عقلانیت (قسمت ۱ - حیوان چقدر عاقل است؟)

~ استیون پینکر

انسان خردورز (homo sapiens) به معنای انسان عاقل است و ما از بسیاری جهات به صفت خاصی که این لقب دو کلمه ای لینه ای به آن میپردازد دست یافته ایم. گونه‌ی ما، تاریخ پیدایش کیهان را مشخص کرده، ماهیت ماده و انرژی را کشف کرده، اسرار حیات را رمزگشایی کرده، از چرخه آگاهی پرده برداشته و تاریخ و تنوع زندگانی ما را نگاشته است. ما این دانش را به کار برده ایم تا شکوفایی خود را فزونی بخشیم و از شدت بلایایی که نیاکان ما را در بیشتر دوران حیاتشان آزرده است بکاهیم. ما موعد مرگ خود را از ۳۰ سال به بیش از ۷۰ سال (در کشورهای توسعه یافته، ۸۰ سال) به تعویق انداخته ایم، فقر شدید را که گریبانگیر ۹۰ درصد از جمعیت کل بشر بوده به کمتر از ۹ درصد کاهش داده ایم و میزان مرگ و میر ناشی از جنگ و قحطی را به ترتیب، ۲۰ برابر و ۱۰۰ برابر کاهش داده ایم. حتی هنگامی که مصیبت دنیاگیر کهن مجدداً در قرن بیست و یکم ظهور کرد، ما علت آن را ظرف چند روز شناسایی کردیم، ژنوم آن را ظرف چند هفته توالی‌یابی کردیم و ظرف یک سال، واکسن‌هایی را تزریق کردیم که باعث شد تلفات آن به کسری از مرگ و میرهای ناشی از دنیا گیری‌های تاریخی برسد...

لینک

حدود ۳ ماه هست که اپل ویژن پرو اومده و کارهایی که ملت باهاش کردن...

@science4lifee
لینک

دنیای ۲۰۳۰ (قسمت نخست - با ذهن خود اشیا را کنترل کنید)

تصور کنید با قدرت فکر خود اشیا را کنترل کنید؛ این آرزوی دیرینه بشر با رابط مغز و رایانه یا «BCI» به واقعیت تبدیل شده است.
‌این دستگاه سیگنال‌های الکتریکی مغز را ثبت و به عمل تبدیل می‌کند.

تاریخ مختصر علم (قسمت هفدهم - جرقه‌های درخشان)

~ ویلیام باینم

هیچ وقت از خودتان پرسیده اید که آذرخش دقیقاً چیست و چرا غرش رعد در پی آن شنیده میشود؟ نمایش‌های وحشیانه رعد و برق در ارتفاعات آسمان روی میدهند و حتی اگر علت روی دادن آنها را هم بدانید باز هم جالب توجه هستند. مثل آذرخش که همیشه رو به سوی زمین دارد، دانشمندان هم از همان اوایل قرن هجدهم مدام درباره این امر و الکتریسیته ای که در اطراف خانه‌مان دیده میشود متحیر بودند.
مسئله مغناطیس معمای دیگری بود که در همان دوره حل شد. یونانیان باستان میدانستند که اگر کهربا (سنگی نیمه قیمتی مایل به زرد) را خیلی محکم بمالند، ذرات کوچک همجوارش را جذب می‌کند. آن‌ها نمیتوانستند عامل این نیروی جاذبه را بفهمند اما به نظر میرسید با نیروی ثابتی که نوع دیگری از سنگ - آهن ربا - داشت و اجسام حاوی آهن را جذب میکرد تفاوت داشته باشد. همان طور که ستاره قطبی (ستاره شمالی) راه را نشان میداد، آهن ربا هم راهنمای مسافران بود. این سنگ، قطعه ای از ماده معدنی خاصی بود که وقتی طوری آویزان میشد که میتوانست آزادانه نوسان کند، سرهای آن همیشه رو به سمت قطبهای مغناطیسی قرار می‌گرفت. سنگ آهن‌ربا برای ساخت سوزن های مغناطیسی شده نیز به کار میرفت و در میانه قرن شانزدهم، در زمان کوپرنیک دریانوردان از قطب نماهای زمخت برای پیدا کردن مسیرشان استفاده میکردند. چون یک سر سوزن متحرک آهن ربا همیشه جهت شمال را نشان میداد. پزشکی انگلیسی به نام ویلیام گیلبرت در سال ۱۶۰۰ وقتی واژه «مغناطیس» تازه باب شده بود، درباره این اسباب نوشت الکتریسیته و مغناطیس اثرهای سرگرم کننده ای داشتند و هم برای سخنرانی های علمی موضوع جالبی به حساب می‌آمدند و هم در زمره بازی‌های محبوب بعد از شام به شمار می‌رفتند...

لینک

یک گوشی هوشمند به همراه یک قاب، در مجموع ۱۱۰ دلار قیمت دارند. قیمت گوشی ۱۰۰ دلار بیشتر از قاب است. قیمت قاب چقدر است؟

@science4lifee

عقلانیت (قسمت ۱.۱ - سه مسئله‌ی ساده‌ی ریاضی)

~ استیون پینکر

همه به یاد دارند که در دوران دبیرستان چقدر برای حل مسائل جبر عذاب کشیدیم، مثلاً برای یافتن نقطه‌ی تلاقی قطاری که ایست‌فورد را با سرعت ۷۰ مایل در ساعت طی کرده، با قطاری که وست‌فورد واقع در ۲۶۰ مایلی را با سرعت ۶۰ مایل در ساعت طی کرده است. سه مسئله ای که من در اینجا مطرح میکنم ساده ترند. می‌توانید آن‌ها را به طور ذهنی حل کنید:
- یک گوشی هوشمند به همراه یک قاب، در مجموع ۱۱۰ دلار قیمت دارند. قیمت گوشی ۱۰۰ دلار بیشتر از قاب است. قیمت قاب چقدر است؟
- برای ۸ چاپگر، ۸ دقیقه زمان لازم است تا ۸ بروشور را چاپ کنند. چقدر طول میکشد تا ۲۴ چاپگر ۲۴ بروشور را چاپ کنند؟
- قطعه ای از یک مزرعه را علف هرز پوشانده است. اندازه‌ی این قطعه هر روز دو برابر می‌شود. ۳۰ روز طول میکشد تا علف هرز، کل زمین را بپوشاند. چقدر طول کشیده تا علف هرز، نیمی از زمین را بپوشاند؟

لینک

جهش اجتماعی

◉ ۱. از کجا می‌دانیم لباس‌پوشیدن چه زمانی ابداع شد؟ ◉ ۲. آیا مادربزرگ‌ها مهم‌اند؟ از کجا می‌دانیم؟ ◉ ۳. از کجا می‌دانیم نیاکانمان برای جلوگیری از درون‌آمیزی چه می‌کردند؟ ◉ ۴. طبیعت یا تربیت؟

چگونه به چنین موجوداتی تبدیل شدیم؟
◉ ۵. رانده از بهشت ◉ ۶. استراتژی دیک‌دیک/بابون ◉ ۷. سنگ‌انداختن به شیرها ◉ ۸. ویژگی روانی لازم برای کار گروهی ◉ ۹. کار گروهی منجر به انقلاب شناختی شد ◉ ۱۰. جهش اجتماعی‌ای که ما را انسان کرد ◉ ۱۱. خروج از آفریقا ◉ ۱۲. راه‌ رفتن با قامت راست ◉ ۱۳. از انسان راست‌قامت تا انسان خردمند ◉ ۱۴. روابط اجتماعی پیچیده، مغز بزرگ می‌طلبد ◉ ۱۵. نظریه‌ی ذهن ◉ ۱۶. نظریه‌ی ذهن برای آموزش و یادگیری ◉ ۱۷. نظریه‌ی ذهن و فریب اجتماعی

کشاورزی، شهر، شاه
◉ ۱۸. چگونه کشاورزی آخرین تغییرات ظریف و جزئی را در ویژگی‌های روانی ما پدید آورد؟ ◉ ۱۹. خصوصیات روانی کشاورز ◉ ۲۰. از روستا به شهر ◉ ۲۱. چطور اینترنت ما را به نقطۀ شروع بازگرداند ◉ ۲۲. انتخاب جنسی و مقایسۀ اجتماعی ◉ ۲۳. انتخاب جنسی ◉ ۲۴. سکسی‌بودن یعنی چه؟ ◉ ۲۵. نظریۀ جایگاه نسبی (به‌لحاظ اجتماعی)

بهره‌گیری از گذشته برای فهم حال
◉ ۲۶. انسان اجتماعی ◉ ۲۷. هوش اجتماعی ◉ ۲۸. تکامل خویشتنداری ◉ ۲۹. فراتر از خویشتن‌داری: مزایای اجتماعی مغز بزرگ ◉ ۳۰. مزایای اجتماعی اعتمادبه‌نفس کاذب ◉ ۳۱. خودفریبی فقط منحصر به افراد دارای اعتمادبه‌نفس کاذب نیست ◉ ۳۲. خودفریبی چاره‌ساز است ◉ ۳۳. انسان نوآور ۳۴. نوآوری‌های اجتماعی چیستند؟ ◉ ۳۵. فرضیه‌ی نوآوری اجتماعی ◉ ۳۶. تکامل رهبری اخلاقی و غیراخلاقی ◉ ۳۷. فیل‌ها و بابون‌ها ◉ ۳۸. فیل‌ها و بابون‌ها به‌مثابۀ سبک‌های رهبری ◉ ۳۹. مطالعۀ موردی قبیلۀ هادزا و قبیلۀ یانومامو ◉ ۴۰. نابرابری و پیدایش رهبران بابون‌مانند ◉ ۴۱. از جوامع کوچک تا شرکت‌های بزرگ ◉ ۴۲. آیا برای تقویت رهبری اخلاقی کاری می‌توان کرد؟ ◉ ۴۳. روان‌شناسی تکاملی و صلح جهانی ◉ ۴۴. انسان‌ها طوری تکامل یافته‌اند که درون گروه‌ها با یکدیگر همکاری کنند نه میان گروه‌ها ◉ ۴۵. نسبی‌بودن روابط میان گروه‌ها را برهم می‌زند ◉ ۴۶. انسان طوری تکامل یافته است که موجودی خودفریب و دورو باشد ◉ ۴۷. چرا تکامل به ما شادکامی داد؟ ◉ ۴۸. چرا ما همیشه شادکام نیستیم؟ ◉ ۴۹. شادکامی و تندرستی ◉ ۵۰. جست وجوی شادکامی در الزامات تکاملی ◉ ۵۱. یک راهنمای تکاملی برای دستیابی به شادکامی ◉ ۵۲. شادکامی و بقا ◉ ۵۳. همکاری و رقابت ◉ ۵۴. شادکامی و یادگیری ◉ ۵۵. شادکامی، شخصیت، رشد ◉ ۵۶. دشواری‌های یک جهان مدرن ◉ ۵۷. دستیابی به زندگی خوب در «ده گام ساده» ◉ ۵۸. سخن پایانی ✔️

تغذیه (قسمت دوم - مواد غذایی مورد نیاز بدن چقدر است؟)

~ کارول آن رینزلر

رژیم غذایی سالم، مقادیر کافی از مواد غذایی مورد نیاز بدن را شامل می‌شود. حالا مقدار کافی چقدر است؟
رایج ترین مقادیر توصیه شده و مورد استفاده در این کتاب، جدول حد مجاز دریافت روزانه ی مواد غذایی (RDA) است.
جدول RDA به منظور سهولت در برنامه غذایی برای چند روز، طراحی شده است. جیره بندی مواد غذایی به شکلی است که حتی اگر میزان مصرف یک ماده ی غذایی در طول روز، بیشتر از روز دیگر شود، باز هم میزان استانداردی از تمام مواد غذایی در طی چند روز به بدن‌تان خواهد رسید...

لینک

تغذیه

◉ ۱. ◉ ۲. مواد غذایی مورد نیاز بدن چقدر است؟ ◉ ۳. پروتئین قدرتمند ◉ ۴. حقایقی درباره‌ی چربی و کلسترول ◉ ۵. ◉ ۶. آب و بدن ◉ ۷.

سلامتی، هیچی بچه ها از کانال و گروه حمایت نمی‌کنند. حتی یه ری اکشن هم نمیدن ببینیم زنده‌ن مردن...

@science4lifee

یک قانون ساد‌ه‌ی اگر... آنگاه... را در نظر بگیرید:

«اگر در یک روی سکه ای تصویر پادشاه باشد، آنگاه در طرف دیگر یک پرنده قرار دارد».

در اینجا چهار سکه وجود دارند که یک پادشاه، یک ملکه، یک گوزن و یک اردک را نشان می‌دهند. کدام یک از سکه ها را باید بچرخانیم تا مشخص شود که این قانون نقض شده است یا نه؟ (دو سکه را انتخاب کنید)

@science4lifee

عقلانیت (قسمت ۲.۱ - یک مسئله‌ی ساده‌ی منطق)

~ استیون پینکر

اگر قرار باشد چیزی در مرکز و هسته عقلانیت باشد، مطمئناً آن چیز باید منطق باشد. نمونه اولیه یک استنتاج عقلی، قیاس است. «اگر الف سپس ب. الف، آنگاه ب». یک مثال ساده را در نظر بگیرید.
فرض کنید در یک طرف سکه‌ای که در کشوری ضرب شده، تصویر یکی از حاکمان برجسته قرار دارد و در طرف دیگر، نمونه ای از گونه های جانوری باشکوه آن کشور نقش بسته است. حال یک قانون سادۀ اگر... آنگاه... را در نظر بگیرید: «اگر در یک روی سکه ای تصویر پادشاه باشد، آنگاه در طرف دیگر یک پرنده قرار دارد». در اینجا چهار سکه وجود دارند که یک پادشاه، یک ملکه، یک گوزن و یک اردک را نشان میدهند. کدام یک از سکه ها را باید بچرخانیم تا مشخص شود که این قانون نقض شده است یا نه؟

لینک

~ رضا یعقوبی

@science4lifee

یه زمان تو بازی‌ GTA از این هواپیماهای شخصی استفاده می‌کردیم. مدل‌های خاصی تولید شده که در حدود ۲۰۰ کیلو وزن دارند (نگران نباشید پایه دارند)، در حدود ۱۰۰۰ متر بالا میرن و سرعتی در حدود ۷۵ کیلومتر بر ساعت و میتونید بین ۳۰ تا ۴۵ دقیقه باهاشون پرواز کنید. البته من همین موارد یادمه و شاید الان بهتر هم شده باشند.

Personal ultralight aircraft Martin Jetpack from the New Zealand company Martin Aircraft with a maximum speed of 74 km / h.

@science4lifee

تاریخ مختصر علم (قسمت هجدهم - عالم ساعت‌وار)

~ ویلیام باینم

انقلاب آمریکا (که جنگ استقلال آمریکا نیز نامیده می‌شود) در سال ۱۷۷۶، انقلاب فرانسه در سال ۱۷۸۹ و انقلاب روسیه در سال ۱۹۱۷ هر یک سریعاً شکل جدیدی از حکومت و نظم اجتماعی تازه ای پدید آوردند. انقلاب نیوتنی نیز چنین کاری کرد. معدود کسانی هستند که درباره انقلاب نیوتنی شنیده باشند، ولی این انقلاب به اندازه همه آن انقلاب‌ها مهم است و با این که نه سال‌ها بلکه دهه‌ها طول کشید تا اثرش پدیدار شود، پیامدهایش بسیار عمیق بودند. انقلاب نیوتنی دنیایی را توصیف می‌کند که در آن زندگی می‌کنیم.
سر آیزاک پس از مرگش در سال ۱۷۲۷ کماکان بر فراز قله علم قرن هجدهم ماند. افراد میخواستند در هر حوزه ای از پژوهش و تحقیق مانند «نیوتن» باشند. آدام اسمیت میخواست نیوتن اقتصاد باشد؛ بعضی ویلیام کالن را نیوتن پزشکی مینامیدند؛ جرمی بنتام کوشید تا نیوتن اصطلاحات سیاسی و اجتماعی شود. همه آنها در جست وجوی یک قانون یا اصل عمومی بودند که رشته‌شان را یکپارچه کند، درست همان طور که گرانش نیوتن عالم را در پیشروی منظم و باشکوهش در گذر فصل‌ها و سال‌ها یکپارچه نگاه می‌داشت. آن چنان که الکساندر پوپ شاعر به شوخی گفت: «طبیعت و قوانین طبیعت، در تاریکی شب نهفته بودند. خداوند گفت نیوتن بیاید! و همه چیز روشن شد.»

لینک

یکی از معروف‌ترین نمایش‌هایی که در اوج شکوفایی ژانر بازی از دهه ۱۹۵۰ تا ۱۹۸۰ از تلویزیون پخش شد «بیا معامله کنیم» بود. مجری این برنامه یعنی مونتی هال، چنان شهرتی یافت که معمایی در حیطهٔ نظریهٔ احتمالات را که تا حدودی براساس محتوای این برنامه شکل گرفته بود به نام او نام گذاری کردند. در این برنامه، یک شرکت کننده با سه در روبه رو می‌شود. پشت یکی از درها، یک ماشین نو و شیک قرار دارد. پشت دو در دیگر دو بز قرار دارند. شرکت کننده دری را انتخاب می کند، مثلاً در شماره ۱، سپس برای ایجاد تعلیق، مونتی یکی از دو در دیگر، مثلاً در شمارهٔ ۳ را باز می‌کند و یک بز را نشان می‌دهد. بازهم برای تعلیق بیشتر، او به شرکت کننده این فرصت را می‌دهد که یا به انتخاب اصلی خود پایبند بماند یا به در باز نشده تغییر مسیر دهد. فرض کنید شما شرکت کننده مسابقه هستید. چه کاری باید انجام دهید؟

(کسانی که از قبل با موضوع آشنا هستند، لطفا پا برهنه وسط نپرند.)

@science4lifee

عقلانیت (قسمت ۳.۱ - یک مسئلهٔ سادهٔ احتمال)

~ استیون پینکر

یکی از معروف‌ترین نمایش‌هایی که در اوج شکوفایی ژانر بازی از دهه ۱۹۵۰ تا ۱۹۸۰ از تلویزیون پخش شد «بیا معامله کنیم» بود. مجری این برنامه یعنی مونتی هال، چنان شهرتی یافت که معمایی در حیطهٔ نظریهٔ احتمالات را که تا حدودی براساس محتوای این برنامه شکل گرفته بود به نام او نام گذاری کردند. در این برنامه، یک شرکت کننده با سه در روبه رو می‌شود. پشت یکی از درها، یک ماشین نو و شیک قرار دارد. پشت دو در دیگر دو بز قرار دارند. شرکت کننده دری را انتخاب می کند، مثلاً در شماره ۱، سپس برای ایجاد تعلیق، مونتی یکی از دو در دیگر، مثلاً در شمارهٔ ۳ را باز می‌کند و یک بز را نشان می‌دهد. بازهم برای تعلیق بیشتر، او به شرکت کننده این فرصت را می‌دهد که یا به انتخاب اصلی خود پایبند بماند یا به در باز نشده تغییر مسیر دهد. فرض کنید شما شرکت کننده مسابقه هستید. چه کاری باید انجام دهید؟
تقریباً همه مکث می‌کنند. آن‌ها تصور می‌کنند که از آنجایی که خودرو به طور تصادفی در پشت یکی از این سه در قرار گرفته و در شمارهٔ ۳ حذف شده، اکنون شانس پنجاه پنجاه وجود دارد که ماشین پشت در ۱ یا ۲ باشد. اگرچه عوض کردن نظر هیچ ضرری ندارد، اما شرکت کنندگان بر این باورند که هیچ فایده ای هم ندارد. بنابراین آنها به دلیل محافظه کاری، غرور یا پیش بینی اینکه پشیمانی ناشی از تغییر اشتباه، گزنده تر از خوشحالی حاصل از انتخاب درست است، همچنان به اولین انتخاب خود پایبند می‌مانند...

لینک

عقلانیت

۱. حیوان چقدر عاقل است؟
◉ ۱.۱ سه مسئله‌ی ساده‌ی ریاضی ◉ ۲.۱ یک مسئله‌ی ساده‌ی منطق ◉ ۳.۱ یک مسئله‌ی ساده‌ی احتمال ◉

از نظر بودریار مهم‌ترین و سرنوشت­ سازترین دگرگونی که در دوره­ٔ اخیر [دوران پست مدرن] رخ داده و جامعه و فرهنگ و همه چیز را دگرگون ساخته است، پیدایش «هایپررئالیتی» یا فراواقعیت است. در هایپر رئالیتی، بخش‌هایی از واقعیت در راستای منافع خاصی، بیش از حد بزرگ و بخش‌هایی از آن، بیش از حد کوچک می‌شود و بنابراین، یک فهم دستکاری شده در راستای منافع خاص عرضه می‌گردد.
ما در جامعه‌ای زندگی می‌کنیم که مهم‌ترین کالا در آن اطلاعات است و ما دائما در حال خرید و مصرف اطلاعات از منابع و مجاری متکثر هستیم. این در حالی‌ست که ما به خود واقعیت و آن رویدادی که در رسانه‌ها گزارش می‌شود دسترسی نداریم، بلکه به اطلاعاتی که آن‌ها در اختیار ما می‌گذارند دسترسی داریم؛ که اغلب توسط آن‌ها مصادره به مطلوب و به شکلی خاص نمایش داده می‌شود. بر این اساس، در این دوران تصاویری شبیه سازی شده از واقعیت خلق می‌شود که واقعیت را همچون سیاهچاله­ٔ عظیمی به سوی خود می­‌کشد و نابود می‌سازد.
این شبیه‌سازی‌ها انقدر زیاد شده‌اند که به تعبیر بودریار «امر واقع به قتل رسیده است» و واقعیت چنان کم‌اهمیت شده که انگار وجود ندارد.

@science4lifee