۴٫۲ میلیون نوزاد مرده

سال گذشته ۴٫۲ میلیون نوزاد زیر یک سال جان خود را از دست داده‌اند. معمولاً این اعداد در اخبار و توسط گروه‌های فعال اجتماعی با احساسات بسیار زیاد بازتاب داده می‌شوند و بازخورد بالایی ایجاد می‌کنند. تصور مرگ این تعداد نوزاد، به‌ویژه وقتی می‌دانیم تقریباً تمام این مرگ‌ها به خاطر بیماری‌های به‌راحتی قابل‌پیشگیری بوده‌اند، بسیار وحشتناک است. فکر کردن به والدین داغداری که منتظر خندیدن و راه رفتن فرزندشان بوده‌اند اما مجبور به دفن او شده‌اند، غم‌انگیز است و می‌تواند ما را برای مدت طولانی به گریه بیندازد.

در نگاه اول، ۴٫۲ میلیون تلفات عدد بسیار بزرگی به نظر می‌رسد و ممکن است فکر کنید هیچ‌کس حتی تلاش نمی‌کند درباره بزرگی آن بحث کند. اما این عدد بسیار بزرگ نیست، بلکه به‌خوبی کوچک است! دلیل این ادعا، لزوم قرار دادن این عدد در یک بستر تاریخی و مقایسه آن با گذشته است. آمار ۴٫۲ میلیون فوتی، مربوط به سال ۲۰۱۶ است.
یک سال پیش از آن، این عدد ۴٫۴ میلیون و دو سال پیش از آن ۴٫۵ میلیون نفر بوده است. با بازگشت به سال ۱۹۵۰، فاجعه واقعی نمایان می‌شود: در آن سال ۱۴٫۴ میلیون نوزاد جان می‌باختند (یعنی تقریباً ۱۰ میلیون نفر بیشتر از امروز). با این مقایسه، ناگهان عدد ۴٫۲ میلیون کوچک‌تر و کمتر وحشتناک به نظر می‌رسد، زیرا واقعیت این است که این عدد هیچ‌گاه تا این حد کم نبوده است.

اشک ریختن برای این نوزادان به کسی کمک نمی‌کند و در عوض باید به وضوح درباره رنج بشر فکر کرد. هانس صراحتاً بیان می‌کند که خودش نخستین کسی است که آرزو می‌کند این عدد کمتر شود و با سرعت بیشتری کاهش یابد. با این حال، برای دانستن چگونگی عمل، اولویت‌بندی منابع و فهمیدن اینکه چه اقدامی فایده دارد و چه اقدامی فایده ندارد، هیچ‌چیز مهم‌تر از انجام دادن محاسبات نیست. روند آمارها نشان می‌دهد که از مرگ‌های بیشتر و بیشتری جلوگیری می‌شود، اما ما بدون مقایسه اعداد هرگز نمی‌توانیم متوجه این روند رو به بهبود بشویم.

اگرچه مواجهه با رنج انسان‌ها (مثل مرگ نوزادان) ذاتاً دردناک است، اما نباید اجازه دهیم این احساسات مانع از دیدن تصویر بزرگ‌تر و پیشرفت‌های بشری شوند. تنها با تحلیل منطقی و مقایسه آمارهاست که می‌توانیم راهکارهای مؤثر را پیدا کرده و به روند نجات انسان‌ها ادامه دهیم.


–هانس رزلینگ

جنگی بزرگ

هانس اشاره می‌کند که جنگ ویتنام برای نسل او، معادل «جنگ سوریه» برای نسل امروز بوده است؛ یعنی یک بحران جهانی و دغدغه بزرگ بین‌المللی. در کریسمس سال ۱۹۷۲، بمباران بیمارستان «باخ‌مای» در هانوی ویتنام باعث مرگ ۲۷ نفر از بیماران و کارکنان شد. هانس که در آن زمان در سوئد دانشجوی پزشکی بود، به همراه همسرش تجهیزات پزشکی و پتوهای زردرنگ با نشان خاص (گوزن) جمع‌آوری کرده و به ویتنام فرستادند. پانزده سال بعد، نویسنده در ویتنام با پزشکی محلی به نام «نیم» هم‌سفره می‌شود. در کمال تعجب متوجه می‌شود که نیم در زمان بمباران در همان بیمارستان بوده و توزیع همان پتوهای زردرنگ ارسالی از سوئد را بر عهده داشته است. این موضوع ارتباط عمیقی بین آن‌ها ایجاد می‌کند.

هانس از دوستش می‌خواهد که «بنای یادبود جنگ ویتنام» را به او نشان دهد. دکتر نیم در ابتدا این جمله را اصلاح می‌کند و می‌گوید: «منظورت جنگ مقاومت در برابر آمریکاست». این اولین نشانه از تفاوت زاویه دید است؛ چیزی که در غرب به عنوان «جنگ ویتنام» شناخته می‌شود، برای مردم این کشور تنها یکی از جنگ‌هایشان است.

هانس انتظار داشت برای جنگی که ۱٫۵ میلیون ویتنامی و ۵۸ هزار آمریکایی در آن کشته شدند و تمام غرب را تحت تأثیر قرار داد، یک بنای یادبود عظیم ببیند، اما با صحنه‌های عجیبی مواجه می‌شود:
یادبود جنگ با آمریکا: یک ورق برنجی و سنگ کوچک که تنها حدود ۱ متر ارتفاع دارد. هانس در ابتدا فکر می‌کند این یک شوخی است.
یادبود استعمار فرانسه: وقتی دکتر نیم ناامیدی هانس را می‌بیند، او را به دیدن بنای بزرگ‌تری می‌برد؛ یک سنگ مرمر حدود ۳٫۵ متری که یادبود استقلال از حکومت استعماری فرانسه است. اما هانس همچنان دل‌خور و متعجب است.

در نهایت، دکتر نیم او را برای دیدن یک بنای یادبود جنگ مناسب و بزرگ می‌برد: یک بتکده (معبد) طلایی‌رنگ که بر فراز درختان می‌درخشد و حدود ۹۰ متر ارتفاع دارد. این بنای عظیم، یادبود قهرمانان جنگ ویتنام با چین است. هانس متوجه می‌شود که اندازه این بناهای یادبود، دقیقاً نشان‌دهنده ابعاد و طول مدت هر جنگ در تاریخ ویتنام است:
مقاومت در برابر آمریکا؛ ۲۰ سال حدودا ۱ متر، بسیار ناچیز و گذرا.
استعمار فرانسه؛ ۲۰۰ سال، ۳٫۵ متر، متوسط.
جنگ با چین؛ ۲۰۰۰ سال، ۹۰ متر، بسیار مهم و بنیادین.

این داستان نشان می‌دهد که چگونه اهمیت دادن بیش از حد به یک رویداد (که برای غرب بسیار مهم بوده) باعث شده بود تا هانس آن را به کل تاریخ ویتنام تعمیم دهد. تنها با مقایسه اعداد، تاریخ‌ها و بناها بود که نویسنده توانست متوجه شود «جنگ ویتنام» در برابر تاریخ طولانی مقاومت ویتنامی‌ها در برابر چین، تا چه حد برای مردم محلی بی‌اهمیت و کوچک به شمار می‌رود. بدون مقایسه، درک واقعیت غیرممکن است.


–هانس رزلینگ

«ریاضی نابلدی» را از طاقچه دریافت کنید
https://taaghche.com/book/301451

هیوم این جمله رو تو کتاب کاوشی در خصوص فهم بشری تو بخش درباره معجزات گفته؛
انسان خردمند، باور خودش را براساس شواهد متناسب می‌سازد.

ویدیویی در گروه علمی افق رویداد با این توضیحات:

برای هزاران سال، فرهنگ‌های مختلف اسطوره‌های خود را دربارهٔ آغاز انسان روایت کرده‌اند؛ از آدم و حوا در خاورمیانه، تا خدایان اسکاندیناوی و افسانه‌های بومیان استرالیا. اما علم، تصویری کاملاً متفاوت و حیرت‌انگیز ارائه می‌کند. بر اساس فصل «اولین انسان که بود؟» از کتاب جادوی واقعیت اثر ریچارد داوکینز، در این ویدیو سفری به اعماق تاریخ حیات می‌کنیم: از زنجیرهٔ نسل‌ها، تا فرگشت آهسته و پیوستهٔ موجودات، تا فسیل‌ها، ساعت‌های رادیواکتیو، و سرنخ‌های نهفته در DNA. این ویدیو توضیح می‌دهد چرا «اولین انسان» هرگز یک فرد مشخص نبوده و چگونه گونهٔ ما از دل میلیون‌ها سال تغییر آرام و تدریجی شکل گرفته است.

سوال یک کاربر:

سلام به همه بزرگواران. ی سوال داشتم از عزیزان فرهیخته. آیا انسان در این زمینه از علم به نقطه آخر دانش رسیده و دیگه ممکن نیست چیز جدیدی بیاد؟ ممنون

پاسخ:
آیزاک آسیموف یه مقاله‌ جالب داره به اسم The Relativity of Wrong که میشه نسبی‌بودن اشتباه یا مثلا نسبیت خطا ترجمه‌اش کرد. جناب آسیموف میگه انسان‌ها یه روزی زمین رو تخت میدونستن. بعد کشف کردن که یه کُره‌ کامله و الان هم با ماهواره‌ها میدونیم که زمین تو قطب‌ها کمی پَخ شده و کره‌ کامل نیست.
آیا دانش ما تغییر کرده؟ بله. آیا ممکنه در آینده جزئیات دقیق‌تری از شکل زمین کشف کنیم؟ قطعاً.
اما آیا این تغییر مداوم علم به این معنیه که ممکه فردا علم دوباره به این نتیجه برسه که زمین تخته؟ هرگز!

در مورد فرگشت هم دقیقاً همین‌طوره. ما هر سال فسیل‌های جدیدی پیدا می‌کنیم و شاخه‌های درخت ژنتیکی اجدادمون رو با دقت بیشتری رسم می‌کنیم. که این یعنی علم هی داره آپدیت میشه، اما این کشفیات جدید قرار نیست پایه‌های اصلی فرگشت رو باطل کنن تا دوباره به اسطوره‌ خلقت ناگهانی از گِل برگردیم.

چیزی که جناب داوکینز در اون ویدیو توضیح میده صرفاً یه نظریه بر اساس چند تا فسیل نیست که فردا با پیدا شدن یه فسیل جدید نقض بشه. ما با یه قانون منطقی و ریاضیاتی در ژنتیک جمعیت طرفیم. گونه‌ها به صورت طیفی و تدریجی تغییر میکنن. مثل زمانی که دو تا رنگ‌ رو با هم مخلوط میکنیم، مثل زبان‌ها که طی قرن‌ها و هزاران سال تکامل پیدا میکنن. مادر و فرزند همیشه از یه گونه هستن. پس این گزاره که؛ اولین انسان مشخصی وجود نداشته، یه حقیقت ساختاری تو زیست‌شناسیه که با هیچ پیشرفتی تو آینده باطل نمیشه.

The Relativity of Wrong
–Isaac Asimov

خب این مفهوم رو میشه خیلی ساده تر توضیح داد
تو یه کتاب به عنوان ترجمه «چگونه مسائل فیزیک را درک کنیم» نوشته لویز ایپشتاین یکی از بخش های کتاب به این موضوع اشاره داره بین دو جمله
۱) اتم به چه می ماند
۲) اتم به چه نمی ماند
دومی علمیه و بعد در ادامه توضیح میده که علم از استخوان های نظریات مرده تشکیل شده و اگر چه در علم نتونیم دقیقا بگیم اتم شبیه به چیه اما قطعا میتونیم بگیم شبیه به چی نیست
در مورد زمین تخت هم همین موضوع درسته یعنی ما هرگز با قطعیت نتونیم شکل زمین رو توصیف کنیم اما با قطعیت میتونیم بگیم مثلا تخت نیست یا شبیه به استوانه نیست و خلاصه هر نظریه ای در مورد شکل زمین که کنار رفته در واقع دانش مارو در مورد شکل زمین کامل تر کرده
فرگشت هم همینطوره
یعنی ما الان با قطعیت میتونیم بگیم که موجودات به یکباره خلق نمیشن
و یا مثلا روند گونه زایی موجودات در طول زمان هدف غایی نداره و چیزایی از این قبیل

▪︎تکامل عصب حنجره زرافه
🦒

در فرگشت موجودات زنده نقص‌هایی به چشم می خورد از جمله یک عصب مهم به نام "عصب بازگشتی حنجره " ( واگ ) که نحوه قرار گرفتن آن در بدن نشان فرگشت غیرهدفمند است.


📹ریچارد داوکینز

💎 @asre_roshangary

این یک ماه گذشته مریض بودم. سر همین تمرکزی نداشتم روی مطالب کار کنم. یخورده بهتر بشم، ادامه مقالات، جزوات رو پیش میریم.

شواهد DNA در تایید خویشاوند بودن انسان و شامپانزه!


رتروویروس‌های درون‌زا، تکه‌های dna باستانی هستند که ویروس‌ها، وارد ژنوم ما و اجدادمان کرده‌اند! بین ۵ تا ۸ درصد ژنوم ما از همین تکه‌های ویروسی تشکیل شده است.
این تکه‌های dna ویروسی، می‌توانند مدرکی غیرقابل انکار در تایید خویشاوندی گونه‌ها ارائه دهند!
توضیح آن را در ویدئو ببینید!

ترجمه و زیرنویس: امیر پارسا

🚀 @Ofoghroydadd

دانشنامه

کورتسگزکت

این مقاله cold reading ممکنه در نگاه اول اینجور به نظر برسه که اره داره رمال ها، کف‌بین‌ها و افراد دعانویس و ... رو نقد می‌کنه. اما خود همین محتوا برای یه مرد می‌تونه آموزشی باشه برا مخ‌زدن! از کنار این مطالب اصلا ساده نگذرید. وقتی کسی می‌تونه با چند تا موضوع چرت و پرت بقیه رو گول بزنه و پول یا مفت ازشون بگیره، این نشون میده که داره از ترفندهایی استفاده می‌کنه که به کار شما هم میاد! فقط در جهت درست!

Rover, wanderer
Nomad, vagabond

با درود خدمت شما همراهان گرامی،


قصد داریم به ده نفر از همراهان‌ عزیزمان به قید قرعه و به‌رسم یادبود، کتابی اهدا کنیم.

•• درصورت تمایل جهت شرکت در قرعه‌کشی، می‌توانید با کلیک بر عنوان زیر، به صفحهٔ اینستاگرامی ما سری بزنید:

[پست اینستاگرامی مسابقهٔ نشر درنگ]

•• قرعه‌کشی عصر دوشنبه، دوازدهم مردادماه انجام خواهد شد.

@derang_pub

A free-energy machine, also called an overunity machine, is one that produces more energy than it consumes, or has greater than 100 percent efficiency. (Unity means 100 percent efficiency, so overunity means greater than 100 percent.) Unfortunately, the laws of thermodynamics make such claims impossible. The first law of thermodynamics states that you can never get more energy out of a process than you put into it, and the second law states that you cannot even get the same amount of energy out—there will always be some loss in the amount of energy capable of doing work (also referred to as an increase in entropy).

ماشین انرژی رایگان که از آن با عنوان ماشین دارای بازدهی بیش از صددرصد نیز یاد می‌شود، دستگاهی است که انرژیِ تولیدشدهٔ آن بیش از انرژی مصرفی آن است؛ یعنی راندمانی بیش از ۱۰۰ درصد دارد. متأسفانه، قوانین ترمودینامیک تحقق چنین ادعاهایی را ناممکن می‌دانند. قانون اول ترمودینامیک می‌گوید که در هیچ فرایندی نمی‌توان انرژی بیشتری از آنچه وارد شده، به دست آورد. قانون دوم حتی یک گام فراتر می‌رود و می‌گوید که نمی‌توان همان مقدار انرژی را نیز بازیابی کرد؛ زیرا همواره بخشی از انرژی قابل‌استفاده برای انجام کار از دست می‌رود که از آن به عنوان «افزایش آنتروپی» نیز یاد می‌شود.

–استیون نوولا

Symphony of Destruction
Megadeth

انرژی رایگان

استیون نوولا

قانون صفرم ترمودینامیک:
اگر جسم A با جسم B در تعادل گرمایی باشد و جسم B با جسم C در تعادل باشد، آنگاه جسم A با جسم C در تعادل گرمایی است.

@science4lifee

تعادل گرمایی یعنی چه؟
پیش از هر چیز، برای درک این قانون باید مفهوم «تعادل گرمایی» را روشن کنیم. وقتی یک جسم گرم را در تماس با یک جسم سرد قرار می‌دهید، گرما از جسم گرم به جسم سرد منتقل می‌شود. این جریان تا زمانی ادامه پیدا می‌کند که هر دو جسم کاملاً هم‌دما شوند. وقتی به این نقطه می‌رسند، دیگر هیچ انرژی گرمایی خالصی بین آن‌ها رد و بدل نمی‌شود. در فیزیک، به این حالت پایدار و بدون تغییر، تعادل گرمایی می‌گویند.

همان‌طور که در بلوک‌های تصویر می‌بینیم، ما سه جسم مجزا به نام‌های A و B و C داریم. این قانون در واقع یک منطق ریاضی ساده به نام «خاصیت تعدی» را در دنیای فیزیک و گرما پیاده‌سازی می‌کند:

اگر دمای جسم اول با دمای جسم دوم برابر باشد (TA = TB).

و دمای جسم دوم با دمای جسم سوم نیز در تعادل باشد (TB = TC).

نتیجه قطعی فیزیکی این است که دمای جسم اول و سوم نیز با هم کاملاً برابر است (TA = TC).

اهمیت علمی: اختراع دماسنج

ممکن است این قانون در نگاه اول کاملاً واضح و بدیهی به نظر برسد، اما بار علمی و اهمیت آن به قدری بالاست که کل علم ترمودینامیک روی آن بنا شده است. این قانون، در واقع مجوز علمی اختراع دماسنج است.
جسم B در این قانون را یک «دماسنج» در نظر بگیرید:
شما دماسنج (B) را درون یک لیوان چای داغ (A) قرار می‌دهید تا با آن به تعادل گرمایی برسد و عدد ۸۰ درجه را نشان دهد. روز بعد، همان دماسنج (B) را درون یک ظرف قهوه (C) می‌گذارید و می‌بینید باز هم عدد ۸۰ را نشان می‌دهد. قانون صفرم به ما این اطمینان علمی قطعی را می‌دهد که دمای چای و قهوه دقیقاً با هم برابر است، حتی اگر این دو ظرف هرگز با هم تماسی نداشته باشند. در حقیقت، این قانون وجود یک ویژگی ذاتی فیزیکی به نام دما را اثبات می‌کند که می‌توان آن را به عنوان یک عدد مستقل به هر جسمی نسبت داد.

چرا به آن قانون «صفرم» می‌گویند؟
یک نکته جالب تاریخی در مورد این قانون وجود دارد. دانشمندان ابتدا قانون اول و دوم ترمودینامیک (که مفاهیم پیچیده‌تری مثل بقای انرژی و آنتروپی بودند) را کشف و نام‌گذاری کردند. سال‌ها بعد و در اوایل قرن بیستم، متوجه شدند که تعریف خود «دما» که پیش‌نیاز تمام قوانین دیگر است، از نظر علمی به درستی پایه‌ریزی نشده است. چون این قانون از نظر منطقی پایه و اساس سایر قوانین ترمودینامیک بود، باید قبل از آن‌ها قرار می‌گرفت؛ به همین دلیل نام عجیب «قانون صفرم» را برای آن انتخاب کردند.

https://www.livescience.com/50833-zeroth-law-thermodynamics.html

https://www.britannica.com/science/entropy-physics