تاریخ مختصر علم (قسمت سوم - اتم‌ها و خلأ)

~ ویلیام باینم

حوالی سال ۴۵۴ پیش از میلاد بود که هرودوت (۴۸۵ تا ۴۲۵ پیش از میلاد) مورخ یونانی به مصر رفت. او هم مثل ما از دیدن اهرام مصر و مجسمه های عظیم به ارتفاع هجده متر در شهر تب، در بالادست رودخانه نیل شگفت زده شد. هرودوت نمیتوانست باور کند که این چیزها این قدر قدیمی باشند. شکوه و جلال مصر دیگر تمام شده بود و آنجا در آن زمان در تصرف پارسیان بود. هرودوت در جامعه بسیار جوانتر و قدرتمندتری زندگی میکرد که هنوز رو به اوج بود و قرار بود در قرن بعد تحت سلطه اسکندر کبیر (۳۵۶ تا ۳۲۳ پیش از میلاد) مصر را فتح کند.
در زمان هرودوت مردمی که به یونانی فکر میکردند و مینوشتند بر بخشی از شرق مدیترانه که روز به روز وسعت بیشتری پیدا میکرد تسلط داشتند. آنها شعرهای هومر، شاعر نابینا را مکتوب کردند. شعرهایی که نشان میداد یونانیان چگونه با ساختن اسب چوبی عظیمی و پنهان شدن در آن بر ترواییان پیروز شدند؛ و همچنین داستان سفر بازگشتِ شگفت انگیز اولیس به خانه اش. همان سردار و مغز متفکر بزرگ یونانی در جنگ تروا. یونانیان هم در ساختن کشتی بسیار ماهر بودند و هم تاجران و متفکرانی برجسته...

لینک

تاریخ مختصر علم (قسمت چهارم - پدر پزشکی)

~ ویلیام باینم

این بار که به پزشکی مراجعه کردید از او بپرسید که آیا موقع فارغ التحصیلی قسم بقراط خورده است یا نه. البته همه دانشگاه‌های پزشکی امروزی دانشجویانشان را ملزم به گفتن این قسم نمی کنند اما بعضی این قسم را که بیش از دو هزار سال پیش نوشته شده است و هنوز هم حرف زیادی برای گفتن دارد ادا میکنند.
نام بقراط با این قسم مشهور پیوند خورده اما احتمالاً او آن را ننوشته است. در واقع او فقط چند تا از شصت‌واندی رساله ای (کتاب‌های کوتاهی درباره موضوعات خاص) را که نامش را بر خود دارند نوشته است. ما درباره خود بقراط خیلی کم میدانیم. او حوالی سال ۴۶۰ پیش از میلاد در جزیره کوس، که فاصله چندانی با ترکیه امروزی ندارد به دنیا آمد. طبابت کرد، طب تدریس کرد (برای پول) و احتمالاً دو پسر و دو داماد داشت که آنها هم طبیب بودند. سابقه تاریخی طبابت به شکل سنت خانوادگی بسیار قدیمی است...

لینک

توییتر مادر شما نیست! اینستاگرام مادر شما نیست! دولت و جامعه مادر شما نیستن!
اینکه از اون‌ها بخوایم تمام اطلاعات غلط و جعلی رو سانسور و یا برچسب گذاری کنن تا ما گمراه نشیم، مثل اینه که یه بچه رو بلافاصله بعد از تولد در یه محیط به شدت پاکیزه قرنطینه کنیم تا یه وقت مریض نشه! اون بچه بالاخره باید از اونجا بیاد بیرون و دنیای واقعی همینه. پر از باکتری و ویروس. پر از اطلاعات جعلی و دروغ. بزرگ بشید، روی پای خودتون وایسید و مسئولیت خودتون رو گردن بقیه نندازید.

@iranian_libertarian

چند سال قبل سریال بلک میرر رو که می دیدم، در قسمتی از سریال به این موضوع هم اشاره شده بود. (سریال درباره تکنولوژی های آینده است و البته با نتایج دارک!)، مادری برای اینکه بچه اش از خون، خشونت و ... دور باشه، دستگاهی رو بهش وصل کرده بود تا اونو کنترل کنه. از طریق تبلت همه کارهاش رو میدید و موارد زیادی رو فیلتر کرده بود. مثلا وقتی سگی که پارس می‌کنه رو نگاه میکرد، صدای خش‌خش شنیده میشد و تصویر برای کودک شطرنجی بود. بعدا که به دلایلی دستگاه رو خاموش کردند، اون بچه درکی از درد، خشونت و ترسیدن نداشت! 😊

Black Mirror

اونایی که تا دیروز میگفتن واکسن نزنید بدن خاصیت آهنربایی بهش دست میده، امروز به عنوان متخصص محیط زیست از ابر دزدی صحبت میکنند. تازه شواهدم ارائه میکنند. وقتی با چنین ناهماهنگی در ابراز عقاید روبرو میشید باید به اعتبار و منبع آن ادعاها بیشتر شک کنید.
اگر هم نیاز به بررسی باشه، میتونید به متخصصان مختلف در همان زمینه مراجعه کنید و دیدگاه های مختلف را جویا شوید.

@science4lifee

اگر از فرکانس و انرژی میشد این همه به موفقیت رسید و پولدار شد، اساتید فیزیک الان قله هاش رو فتح کرده بودن، نوبت به منو تو که فیزیک هالیدی رو با کلی تقلب قبول شدیم که نمی‌رسید.

~ چی‌توز موتوری

@science4lifee

کلا time zone هم که خیاره!😂😂


_Dr. Ali Shahed_


ساعت الآن به وقت تهران یا کابل یا مسکو یا لندن یا نیویورک ؟ انرژی زمین در ساعت پنج صبح بالاست؟ با چی اندازه گرفتی ؟ ساعت پنج صبح ما ساعت
سه بعد از ظهریه جای دیگه ی زمینه اونوقت چجوری میگی ساعت اذان بالاترین سطح انرژی زمینه ؟


_ehsanbuick_


‏بزرگواری گفت یبار که هرکسی جز معلم فیزیک حرفی از «انرژی» زد، فرار کنید


_SsaBan_


‏منبع: به خدا راست میگم


_pechi._



@uttweet

تاریخ مختصر علم (قسمت پنجم - استاد آنانی که می‌دانند)

~ ویلیام باینم

ارسطو می‌گفت «همه انسان‌ها ذاتاً مشتاق‌اند بدانند». شما احتمالاً با اشخاص این چنینی که همیشه مایل به یادگیری بیشتر و بیشتر هستند برخورد کرده اید. شاید با افراد همه چیزدانی هم مواجه شده باشید که آن کنجکاوی را که همیشه برای ارسطو مهم بود، از دست داده‌اند. دیدگاه امیدوارانه او این بود که مردم برای دانستن درباره خود و دنیا تلاش میکنند. اما میدانیم که اوضاع متأسفانه همیشه این طور پیش نمی رود...

لینک

شوخی که نیست، در جهان اسلام معروف به «الفیلسوف» بوده، حتی با وجود اینکه زنان را در موقعیت درجه دو میدونست بازم به محبوبیتش لطمه ای نخورد. کلا تفکراتشون با هم سازگار بوده:

ارسطو میکروسکوپ نداشت، اما ظاهراً دید چشمانش خوب بود و به طرز درخشانی شرح میدهد که جوجه چگونه در تخم رشد می‌کند. او اول مجموعه‌ای تخم گرد آورد، بعد هر روز یکی از آن تخم‌ها را می‌شکست. لکه کوچکی از خون، چیزی که بعداً قلب جوجه میشد و می تپید، اولین نشانه حیات بود که مشاهده کرد. این مشاهده او را متقاعد کرد که قلب اندام اصلی در حیوانات است. او باور داشت که قلب مرکز احساس و آن چیزی است که زندگی ذهنی مینامید.

پادکست فکت‌نامه با موضوع ابر دزدی

لینک

تاریخ مختصر علم (قسمت ششم - پزشک امپراتور)

~ ویلیام باینم

جالینوس (۱۲۹ تا ۲۱۰ میلادی) بسیار باهوش بود و از گفتن آن هم ابایی نداشت، او دائماً مشغول نوشتن چیزی بود و نوشته هایش پر است از دستاوردها و عقاید شخصی اش. نوشته های او بیشتر از هر نویسنده دیگری از دوران باستان باقی مانده‌اند که این ثابت میکند مردم به کارهای جالینوس بسیار ارج می‌گذاشتند. اکنون بیست جلد پروپیمان مطالب خواندنی از او وجود دارد، ولی در واقع نوشته های او بسیار بیشتر از این بوده است. به این ترتیب ما درباره جالینوس بسیار بیشتر از سایر متفکران باستان می‌دانیم. به کسی هم برنمیخورد که جالینوس عاشق نوشتن درباره خودش بود.
جالینوس در پرگامون که اکنون بخشی از ترکیه است، ولی در آن زمان بر لبه امپراتوری روم قرار داشت، به دنیا آمد. پدرش معماری موفق و کامیاب بود که خود را وقف پسر با استعدادش کرد و تحصیلات درست و حسابی (به یونانی) شامل فلسفه و ریاضیات برای او فراهم ساخت. کسی نمیداند، اگر پدرش در خواب نمیدید که پسرش باید طبیب شود چه اتفاقی می افتاد. جالینوس مطالعاتش را به جانب طب برگرداند. پس از مرگ پدر که ثروت هنگفتی به او رسید، چند سالی را به مسافرت و یادگیری گذراند و اوقاتی را در کتابخانه و موزه معروف اسکندریه در مصر صرف کرد...

لینک

خاک‌خواری به طور گسترده در میان حیوانات وجود دارد. جالینوس، فیلسوف و پزشک یونانی اولین کسی بود که استفاده از خاک توسط حیوانات بیمار یا مجروح را در قرن دوم پس از میلاد ثبت کرد. این نوع از خاک‌خواری در بسیاری از گونه‌های پستانداران، پرندگان، خزندگان، پروانه‌ها و جورپایان به خصوص در میان گیاهخواران ثبت شده است.

@science4lifee

مراحل چهارگانه رشد جنین از نگاه بقراط و جالینوس

متن به زبان یونانی، نگارش شده توسط جالینوس
Galen: De Semine in Greek
۲۰۰ سال پس از میلاد

@science4lifee

ترجمه فارسی جنین‌شناسی جالینوس

اما بگذارید دوباره به اولین ترکیب مراحل تشکیل حیوان توجه کنیم و برای اینکه مراحل را بصورت روشن و منظم بیان کنیم ایجاد جنین را بطور کلی به چهار دوره زمانی تقسیم کنیم.
۱. اولین چیزی است که در آن همانطور که هم در سقط و هم در کالبدشکافی مشاهده می شود، شکل غالب مایع منی است. در این زمان، بقراط بزرگ، هنوز این ساختارحیوان را جنین نمی‌نامید. تا روز ششم مایع منی دفع شده را همچنان منی می‌نامد.
۲. اما هنگامی که با خون پر شد و قلب، مغز و کبد هنوز هم غیرقابل تفکیک و بدون شکل هستند، اما همچنان به‌هم پیوسته بوده و ابعاد مشهودی دارند، آن دوره دوم است. ماده جنینی فرم گوشتی دارد و دیگر به شکل منی نیست. در این مرحله است که بقراط نیز دیگر آن را منی نمی‌نامد و همانطور که گفته شد، جنین نامیده می‌شود.
۳. در دوره سوم، می‌توان سه قسمت حاکم را به وضوح و نوعی طرح واره کلی، و تصویری کلی از همه قسمت‌های دیگر بدن مشاهده کرد. ترکیب سه قسمت مجزا با وضوح بیشتری مشاهده می‌شود، یعنی قسمت‌های معده تیره‌‌تر از سایر اندام‌ها و مشخص‌تر از آن اندام‌ها (دست‌ها و پاها) . سپس همانطور که بقراط بیان داشت، شاخه شاخه می‌شوند همچنان که شاخه‌های درخت به این صورت نامیده می‌شود.
۴. دوره چهارم و پایانی در مرحله‌ای است که تمام قسمت های اندام از یکدیگر تفکیک شده اند و در این بخش، بقراط [این حکیم] شگفت آور ، دیگر آن را جنین نمی‌نامد، بلکه اکنون کودک است، همچون حیوانی که کاملاً شکل گرفته باشد دارای جنبش و حرکت است...
در این مرحله زمان آن رسیده است که طبیعت دقیقاً اندام‌ها را بطور دقیق از یکدیگر تفکیک کرده و هر بخش را کامل کند. بدین ترتیب که گوشت گسترش یافته و روی همه استخوان‌ها و اطراف آن را بپوشاند و همزمان در انتهای استخوان‌ها رباط هایی ایجاد کند که آن‌ها را به یکدیگر متصل کند و درکل طول در اطراف آن‌ها را از همه طرف با غشایی بنام ضریع بپوشاند که گوشت [عضلات] بتواند بر روی آن رشد کند.

@science4lifee

توضیحاتی درباره داروهای گیاهی مورد استفاده در طب سنتی، گرمی و سردی غذا و اخلاط اربعه (صفرا و سودا و ...)

~ عرفان کسرایی

دوازده تا توپ داریم، یکی‌شون سنگین تر از بقیه ست. با چند بار وزن کردن میتونید توپ سنگین‌تر رو پیدا کنید؟ (استدلال کنید).

(بیشتر از سه بار وزن کردن قبول نیست. یا دو بار یا سه بار.)

@science4lifee

تاریخ مختصر علم (قسمت هفتم - علم در اسلام)

~ ویلیام باینم

جالینوس فروپاشی امپراتوری روم را ندید، اما روم در سال ۳۰۷ میلادی به دو قسمت تجزیه شد. امپراتور جدید کنستانتین (۲۸۰-۳۳۷ میلادی)، تاج و تخت خود را به شرق، به کنستانتینپل که اکنون شهر استانبول در ترکیه جدید است، منتقل کرد. او در آنجا به بخش‌های شرقی امپراتوری اش، به سرزمین هایی که امروزه خاورمیانه می نامیم نزدیکتر بود. آموزش و خرد موجود در دست نوشته های لاتین و یونانی و همچنین مدرسانی که توانایی مطالعه آنها را داشتند رفته رفته به شرق رسید.
دین جدیدی در خاورمیانه سر بر آورد: اسلام که پیرو تعالیم پیامبر بزرگ محمد (۵۷۰-۶۳۲ میلادی) بود. اسلام نهایتاً بر بخش عمده خاورمیانه و شمال آفریقا و حتی اسپانیا و خاور تسلط یافت. اما این دین جدید تا دو قرن پس از وفات محمد عمدتاً در بغداد و شهرهای اطراف آن محدود ماند. همه مدرسان اسلامی، قرآن را که متن اصلی دین اسلام است، مطالعه میکردند. با این حال بسیاری از آن‌ها به شماری از دست نوشته‌هایی نیز که پس از حمله به روم در سال ۴۴۵ به دستشان رسیده بود علاقه داشتند. در بغداد بیت الحکمه (خانه خرد) بنیان گذاشته شد، جایی که در آن مردان جوان جاه طلب را تشویق میکردند، برای ترجمه و مطالعه این دست نوشته‌های کهن به آنها بپیوندند...

لینک

استدلال ابن سینا درخصوص مرکز عالم بودن زمین.

@science4lifee

فریبکاری در زمینه پزشکی 

~ دکتر محمدرضا توکلی صابری

شيادی و حقه بازی در همه زمینه ها و در همه جای دنیا، چه در کشورهای پیشرفته صنعتی و چه در کشورهای توسعه نیافته، به نسبت های متفاوتی انجام می شود. رازی و ابن سینا هر دو فریادشان در ملامت پزشکان حقه باز و شارلاتان بلند بوده است. مثلا رازی چندان از دست ادعاهای نابجای پزشکان نادان برافروخته بود که سرانجام در کتاب طب المنصوري آنان را محکوم کرد و از شدت تأثر سه رساله در این باره نوشت. رازی در یکی از این رسالات در باره این که چرا اغلب مردم پزشک نماها را از اطبای دانشمند برتر می شمارند و نیز در این باره که چگونه حتا پزشکان درستکار را هدف انتقاد و ملامت قرار می دهند، به تفضیل سخن رانده است. وی همچنین در یکی از نامه هایش توضیح می دهد که چرا در پاره ای از موارد «پزشکان ناآزموده و حتا پيرزنان در بعضی از شهرها بیش از مطلع ترین اطبا کسب موفقیت می کنند...

لینک
@science4lifee