بود و آن کشور بی‌قید و شرط تسلیم شده بود. هیچ فرد آلمانی یا غیرآلمانی پیدا نمی‌شد که انکار کند جنگ جهانی دوم در اروپا صرفاً از خواست هیتلر در گرفت. آلمانی‌ها به‌تدریج با وحشیگری‌های بی‌سابقۀ سیاست دولت آلمان در اردوگاه‌های کار اجباری و با سبعیت نظامیان آلمان در جبهۀ شرقی آشنا شدند. غیرنظامیان آلمانی نیز به‌شدت آسیب دیدند: به‌ویژه در بمباران‌های هامبورگ، درسدن و سایر شهرهای آلمان، در فرار شهروندان آلمانی قبل از رسیدن سربازان شوروی و در اخراج تمام اقوام آلمانی از اروپای شرقی و قلمروی سابق آلمان شرقی توسط لهستانی‌ها، چک‌ها و سایر دولت‌های اروپای شرقی که بلافاصله پس از پایان جنگ رخ داد. پیشروی شوروی و اخراج آلمانی‌ها طبق تخمین‌ها بیش از ۱۲ میلیون غیرنظامی آلمانی را به فراری‌های پناهنده تبدیل کرد، دو میلیون از ایشان را به کام مرگ فرستاد و حدود یک میلیون زن آلمانی را قربانی تجاوز جنسی کرد.

آن مصائب غیرنظامی‌های آلمانی در آلمان پس از جنگ مورد توجه قرار گرفت ولی ترحم‌به‌نفس و حس قربانی‌شدگی نتوانست مانند جنگ جهانی اول بر دیدگاه آلمانی‌های پس از جنگ جهانی دوم غلبه یابد. بخشی از علت را می‌توان در بازشدن چشم آلمانی‌ها دانست که در یافتند وحشت و رنج تحمیل‌شده به غیرنظامیان آلمانی توسط روس‌ها، لهستانی‌ها و چک‌ها، محصول رنجی است که آلمانی‌ها در همان چند سال بر کشورهای مذکور روا داشته بودند. بااین‌حال، نمی‌توان نپذیرفتن جایگاه قربانی توسط آلمانی‌ها و پذیرش شرمندگی و تقصیر پس از جنگ جهانی دوم را در مردم آن کشور حتمی دانست، زیرا چنان چیزی در تضاد با پذیرش نقش قربانی در ذهن آلمانی‌ها پس از جنگ جهانی اول و در ژاپنی‌ها پس از جنگ جهانی دوم است. نتیجۀ این برآورد دردناک دربارۀ گذشته مزیتی است که امروزه آلمانی‌ها در قالب امنیت بسیار بهتر و روابط بهتر با دشمنان سابق -نسبت به اوضاع آلمان پس از جنگ جهانی اول یا ژاپن امروز- به‌دست آورده‌اند.

📓 آشوب: نقاط عطف برای کشورهای بحران‌زده
✍🏿 جرد دایموند
🔛 اصلان قودجانی
@Chekide_ha

بازسازی آلمان
رهبران و واقع‌بینی

دو جنبۀ دیگر هست که آلمان در آن‌ها یک مورد افراطی برای هدف بررسی ماست: نقش رهبری و خودسنجی صادقانه یا فقدان آن (عامل ۷)، چون موقعیت جغرافیایی آلمان در مرکز اروپا همواره آن کشور را در معرض دشواری‌ها و خطراتی بیش از بریتانیا و ایالات متحده قرار داده است که با موانع دریایی محافظت می‌شوند. آثار خوشایند یا ناخوشایند رهبری در آلمان آشکارتر از بریتانیا یا ایالات متحده بوده است.

در میان رهبرانی که آثار ناخوشایندی به جا گذاشته‌اند، هیتلر در تاریخ معاصر جهان از افتخار مقام اول برخوردار است. البته ممکن است کسی بحث کند که تلفیقی از معاهدۀ ورسای، فروپاشی ارزش پول آلمان در ۱۹۳۳ و بیکاری و رکود اقتصادی که در ۱۹۲۹ شروع شد، آلمان را به ورطۀ جنگ می‌کشاند تا حتی بدون هیتلر نیز آن معاهده را ساقط سازد ولی ممکن است دیگری بگوید که جنگ جهانی دوم بدون اقدام یا تحریک هیتلر جنگ جهانی متفاوتی می‌شد. ذهنیت اهریمنی نابهنجار جاذبۀ شخصیتی فوق‌العاده (کاریزما)، سرسختی در سیاست خارجی و تصمیم به نابودکردن تمام یهودیان، صفاتی نیستند که دیگر رهبران طرف‌دار اصلاح یا تجدیدنظر در آلمان در عصر هیتلر با وی در آن‌ها مشترک باشند. ارزیابی‌های غیرواقع‌بینانۀ هیتلر باعث شد که علی‌رغم توفیقات اولیه نظامی، بارها به‌نظر ژنرال‌هایش بی‌اعتنایی کرده و درنهایت موجب شکست آلمان شود. آن تصمیم‌های به‌شدت غیرواقع‌بینانه شامل اعلام جنگ بی‌دلیل علیه ایالات متحده در دسامبر ۱۹۴۱ یعنی هنگامی بود که آلمان مدت‌ها به نبرد با بریتانیا و شوروی مشغول بود. و علاوه‌بر این شامل نادیده‌گرفتن خواهش‌های ژنرال‌هایش به صدور دستور عقب‌نشینی ارتش آلمان می‌شد که در سال‌های ۱۹۴۲ و ۱۹۴۳ در استالینگراد به مخمصه افتاده بود... بیشتر بخوانید

📓 آشوب: نقاط عطف برای کشورهای بحران‌زده
✍🏿 جرد دایموند
🔛 اصلان قودجانی
@Chekide_ha

بازسازی آلمان
چارچوب بحران

سایر مناسبت‌های آلمان با چارچوب این کتاب را می‌توان خلاصه‌تر بررسی کرد. آلمان پس از جنگ جهانی دوم به‌خوبی تغییر گزینشی را نمایان می‌کند (عامل ۳). از میان تمام کشورهای این کتاب، آلمان یگانه‌کشوری است که بزرگ‌ترین تغییرات در مرزهای سیاسی‌اش رخ داده است. آلمان به‌شدت در گذشتۀ نازی‌اش تجدید نظر کرد و به تغییرات اجتماعی گسترده، به‌ویژه در استبدادگرایی پیشین و جایگاه زنان پرداخت. بااین‌حال، بسیاری از ارزش‌های اصلی جامعۀ سنتی آلمان، چندان دستخوش تغییر نشدند که شامل حمایت دولت از هنر، حمایت دولت از مراقبت‌های درمانی و مزایای بازنشستگی همگانی و تأکید بر اولویت ارزش‌های جمعی نسبت به حقوق بی‌قید و شرط فردی هستند. هرگاه من به‌عنوان یک آمریکایی به آلمان برمی‌گردم، با خوشحالی درمی‌یابم که حتی شهرهای کوچک آلمان، تالار اپرا دارند، دوستان مسن‌تر من در آلمان هنوز پس از بازنشستگی از استطاعت یک زندگی آسوده برخوردارند و روستاهای آلمان هنوز رنگ‌وبوی محلی دارند، زیرا در قوانین منطقه‌بندی آلمان تصریح شده است که مثلاً شکل سقف خانۀ شما باید مطابق با اسلوب محلی باشد.

در تاریخ معاصر آلمان، کمک‌گرفتن از کشورهای دیگر (عامل ۴) بستگی به مکان و زمان داشته است. کمک‌های برنامۀ مارشال آمریکایی‌ها و استفاده هوشمندانۀ آلمان غربی از آن کمک موجب گردید که معجزۀ اقتصادی آلمان غربی از سال ۱۹۴۸ میسر شود. برعکس، کمک‌های اقتصادی منفی -مثلاً پرداخت غرامت‌های جنگ- موجب تضعیف آلمان شرقی پس از جنگ جهانی دوم و تضعیف جمهوری ویمار پس از جنگ جهانی اول شد. هویت ملی قدرتمند آلمان به این کشور کمک کرد تا در برابر ضربات روحی، ویرانی، اشغال و تقسیم‌شدن دوام بیاورد (عامل ۶). البته برخی از غیرآلمانی‌ها می‌گویند آلمان ناچار بود هویت ملی قدرتمندی داشته باشد. آن هویت و غرور ملی، به‌ویژه مبتنی بر شهرت جهانی، موسیقی، هنر، ادبیات، فلسفه و علوم آلمان؛ یکدست‌شدن زبان آلمانی به‌شکل تدوین‌شده در ترجمۀ انجیل توسط مارتین لوتر که صورت منطقی گویش آلمانی را تقویت کرد؛ و خاطرات تاریخی مشترکی است که هنوز آلمانی‌ها را علی‌رغم قرن‌ها چندپارگی، قادر به شناسایی خود به‌عنوان مردم واحد می‌کند.... بیشتر بخوانید

📓 آشوب: نقاط عطف برای کشورهای بحران‌زده
✍🏿 جرد دایموند
🔛 اصلان قودجانی
@Chekide_ha

استرالیا: ما که هستیم؟
بازدید از استرالیا

نخستین‌بار در سال ۱۹۶۴ اندکی پس از چهار سال سکونت در بریتانیا به استرالیا سفر کردم. در آن هنگام، استرالیا به‌خاطر بریتانیایی‌تر بودن از بریتانیا، گویی که بریتانیای چند دهۀ قبل و منجمد در زمان باشد، مرا تحت‌تأثیر قرار داد. نمای خیابان‌‌های سیدنی که بزرگ‌ترین شهر استرالیاست، مرا در هر گوشه به یاد انگلستان می‌انداخت و هایدپارک سیدنی، ایستگاه کینگزکراس و خیابان آکسفورد در آن شهر عین لندن بودند. اجداد مردم استرالیا فقط اکثراً سفیدپوست نبودند، بلکه علاوه بر آن اکثر ایشان سفید بریتانیایی محسوب می‌شدند. غذای استرالیایی همان غذای کسل‌کنندۀ سنتی بریتانیا بود: رسم گوشت کبابی یکشنبه‌ها، فراوانی مغازه‌‌های ماهی سوخاری و سیب‌زمینی سرخ‌کرده و شیشۀ صبحانۀ همیشگی وِجیمایت که نوعی تقلید استرالیایی از مارمایت بریتانیایی است. میخانه‌‌های به سبک بریتانیایی فراوان بوده، یک اتاق فقط برای مردان و یک اتاق دیگر برای مردان و زنان (معروف به اتاق نشیمن بانوان) داشتند و مانند میخانه‌‌های بریتانیایی در آن سال‌ها ساعات دسترسی به آن‌ها در شبانه‌روز محدود بود. گزینه‌‌های جانشین غذای سنتی بریتانیایی در استرالیا عمدتاً ایتالیایی، یونانی و گاهی رستوران‌‌های چینی بودند.

از هنگام نخستین بازدیدم از استرالیا بارها به آن‌جا بازگشته و تغییرات استرالیا را رصد کرده‌ام. آن تغییرات در ذهن من با تجربۀ سال ۲۰۰۸ نمادین شد. در آن سال پسرم جوشوا را به استرالیا بردم تا یک ترم از دانشکده‌اش را در کشوری دیگر، یعنی در دانشگاه کویینزلند در بریزبین بگذراند. وقتی در محوطۀ دانشگاه قدم می‌زدیم احساس کردم دیگر در آن استرالیای قدیم نیستم که می‌شناختم، بلکه گویی در محوطۀ دانشگاه خودم در کالیفرنیا هستم، زیرا بسیاری از دانشجویان، آسیایی بودند. استرالیا دیگر یک کشور عمدتاً «سفیدپوست بریتانیایی» نبود.

واقعیت بنیادی جامعۀ استرالیا در سال ۱۹۶۸، همچون سابق، تضاد بین موقعیت جغرافیایی استرالیا با ترکیب جمعیتی و پیوند‌های عاطفی و فرهنگی‌اش بود. جمعیت و هویت ملی استرالیا عمدتاً بریتانیایی بود، در حالی‌که استرالیا به اندازۀ نصف دنیا با بریتانیا فاصله دارد. استرالیا در نیمکرۀ جنوبی و نه شمالی واقع شده و به اندازۀ ۸ تا منطقۀ زمانی در شرق بریتانیا با آن فاصله دارد. چشم‌انداز‌های استرالیا با کانگوروها، پستانداران تخم‌گذار، ماهی‌خورک‌های استرالیایی، مارمولک‌‌های بسیار بزرگ، درختان اکالیپتوس و بیابان‌های بزرگ، متمایزترین و غیرانگلیسی‌ترین چشم‌انداز در میان قاره‌‌های محل سکونت انسان‌هاست. استرالیا از لحاظ جغرافیایی خیلی به چین، ژاپن و سایر کشور‌های آسیای شرقی نزدیک‌تر است تا به اروپا. فاصلۀ این کشور تا بریتانیا ۵۰ برابر فاصله‌اش تا اندونزی است. بااین‌حال، وقتی در سال ۱۹۶۴ به قدم‌زدن در خیابان‌های استرالیا مشغول بودم، نشانه‌ای از آن همجواری با آسیا را نمی‌دیدم... بیشتر بخوانید

📓 آشوب: نقاط عطف برای کشورهای بحران‌زده
✍🏿 جرد دایموند
🔛 اصلان قودجانی
@Chekide_ha

استرالیا: ما که هستیم؟
نخستین ناوگان و بومیان

نخستین ساکنان اروپایی در ژانویۀ ۱۷۸۸، در ناوگانی متشکل از ۱۱ فروند کشتی که از بریتانیا آمده بود، حدود ۵۰ هزار سال پس از سکونت اجداد بومیان استرالیایی، به آن‌جا رسیدند. البته علت اعزام آن ناوگان، جذاب‌دانستن استرالیا به‌عنوان یک محل سکونت برای بریتانیایی‌ها نبود، بلکه دولت بریتانیا از جمعیت فزایندۀ مجرمان خود به ستوه آمده و می‌خواست آنان را به امید خدا در جای دوری رها کند. استرالیا و مناطق حاره‌ای غرب آفریقا به‌عنوان دو گزینۀ بسیار دور پیشنهاد شدند ولی معلوم شد که بیماری‌‌های حاره‌ای در غرب آفریقا آن مکان را به محلی ناسالم برای اروپاییان تبدیل می‌کند. ظاهراً استرالیا مزایای متعدد داشت: خیلی دورتر از غرب آفریقا بود، برای اروپایی‌ها دردسر‌های سلامتی به بار نمی‌آورد و در عمل تا اندازۀ زیادی معلوم شد که همین‌طور است و می‌توانست پایگاه‌‌های بالقوه‌ای در اقیانوس آرام برای کشتی‌‌های جنگی بریتانیایی و نیز برای تجار، شکارچیان نهنگ، فروشندگان الوار و کتان بریتانیا فراهم کند. پس در نهایت قرعه به نام استرالیا و به‌ویژه اطراف جایی افتاد که بعدها به شهر سیدنی تبدیل گردید.

نخستین ناوگان شامل ۷۳۰ محکوم، نگهبان‌‌های آنان، مأموران اجرایی، کارگران و یک مأمور نیروی دریایی بریتانیا در جایگاه فرماندار بود. سپس ناوگان‌ها و کشتی‌‌های بیش‌تری سر رسیده، محکومان بیش‌تری را به سیدنی و سپس به چهار مکان دیگر در قاره استرالیا آوردند. به‌زودی ساکنان بریتانیایی آزاد (غیرمحکوم) نیز به محکومان و نگهبانان پیوستند. بااین‌حال، ۳۲ سال بعد، یعنی در ۱۸۲۰، هنوز ۸۴ درصد جمعیت اروپایی استرالیا را مجرمان و محکومان سابق تشکیل می‌دادند و انتقال مجرمان از بریتانیا به استرالیا تا سال ۱۸۶۸ متوقف نشد. بقا و شکوفاشدن در استرالیای تازه کشف‌شده، دشوار بود و به‌همین علت استرالیایی‌هایی که اجدادشان مجرم بودند، آن موضوع را نماد افتخار و نه شرمساری خود می‌دانستند؛ چیزی شبیه به غرور اخلاف ساکنان اولیۀ آمریکا که در سال ۱۶۲۰ با کشتی میفلاور به آن‌جا رسیدند.

چنان‌که به‌درستی پیش‌بینی شده بود، مدت زیادی طول کشید که محکومان و ساکنان بریتانیایی استرالیا یاد بگیرند چگونه غذای کافی برای خود تولید کنند. به‌این‌ترتیب، نخستین کشتی‌ها محموله‌‌های غذا را نیز با خود حمل می‌کردند و ارسال خوراک از بریتانیا تا دهۀ ۱۸۴۰ ادامه یافت. چند دهه گذشت تا استرالیایی‌ها توانستند صادرات هنگفتی را به بریتانیا بفرستند. ابتدا فقط محصولات حاصل از شکار نهنگ و فک، سپس پشم گوسفندان از دهۀ ۱۸۳۰، سپس طلا از ۱۸۵۱ و شروع‌شدن هجوم طلا و درنهایت گوشت و کره پس از ساخته‌شدن کشتی‌‌های یخچالدار برای سفر طولانی دریایی به بریتانیا. امروزه یک‌سوم پشم دنیا به‌واسطۀ جمعیت کثیر گوسفندان استرالیا (پنج گوسفند به ازای هر انسان) تولید می‌شود. ولی نظام اقتصادی استرالیا از جنگ جهانی دوم به بعد تحت غلبۀ استخراج کانی‌‌های معدنی بوده است که در استرالیا به‌وفور یافت می‌شوند: استرالیا بزرگ‌ترین صادرکنندۀ آلومینیوم، زغال‌سنگ، مس، آهن، سرب، منیزیم، نقره، تنگستن، تیتانیوم و اورانیوم است... بیشتر بخوانید

📓 آشوب: نقاط عطف برای کشورهای بحران‌زده
✍🏿 جرد دایموند
🔛 اصلان قودجانی
@Chekide_ha

استرالیا: ما که هستیم؟
مهاجران اولیه

ساکنان آزاد مهاجر و نیز محکومان در نخستین دهه‌‌های شکل‌گیری مستعمرۀ استرالیا از بریتانیا (شامل ایرلند که در آن زمان هنوز بخشی از بریتانیا بود) به خاک فعلی استرالیا وارد می‌شدند. نخستین گروه بزرگ از مهاجران غیربریتانیایی در سال ۱۸۳۶ به جنوب استرالیا رسیدند. آن مستعمره نه به‌عنوان محل دورکردن محکومان، بلکه به‌دست یک شرکت عمران زمین بنیان‌گذاری شد که به‌دقت ساکنان آیندۀ استرالیا از اروپا را گزینش کرد. در میان آن ساکنان، لوتری‌‌های آلمانی نیز بودند که در جستجوی آزادی مذهبی بودند؛ آزادی مذهبی که در تاریخ اولیۀ ایالات متحده برای مهاجران خیلی بارزتر از استرالیا بود. آن مهاجران آلمانی، مردمی دارای تخصص و سفیدپوست بودند، باغ میوه و تاکستان برای فروش به بازار را به راه انداختند، به‌سرعت با استرالیا وفق یافتند و کم‌ترین مخالفت را برانگیختند. مورد بحث برانگیزتر رسیدن ده‌ها هزار چینی در دهۀ ۱۸۵۰ بود (که همراه با اروپایی‌ها و آمریکایی‌‌های بی‌شمار) به‌خاطر نخستین هجوم طلا به استرالیا کشانده شدند. ورود آن عده منجر به آخرین توسل به ارتش بریتانیا در استرالیا شد تا به سرکوب شورشیانی بپردازد که به ضرب‌وشتم، غارت و حتی کندن پوست سر چینی‌ها اقدام کردند.

سومین موج ورود غیربریتانیایی‌ها ناشی از گسترش مساحت مزارع نیشکر در کویینزلند بود که از دهۀ ۱۸۶۰ آغاز گردید. کارگران مزارع نیشکر، جزیره‌نشین‌‌های اقیانوس آرام از گینۀ نو، سایر جزایر ملانزی و پولینزی بودند. هرچند برخی از ایشان داوطلبانه استخدام شدند، بسیاری از آنان به‌واسطۀ شبیخون و قتل‌‌های متعدد از جزایر خود ربوده شدند. استرالیایی‌ها به آن آدم‌ربایی‌ها «دزدیدن توکای سیاه» می‌گفتند (زیرا پوست آن جزیره‌نشین‌ها تیره بود). وقتی مزارع (به‌ویژه مزارع نارگیل) سپس در گینۀ نوی آلمان و استرالیا کشت شد، از همان الگوی استرالیایی برای آوردن کارگران جزایر آرام به مزارع گینۀ نو استفاده شد. آن شیوۀ به‌کارگیری نیروی کار در گینۀ نو مدت‌ها در قرن بیستم نیز دوام آورد. یکی از استرالیایی‌هایی که در سال ۱۹۶۶ با او در گینۀ نوی تحت حکومت استرالیا دیدار کردم به من گفت که خودش از استخدام‌کنندگان کارگر بوده است ولی با دشواری و رنج توضیح داد که چگونه فقط کارگران داوطلب را استخدام می‌کرد که در ازای کار، پول نقد می‌گرفتند. او با غرور پافشاری می‌کرد که در زمرۀ سارقان توکای سیاه (واژه‌ای که او هنوز به کار می‌برد) نبوده است، در حالی‌که برخی از سایر استخدام‌کنندگان رقیب او، همچنان به روال سابق ادامه داده بودند. در هر حال صرف‌نظر از داوطلبانه یا غیرداوطلبانه بودن ورود کارگران تیره‌پوست به مزارع نیشکر استرالیا از دهۀ ۱۸۶۰ به بعد، آن کارگران باعث نشدند که جمعیت ساکن استرالیا «کم‌تر سفید» شود، زیرا کارگرها با قرارداد‌های مدت‌دار به استرالیا آمده و پس از انقضای مدت قرارداد، از کشور اخراج می‌شوند.

البته گروه دیگری از مهاجران غیراروپایی نیز وجود داشت که شامل تعداد اندکی از هندی‌‌های مستعمرۀ بریتانیا هندوستان می‌شد. استرالیا علی‌رغم ورود تعداد نسبتاً اندک از آلمانی‌ها، چینی‌ها، کارگران قراردادی از جزیره‌نشین‌‌های اقیانوس آرام و هندی‌ها، همچنان تا جنگ جهانی دوم از لحاظ سیاستی کاملاً بریتانیایی و سفیدپوست باقی ماند.

📓 آشوب: نقاط عطف برای کشورهای بحران‌زده
✍🏿 جرد دایموند
🔛 اصلان قودجانی
@Chekide_ha

استرالیا: ما که هستیم؟
به‌سوی خودگردانی

آمریکایی‌هایی که با تاریخ ایالات متحده آشنا هستند، از تفاوت‌‌های بین روش‌‌های جداشدن مستعمرات آمریکایی و استرالیایی بریتانیا از استعمارگران (بریتانیا) متعجب می‌شوند. مستعمرات آمریکاییْ استقلال کسب کردند، به یک اتحادیه پیوستند و پس از یک جنگ انقلابی که هفت سال به درازا کشید، علی‌رغم مقاومت جدی ارتش بریتانیا، کلیۀ پیوند‌های سیاسی خود با بریتانیا را قطع کردند. آمریکایی‌ها هرساله در چهارم جولای که سالگرد «اعلامیۀ استقلال» آمریکاست، روز استقلال را که یکی از مهم‌ترین تعطیلات سالانه است، جشن می‌گیرند. ولی استرالیایی‌ها برخلاف آمریکایی‌ها هیچ روز استقلالی را به‌رسمیت نشناخته یا جشن نمی‌گیرند، زیرا چنان روزی وجود نداشته است. مستعمرات استرالیایی توانستند بدون هرگونه مقاومت بریتانیایی‌ها به خودگردانی دست یابند و هیچ‌گاه پیوند‌های خود با بریتانیا را کاملاً قطع نکردند. استرالیا همچنان در قالب یکی از «ملل مشترک‌المنافع» با بریتانیا پیوند داشته و هنوز حاکمیت بریتانیا را به‌عنوان رئیس دولت اسمی استرالیا به‌رسمیت می‌شناسد. چرا کاهش یا قطع پیوندها با بریتانیا در استرالیا و ایالات متحده باهم تفاوت داشت؟

چند علت وجود دارد. نخست آن‌که بریتانیا از شکست سنگین خود در «انقلاب آمریکا» درس آموخت، سیاست‌هایش در قبال مستعمرات سفیدپوست را تغییر داد و به‌سادگی به کانادا نیوزلاند و مستعمرات استرالیایی خودگردانی داد. بریتانیا درواقع به ابتکار عمل خودش و قبل از درخواست استرالیایی‌ها بسیاری از مشخصه‌‌های خودگردانی را به استرالیا تفویض کرد. علت دوم، فاصلۀ دریایی بسیار طولانی‌تر تا استرالیا -در مقایسه با ساحل شرقی ایالات متحده- بود. هشت ماه طول کشید تا نخستین ناوگان انگلیسی به استرالیا برسد و سفر با کشتی بین آن دو کشور در بخش اعظم قرن نوزدهم بین شش ماه تا یک سال به درازا می‌کشید. کندی ارتباطات به‌علت این فاصلۀ طولانی، احاطۀ دقیق بر استرالیا را برای دفتر مستعمراتی بریتانیا غیرممکن می‌کرد؛ بنابراین تصمیم‌گیری‌ها و قوانین را باید در وهلۀ نخست به فرمانداران و سپس به خود استرالیایی‌ها واگذار می‌کردند. مثلاً فرماندار بریتانیایی مستعمرۀ استرالیایی ولز جنوبی جدید یک دهه -۱۸۰۹ تا ۱۸۱۹- حتی زحمت به خود نداد تا قوانینی را که تصویب می‌کند به اطلاع لندن برساند.

علت سوم که بین تاریخ استرالیا و ایالات متحده تفاوت ایجاد کرد، ناچاربودن دولت مستعمراتی بریتانیا برای استقرار یک ارتش بزرگ و پرداخت هزینه‌‌های آن در مستعمرات آمریکایی بود تا آن ارتش از مستعمرات مذکور در برابر ارتش فرانسه که در کانادا مستقر بود، دفاع کند و برای به‌دست‌گرفتن زمام آمریکای شمالی با بریتانیا رقابت می‌کرد. آن ارتش بزرگ بریتانیا همچنین باید به دفاع در برابر قبایل بومی آمریکا می‌پرداخت که کم‌تر مجهز بوده ولی پُرتعداد و قدرتمند بودند و نوعی دولت متمرکز به رهبری رؤسای قبال داشتند. برعکس، در استرالیا هیچ قدرت اروپایی در رقابت با بریتانیا نبود و بومیان هم کم‌تعداد، فاقد سلاح گرم و فاقد رهبری متمرکز بودند. به‌این‌ترتیب، بریتانیا هیچ‌گاه نیاز نداشت که بابت ارتش خود در استرالیا خرج کند یا مالیات‌‌های ناخوشایندی برای مردم استرالیا وضع کند تا مخارج ارتش را در آن کشور فراهم سازد. وضع مالیات بر مستعمرات آمریکایی توسط بریتانیا که با هدف تأمین مخارج ارتش و بدون مشورت با آمریکایی‌ها انجام گرفت، علت اصلی و فوری انقلاب آمریکا بود. آخرین گروه کوچک از سربازان بریتانیایی در سال ۱۸۷۰ با ابتکار عمل خودِ بریتانیایی‌ها و نه فشار استرالیایی‌ها، از آن‌جا خارج شد. عامل دیگر، خود مستعمرات استرالیایی بودند که در مقایسه با مستعمرات آمریکا، به‌قدری سودآور و مهم تلقی نمی‌شدند که بریتانیا بخواهد چندان به آن‌ها بها دهد یا توجه کند. مستعمرات آمریکایی برخلاف همتایان استرالیایی خود، ثروتمند بوده و بریتانیایی‌ها گمان می‌کردند که آن‌ها قادر به پرداخت مالیات هستند. مستعمرات بریتانیا در کانادا، هندوستان، آفریقای جنوبی و سنگاپور بسیار سودآورتر و مهم‌تر بودند. در نهایت، سکونتگاه‌‌های اصلی استرالیایی در مستعمرات بریتانیایی به‌مدت طولانی همچون مستعمرات جداافتاده و با هماهنگی سیاسی اندک با بریتانیا باقی ماندند... بیشتر بخوانید

📓 آشوب: نقاط عطف برای کشورهای بحران‌زده
✍🏿 جرد دایموند
🔛 اصلان قودجانی
@Chekide_ha

استرالیا: ما که هستیم؟
فدراسیون

تا این‌جا طوری دربارۀ مستعمرات تاریخی استرالیایی سخن گفته‌ام که گویی آن‌ها شکل قدیمی دقیق استرالیای یکپارچۀ امروزی بودند ولی استرالیا درواقع شامل شش مستعمرۀ جداگانه (ولز جنوبی جدید، تاسمانی، ویکتوریا، استرالیای جنوبی، استرالیای غربی و کویینزلند) بود و ارتباط بین آن شش مستعمره خیلی کم‌تر از ارتباط بین مستعمرات آمریکایی بود که بعدها در قالب ایالات متحده آمریکا درآمدند. ارتباط محدود بین آن ایالت‌ها ناشی از جغرافیای استرالیا بود که قاره‌ای با اندک پهنه‌‌های مولد بود و آن پهنه‌ها با بیابان‌‌های بزرگ و زمین‌های غیرمولد از یکدیگر جدا می‌شدند. پنج شهر بزرگ در سرزمین اصلی استرالیا هنوز تا سال ۱۹۱۷ با راه‌آهن به یکدیگر وصل نشده بودند (شهر بزرگ ششم، یعنی هوبارت در تاسمانی هیچ‌گاه به سایر شهرها وصل نشد، زیرا تاسمانی جزیره‌ای در فاصلۀ حدود ۲۱۰ کیلومتری سرزمین اصلی استرالیاست). عرض ریل‌ها در هر مستعمره متفاوت و از ۱۰۷ تا ۱۶۰ سانتی‌متر بود که باعث می‌شد قطارها نتوانند به‌طور مستقیم از یک مستعمره به دیگری وارد شوند. مستعمره‌‌های استرالیا مانند کشور‌های مستقل، به‌وضع موانع تعرفه‌ای علیه یکدیگر پرداخته و با تأسیس اتاق‌‌های گمرک در مرزهای مستعمراتی، عوارض گمرکی واردات را جمع‌آوری می‌کردند. نیوساوث ویلز و ویکتوریا در سال ۱۸۶۴ تا آستانۀ یک جنگ در مرزهایشان پیش رفتند. به‌این‌ترتیب، شش مستعمرۀ مذکور تا سال ۱۹۰۱، یعنی ۱۱۳ سال پس از ورود نخستین ناوگان بریتانیا، در قالب کشور واحد استرالیا متحد نشده بودند.

مستعمره‌‌های استرالیا در ابتدا چندان علاقه‌ای به اتحاد نداشتند. ساکنان آن‌ها در ابتدا خود را بریتانیایی‌‌های مقیم خارج از بریتانیا و سپس اهالی ویکتوریا یا اهالی کویینزلند و نه استرالیایی می‌دانستند. شروع گرایش به یک فدراسیون تازه در نیمۀ دوم قرن نوزدهم ظاهر شد، زیرا ژاپن بر قدرت نظامی خود افزود و ایالات متحدۀ آمریکا، فرانسه و آلمان به بسط دست‌درازی‌‌های خود به اقیانوس آرام پرداخته، گروه‌هایی از جزایر آرام را یکی پس از دیگری به حاکمیت خود ملحق کرده، خطری بالقوه برای مستعمرات بریتانیا در اقیانوس آرام شدند. ولی در ابتدا معلوم نبود که محدودیت‌‌های ارضی یک اتحادیه از آن مستعمرات بریتانیایی چه خواهد بود. نخستین شورای فدرال «استرونزیا» [کشور‌های حوزۀ مرکز و جنوب اقیانوس آرام] که در ۱۸۸۶ برگزار گردید، شامل نمایندگان مستعمرات بریتانیایی، نیوزلاند و فیجی در فاصله‌ای دور از استرالیا بود و تنها چهار مستعره از شش مستعمره‌ای که استرالیای فعلی را تشکیل می‌دهند در شورا نماینده داشتند.

هرچند نخستین پیش‌نویس قانون اساسی فدرال استرالیا در ۱۸۹۱ تهیه شد، کشور متحد مشترک‌المنافع استرالیا به‌طور رسمی تا اول ژانویۀ ۱۹۰۱ تشکیل نشد. در مقدمۀ آن قانون اساسی موافقت با اتحاد در قالب یک کشور مشترک‌المنافع فدرال و تجزیه‌ناپذیر در لوای دربار پادشاهی بریتانیا و ایرلند و با یک فرماندار کل فدرال که توسط بریتانیا منصوب گردد و با شرط امکان استیناف در مورد تصمیم‌‌های دیوان عالی استرالیا نزد شورای رایزنان سلطنتی بریتانیا (معادل با عالی‌ترین دادگاه بریتانیا) اعلام شد. تصور کنید که چنان شروطی در قانون اساسی ایالات متحده وجود می‌داشت! آن قانون اساسی استرالیا نشان می‌دهد که استرالیایی‌ها همچنان به پادشاهی بریتانیا احساس وفاداری داشته و درواقع ارزش‌‌های مشترک، یعنی حاکمیت قانون، مطبوعات آزاد، حفاظت از آزادی‌‌های فردی، حق حفاظت‌شدن توسط ابرقدرت آن زمان و نیروی دریایی سلطنتی‌اش و افتخار مشترک از لحاظ تعلق‌داشتن به امپراتوری بریتانیا را که آفتاب در آن غروب نمی‌کرد و حتی تعلق خاطر به شخص ملکه ویکتوریا را پذیرفته بودند. پرچمی که در آن زمان انتخاب شد و هنوز پرچم ملی استرالیاست، شامل پرچم بریتانیا (معروف به یونیون جک) است که قاب آن را صورت فلکی نیمکرۀ جنوبی به‌نام صلیب جنوبی تشکیل می‌دهد.

📓 آشوب: نقاط عطف برای کشورهای بحران‌زده
✍🏿 جرد دایموند
🔛 اصلان قودجانی
@Chekide_ha