به گمان من دلیل آخر این است که طالع‌بین‌ها در جلسات خصوصی از روی حالات چهره، رفتارها، زبان بدن و غیره، سرنخ‌هایی در مورد شخصیت مراجعان به دست می‌آورند. به داستان مشهور هانس باهوش توجه کنید؛ اسبی که به نظر می‌رسید توانایی شمردن دارد. مربی‌اش یک تاس می‌انداخت و از او می‌پرسید چه عددی بر روی تاس نمایان شده است. هانس با آرامش دقیقاً به تعداد عدد مورد نظر زمین را با سُم خود لمس می‌کرد و سپس از حرکت باز می‌ایستاد، که این امر موجب حیرت و شگفتی فراوان تماشاگران می‌شد. با این حال، آنچه کمتر مورد توجه قرار می‌گرفت، این بود که مربی درست مانند یک مجسمه سنگی کاملاً بی‌حرکت می‌ایستاد تا زمانی که اسب به تعداد صحیح ضربه بزند؛ سپس چه آگاهانه و چه ناخودآگاه اندکی حرکت می‌کرد و همین حرکت باعث توقف هانس می‌شد. در واقع اسب منبع اصلی پاسخ نبود، بلکه تنها بازتابی از دانش مربی نسبت به پاسخ محسوب می‌شد. انسان‌ها نیز اغلب به طور ناخواسته نقش مربی را برای طالع‌بینان ایفا می‌کنند؛ طالع‌بینانی که درست مانند هانس نیازهای مراجعان خود را بازتاب می‌دهند.

~ جان آلن پائولوس
@science4lifee

بهترین پادزهر برای طالع‌بینی و به طور کلی برای شبه‌علم، همان‌طور که کارل سیگن نوشته؛ علم واقعی است؛ علمی که شگفتی‌هایش به همان اندازه حیرت‌انگیز هستند، اما فضیلت افزودهٔ احتمالاً واقعی بودن را نیز به همراه دارند. در نهایت، آنچه یک پدیده را به شبه‌علم تبدیل می‌کند، غیرمنطقی بودنِ نتایج آن نیست؛ بلکه حدس‌های تصادفیِ موفقیت‌آمیز، اقبال مساعد، فرضیه‌های نامعمول، و حتی اندکی زودباوری در ابتدای کار، همگی در علم واقعی نیز نقش ایفا می‌کنند. شبه‌علم‌ها در جایی دچار شکست می‌شوند که نتایج خود را به بوته‌ی آزمایش نمی‌گذارند و آن‌ها را به شیوه‌ای منسجم با دیگر گزاره‌هایی که در برابر بررسی دقیق تاب آورده‌اند، پیوند نمی‌دهند. برای من دشوار است که تصور کنم، برای مثال شرلی مک‌لین واقعیت پدیده‌ای که ظاهراً فراطبیعی به نظر می‌رسد، مانند کانال‌کشی در حالت خلسه را صرفاً به این دلیل رد کند که شواهد کافی برای اثبات آن وجود ندارد یا توضیح جایگزین بهتری برای آن ارائه شده است.

~ جان آلن پائولوس
@science4lifee

مسواک زدن

لینک
@science4lifee

دلیل اصلی رواج ادعاهای شبه‌علمی در حوزه پزشکی به ماهیت این رشته بازمی‌گردد. به بیان دقیق‌تر غالب بیماری‌ها و عوارض پزشکی را می‌توان در سه دسته کلی جای داد: (الف) دسته‌ای که بهبودی خودبه‌خودی دارند؛ (ب) دسته‌ای که ذاتاً خود-محدودشونده هستند و دوره مشخصی را طی می‌کنند؛ و (ج) دسته‌ای که حتی در صورت وخامت و مرگ‌آور بودن، به ندرت از یک مسیر کاملاً نزولی و خطی پیروی می‌کنند. در هر یک از این سناریوها، انجام هرگونه «مداخله درمانی»، فارغ از میزان بی‌ارزش بودن آن مداخله، می‌تواند به شکل گمراه‌کننده‌ای «موثر» تلقی شود.

این مسئله زمانی واضح‌تر می‌شود که شما از منظر یک متخصص آگاه به طب فریبکارانه به موضوع نگاه کنید. برای سوءاستفاده از نوسانات طبیعی هر بیماری (و همچنین اثر دارونما)، بهترین زمان برای شروع درمان بی‌ارزش‌تان وقتی است که حال بیمار رو به وخامت می‌رود. به این ترتیب، هر نتیجه‌ای که حاصل شود را به راحتی می‌توان به مداخله‌ی فوق‌العاده و احتمالاً گران‌قیمت شما نسبت داد. اگر بیمار بهبود پیدا کند، شما آن را به حساب خود می‌گذارید؛ اگر وضعیتش ثابت بماند، ادعا می‌کنید که درمان شما جلوی بدتر شدن او را گرفته است. در مقابل، اگر حال بیمار وخیم‌تر شود، می‌گویید دوز یا شدت درمان کافی نبوده؛ و اگر بیمار فوت کند، تقصیر را به گردن خودش می‌اندازید که خیلی دیر به شما مراجعه کرده است.

به هر حال، موارد انگشت‌شماری که در آن‌ها مداخله‌ی شما با موفقیت همراه باشد، احتمالاً در خاطره‌ها باقی خواهند ماند (به ویژه اگر بیماری مورد نظر خود-محدودشونده باشد، که در این صورت تعدادشان هم کم نخواهد بود)، در حالی که اکثریت قریب به اتفاق شکست‌ها به دست فراموشی سپرده و نادیده گرفته می‌شوند. عامل شانس، تنوع و احتمالات فراوانی را ایجاد می‌کند که می‌تواند توجیهی برای موفقیت‌های پراکنده‌ای باشد که تقریباً در هر نوع درمانی مشاهده می‌شود؛ در واقع اگر اصلاً هیچ «درمان معجزه‌آسایی» وجود نداشت، آن وقت جای تعجب بود.

بخش عمده‌ی مطالب بالا در مورد شفادهندگان مذهبی، جراحان روح و طیف متنوعی از دیگر مدعیان درمان از پزشکان هومیوپات گرفته تا مبلغان تلویزیونی نیز قابل تعمیم است. برجستگی و نفوذ این دست افراد در جامعه خود استدلالی قاطع بر ضرورت تزریق و نهادینه‌سازی شک‌گرایی سالم در نظام آموزشی مدارس ما محسوب می‌شود؛ حالت ذهنی که به طور کلی با ریاضی‌نابلدی در تضاد و ناسازگاری است. (با این وجود، تأکید می‌شود که منظور من از اتخاذ این نگرش تحقیرآمیز نسبت به این شارلاتان‌ها، به هیچ وجه ترویج نوعی علم‌باوری جزم‌اندیشانه و انعطاف‌ناپذیر یا نوعی بیخدایی سطحی و ساده‌لوحانه نیست. به تعبیر شاعر شهیر هوارد نمروف، مسیر طولانی از اعتراف به الوهیت تا ابراز ندانم‌گرایی و سپس رسیدن به نقطه‌ی انکار مطلق وجود دارد و در این گستره‌ی وسیع، فضای کافی برای افراد منطقی فراهم است تا احساس آسودگی و آرامش داشته باشند.)

~ جان آلن پائولوس
@science4lifee

...عددشناسی سنتی کهن است که در بسیاری از تمدن‌های باستانی و قرون وسطایی ریشه داشته و مبتنی بر اختصاص دادن ارزش‌های عددی به حروف و سپس تفسیر معانی از برابری عددی میان کلمات و عبارات مختلف است.
ارزش‌ عددی حروف تشکیل‌دهنده‌ی واژه عبری «عشق» (ahavah) به عدد ۱۳ می‌رسد، و جالب اینجاست که همین عدد حاصل جمع ارزش‌های عددی حروف کلمه «یک» (ehad) نیز هست. از آنجا که «یک» در اینجا به معنای «خدای یگانه» در نظر گرفته می‌شود، این هم‌ارزی میان دو واژه از نظر بسیاری معنادار تلقی می‌شد. علاوه بر این مجموع این دو عدد یعنی ۲۶، که با ارزش عددی نام مقدس «یهوه»، نام دیگر خداوند برابر است نیز بر اهمیت این موضوع می‌افزود.
عدد ۲۶ به دلایل دیگری نیز اهمیت داشت: در بند ۲۶ از فصل اول کتاب پیدایش خداوند می‌فرماید: «انسان را به شکل خودمان بسازیم». همچنین بین حضرت آدم و حضرت موسی ۲۶ نسل فاصله بود و تفاوت بین ارزش عددی نام آدم (۴۵) و حوا (۱۹) نیز برابر با ۲۶ است.
خاخام‌ها و کابالا‌دانان که به عددشناسی (gematria) می‌پرداختند، از روش‌های گوناگون دیگری نیز بهره می‌بردند. گاهی اوقات آن‌ها توان‌های عدد ۱۰ را نادیده می‌گرفتند، به این صورت که عدد ۱۰ را معادل ۱، عدد ۲۰ را معادل ۲ و به همین ترتیب در نظر می‌گرفتند. بنابراین از آنجا که حرف اول نام «یهوه» ارزش ۱۰ را به خود اختصاص داده بود، در صورت لزوم می‌توانست ارزش ۱ را نیز داشته باشد. با این رویکرد ارزش عددی نام «یهوه» با عدد ۱۷، یعنی معادل عددی کلمه «خوب» (tov) برابر می‌شد. در برخی موارد دیگر آن‌ها مربع ارزش‌های عددی حروف را محاسبه می‌کردند. در این حالت ارزش عددی «یهوه» به ۱۸۶ می‌رسید که با ارزش عددی کلمه «مکان» (Maqom) که روشی دیگر برای اشاره به خداوند است، یکسان بود.
یونانیان نیز از دیرباز به عددشناسی (isopsephia) علاقه‌مند بودند. این علاقه هم در دوران باستان و با ظهور عرفان عددی منسوب به فیثاغورس و پیروان مکتبش و هم به ویژه پس از رواج مسیحیت به اوج خود رسید. در این نظام فکری واژه یونانی «خدا» (Theos) دارای ارزش عددی ۲۸۴ بود و جالب آنکه کلمات «مقدس» و «خوب» نیز دقیقاً همین ارزش را داشتند. ارزش عددی حروف آلفا و امگا که نمادهای آغاز و پایان در زبان یونانی هستند عدد ۸۰۱ بود که با ارزش عددی کلمه «کبوتر» (peristera) برابر بود و به عنوان تاییدی عرفانی بر آموزه مسیحی تثلیث (پدر، پسر، روح القدس) در نظر گرفته می‌شد. همچنین، گنوسی‌های یونانی دریافتند که واژه یونانی «رود نیل» دارای ارزش عددی ۳۶۵ است که به طور نمادین بر ماهیت سالانه و دوره‌ای طغیان‌های این رودخانه دلالت می‌کرد.
عرفای مسیحی انرژی زیادی را صرف کشف رمز عدد ۶۶۶ کردند که به گفته یوحنای رسول نشانگر «آخرالزمان» یعنی دجال است. با این حال روش مورد استفاده برای اختصاص اعداد به حروف مشخص نشده است و از این رو به طور کامل معلوم نیست که این عدد به چه کسی اشاره دارد. نام «سزار نرو» اولین امپراتور روم که مسیحیان را مورد آزار و اذیت قرار داد، در سیستم اعداد عبری معادل عدد ۶۶۶ بود، همانند کلمه «لاتین‌ها» در سیستم اعداد یونانی. این عدد اغلب در خدمت اهداف ایدئولوژیک به کار رفته است: یک نویسنده کاتولیک در قرن شانزدهم کتابی نوشت که در آن استدلال کرده بود که مارتین لوتر دجال است، زیرا در سیستم اعداد لاتین نام او ارزش ۶۶۶ را داشت. دیری نپایید که برخی از پیروان لوتر پاسخ دادند که عبارت «جانشین پسر خدا» که بر روی تاج پاپ نقش بسته است، اگر حروف آن را با اعداد رومی معادل‌سازی کنیم، مجموعاً به عدد ۶۶۶ می‌رسد. به تازگی نیز جناح راست افراطی بنیادگرا به این نکته اشاره کرده است که هر یک از کلمات نام «رونالد ویلسون رئیگان» از شش حرف تشکیل شده است.
نمونه‌های مشابهی از کاربرد عددشناسی در میان مسلمانان نیز قابل ارائه است. این گونه تفسیرهای عددی (چه در سنت یهودی، یونانی، مسیحی و چه اسلامی) نه تنها برای تأیید عرفانی آموزه‌های دینی، بلکه در زمینه پیشگویی، تعبیر خواب، فال‌گیری با اعداد و غیره نیز به کار می‌رفتند. اغلب ین اعمال مورد مخالفت روحانیون ارتدوکس قرار می‌گرفتند، اما در میان مردم عادی از محبوبیت زیادی برخوردار بودند...

~ جان آلن پائولوس
@science4lifee

🆑 #مقاله تحقیقی
ارزیابی و نقد نظریۀ اعجاز عددی قرآن

منصور پهلوان استاد دانشگاه تهران،
سعید شفیعی دانشجوی دکتری دانشگاه تهران
دو فصــــلنامه پژوهشــــهای قــــرآن و حــــدیث، دفتــــر ۱ ،پــــاییز و زمســــتان ۱۳۸۸ ، صــــفحه ۵۷
@FarazTed

نخستین خاطره‌ای که از تمایل به ریاضی‌دان شدن به یاد دارم مربوط به سن ده سالگی است، زمانی که محاسبه کردم میانگین ران مجاز (ERA) یک پرتاب‌کننده‌ی تعویضی خاص برای تیم «میلواکی بریوز» در آن زمان ۱۳۵ بود. (توضیح برای علاقه‌مندان به بیسبال: او اجازه داد پنج ران به ثمر برسد و تنها یک توپ‌زن را حذف کرد.) با تأثیرپذیری از این ERA فوق‌العاده نامطلوب، با تردید موضوع را به اطلاع معلم خود رساندم و او از من خواست تا این واقعیت را برای کلاس توضیح دهم. من که فردی بسیار خجالتی بودم، این کار را با صدایی لرزان و چهره‌ای برافروخته انجام دادم. پس از اتمام توضیحاتم، معلم اعلام کرد که محاسبات من کاملاً اشتباه است و باید سر جای خود بنشینم. او با لحنی قاطعانه اظهار داشت که ERAها هرگز نمی‌توانند از ۲۷ بالاتر باشند.

در پایان فصل، روزنامه «میلواکی ژورنال» میانگین عملکرد تمامی بازیکنان لیگ برتر را منتشر نمود و از آنجا که این پرتاب‌کننده دیگر به میدان نرفته بود، ERA او همان ۱۳۵ باقی ماند، همان‌گونه که من محاسبه کرده بودم. به خاطر دارم که در آن زمان ریاضیات را نوعی محافظ قادرمطلق تصور می‌نمودم. شما می‌توانستید حقایقی را به افراد اثبات کنید و آنان ناگزیر به پذیرش آن بودند، خواه از شما خوششان می‌آمد یا خیر. بنابراین در حالی که هنوز از تحقیری که شده بودم آزرده‌خاطر بودم، روزنامه را برداشته و به منظور نشان دادن به معلم به کلاس بردم. او نگاهی ناخوشایند به من افکند و مجدداً از من خواست که بنشینم. ظاهراً برداشت او از یک آموزش مطلوب، اطمینان حاصل نمودن از این امر بود که همگان در جای خود مستقر باقی بمانند.

~ جان آلن پائولوس
@science4lifee

اگر ریاضیات مهم باشد (که حتماً هم هست)، پس آموزش ریاضی هم اهمیت دارد. ریاضیدان‌هایی که فکر می‌کنند خیلی بزرگ‌تر از آن هستند که بیایند و علم‌شان را با بقیه مردم قسمت کنند، یک جورهایی مثل همان ثروتمندانی هستند که هیچ پولی به خیریه نمی‌دهند. با توجه به اینکه خیلی از ریاضیدان‌ها حقوق زیادی نمی‌گیرند، شاید بشود این دو تا مشکل را حل کرد اگر آن میلیونرها از ریاضیدان‌هایی که برای مردم عادی می‌نویسند، حمایت کنند. (همین الان به فکرم رسید.)

~ جان آلن پائولوس
@science4lifee

یکی از دلایلی که ریاضیدانان برای عدم نگارش برای عموم مردم عنوان می‌کنند، ماهیت پیچیده و تخصصی کارشان است. البته این ادعا تا حدودی صحیح است، اما مارتین گاردنر، داگلاس هافستادر و ریموند اسمالیان نمونه‌های بارز نقض این ادعا هستند. در حقیقت برخی از ایده‌های مطرح شده در این کتاب کاملاً پیشرفته‌اند، اما پیش‌زمینه‌های ریاضی مورد نیاز برای فهم آن‌ها بسیار اندک است: مقداری آشنایی با حساب و درک مفاهیم کسر، عدد اعشاری و درصد. تقریباً همواره امکان ارائه یک گزارش جذاب و از نظر علمی دقیق از هر حوزه‌ای وجود دارد، آن هم با استفاده از کمترین میزان اصطلاحات فنی. با این وجود، این کار به ندرت صورت می‌گیرد، زیرا اکثر گروه‌های خاص (از جمله ریاضیدانان) گرایش دارند که در پس پرده‌ای از ابهام پنهان شوند و تنها با هم‌مسلکان خود ارتباط برقرار کنند.

~ جان آلن پائولوس
@science4lifee

با وجود اینکه ممکن است به نظر برسد ریاضی‌نابلدی ارتباطی با مشکلات و دغدغه‌های اساسی این افراد – نظیر پول، مسائل جنسی، خانواده و دوستان – ندارد، اما به طور مستقیم و به طرق گوناگون بر آن‌ها (و بر همه‌ی ما) اثر می‌گذارد. برای نمونه اگر در یکی از شب‌های تابستان در خیابان اصلی یک شهر ساحلی قدم بزنید و شاهد افراد شاد و خندانی باشید که دست در دست هم بستنی می‌خورند و با یکدیگر صحبت می‌کنند، به سادگی ممکن است این تصور در شما شکل بگیرد که دیگران از شما شادتر، مهربان‌تر و موفق‌تر هستند و در نتیجه بی‌دلیل دچار احساس ناامیدی شوید.

~ جان آلن پائولوس
@science4lifee

جودی سی و سه سال دارد، مجرد و فردی بسیار با اعتماد به نفس است. با معدل الف از دانشگاه فارغ‌التحصیل شده، رشته‌ی علوم سیاسی را در دانشگاه خوانده و به طور جدی در فعالیت‌های اجتماعی دانشگاه، به ویژه در زمینه‌های مبارزه با تبعیض و مسائل ضد هسته‌ای مشارکت داشته است. کدام گزاره احتمال وقوع بیشتری دارد؟
(الف) جودی کارمند بانک است.
(ب) جودی کارمند بانک است و در جنبش فمینیستی نیز فعال است.

پاسخ به سوال که برای بعضی‌ها شاید عجیب باشد، این است که (الف) بیشتر احتمال دارد تا (ب)، چون یک جمله تکی همیشه احتمالش بیشتر از وقتی است که دو تا جمله را با هم بگوییم. اینکه من وقتی این سکه را می‌اندازم خط بیاید، احتمالش بیشتر از این است که وقتی این سکه را می‌اندازم خط بیاید و وقتی آن تاس را می‌اندازم عدد ۶ بیاید. اگر ما هیچ مدرک مستقیم یا دلیل علمی برای یک داستان نداشته باشیم، می‌بینیم که جزئیات و واضح بودن داستان با احتمال درست بودنش رابطه عکس دارد؛ هرچه جزئیات یک داستان بیشتر و واضح‌تر باشد، احتمال اینکه آن داستان صحت داشته باشد کمتر است.

~ جان آلن پائولوس
@science4lifee

تورسکی و کانمن در کتاب جذاب خود با عنوان «قضاوت در شرایط عدم قطعیت» گونه‌ی متفاوتی از ریاضی‌نابلدی ظاهراً غیرعقلانی را شرح می‌دهند که مشخصه‌ی بسیاری از مهم‌ترین تصمیمات ما است. آن‌ها از مردم سوال زیر را می‌پرسند: تصور کنید شما یک ژنرال هستید که توسط یک نیروی دشمن بزرگ و قدرتمند محاصره شده‌اید؛ این دشمن قصد دارد ارتش ۶۰۰ نفری شما را نابود کند، مگر اینکه شما یکی از دو مسیر فرار موجود را انتخاب کنید. افسران اطلاعاتی شما توضیح می‌دهند که اگر مسیر اول را انتخاب کنید، ۲۰۰ سرباز را نجات خواهید داد، در حالی که اگر مسیر دوم را برگزینید ۱/۳ احتمال دارد که همه‌ی ۶۰۰ نفر سالم برسند و ۲/۳ احتمال دارد که هیچ‌کس نجات نیابد. شما کدام مسیر را انتخاب می‌کنید؟
اکثر افراد (سه نفر از هر چهار نفر) مسیر اول را انتخاب می‌کنند، زیرا از این طریق می‌توان به طور قطع جان ۲۰۰ نفر را نجات داد، حال آنکه ۲/۳ احتمال دارد که مسیر دوم حتی به مرگ افراد بیشتری منجر شود.

تا اینجای کار خوب پیش رفتیم. اما سوال زیر را در نظر بگیرید: مجدداً شما یک ژنرال هستید که باید بین دو مسیر فرار تصمیم بگیرید. به شما اطلاع داده می‌شود که اگر مسیر اول را انتخاب کنید، ۴۰۰ نفر از سربازان‌تان جان خود را از دست خواهند داد. اگر مسیر دوم را برگزینید ۱/۳ احتمال دارد که هیچ‌یک از سربازان‌تان نمیرند و ۲/۳ احتمال دارد که تمام ۶۰۰ نفرشان کشته شوند. شما کدام مسیر را انتخاب می‌کنید؟
اکثر افراد (چهار نفر از هر پنج نفر) که با این انتخاب مواجه می‌شوند، گزینه دوم را ترجیح می‌دهند، زیرا استدلال می‌کنند که مسیر اول به مرگ ۴۰۰ سرباز منجر خواهد شد، در حالی که حداقل ۱/۳ احتمال وجود دارد که اگر مسیر دوم را انتخاب کنند، همه به سلامت از مهلکه بگریزند.
البته این دو پرسش دقیقاً یکسان هستند و تفاوت در پاسخ‌ها ناشی از نحوه‌ی بیان پرسش است، چه بر اساس تعداد جان‌های نجات یافته مطرح شود و چه بر اساس تعداد جان‌های از دست رفته.

~ جان آلن پائولوس
@science4lifee

نوشتن درباره‌ی اعداد و فردیت مرا به یاد شرکت‌هایی می‌اندازد که با دریافت ۳۵ دلار یک ستاره را به نام هر کسی ثبت می‌کنند. این شرکت‌ها برای آنکه ظاهری رسمی به خود بگیرند، نام‌ها را در کتاب‌هایی ثبت می‌کنند که در کتابخانه‌ی کنگره به ثبت رسیده‌اند. معمولاً این شرکت‌ها در حوالی روز ولنتاین تبلیغات می‌کنند و با توجه به سابقه‌شان احتمالاً کسب و کار نسبتاً خوبی دارند. یک ایده‌ی تجاری مشابه و به همان اندازه احمقانه که به ذهنم رسید این بود که با دریافت ۳۵ دلار یک عدد را به طور «رسمی» به هر فردی اختصاص دهم. گواهی برای مشترکین ارسال می‌شد و کتابی شامل نام آن‌ها و اعداد کیهانی‌شان در کتابخانه‌ی کنگره ثبت می‌گردید. حتی می‌توانست یک سیستم قیمت‌گذاری پلکانی هم وجود داشته باشد، به این صورت که اعداد کامل با قیمت بیشتری به فروش برسند و قیمت اعداد اول از اعداد مرکب غیرکامل بیشتر باشد و غیره. من با فروش اعداد ثروتمند می‌شدم.

~ جان آلن پائولوس
@science4lifee

امیدوارم مثل بهار دل‌های ما نیز سرشار از امید به تغییر و روزهای بهتر شود. میدانم که سال سختی را پشت سر گذاشتیم و شرایط کنونی هم شایسته مردم ما نیست. اما نوروز نماد نو شدن و فرصتی برای نگاهی نو به زندگی و تلاش برای ساختن آینده‌ای روشن‌تر است. بیایید با تکیه بر علم و خرد، باورهای نادرست را کنار بگذاریم و برای ایرانی آبادتر و عادلانه‌تر گام برداریم. نوروزتان مبارک 🌻

@science4lifee

استدلال فودور در دفاع از فطری‌باوری زبانی

~ مجید امینی

برتراند راسل یکی از تاثیرگذارترین فیلسوفان قرن بیستم، گفته مشهوری دارد به این مضمون که «چگونه است که انسانها با وجود آن که تماس‌هایشان با جهان اینقدر مختصر و شخصی و محدود است میتوانند این اندازه که می‌بینیم دانش داشته باشند؟» (به نقل از چامسکی xxv). این همان مسئله ای است که راسل با عنوان «مسئله افلاطون» مطرح کرده است: «چگونه ممکن است این اندازه بدانیم در حالی که شواهدی که در اختیار داریم این اندازه محدود است» (چامسکی xxv). میرن کاپنیک نیز به همین سیاق راسل درباره زبان اینگونه اظهار نظر می‌کند: «یکی از معماها درباره زبان این واقعیت است که کودکان در هنگام تولد سخن نمی‌گویند، اما در دو سالگی از زبان استفاده می‌کنند و وقتی که به چهار سالگی می‌رسند کاملاً به زبان مسلطند. چگونه از پس این شاهکار حیرت انگیز بر می آیند؟» (گاپنیک ۳).
به لحاظ تاریخی، تکلم انسان به زبان را با دو تشبیه متضاد و رقیب توضیح داده‌اند. از سویی جان لاک در اثر کلاسیک خود جستاری درباره فهم بشر (۱۶۸۹) این عقیده را مطرح میکند که ذهن کودک همچون «لوحی سفید» یا tabula rasa است که انطباعات تجربی را منفعلانه می‌پذیرد و در به کارگیری زبان مهارت می یابد. اصولاً در زمان تولد ذهن فاقد هرگونه فهم است و بنابراین احساس‌ها و تجربه نشانه های زبانی را بر این لوح سفید حک می کنند. اما در مقابل گوتفرید لایبنیتس در اثر خود با نام جستارهایی نو در باب فهم بشر (۱۷۰۳)، آشکارا به انتقاد از دیدگاه لاکی می پردازد که یادگیری زبان را به علامت‌گذاری روی لوحی سفید تشبیه می‌کند و خود در دفاع از این مدعا استدلال می آورد که ذهن نوزاد شبیه قطعه ای سنگ مرمر رگه دار است که ساختار درونی مشخصی دارد و تجربه فقط به صورت‌ها و الگوهای از پیش معینی می‌تواند آن را بتراشد. مطابق دیدگاه لایب نیتسی، امکانات مفهومی ذهن فطری و از پیش شکل یافته است و احساس‌ها و تجربیات فقط می‌توانند موقعیت یادگیری زبان را فراهم سازند.
جری فودور یکی از برجسته‌ترین فیلسوفان معاصر در خط مقدم دفاع از فطری بودن زبان است و برای این منظور چند استدلال تأثیر گذار اقامه نموده که از حیث ماهیت چندان تجربی به شمار نمی‌آیند و جهت گیری ای بیشتر انتزاعی دارند. فودور به طریق ذیل میکوشد از وجود معرفت فطری نه فقط به مقولات نحوی و ساختار زبان، بلکه همچنین به واژه های درونی دفاع کند:
یادگیری یک زبان (و البته از جمله زبان اول) مستلزم یادگیری معنای محمول‌های آن زبان است. یادگیری معنای محمول‌های یک زبان مستلزم یادگیری شیوه تعیین مجموعه‌ی مصادیق این محمول‌هاست. یادگیری شیوه ای برای تعیین مجموعه‌ی مصادیق محمول‌ها مستلزم یادگیری قواعد خاصی است (یعنی قواعد صدق). اما نمی‌توان یاد گرفت که مثلاً P ذیل R قرار می‌گیرد مگر آنکه زبانی داشته باشیم که در آن P و R را بتوان بازنمایی کرد. پس کسی نمی تواند زبان بیاموزد مگر آنکه زبانی داشته باشد . ( فودور ۶۳-۶۴ )
از مقدمه نخست میتوان دو برداشت داشت، زیرا ابهامی در آن هست .
جمله ای را مبهم میگوییم اگر دست کم آن را به دو شیوه متفاوت بتوان خواند. در مورد استدلال فودور، از مقدمه اول میتوان برداشتی قوی یا ضعیف داشت، در نتیجه این دو خوانش را می توان در نظر گرفت:
( ۱ ) خوانش قوی: قاعده R وجود دارد به طوری که شخص زبان L را فقط در صورتی می آموزد که R را آموخته باشد.
( ۲ ) خوانش ضعیف: شخص زبان L را می آموزد فقط اگر قاعده R وجود داشته باشد به طوری که آن شخص R را آموخته باشد.
خوانش‌های مختلف مقدمه نخست را میتوان با استفاده از نماد سور وجودی در منطق جدید - یعنی RE به جای وجود دارد R- به این شکل نمایش داد:
۱.
R (one learns L only if one learns R)E
۲.
One learns L only if ∃R (one learns R)
اما نکته مهمی که باید به آن توجه کرد این است که فودور برای حفظ استدلال خود در دفاع از فطری‌باوری به خوانش قوی نیاز دارد. خوانش ضعیف فقط مستلزم آن است که دانستن زبان را صرفاً نوعی توانایی استفاده از زبان بدانیم، یعنی نوعی توانایی برای پیروی از برخی قواعد. اما چنین دیدگاهی برای دفاع از برداشت فطری‌باورانه از زبان کافی نیست. بنابراین خوانش ضعیف از مقدمه نخست استدلال را نامعتبر می‌سازد، مگر این که بتوانیم نشان دهیم که برداشت از زبان به عنوان توانایی [پیروی از برخی قواعد خاص] ناموجه است.
مقدمه دوم هم تعابیر مختلفی می‌پذیرد. از جمله از این حیث که در تشخیص یک الگوی رفتاری، باید میان (۱) پیروی از قاعده و (۲) همخوانی با قاعده تمایز قائل شد. به عنوان نمونه، اگرچه گیاه رفتاری منظم نشان می‌دهد، اما بیانگر

یک قاعده نیست. یعنی رفتار درخت با قاعده‌ای همخوانی دارد، اما از آن پیروی نمی‌کند. بنابراین در مورد زبان هم می‌توان این ادعا را مطرح کرد که اگرچه الگوی تکلم کودک با قاعده خاصی همخوانی دارد، اما نمی‌توان نتیجه گرفت که از آن قاعده پیروی می‌کند. چنین نتیجه‌ای نیازمند دلایل بیشتر است.
اما آن چه می‌تواند برای استدلال خطرناک تر باشد ابهام در خود این مقدمه است. باز هم این جا دو خوانش ممکن وجود دارد:
(آ) خوانش قوی: یادگیری یک قاعده نیازمند توانایی پیشین برای بازنمایی آن است.
(ب) خوانش ضعیف: اگر کسی قاعده‌ای را آموخته باشد، باید بتواند آن را بازنمایی کند.
مسئله این جاست که گرچه خوانش ضعیف معقول و موجه به نظر می‌آید، اما خوانش قوی را نمی‌توان از آن نتیجه گرفت. به بیان دیگر، کسی می‌تواند به خوانش ضعیف معتقد باشد بدون این که خوانش قوی را قبول داشته باشد و مقدمه لازم برای استدلال فطری باورانه باید به معنای قوی باشد. در این جا هم اگر فودور بخواهد بر خوانش قوی از این مقدمه پافشاری کند، لازم است که استدلال دیگری برای رد خوانش ضعیف از مقدمه دومش ارائه دهد.
مقدمه سوم هم نیازمند تصریح بیشتر، به ویژه درباره برداشتی است که از مفهوم زبان دارد. زیرا اگر تعبیر وسیعی از مفهوم زبان داشته باشیم، آنگاه ادعای طرح شده با خطر سقوط تا حد چیزی پیش پا افتاده مواجه است، به این معنا که چنان کلی خواهد بود که هیچ کس معترض آن نخواهد شد. اما در این صورت، قوت کافی برای دفاع از فطری‌باوری در باب زبان را نخواهد داشت. اما زبان در نظر فودور مفهومی بسیار اساسی است و او درک بسیار مفصل و پیچیده‌ای از آن دارد. بنابراین فودور در دفاع از مقدمه سومش به تعدادی استدلال دیگر متوسل می‌شود، از جمله به این دیدگاه مناقشه‌برانگیز استناد می‌کند که مدعی است یادگیری غیرممکن است تا بتواند از ادعای خودش درباره فطری باوری زبانی دفاع کند.
(ف ۱) اگر کسی بخواهد زبانی را یاد بگیرد، آنگاه باید قاعده‌ای را بیاموزد.
(ف ۲) اگر کسی بخواهد قاعده‌ای را بیاموزد، آنگاه باید بتواند قاعده‌ای را بازنمایی کند.
(ف۳) اگر کسی بخواهد زبانی را یاد بگیرد، آنگاه باید بتواند قاعده‌ای را بازنمایی کند (قیاس فرضی، (ف ۱)، (ف ۲)).
(ف ۴) اگر کسی بتواند قاعده‌ای را بازنمایی کند، آنگاه باید از پیش زبانی را بداند.
(ح ۱) اگر کسی بخواهد زبانی را یاد بگیرد، آنگاه لازم است که از پیش زبانی را بداند (قیاس فرضی، (ف ۳)، (ف ۴)).

@science4lifee

5 نکته مهمی که باید در مورد روش آگاهی از باروری بدانید

via www.apollohospitals.com