آیا گوشی شما میتونه به سلامتی تون آسیب بزنه؟ آلودگی الکترومغناطیسی

در شرایط «اقتصاد توجه» ای که ما تو اون زندگی می کنیم، صحبت زیاد در مورد خطرات اثبات نشده میتونه توجه ما رو دور کنه از چیزایی که به طور قطع میدونیم مضر هستند.

منابع استفاده شده در تحقیق برای ساخت این ویدئو: https://sites.google.com/view/sources-electrosmog

ترجمهٔ حمیدرضا بیدار

میدان‌های الکترومغناطیسی و تلفن‌های همراه
~ استیون کورنستاین
https://t.me/science4lifee/5789

تاریخچهٔ یک مناقشهٔ فرهنگی و حقوقی در آمریکا

مناقشهٔ بین فرگشت و آفرینش‌گرایی صرفاً یک اختلاف نظر علمی نیست، بلکه یک درگیری عمیق فرهنگی، سیاسی و آموزشی است که پیامدهای چشمگیری برای جامعه داشته است. این نبرد نشان‌دهندهٔ چالشی است که علم و تفکر نقادانه همواره با آن روبه‌رو بوده‌اند: معرفی ایده‌های جدیدی که باورهای دیرینه را به چالش می‌کشند.

دور اول: محاکمهٔ اسکوپس و تلاش برای ممنوعیت فرگشت

محاکمهٔ اسکوپس اولین رویارویی بزرگ عمومی و حقوقی بر سر تدریس فرگشت در آمریکا بود که صحنه را برای دهه‌ها درگیری آماده کرد. این محاکمهٔ نمادین، بیش از آنکه پیروزی قاطعی برای یکی از طرفین باشد، سرآغاز مبارزه‌ای طولانی برای تعیین جایگاه علم در آموزش عمومی بود.
در سال ۱۹۲۵، ایالت تنسی «قانون باتلر» را تصویب کرد که تدریس فرگشت را در تمام مدارس دولتی این ایالت ممنوع می‌کرد. این قانون زمینه را برای یکی از مشهورترین محاکمات تاریخ فراهم آورد. بازیگران اصلی این رویداد عبارت بودند از:
جان توماس اسکوپس: معلم جانشینی که داوطلب شد تا این قانون را به چالش بکشد.
اتحادیهٔ آزادی‌های مدنی آمریکا (ACLU): سازمانی که این محاکمه را برای به چالش‌کشیدن قانون بر اساس متمم اول قانون اساسی آمریکا (آزادی بیان) ترتیب داد.
کلارنس دارو: وکیل مدافع نامدار آن دوران.
ویلیام جنینگز برایان: نامزد سه دورهٔ ریاست‌جمهوری و سخنور بنیادگرای مسیحی که در جایگاه دادستان قرار گرفت.
اچ. ال. منکن: گزارشگر بدبین روزنامهٔ بالتیمور سان که این محاکمه را پوشش می‌داد.

مخالفت ویلیام جنینگز برایان با فرگشت، انگیزه‌هایی پیچیده‌تر از جهل صرف داشت. او که در بسیاری از مسائل دیگر فردی لیبرال و آزاداندیش بود، پس از جنگ جهانی اول و با آگاهی از استفاده از «داروینیسم اجتماعی» برای توجیه نظامی‌گری، امپریالیسم و شبه‌علم اصلاح نژاد (eugenics)، موضعی سرسختانه علیه نظریهٔ فرگشت اتخاذ کرد. کتابی به نام شب‌های ستاد فرماندهی (Headquarters Nights) که تجربیات نویسنده را از همراهی با رهبران نظامی و فکری آلمان شرح می‌داد، تأثیر عمیقی بر او گذاشت. این رهبران با استفاده از منطق بقای اصلح در سطح ملی، برتری نژاد ژرمن و حذف نژادهای «نامناسب»، توسعه‌طلبی خود را توجیه می‌کردند. برایان این ایده را نفرت‌انگیز می‌دانست و از این رو، دشمن را نه آلمان، بلکه خود نظریهٔ فرگشت می‌دید. هرچند موضع او مانعی در برابر پیشرفت علمی بود، اما شایان ذکر است که او در برابر همان خط فکری‌ای ایستاد که در نهایت به سیاست‌های نسل‌کشی آلمان نازی منجر شد.
برخلاف تصور رایج، محاکمهٔ اسکوپس یک پیروزی برای علم نبود. در حقیقت، هدف ACLU این بود که اسکوپس در دادگاه بدوی شکست بخورد تا پرونده برای فرجام‌خواهی به دیوان عالی ایالت تنسی و در نهایت به دیوان عالی ایالات متحده برسد. اسکوپس شکست خورد، اما قانون‌گذاران تنسی با استفاده از یک نقص فنی حقوقی، عامدانه مانع از فرجام‌خواهی و رسیدن پرونده به دیوان عالی ایالت شدند و بدین ترتیب، کل راهبرد ACLU را خنثی کردند.
این بن‌بست حقوقی، مناقشه را حل نکرد، بلکه آن را برای دهه‌ها به سکوت واداشت تا اینکه سرانجام با چالش‌هایی جدید دوباره شعله‌ور شود.

دور دوم: اثر اسپوتنیک و مطالبهٔ «زمان برابر» برای آفرینش

یک رویداد ژئوپلیتیکی غیرمنتظره، یعنی پرتاب ماهوارهٔ اسپوتنیک، ناگهان بحث فرگشت را دوباره شعله‌ور کرد. این رویداد، ضرورتی ملی برای بهبود آموزش علوم در ایالات متحده ایجاد کرد و به‌طور غیرمستقیم، نظریهٔ فرگشت را به کلاس‌های درس بازگرداند.
پرتاب اسپوتنیک-۱ توسط اتحاد جماهیر شوروی در ۴ اکتبر ۱۹۵۷، زنگ خطری برای آمریکا بود و این احساس را ایجاد کرد که این کشور در زمینهٔ علم عقب مانده است. این امر به رنسانسی در آموزش علوم در آمریکا منجر شد. در سال ۱۹۶۱، بنیاد ملی علوم، نظریهٔ فرگشت را به عنوان محور اصلی کتاب‌های درسی زیست‌شناسی بازگرداند و آن را دوباره وارد جریان اصلی آموزش عمومی کرد.
در پاسخ به این موج جدید آموزش علمی، آفرینش‌گرایان راهبرد خود را تغییر دادند. آنها خواستار «زمان برابر» (equal time) برای تدریس داستان آفرینش در کتاب مقدس در کنار نظریهٔ فرگشت شدند. استدلال اصلی آنها این بود که فرگشت «فقط یک نظریه است، نه یک واقعیت» و باید به همین شکل معرفی شود.
چالش حقوقی کلیدی این دوره، شکایتی بود که معلمی از آرکانزاس به نام سوزان اپرسون در سال ۱۹۶۵ تنظیم کرد. در نهایت، دیوان عالی ایالات متحده قانون ضد فرگشت این ایالت را لغو کرد و حکم داد که این قانون تلاشی غیرقانونی برای تثبیت یک موضع مذهبی در کلاس‌های درس دولتی و در نتیجه، مغایر با قانون اساسی است.
این شکست قاطع حقوقی، آفرینش‌گرایان را وادار کرد تا راهبرد خود را بار دیگر متحول کنند و از خاکستر «علم آفرینش»، رویکردی جدید متولد شد.

دور سوم: ظهور «علم آفرینش»

در این دور، آفرینش‌گرایان چرخشی راهبردی و حیاتی انجام دادند. آنها با کنار گذاشتن زبان صراحتاً مذهبی و ارجاعات به کتاب مقدس، استدلال‌های خود را تحت عنوان یک چارچوب علمی رقیب به نام «علم آفرینش» (Creation Science) بازتعریف کردند تا برای ورود به کلاس‌های درس مشروعیت کسب کنند.
این رویکرد جدید، اصطلاحات مناقشه را به تقابل میان «علم آفرینش» و «علم فرگشت» تغییر داد و منجر به تصویب قوانینی در ایالت‌های آرکانزاس و لوئیزیانا شد که تدریس «زمان برابر» برای علم آفرینش را الزامی می‌کرد. بار دیگر، ACLU در خط مقدم مبارزه با این قوانین قرار گرفت.
پروندهٔ برجستهٔ ادواردز علیه آگیلارد (Edwards v. Aguillard) در سال ۱۹۸۶ به دیوان عالی ایالات متحده رسید. ACLU در ابتدا استدلال کرد که آفرینش‌گرایان یک دستور کار مذهبی دارند. اما پس از آنکه دو قاضی با این استدلال مخالفت کردند که «تا زمانی که فردی علم درست تدریس می‌کند، باورهای مذهبی او بی‌ربط است»، ACLU مجبور به تغییر راهبرد خود شد. آنها استدلال خود را بر این نکته متمرکز کردند که «علم آفرینش» اساساً علم نیست.
در این مرحله، جامعهٔ علمی نقشی حیاتی ایفا کرد. ۷۲ برندهٔ جایزهٔ نوبل، ۱۷ آکادمی علوم ایالتی و ۷ سازمان علمی دیگر، یک لایحهٔ «دوست دادگاه» (amicus curiae) [توضیح: لایحه‌ای که توسط فرد یا گروهی که طرف مستقیم پرونده نیست اما در نتیجهٔ آن ذی‌نفع است، به دادگاه ارائه می‌شود تا اطلاعات یا دیدگاه‌های تخصصی خود را در اختیار دادگاه قرار دهد] به دیوان عالی ارائه کردند. در این لایحه با قاطعیت استدلال شده بود که علم آفرینش فاقد معیارهای بنیادین علم واقعی است.
در ژوئن ۱۹۸۷، دیوان عالی حکم قاطع خود را صادر کرد. این دادگاه اعلام کرد که قانون لوئیزیانا «فاقد هدف سکولار مشخص» است و با «ترویج این باور مذهبی که یک موجود فراطبیعی بشر را خلق کرده است، به طور غیرمجاز از دین حمایت می‌کند.» این حکم، ناقوس مرگ «علم آفرینش» بود، اما این شکست، آفرینش‌گرایان را به سوی ارتقا بعدی راهبرد خود سوق داد.

دور چهارم: راهبرد مدرن طراحی هوشمند (Intelligent Design - ID)

طراحی هوشمند جدیدترین و پیچیده‌ترین راهبرد به کار گرفته شده توسط آفرینش‌گرایان است. مشخصهٔ اصلی این رویکرد، پرهیز دقیق از ارجاعات مذهبی صریح و در عین حال، استدلال برای وجود یک «طراح» فراطبیعی است.
استدلال اصلی جنبش طراحی هوشمند معمولاً از یک الگوی منطقی سه‌مرحله‌ای پیروی می‌کند:
۱. پدیدهٔ X به نظر طراحی‌شده می‌آید.
۲. مشخص نیست که X چگونه می‌توانسته از طریق فرآیندهای طبیعی شکل گرفته باشد.
۳. بنابراین، X باید توسط یک نیروی فراطبیعی طراحی شده باشد.
برای درک این مناقشه، آشنایی با دو مفهوم کلیدی ضروری است:
خدای حفره‌ها (God of the Gaps):
این استدلال بیان می‌کند که هر جا در دانش علمی شکاف یا رخنه‌ای آشکار وجود دارد، خدا معجزه‌ای در آنجا قرار می‌دهد. این رویکرد در علم پذیرفته نیست.
طبیعت‌گرایی روش‌شناختی (Methodological Naturalism):
این اصل بنیادین علم است که بیان می‌کند حیات، نتیجهٔ فرآیندهای طبیعی در یک سیستم علت و معلولی مادی است و نیازی به دخالت نیروهای فراطبیعی ندارد.
تعارض بنیادین میان طراحی هوشمند و روش علمی در همین نقطه نهفته است. طراحی هوشمند اصل «طبیعت‌گرایی روش‌شناختی» را رد می‌کند. به گفتهٔ فیلیپ جانسون، بنیانگذار این جنبش، هدف آنها تغییر قوانین علم برای مجاز شمردن «فراطبیعت‌گرایی روش‌شناختی» (Methodological Supernaturalism) است.
این نبردهای راهبردی و حقوقی، در نهایت ریشه در ترس‌های فلسفی و عاطفی عمیقی دارند که همچنان به این مناقشه دامن می‌زنند.

آشتی علم و ایمان

تاریخچهٔ این مناقشه به وضوح نشان می‌دهد که استدلال‌های منطقی و علمی به‌تنهایی برای پایان‌دادن به این اختلاف کافی نبوده‌اند. دلیل این امر آن است که هستهٔ اصلی مخالفت، ترسی پنهان از پیامدهای نظریهٔ فرگشت برای جایگاه انسان، خدا و اخلاق است.
ترس‌های اصلی مخالفان فرگشت را می‌توان در موارد زیر خلاصه کرد:

این نظریه به این معناست که خدا وجود ندارد.

بدون اعتقاد به خدا، هیچ مبنایی برای اخلاق یا معنای زندگی وجود نخواهد داشت.

اما این ترس‌ها بی‌اساس هستند. نظریهٔ فرگشت با وجود خدا یا آفرینش جهان توسط او در تضاد نیست. اینکه جهان چه زمانی آفریده شده نیز تفاوتی ایجاد نمی‌کند؛ اگر خدا جاودانه است، زمان خلقت او چه اهمیتی دارد؟ علاوه بر این، چرا باید نحوهٔ آفرینش حیات توسط خدا –چه از طریق یک کلام معجزه‌آسا و چه از طریق نیروهای طبیعی که خود او خلق کرده– مهم باشد؟ از این منظر، آفرینش‌گرایی و طراحی هوشمند نه تنها علم بدی به نظر می‌رسند، بلکه «الاهیات بدی» (bad theology) نیز هستند، زیرا جایگاه خداوند را به یک مهندس یا یک «تعمیرکار» تقلیل می‌دهند که موجودات را از مواد موجود مونتاژ می‌کند، نه خالق آن مواد اولیه.
اگر خدایی وجود داشته باشد، راه رسیدن به او نه از طریق علم و عقل، بلکه از طریق ایمان و مکاشفه است. خدای حقیقی چنان متعالی است که هیچ علمی، به ویژه علمی که خود را «طراحی هوشمند» می‌نامد، نمی‌تواند به او دست یابد. در واقع، مؤمنان باید علم، به ویژه نظریهٔ فرگشت را به گرمی بپذیرند، زیرا علم، عظمت الوهیت را به شکلی آشکار کرده است که نیاکان باستانی ما هرگز تصور آن را نمی‌کردند.

این روایت تاریخی نشان می‌دهد که مناقشهٔ فرگشت و آفرینش‌گرایی خود نیز ارتقا یافته است. در هر دور، استدلال‌های آفرینش‌گرایان در واکنش به شکست‌های حقوقی و علمیِ پی‌در‌پی تغییر شکل داده‌اند – از ممنوعیت کامل تدریس فرگشت، به مطالبهٔ «زمان برابر» برای آفرینش، سپس «علم آفرینش» و در نهایت، «طراحی هوشمند». این الگوی مداوم نشان می‌دهد که نیروی محرکهٔ این درگیریِ پایدار، بیش از آنکه یک اختلاف نظر علمیِ واقعی باشد، ترس‌های عمیق و تضاد جهان‌بینی‌هاست. پیام نهایی روشن است: دانشی که از علم به دست می‌آید، باید توسط همهٔ کسانی که برای فهم و خرد انسانی ارزش قائل هستند، گرامی داشته شود.

وداع با ماما (عزاداری در حیوانات دیگر)

~ امیر رحمانی
@science4lifee

حیات چیست؟ آیا مرگ واقعیه؟

تفاوت شما با یک سنگ در چیست؟ شاید سوال آسون یا حتی احمقانه‌ای به نظر بیاد. ولی حتی باهوش‌ترین مردم جهان هم هیچ ایده‌ای ندارن که مرز بین چیزهای مرده و زنده دقیقا کجاست، که این خودش پیامدهای تکان دهنده ای داره. اصلا حیات چی هست؟ آیا واقعا چیزی به نام مرگ داریم؟ بیاین با هم نگاهی داشته باشیم.

ترجمهٔ حمیدرضا بیدار

کتاب «زندگی روی لبهٔ تیغ» اثر دکتر راهول جاندیال

دکتر راهول جاندیال، جراح برجسته مغز و اعصاب، در این کتاب خواندنی، شما را به تماشای مرز باریک میان نجات‌‌دادن و آسیب‌زدن به یک زندگی می‌برد. زندگی روی لبهٔ تیغ صرفاً روایتی از شگفتی‌های پزشکی نیست، بلکه سفری است عمیق به درون ماهیت انسان.
دکتر جاندیال آخرین امید بیمارانی است که با شدیدترین انواع سرطان دست‌وپنجه نرم می‌کنند. او در مسیر درمان، شما را با انسان‌هایی همراه می‌کند که با شجاعت، استقامت و ایمانی وصف‌ناپذیر، تاریک‌ترین لحظات زندگی‌شان را پشت سر می‌گذارند.
اما روایت دکتر جاندیال تنها به بیمارانش محدود نمی‌شود؛ او با صداقتی بی‌نظیر، دنیای درونی خود را نیز آشکار می‌سازد. از تصمیمات ناممکنی که ناگزیر از گرفتنشان بوده، از خطاهایی که سال‌ها وجدانش را آزرده و از لحظاتی که مرزهای اخلاق حرفه‌ای را به چالش کشیده است. او روان پیچیدهٔ یک جراح را می‌کاود که پیوسته تا مرزهای توانایی و تحملش پیش رانده می‌شود.
این کتاب به شما نشان می‌دهد که در سخت‌ترین شرایط، ذهن انسان چه ظرفیت شگفت‌انگیزی برای تاب‌آوری و یافتن معنا دارد.

فرصتی برای همراهی با یک جراح در خط مقدم نبرد برای زندگی!

برای تهیهٔ این کتاب خواندنی و تأمل‌برانگیز، می‌توانید از کد تخفیف زیر استفاده کنید:
روی کلمه داروین بزنید: Darwin
(این کد تا پایان آبان‌ماه معتبر است.)

https://derangpub.com/product/life-on-a-knifes-edge/

 فصل ۱۲
امنیت

بدن انسان موجود شکننده‌ای است. حتی وقتی افراد به‌خوبی تغذیه می‌شوند و سالم‌اند و از عوامل بیماری‌زا دور هستند، باز هم در برابر «هزاران آسیبی که تن آدمی در معرض آن است» آسیب‌پذیرند. نیاکان ما برای شکارچیانی مانند کروکودیل‌ها و گربه‌سانان بزرگ طعمهٔ آسانی بودند. زهر مارها، عنکبوت‌ها، حشرات، حلزون‌ها و قورباغه‌ها آنان را از پا درمی‌آورد. آنها که در دوراهی همه‌چیزخواری‌ گرفتار بودند، ممکن بود با مواد سمی موجود در رژیم غذایی متنوع خود، از جمله ماهی، لوبیا، ریشه‌ها، دانه‌ها و قارچ‌ها مسموم شوند. وقتی برای به‌دست‌آوردن میوه و عسل از درختان بالا می‌رفتند، بدنشان تابع قانون گرانش جهانی نیوتون بود و با شتاب ۹/۸ متر بر ثانیه به زمین سقوط می‌کرد. اگر بیش از حد وارد دریاچه‌ها و رودخانه‌ها می‌شدند، ممکن بود آب راه تنفسشان را ببندد. با آتش بازی می‌کردند و گاهی می‌سوختند. به‌علا‌وه، ممکن بود قربانی نیت بدخواهانه شوند: هر فن‌آوری که بتواند حیوانی را از پای درآورد، می‌تواند رقیب انسانی را هم به زمین بزند.

پینکر

چرا «جنگ علیه مواد» شکستی فاجعه آمیز بوده است؟

مبارزه با مواد مخدر تاکنون خود بحرانی شده که برای همه طرف های درگیر فاجعه به بار آورده است. چرا؟ و چه رویکرد متفاوتی می توانیم داشته باشیم؟

ترجمهٔ حمیدرضا بیدار

خلاصه کتاب:
| اقتصاد مواد مخدر |
Narconomics :
How to Run a Drug Cartel
نویسنده: Tom Wainwright

~ علی بندری

چطور همه چیزایی که یاد می گیریم رو بخاطر داشته باشیم؟

منبع: http://y2u.be/V-UvSKe8jW4

ترجمهٔ حمیدرضا بیدار

... انتشار کربن از الگویی موسوم به قوس کوزنتس پیروی می‌کند. وقتی کشورهای ثروتمندی مانند آمریکا و بریتانیا صنعتی شدند، برای تولید هر دلار از تولید ناخالص داخلی، دی‌اکسید کربن بیشتری منتشر کردند، اما در دههٔ ۱۹۵۰ از نقطهٔ اوجشان گذشتند و از آن پس، انتشارشان مدام کمتر شده است. چین و هند هم همین الگو را دنبال کردند و به ترتیب در اواخر دههٔ ۷۰ و اواسط دههٔ ۹۰ میلادی به اوج خود رسیدند (نمودار چین در اواخر دههٔ ۵۰ میلادی به دلیل طرح‌های احمقانهٔ مائو مانند کوره‌های ذوب‌آهن خانگی که انتشار بسیار زیاد و بازده اقتصادی صفر داشتند، در محدوده نمی‌گنجد). در مقیاس جهانی، شدت کربن طی نیم قرن گذشته روند کاهشی داشته است.

Ritchie & Roser 2017, based on data from the Carbon Dioxide Information Analysis Center, http://cdiac.ornl.gov/trends/emis/tre_coun.html. GDP is in 2011 international dollars; for the years before 1990, GDP comes from Maddison Project 2014.

نوردهاوس و شلنبرگر محاسبات شمار فزاینده‌ای از دانشمندان اقلیم‌شناس را این طور خلاصه می‌کنند: «هیچ مسیر معتبری برای کاهش انتشار جهانی کربن بدون گسترش عظیم انرژی هسته‌ای وجود ندارد. انرژی هسته‌ای تنها فناوری کم‌کربنی است که امروز در اختیار داریم و توانایی اثبات‌شده‌ای برای تولید مقادیر عظیمی از برق متمرکز دارد». پروژهٔ مسیرهای کربن‌زدایی عمیق -مجموعه‌ای از تیم‌های پژوهشی که نقشه‌راه‌هایی برای کشورها طراحی کرده‌اند تا با کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای به هدف افزایش حداکثر ۲ درجه سانتی‌گراد برسند- برآورد می‌کند که ایالات متحده تا سال ۲۰۵۰ باید بین ۳۰ تا ۶۰ درصد از برق خود را از انرژی هسته‌ای تأمین کند، یعنی ۱٫۵ تا ۳ برابر سهم کنونی. این در حالی است که ایالات متحده باید برق بسیار بیشتری هم تولید کند تا جای سوخت‌های فسیلی را در گرمایش خانه‌ها، تأمین نیروی خودروها و تولید فولاد و سیمان و کود بگیرد. در یکی از سناریوها، تحقق این هدف مستلزم چهاربرابرکردن ظرفیت هسته‌ای کشور است. گسترش مشابهی هم در چین و روسیه و سایر کشورها لازم خواهد بود.

استیون پینکر
معدنی

مزایای انرژی هسته‌ای پیشرفته سنجش‌ناپذیر است. بیشتر برنامه‌ها برای مقابله با تغییرات اقلیمی، بر اصلاحات سیاستی مانند قیمت‌گذاری کربن تکیه دارند. این اصلاحات هم‌چنان بحث‌برانگیزند و اجرای جهانی‌شان -حتی در خوش‌بینانه‌ترین سناریوها- دشوار است. اما منبعی از انرژی که ارزان‌تر و متراکم‌تر و پاک‌تر از سوخت‌های فسیلی باشد، خودبه‌خود خواهان دارد و به ارادهٔ سترگ یا همکاری دشوار بین‌المللی نیاز ندارد. چنین منبعی نه‌ تنها تغییرات اقلیمی را مهار می‌کند، بلکه فوایدی چندوجهی نیز در پی دارد. مردمانِ کشورهای درحال‌توسعه می‌توانند از پله‌های میانی نردبان انرژی بگذرند و بی‌آنکه در دود زغال‌سنگ خفه شوند، سطح زندگی‌شان را به پای غرب برسانند. شیرین‌سازی ارزان آب دریا -فرآیندی بسیار پرانرژی- می‌تواند مزارع را سیراب و آب آشامیدنی فراهم کند و با کاهش نیاز به آب‌های سطحی و نیروگاه‌های برق‌آبی، امکان برچیدن سدها را فراهم آورد، تا رودها دوباره به دریاچه‌ها و دریاها بپیوندند و زیست‌بوم‌ها جانی تازه بگیرند. در نهایت، تیمی که بتواند انرژی پاک و فراوان را به جهان عرضه کند، خدمتی به بشریت خواهد کرد بیش از همهٔ قدیسان، قهرمانان، پیامبران، شهیدان و نخبگان تاریخ در کنار هم.

استیون پینکر

نیهیلیسم (هیچ‌انگاری) خوش‌بینانه

ترجمهٔ حمیدرضا بیدار