نابرابری اقتصادی از دیرباز دغدغهٔ اصلی و معرف جناح چپ بوده است، و پس از آغاز رکود بزرگ در سال ۲۰۰۷، اهمیت روزافزونی یافت. این مسئله، جرقهٔ «جنبش اشغال وال استریت» در سال ۲۰۱۱ و کارزار انتخاباتی برنی سندرز، نامزد سوسیالیست، در سال ۲۰۱۶ را برافروخت. سندرز اعلام کرده بود: «هیچ ملتی از نظر اخلاقی و اقتصادی بقا نخواهد یافت، آنگاه که اقلیتی این همه در اختیار دارند و اکثریتی آن همه محروم‌اند.» اما در همان سال، «انقلاب فرزندان خود را بلعید» و به قدرت رسیدن دونالد ترامپ را تسریع بخشید. کسی که مدعی بود ایالات متحده به «کشوری جهان سومی» بدل گشته و مقصر اصلی نابسامانی اقتصادی طبقه کارگر را نه وال استریت و یک درصدی‌ها، بلکه مهاجرت و تجارت خارجی می‌دانست. دو انتهای چپ و راست طیف سیاسی، که هر یک به دلایل خود از نابرابری اقتصادی به خشم آمده بودند، به طرزی شگفت‌آور در یک نقطه به هم رسیدند و «بدبینی مشترکشان» نسبت به اقتصاد مدرن، به انتخاب رادیکال‌ترین رئیس جمهور آمریکا در تاریخ معاصر یاری رساند.

~ پینکر
–نظری
در دست ترجمه

... دلیل این تفاوت را می‌توان در یک لطیفهٔ قدیمی روسی به‌خوبی دریافت. ایگور و بوریس دو دهقان بسیار فقیرند که از زمین‌های کوچکشان آن قدر محصول برداشت می‌کنند که به‌زحمت فقط شکم خانواده‌شان را سیر می‌کند. تنها تفاوتشان این است که بوریس بزی مردنی دارد. روزی فرشته‌ای بر ایگور ظاهر می‌شود و به او فرصت یک آرزو می‌دهد. ایگور می‌گوید: «آرزو می‌کنم بز بوریس بمیرد.» ...

~ پینکر

نکتهٔ ظریف این لطیفه، البته، در این است که هرچند دو دهقان با هم برابرتر شده‌اند، اما وضعیت هیچ‌یک بهبود نیافته است. تنها فایدهٔ این ماجرا، ارضای حسادت بدخواهانه و کینه‌توزانهٔ ایگور بوده است. همین نکته، با دقت نظر و ظرافت بیشتری توسط فیلسوف، هری فرانکفورت، در کتابش به نام «دربارهٔ نابرابری» (On Inequality) (۲۰۱۵) مطرح شده است. فرانکفورت استدلال می‌کند که نفس نابرابری از نظر اخلاقی مذموم و ناپسند نیست. آنچه از نظر اخلاقی ناپسند است، «فقر» است. اگر فردی از یک زندگی طولانی، سالم، لذت‌بخش و پرتحرک برخوردار باشد، دیگر اینکه دیگران چقدر درآمد دارند، خانه‌شان چقدر بزرگ است، یا چند خودرو سوار می‌شوند، از نظر اخلاقی هیچ اهمیتی ندارد. فرانکفورت می‌نویسد: «از منظر اخلاقی، اینکه همگان به یک اندازه داشته باشند، اهمیتی ندارد. آنچه از نظر اخلاقی مهم است، این است که هر فرد "به اندازهٔ کافی" داشته باشد.» در حقیقت، تمرکز صرف بر نابرابری اقتصادی می‌تواند بسیار ویرانگر باشد، اگر حواس ما را از یافتن راهی برای بزدار شدن ایگور، به فکر کشتن بز بوریس منحرف سازد.


~ پینکر

در چارچوب این کشمکش‌های همیشگی، انسان‌ها به مرور به مجموعه‌ای متنوع از راهبردهای جفت‌یابی دست یافتند که در میان آن‌ها، پیوند جفتی بلند‌مدت و متعهدانه به راهبرد اصلی و محوری بدل گشت. یک جفت متعهد می‌توانست در زمستان‌های سخت، زمانی که میوه‌‌های بوته‌ای نمی‌روییدند، با تأمین گوشت، بقای دیگری را تضمین کند. یک شریک بلند‌مدت می‌توانست امنیت و حفاظت در برابر درندگان گرسنه و انسان‌های متخاصم را فراهم آورد. جفت‌های مادام‌العمر می‌توانستند به بهترین شکل فرزندانشان را پرورش دهند، فرزندانی که حاملان بی‌بهای ژن‌های والدین خود به سوی آینده بودند. بطور خلاصه، جفت‌یابی بلندمدت، موهبتی سرشار از فواید بود که به انسان در مبارزه با هر سه دسته از کشمکش‌های بشری یاری می‌رساند.

~ دیوید باس
– نظری

ارزش یک فرد به عنوان شریک زندگی، به طور تعیین‌کننده‌ای به این بستگی دارد که او چقدر برای شما ارزش قائل است. اصطلاح تخصصی این مفهوم، نسبت مبادلهٔ رفاه (welfare trade-off ratio یا WTR) است. یعنی نسبتی که نشان می‌دهد یک فرد، در مقایسه با رفاه خودش، چقدر برای رفاه شما ارزش قائل است. برخی افراد در انتخاب شریک زندگی، زمانی که آن نسبت نوع‌دوستانهٔ (altruistic WTR) دوران نامزدی و معاشقه، پس از ازدواج به یک نسبت خودخواهانه (selfishly skewed WTR) بدل می‌شود، دچار شوک شدیدی می‌گردند. شاید به همین دلیل است که آمار طلاق در سال‌های نخست ازدواج در بالاترین حد خود قرار دارد و به مرور زمان، روند نزولی پیدا می‌کند. شریکی که در ابتدا سرمایه‌گذاری زیادی از خود نشان می‌دهد، ممکن است پس از چند ماه یا چند سال، از میزان این سرمایه‌گذاری بکاهد، این نوعی بی‌وفایی در منابع است. رضایتمندی از رابطه، همچون شاخصی که با فراز و نشیب‌های زمانه پیوسته در نوسان است، همان سازوکار کلیدی نظارت روانی است که مؤلفه‌های ارزش یک شریک زندگی، سطح سرمایه‌گذاری او، و نسبت مبادلهٔ رفاهی (WTR) را که نسبت به شما دارد، پیوسته ردیابی و ارزیابی می‌کند.

~ دیوید باس
– نظری

بر اساس مطالعات ما، که با هدایت پروفسور دنیل کانروی-بیم از دانشگاه کالیفرنیا (سانتا باربارا) و پروفسور کری گوتز از دانشگاه ایالتی کالیفرنیا (سن برناردینو) انجام شده، زنانی که در حال ارزیابی گزینه‌های دیگر برای جفت‌یابی هستند، این کار را در سه بعد اصلی انجام می‌دهند: بعد نخست، علاقه و تمایل است. آیا گزینهٔ بالقوه از خود توجه، جذابیت و میل نشان می‌دهد؟ تماس چشمی طولانی، لبخندهای هدفمند و نگاه‌های دزدکی از جمله شاخص‌های مستند در این زمینه هستند. آیا این نشانه‌ها حاکی از علاقه‌ای بلندمدت است یا صرفاً یک میل جنسی گذرا؟ اکثر زنان شریک زندگی خود را به خاطر یک هوس زودگذر رها نمی‌کنند، هرچند برخی، چنین میلی را نشانه‌ای مهم از وجود مشکلی جدی در رابطهٔ اصلی خود می‌دانند. بعد دوم، ارزش فرد به عنوان شریک زندگی است. تنها در صورتی که ارزش گزینهٔ جدید به مراتب بیشتر از ارزش شریک فعلی باشد، به زحمت و هزینه‌های جدایی می‌ارزد. بعد سوم برای ارزیابی، صلاحیت و در دسترس بودن است. آیا گزینهٔ جایگزینِ علاقه‌مند، واقعاً از تعهدات بازدارنده نظیر داشتن همسر یا تعهدات سنگین و طاقت‌فرسای فرزندان وابسته، آزاد است؟ کانروی-بیم، گوتز و من در تحقیقات خود دریافتیم که زنان تنها زمانی از تلاش خود برای حفظ شریک زندگی فعلی‌شان می‌کاستند که در یک یا چند مورد از ابعاد سه‌گانهٔ فوق، گزینهٔ مناسبی پیدا می‌کردند.

~ دیوید باس
– نظری

بی‌وفایی یک تاکتیک مؤثر برای ایجاد طلاق است، اما خطرناک نیز هست. در واقع، بی‌وفایی عامل اصلی خشونت شریک صمیمی و همچنین یک انگیزه کلیدی در پشت قتل همسر است. علیرغم این خطرات، بسیاری از زنان، تقریباً 20 تا 30 درصد، دست به کار می‌شوند و وارد یک رابطه نامشروع می‌شوند. جالب توجه است که زنان متاهل در اوایل سی سالگی به احتمال زیاد رابطه نامشروع دارند، شاید این نشان‌دهنده انگیزه برای تغییر جفت در حالی که مطلوبیت آنها بالاست و هنوز بارور هستند.

~ دیوید باس
– طباخیان

پایان دادن به رابطهٔ فعلی، گام نهایی در این فرآیند است. یک راهکار کلیشه‌ای برای این کار، استفاده از جملهٔ معروف «مشکل از تو نیست، از منه» است که تلاشی است برای به حداقل رساندن احتمال انتقام ناشی از خشم. راهکار دوم، تبدیل کردن رابطهٔ عاشقانه فعلی به یک رابطهٔ دوستانه است که این نیز با هدف فرو نشاندن خشم شریک سابق صورت می‌گیرد. در بعضی موارد، زنان ممکن است برای مدتی به برقراری رابطهٔ جنسی با شریک سابق خود ادامه دهند تا هم از آسیب‌های احتمالی از جانب او بکاهند و هم او را به عنوان یک شریک ذخیره حفظ کنند. به عنوان راهکاری دیگر، یک زن ممکن است تلاش کند تا توجه جنسی شریک سابقش را به سمت زنان دیگر هدایت کند. میزان اثربخشی این راهکارها و سایر تاکتیک‌های پایان دادن به رابطه، و همچنین شرایطی که هر یک از آن‌ها در آن به کار گرفته می‌شوند، هنوز نیازمند مطالعه و بررسی علمی است.

~ دیوید باس
– نظری

پی بردن به این واقعیت که انسان‌ها از نظر تکاملی، به روانشناسی‌ای مجهز شده‌اند که مختص تعویض شریک زندگی (mate switching) است، بی‌تردید برای بسیاری ناراحت‌کننده خواهد بود. برای یک مرد می‌تواند بسیار پریشان‌کننده باشد آنگاه که دریابد همسرش یک بیمه برای جفت آینده (mate-insurance policy) دارد، در رویاهای جنسی (sexual fantasies) خود به همکارش می‌پردازد، یا آن دوست معمولی همسرش، بیش از آنچه تصور می‌کند، رقیب اوست. دانستن اینکه شما بسیار جایگزین‌پذیرتر از آن هستید که گمان می‌کردید، می‌تواند افسرده‌کننده باشد. و چه بسا آزاردهنده است آنگاه که ناگهان برایتان آشکار شود که ناخشنودی شریک زندگی‌تان شاید امری گذرا نباشد و در واقع نشانگر نقشه‌ای پنهانی برای پایان دادن به این رابطه است.

~ دیوید باس
– نظری

اما در عرصهٔ جفت‌یابی هیچ چیز بی‌تغییر باقی نمی‌ماند. تکامل، انسان را برای نیم قرن خوشبختی زناشویی (matrimonial bliss) طراحی نکرده است. کمتر کسی از نیاکان ما از چهل سالگی فراتر می‌زیست. آنانی که در هر فراز و نشیبی پایداری به خرج می‌دادند، شاید به خاطر وفاداریشان شایستهٔ تحسین باشند، اما انسان‌های امروزی، نوادگان آن نیاکان موفقی هستند که برای خود پشتوانه و بیمه‌ای برای جفت آینده داشتند. نیاکانی که انرژی خود را صرف سناریوسازی می‌کردند، یعنی شبیه‌سازی‌های شناختی از طریق خیال‌پردازی دربارهٔ شرکای احتمالی و طرح‌ریزی نقشه‌هایی برای پایان دادن به رابطه، و نیاکانی که هرگاه حساب‌وکتاب‌های پنهان ذهنشان (hidden calculus) مزایای تعویض شریک زندگی را نشان می‌داد، بر اساس همان سناریوها عمل می‌کردند.

~ دیوید باس
– نظری

بی‌وفایی مالی چقدر شایع است؟ یک نظرسنجی از هزار نفر در شهر نیویورک نشان داد که 40 درصد از زنان متاهل و 37 درصد از مردان متاهل یک حساب بانکی مخفی داشتند. نظرسنجی هریس اعداد کمی پایین‌تری را نشان داد، اما با این وجود 31 درصد اعتراف کردند که در مورد جنبه‌ای از امور مالی به همسر خود دروغ گفته‌اند – 58 درصد از آنها پول نقد، 30 درصد صورت‌حساب، 15 درصد حساب بانکی را مخفی کرده‌اند. 11 درصد در مورد درآمد دروغ گفته‌اند و 11 درصد دیگر درباره بدهی دروغ گفته‌اند. مطالعه دیگری نشان داد که 80 درصد از پاسخ‌دهندگان اعتراف کردند که پولشان را از همسر خود پنهان کرده‌اند. صرف نظر از اعداد دقیق، که از مطالعه‌ای به مطالعه دیگر، نمونه‌ای به نمونه دیگر و روشی به روش دیگر متفاوت است، بی‌وفایی مالی به وضوح غیرمعمول نیست.

~ دیوید باس
– طباخیان

مشاجره بر سر پول باعث خشم، خصومت و تاکتیک‌های حل تعارض می‌شود که از نظر روانی و گاهی فیزیکی مخرب هستند. اختلافات مالی به عنوان یکی از قوی‌ترین پیش‌بینی‌کننده‌های طلاق است. با وجود پیمان عروسی که با هم بودن را "در فقر و ثروت" می‌طلبند، درگیری‌های مالی منجر به جدایی می‌شود. گاهی اوقات این درگیری‌ها بر سر تأمین ناکافی یا مشکلات اقتصادی است. وقتی اندازه کیک کوچک است، قابل درک است که اعصاب خرد می‌شود. با این حال، اغلب، درگیری بر سر نحوه تقسیم کیک، چه کسی اندازه برش‌ها را کنترل می‌کند و چه کسی اندازه برش خود را پنهان می‌کند، متمرکز است.

~ دیوید باس
– طباخیان

An evolutionary psychological analysis yields insight into why financial struggles loom so large in marital conflicts. A key clue comes from gender differences in spending. Men are more likely to splash out cash for status-enhancing entertainment systems, new technologies, and flashy cars.17 Women are more likely to spend on designer clothing and appearance-enhancing cosmetics. In a nutshell, each uses pooled resources to enhance sex-linked components of their mate value—conspicuous displays of status for men and beauty-boosting products for women.

تحلیل روانشناسانهٔ فرگشتی بینشی در اختیارمان قرار می‌دهد که به کمک آن درک‌ می‌کنیم چرا کشمکش‌های مالی در اختلافات زناشویی تا این حد برجسته‌ است. سرنخ اصلی از تفاوت‌های دو جنس در الگوی خرج‌کردن منشا می‌گیرد. مردان تمایل بیشتری به ریخت‌وپاش پول برای تقویت وسایل سرگرم‌کنندهٔ اجتماعی و فناوری‌های جدید و خودروهای پرزرق‌و‌‌برق دارند. زنان بیشتر مایل‌اند برای پوشاک‌ مد روز و لوازم آرایشی بهبوددهندهٔ ظاهرشان هزینه کنند. در یک کلام، هر کدامشان از منابع مالی مشترک جهت تقویت مؤلفه‌های وابسته‌به‌جنسیت ارزش جفت‌یابی خود استفاده می‌کند. برای مردان، نمایش آشکار جایگاه اجتماعی و برای زنان، محصولات تقویت زیبایی‌.

~ دیوید باس
– معدنی

این تعارض زمانی به اوج خود می‌رسد که هر یک از طرفین، خرج‌های طرف دیگر را نوعی سرمایه‌گذاری «خودخواهانه» برای افزایش ارزش فردی خود در بازار جفت‌یابی تلقی کند، نه سرمایه‌گذاری برای خانواده و رفاه مشترک. این می‌تواند به عنوان نوعی بی‌وفایی در منابع (resource infidelity) تفسیر شود و منجر به اختلافات شدید گردد.

~ نظری

مصرف‌گرایی (conspicuous consumption) در میان مردان، از یک بینش تکاملی به نام اصل نقص (handicap principle) ریشه می‌گیرد. منطق اصل نقص، که نخستین بار توسط آموتز زهاوی، زیست‌شناس اسرائیلی مطرح شد، بر این پایه استوار است که تنها کسانی توانایی اسراف منابع را دارند که از منابعی سرشار برخوردار باشند. بنابراین، هزینه کردن برای کالاهای لوکس را می‌توان به مثابه یک نشانهٔ راستین تلقی کرد. سیگنالی که نشان می‌دهد فرد از نعمتی برخوردار است که دیگران فاقد آن هستند. این نشانه از آن رو راستین است که افراد کم‌بضاعت، توانایی هدر دادن پول برای اقلام بی‌نهایت تجملی و غیرضروری را ندارند. یک خودروی تسلای ۱۰۰٫۰۰۰ دلاری یا یک رولز-رویس ۳۵۰٫۰۰۰ دلاری، صاحب خود را سریع‌تر یا کارآمدتر از یک هوندای معمولی ۲۴٫۰۰۰ دلاری به مقصد نمی‌رساند. اما اگر فرض کنیم که پول آن از راه دزدی یا قرض به دست نیامده باشد، این خودروهای لوکس، از طریق تحمیل هزینهٔ سنگین یک خرج اسراف‌گرایانه، سطحی از فراوانی منابع را به نمایش می‌گذارند که افراد فقیرتر قادر به جعل و تظاهر به آن نیستند. این کار، جایگاه اجتماعی و موقعیت اقتصادی مرد را در نظر دیگران ارتقا می‌بخشد. مؤلفه‌هایی که همگی جزئی از ارزش همسری او به شمار می‌روند.

~ دیوید باس
– نظری

مثال معروف برای این موضوع دم بزرگ و رنگارنگ طاووس نر است. این دم، پرواز و فرار از دست شکارچیان را دشوار می‌کند، اما دقیقاً به همین دلیل یک نشانهٔ صادقانه (honest signal) است: فقط یک طاووس بسیار سالم و قوی می‌تواند از پس داشتن چنین نقص پرهزینه‌ای برآید.

~ نظری

هنر ظریف گردن نگرفتن!

ترجمهٔ کوروش غنیون

مصرف‌گرایی در زنان، کارکردهای متفاوتی را دنبال می‌کند. نخستین کارکرد، بهبود زیبایی ظاهری است. زنان به مراتب بیشتر از مردان برای لوازم آرایشی هزینه می‌کنند. محصولاتی نظیر تونر، پرایمر، کرم دور چشم، مرطوب‌کننده، پوشاننده لک، برنزه‌کننده، سایهٔ چشم، ریمل، رژگونه، خط چشم و رژ لب. و این آرایشْ کارگر می‌افتد و تصور دیگران از زیبایی فرد را افزایش می‌دهد. زنان همچنین بیش از مردان تمایل دارند برای جراحی زیبایی هزینه کنند. اعمالی نظیر پروتز پستان، جراحی زیبایی شکم و تزریق بوتاکس. بطور خلاصه، مخارج زنان در خدمت ارتقای تصور دیگران از زیبایی جسمانی آنهاست. مؤلفه‌ای که در ارزش همسری زنان، نقشی به مراتب مهم‌تر از ارزش همسری مردان ایفا می‌کند.

~ دیوید باس
– نظری

اما اختلاف در ارزش همسری، تنها مشکلی نیست که از کشمکش‌های مالی نشأت می‌گیرد. جایگاه اجتماعی بالا در مردان، حتی اگر تفاوتی در میزان مطلوبیت اولیه وجود نداشته باشد، آنان را به عنوان شریک جنسی موقت برای زنان جذاب‌تر می‌سازد و در نتیجه، وسوسه‌های بیشتری را برای بی‌وفایی خلق می‌کند. شاید هدف مردان از این کار، دقیقاً فراهم آوردن همین فرصت‌های جنسی باشد. یک مطالعه نشان داده است مردانی که به روابط کوتاه‌مدت تمایل دارند، بیش از دیگران به خرید خودروهای لوکس، فناوری‌های پیشرفته و سایر نمادهای به رخ کشیدن جایگاه اجتماعی روی می‌آورند. در مقابل، مردانی که به دنبال روابط پایدار و بلندمدت هستند، بیشتر به سراغ خودروهای کاربردی و قابل اعتمادی می‌روند که به دور از تجمل و خودنمایی باشند. مارک زاکربرگ، بنیان‌گذار میلیاردر فیسبوک، یک خودروی آکورا به قیمت ۳۰٫۰۰۰ دلار دارد که ایمن است و خودنمایانه نیست. وارن بافت میلیاردر، یک کادیلاک مدل قدیمی سوار می‌شود که تنها ۲۴,۵۰۰ دلار می‌ارزد. جان مکی، مؤسس و مدیرعامل مولتی‌میلیونر شرکت هول فودز، یک هوندا سیویک دارد. و تا آنجا که می‌دانیم، هر سه این افراد در روابط زناشویی بلندمدت و موفقی به سر می‌برند.

~ دیوید باس
– نظری