Science For ‌Life

به نظر می‌‌رسد که خوشبختی، به هر شکلی، هدف رایجی است که اکثر ما می‌‌خواهیم بدست آوریم. اغلب به گونه‌ای رفتار می‌‌کنیم که شاید بتوانیم مسیر رسیدن به رضایت، آسایش، گرمی، یا پاداش‌های دیگر را بیابیم و اگر بتوانیم درست تصمیم بگیریم، همیشه شاد باشیم. اما لذت،…

در موارد شدید، آزمودنی‌‌ها توانسته‌اند از طریق تثبیت یک تصویر روی شبکیه این پدیده را اثبات کنند.

چشمان ما عموماً حول به‌اصطلاح میکروساکاد حرکت سریع دارند که به سلول‌‌های شبکیۀ ما امکان مقایسۀ نور منعکس‌شده از مناطق تاریک و روشن در هر صحنۀ دیداری را می‌‌دهد.

از طریق پایش حرکات چشم فرد و جابجا کردن تصویر پرتاب‌شده بر این اساس، دانشمندان علوم اعصاب دیداری می‌‌توانند ثابت کنند که وقتی یک تصویر به صورت مصنوعی در موقعیت ثابت روی شبکیه نگه داشته می‌‌شود، فرد «می بیند» که تصویر ناپدید می‌‌شود. بدون توانایی مقایسه کردن فرد، جهان خاکستری می‌‌شود.

📌 به بیان دیگر، فقط این‌طور نیست که تنوع ،چاشنی زندگی است؛ تغییرات است که به ما امکان حس کردن همه چیز را می‌‌دهد.

این حساسیت به تغییر و عدم حساسیت به ثبات در سطح گیرنده‌‌های حسی متوقف نمی‌‌شود.
عمیق‌تر در مغز، در تقریباً هر نورونی، پروتئین‌های کانال یونی دیگری وجود دارد، به‌خصوص کانال‌‌های سدیم، که پتانسیل‌ عمل را (با وارد کردن یون‌‌های سدیم به نورون) راه می‌‌اندازند، و کانال‌‌های پتاسیم، که پتانسیل‌ عمل را (با خارج کردن یون‌‌های پتاسیم از نورون) به پایان می‌‌رسانند.

هم کانال سدیم و هم پتاسیم انواع مختلفی دارند و بسیاری از این کانال‌‌های یونی با استفاده غیرفعال می‌‌شوند؛ یعنی، خودشان را خاموش می‌‌کنند. به همین ترتیب، حتی وقتی انتقال‌دهنده‌های عصبی شیمیایی یک محرک طولانی یا مکرر را برای نورون‌‌ها فراهم می‌‌کنند، ویژگی‌‌های ذاتی کانال‌‌های یونی تعداد پتانسیل‌‌های عمل تولیدی را محدود می‌‌کنند.

مثلاً، در برخی نورون‌‌ها، غیر فعال‌سازی کانال‌‌های سدیم باعث می‌‌شود که تولید پتانسیل عمل در مواجهه با تحریک‌‌های ثابت بیشتر و بیشتر دشوار شود.

در همین حال، کانال‌‌های پتاسیم خاص به‌تدریج جریان یونی‌شان را افزایش می‌‌دهند و پس از چندین پتانسیل عمل به کند یا خاموش کردن سیگنال‌‌های نورون کمک می‌کنند.
این تعامل بین جریان یونی سدیم و پتاسیم باعث می‌‌شود سیگنال‌‌های الکتریکی تنها در ابتدای محرک ایجاد شود، فرایندی که انطباق نام دارد. گرچه استثنائاتی وجود دارد، اکثر سلول‌‌های تحریکی اصلی قشر و هیپوکامپ – مواردی که در نورون هدف پتانسیل‌‌ عمل را افزایش می‌‌دهند – معمولاً انطباق می‌یابند.

همیشه نمی‌‌دانیم که چه نوع اطلاعاتی این نورون‌‌های منطبق حمل می‌‌کنند، اما می‌‌دانیم که به‌شدت به تغییر محرک پاسخ می‌‌دهند.
به همین ترتیب، پروتئین‌های گیرندۀ انتقال‌دهندۀ عصبی می‌‌تواند دچار حساسیت‌زدایی قرار گیرد، که در آن، با رسیدن محرک‌‌های ماندگار به نورون، کانال‌‌های یونی‌ آنها خودشان را در زمان واقعی خاموش می‌‌کنند.

اما نورون‌‌ها توانایی جالبی در پاسخ دادن به افزایش درازمدت مواجهه با انتقال‌دهنده‌‌های عصبی دارند. این مدت می‌‌تواند چند روز یا دورۀ بلندتری باشد که ممکن است ناشی از سیگنالینگ مازاد از یک مدار عصبی خاص باشد. بدین منظور، صرفاً گیرنده‌‌های انتقال‌دهندۀ عصبی خودشان را مصرف می‌‌کنند و گیرنده‌های فعال کمتری را در دسترس در سطح سلولی باقی می‌‌گذارند. تا حدی، چنین پاسخ‌‌هایی می‌‌تواند موجب تحمل به داروها، مواد مخدر، و حتی غذای تند شود. برعکس، وقتی انتشار انتقال‌دهندۀ عصبی کاهش می‌‌یابد، یک نورون معین می‌‌تواند پروتئین‌های گیرنده و کانال‌‌های یونی مرتبط بیشتری تولید کند. در این صورت، تحریک مازاد به تولید مقادیر طبیعی ورودی می‌‌انجامد و تحریک کمتر از حد طبیعی یک مدار عصبی را ایجاد می‌‌کند که حساسیت بیشتری حتی به سیگنال‌های کوچک داشته باشد.

📌سلول از کجا می‌‌داند؟

انواع سیستم‌‌های فیدبک سلولی، که بسیاری از آنها از ویژگی‌های خاص زیستی-شیمیایی یون‌‌های کلسیم استفاده می‌‌کنند و به نورون‌‌ها اجازه می‌‌دهند، به‌اصطلاح، نقطۀ راحت یا مناسب بین خیلی زیاد و خیلی کم را بیابند.

فرایندهایی مانند این موارد ممکن است وقتی دخیل باشد که محرکی که در ابتدا لذت‌بخش یا نامطلوب بود بارها و بارها تجربه می‌شود. وقتی مغز نقطۀ مقرر خودش را می‌‌یابد، ادراک حاد از بین می‌‌رود.
✍ #دکتر_مانی_منوچهری
🌿🍂@Science4lifee

329 viewsSona, 17:30