... این حقیقت بدیهی که انسان با خواندن یاد می‌گیرد بخواند و با نوشتن یاد می‌گیرد بنویسد، به حل مسائل ریاضی (و حتی ساختن اثبات‌های ریاضی) تعمیم پیدا می‌کند. ...

~ پاولوس

همیشه از تبلیغات بانک‌هایی که از خدمات مختص‌به‌فردشان تعریف می‌کنند، خنده‌ام می‌گیرد. خدماتی که در نهایت به یک صندوقدار کم‌تجربه و با دستمزد پایین ختم می‌شود که «صبح بخیر» می‌گوید و بعد بلافاصله تراکنشتان را خراب می‌کند. ترجیح می‌دهم به دستگاهی مراجعه کنم که مرا با یک رمز شناسایی کند، اما یک تیم برنامه‌نویسی نرم‌افزار ماه‌ها با دقت روی عملکردش کار کرده‌ باشند.

~ جان آلن پاولوس

در اتاق مطالعه‌ی پدربزرگم، یکپارچه کتاب بود. هر گوشه‌اش را که نگاه می‌کردی، کتاب بود که روی هم تلنبار شده بود. دست به گرد و خاکشان هم نمی‌شد زد، مگر سالی یک بار آن هم درست قبل از اینکه مدرسه‌ها در مهرماه باز شوند. با اینکه آن موقع‌ها هنوز سواد خواندنشان را نداشتم، اما یک جور خاصی برای این «سنگ‌های استوار» احترام قائل بودم. فرقی هم نمی‌کرد صاف و صوف توی قفسه ایستاده باشند یا کج و کوله، مثل آجرهای دیوار به هم چسبیده باشند یا با فاصله از هم چیده شده باشند. ته دلم احساس می‌کردم که موفقیت و سربلندی خانواده‌ی ما به همین کتاب‌ها بند است. همه‌شان در نظرم یک جور بودند... برای اینکه دستی به غبارشان بکشم و تیمن و تبرکی کرده باشم، یواشکی و دور از چشم‌ها لمسشان می‌کردم، اما راستش را بخواهید، هیچ نمی‌دانستم با این همه کتاب چه باید بکنم، و هر روز انگار در مراسمی شرکت می‌کردم که از رمز و رازش سر در نمی‌آوردم و معنایش را نمی‌فهمیدم.

~ ژان پل سارتر

Sartre, Jean-Paul. Words. Translated by Bernard Frechtman. New York: George Braziller, 1964.

چون چند بار به این موضوع پرداختم، الگوریتم اینستا مدام از این پست ها برام میاره، و افرادی رو میبینم که هی درباره نسل جدید مطلب مینویسند. از بس کامنت گذاشتم که این بچه ها نتیجه کفتارهایی همچون شما هستند، خسته شدم.
یعنی یجوری خودشون رو بدون مسئولیت معرفی میکنند انگار بچه ها از زیر بوته میان بیرون، یا شایدم لک لک ها میارنشون.

دومین توضیحی که رادلت برای آن همگرایی بزرگ و پیشرفت کشورها می‌دهد، برمی‌گردد به مسئله‌ٔ رهبری. مائو در چین، بلایی بدتر از کمونیسم سر مردم آورد. او یک آدم خودشیفته‌ٔ دمدمی‌مزاج بود که هی طرح‌های عجیب و غریب و از سر شکم‌سیری روی سر مملکت خراب می‌کرد. نمونه‌اش همان جهش بزرگ به پیش (با آن کمون‌های اشتراکی بی‌قواره‌اش، کوره‌های ذوب فلز خانگی و به دردنخورش، و روش‌های کشاورزی من‌درآوردی و مسخره‌اش) و انقلاب فرهنگی (که جوان‌ها را تبدیل کرد به یک مشت لات و چماق‌دار که به جان معلم و مدیر و حتی نوه‌ و نتیجه‌های «دهقان‌های پولدار» قدیمی افتاده بودند و روزگارشان را سیاه کرده بودند). در آن دهه‌های پر از رکود و بدبختی، از ۱۹۷۰ تا اوایل دهه‌ٔ ۹۰، خیلی از کشورهای در حال توسعه‌ٔ دیگر هم گیر یک سری دیکتاتور روانی و قلدرمآب افتاده بودند که فقط به فکر برنامه‌های ایدئولوژیک، مذهبی، قبیله‌ای، یا توهم توطئه‌ٔ خودشان بودند، یا می‌خواستند هر طور شده خودشان را بزرگ و قدرتمند کنند، و اصلاً عین خیالشان هم نبود که باید فکری به حال زندگی و رفاه مردمشان بکنند. این‌ها هم بسته به اینکه با کمونیست‌ها می‌ساختند یا با آمریکایی‌ها، یکی از این دو ابرقدرت پشتشان را می‌گرفت و حمایتشان می‌کرد، با همان منطق معروف که «شاید او فرد نامطلوب و نابکاری باشد، اما فرد نامطلوب و نابکار وابسته به ما و در خدمت منافع ماست». اما از دهه‌ٔ ۱۹۹۰ و ۲۰۰۰ به بعد، اوضاع یکم فرق کرد. دموکراسی در خیلی جاها گسترش پیدا کرد و سروکله‌ٔ رهبرهای عاقل‌تر، بافکرتر و انسان‌دوست‌تر هم پیدا شد – نه فقط آدم‌های خیلی معروفی مثل نلسون ماندلا و کورازون آکینو و الن جانسون سیرلیف که رئیس‌جمهور و نخست‌وزیر بودند، بلکه حتی رهبرهای محلی، آدم‌های مذهبی و آن‌هایی که در جامعه‌ٔ مدنی فعال بودند و برای بهتر شدن زندگی هم‌وطن‌هایشان دل می‌سوزاندند و کار می‌کردند.

~ استیون پینکر

یه توضیحی هم درباره مطالبی که در کانال میزارم بگم. تا حداقل اونایی که ما رو دنبال میکنند هم تکلیف رو بدونند و هم برنامه رو. من هیچ علاقه ای به پست گذاشتن درباره‌ی اخبار تکنولوژی، کشفیات جدید و امثالهم ندارم. و خیلی کانال های بزرگ و خوب هستند که میتونید اونا رو دنبال کنید. من در این کانال فقط یا مطالبی رو میزارم که دارم ترجمه میکنم با دوستانم، یا حوصله ام سر رفته و دارم کتابی رو میخونم و یا مطالب تحلیلی میزارم اونم با توجه به دغدغه‌هایی که دارم، مثل ترویج شک‌گرایی، پرداختن به شبه‌علم و خرافات یا هر چیزی که فکر کنم احمقانه‌ست. تو یه روز ممکنه ۱۰۰ یا ۲۰۰ صفحه از کتابی رو بخونم و گزین‌گویه‌ها و برش هایی هم براتون بزارم. ولی اغلب مطالبی که ارائه میشه بخش های خیلی کوچکی از کتاب های در دست ترجمه ست. که شما هم کم‌و بیش با روند کتاب آشنا میشید. که خب در ادامه باز همه‌ی اینها ویراستاری و اصلاح میشن.

... خانمی به اسم کاویتا رامداس، که رئیس «صندوق جهانی برای زنان» است، در سال ۲۰۰۱ گفته بود که در یک روستای معمولی در هند، «یک زن تمام زندگی‌اش خلاصه می‌شود در اینکه از شوهر و فک و فامیلش حرف‌شنوی داشته باشد، ارزن بکوبد و آواز بخواند. اما اگر همین زن پایش به شهر باز شود، می‌تواند برای خودش کار پیدا کند، کسب و کاری راه بیندازد و بچه‌هایش را هم باسواد کند و به جایی برساند.» یک تحقیق هم که در بنگلادش انجام شده، نشان داده زنانی که در کارخانه‌های لباس‌دوزی کار می‌کردند (درست مثل پدربزرگ و مادربزرگ خود من که در دهه‌ٔ ۱۹۳۰ در کانادا همین کار را می‌کردند)، هم حقوقشان بالاتر رفته بود، هم دیرتر شوهر می‌کردند و هم تعداد بچه‌هایشان کمتر شده بود، ولی همان‌ها هم تحصیل‌کرده‌تر و موفق‌تر بودند. در عرض یکی دو نسل، این حلبی‌آبادها و محله‌های فقیر و درب و داغان (مثل باریوها در آمریکای لاتین و فاولاها در برزیل) می‌توانند حسابی تغییر کنند و به محله‌های بهتر و آبرومندتری در حومه‌ٔ شهرها تبدیل شوند، و طبقه‌ٔ کارگر هم می‌تواند پله‌های ترقی را طی کند و خودش را به طبقه‌ٔ متوسط برساند و جزو آن‌ها شود.

~ استیون پینکر

... یک حساب و کتاب سرانگشتی هم نشان می‌دهد که هر یک دانه موبایل سالی ۳۰۰۰ دلار به تولید ناخالص داخلی یک کشور در حال توسعه اضافه می‌کند و به اقتصادش رونق می‌دهد ...

~ پینکر

Estimate from the International Telecommunications Union, cited in Pentland 2007.

نمی‌دونم جریان آزاد اطلاعات رو چطور توضیح بدم. چون هیچوقت در چنین فضایی نبودم. همیشه همه چی برای ما فیلتر بوده و پر از محدودیت ...

یک شوخی قدیمی در محافل دانشگاهی هست که می‌گوید: رئیسی مشغول ادارهٔ جلسهٔ هیئت علمی بود که ناگهان غول چراغ جادویی پدیدار شد و به او پیشنهاد کرد یکی از این سه آرزو را انتخاب کند: پول، شهرت یا خرد. رئیس پاسخ داد: «انتخاب ساده‌ای است. من یک پژوهشگرم و عمرم را صرف کسب فهم و دانش کرده‌ام. طبیعتاً خرد را برمی‌گزینم.» غول با اشاره‌ای ناپدید شد و دودی به هوا برخاست. وقتی دود محو شد، رئیس سرش را میان دستانش گرفته و عمیقاً در فکر فرو رفته بود. دقیقه‌ها گذشتند. یک ربع سپری شد. بالاخره یکی از استادان پرسید: «خب؟ چه شد؟» رئیس زیر لب غرولند کرد: «کاش پول را انتخاب کرده بودم.»

~ پینکر

وقتی من و پروفسور جاشوا دانتلی برای اولین بار مطالعه روی جفت‌های پشتیبان (backup mates) را شروع کردیم، دقیقاً نمی‌دانستیم چه چیزی پیدا خواهیم کرد. ما به یک چیز شگفت‌انگیز برخوردیم. نه تنها افرادی که در روابط متعهدانه هستند، جفت‌های پشتیبان دارند، حتی افرادی که به نظر می‌رسد از روابطشان کاملاً راضی هستند، به طور فعال جفت پشتیبانی برای خودشان ذخیره کرده‌اند.

~ دیوید باس

بیمه رابطه

~ دیوید باس

این زوج حرفه‌ای را در نظر بگیرید: الیویا و نوح؛ زن و شوهری موفق، باهوش، جذاب و هر دو در میانه سی سالگی. آنها در دوران دانشجویی پزشکی با هم آشنا شده بودند. عشق آنها بر سر علایق مشترک دانشگاهی شکوفا شد. آنها سختی‌ها و مصیبت‌های پیشرفت در یک برنامه پزشکی سخت‌گیرانه را پشت سر گذاشتند، اگرچه تخصص‌های پزشکی متفاوتی داشتند. الیویا و نوح به قدری آینده‌دار بودند که چندین بیمارستان معتبر به هر دوی آنها پیشنهاد کار دادند. مرد روی بالا رفتن از نردبان اداری بیمارستان تمرکز کرد، در حالی که زن انرژی خود را روی تحقیقات پزشکی متمرکز کرد. هنگامی که در موقعیت‌های جدید خود مستقر شدند، خانواده خود را تشکیل دادند. هر دو از گذاشتن عکس‌هایی از خود با دو فرزندشان در حالت‌های مختلف در فیس‌بوک لذت می‌بردند - بازی در برف، آب بازی در باران، فوت کردن شمع‌های تولد. آنها همچنین در مورد دستاوردهای یکدیگر، که بسیار زیاد بودند، پست می‌گذاشتند و از موفقیت‌های حرفه‌ای یکدیگر لذت می‌بردند. برای همه کسانی که آنها را می‌شناختند، آنها زوجی کامل و ایده‌آل به نظر می‌رسیدند...

لینک

زنان و مردان هر دو جفت پشتیبان در آستین می‌پرورانند و چندین عملکرد کلیدی دارند. اول، آنها می‌توانند در صورت وقوع یک فاجعه برای یک جفت معمولی، تکیه به جایگزین‌های ممکن کنند. دوم، پشتیبان‌ها می‌توانند عملکردهای موقتی داشته باشند، حمایت روانی یا ارضای جنسی را در طول انتقال به بازار جفت‌گیری فراهم کنند. جدایی ضربه‌هایی به عزت نفس وارد می‌کند؛ پشتیبان‌ها می‌توانند یک تقویت کننده ارائه دهند. سوم، پشتیبان‌ها حفاظت و تدارکات، سپرهایی در برابر نیروهای متخاصم طبیعت ارائه می‌دهند. به همین دلیل است که از دست دادن یک پشتیبان اولیه بسیار ناراحت کننده است. تور ایمنی جفت‌گیری بیرون کشیده می‌شود. پل راحت به بازار جفت‌گیری فرو می‌ریزد. پشتیبان‌ها افراد را کمتر آسیب‌پذیر می‌کنند و از دست دادن یک پشتیبان می‌تواند فاجعه‌بار باشد. ما دریافتیم که افرادی که جفت پشتیبان ندارند، در مقایسه با افرادی که پشتیبان قوی دارند، دو برابر بیشتر در معرض افسردگی قرار می‌گیرند، همانطور که توسط Beck Depression Inventory سنجیده شده است.

~ دیوید باس

در این خصوص هم یه راهنمایی کنم:
این پشتیبانی برای زنان مثل پیام پشتیبانی واتساپ هست که هی میگه پشتیبانی گرفتی؟ برای مردها اینطوریه که گوشی رو میزنن به تنظیمات کارخانه، بعد بهت میگن فلان اطلاعات رو لازم داشتم، بهش میگی جیمیل هم داشتی؟ میگه جیمیل چیه.

تو خود حدیث مفصل بخوان از این مجمل... 😁

در میان زوج‌های متاهل، بی‌وفایی اتفاقی پیش پا افتاده نیست. کینزی در سال ۱۹۵۳ تخمین زد که نیمی از مردان متاهل و یک چهارم از زنان متاهل حداقل یک رابطه خارج از ازدواج را تجربه کرده‌اند، اگرچه مطالعات دیگر این نرخ‌ها را پایین‌تر یا بالاتر نشان می‌دهند. می‌دانیم که بی‌وفایی عامل اصلی طلاق در سراسر جهان است، از اینوئیت‌ها در آلاسکا گرفته تا کونگ سان‌های بوتسوانا. و می‌دانیم که اکثر بزرگسالان در دنیای مدرن، از جمله حدود ۸۵ درصد در ایالات متحده، حداقل یک جدایی عاطفی را تجربه کرده‌اند و بی‌وفایی یکی از دلایل اصلی آن است.

دیوید باس

از دیدگاه تکاملی، دلیل خیانت در اکثر مردان کاملاً روشن است. ریشه‌ی این مسئله، در عدم تقارن در سرمایه‌گذاری والدین نهفته است و به همین دلیل، در مردان میل به تنوع جنسی بسیار قوی‌تر از زنان تکامل یافته است. حداقل سرمایه‌گذاری یک مرد برای تولیدمثل می‌تواند به اندازه‌ی عمل لقاح باشد، اما یک زن برای به دنیا آوردن تنها یک فرزند، باید بارداری ۹ماهه‌ی طاقت‌فرسا و پرهزینه‌ای را از نظر سوخت‌وساز بدن تحمل کند؛ هزینه‌ای که با دو تا چهار سال شیردهی (در جوامع سنتی) چند برابر هم می‌شود. به عبارت دیگر، در دوران باستان، یک مرد متأهل صاحب دو فرزند، با یک رابطه‌ی موفق خارج از ازدواج می‌توانست موفقیت تولیدمثلی خود را ۵۰ درصد افزایش دهد. در حالی که برای یک زن، داشتن شرکای جنسی بیشتر هرگز نمی‌توانست چنین تأثیر چشمگیری بر تعداد فرزندانش داشته باشد. البته مردان آگاهانه به این «منطق تولیدمثلی» فکر نمی‌کنند. آن‌ها صرفاً زنان دیگر را جذاب می‌بینند، گاهی از شریک دائمی خود دلزده می‌شوند و اگر فرصتی برای رابطه پیش بیاید و ریسک آن پایین باشد، ممکن است به آن تن دهند. با اینکه انگیزه‌های بی‌وفایی پیچیده است، اما این میل به تنوع جنسی است که بیش از هر عامل دیگری، اکثر مردان را به خارج از رابطه سوق می‌دهد.

~ دیوید باس

اما وقتی صحبت از درک استراتژی‌های جفت‌گیری زنان به میان می‌آید، همیشه پای یک قطعه از این پازل می‌لنگد – شکافی در درک علمی از اینکه چرا زنان روابط نامشروع دارند. تا همین اواخر، تکامل‌گرایان معمولاً روابط نامشروع زنانه را با فرضیه ژن‌های خوب توضیح می‌دادند: این ایده که زنان شرکای نامشروع را با صفاتی که با افزایش بقای فرزندان مرتبط هستند، مانند یک سیستم ایمنی فوق‌العاده سالم و در نتیجه «ژن‌های خوب» ترجیح می‌دهند. این فرضیه بیان می‌کند که زنان یک استراتژی جفت‌گیری دوگانه ایجاد کرده‌اند – بودن با شریک معمولی خود به خاطر تأمین هزینه‌ها، اما جفت‌گیری با مرد دیگر به خاطر دریافت ژن خوبش. اگرچه بسیاری از تکامل‌گرایان از استراتژی جفت‌گیری دوگانه به عنوان توضیحی برای اینکه چرا زنان روابط نامشروع دارند، حمایت می‌کنند، من معتقدم که یک توضیح قانع کننده‌تر وجود دارد.

~ دیوید باس

من معتقدم که فرضیه تعویض جفت، یک پاسخ با پشتوانه علمی ارائه می‌کند – اینکه زنان برای رهایی از یک جفت‌یابی بد و مبادله با یک شریک بهتر، روابط نامشروع دارند. برای هر دو جنس، این فرضیه چیزی را که معمولاً مشاهده می‌کنیم توضیح می‌دهد:
مدتی پس از اعلام عمومی پیمان ازدواج. یک زن متوجه می‌شود که به همکار خود جذب می‌شود. یک مرد پس از تعویض پنجمین پوشک فرزندش، از خود می‌پرسد که آیا اشتباه وحشتناکی مرتکب شده است و در مورد عشق دوران دبیرستان که از دست داده، خیال‌پردازی می‌کند. پس از سال‌ها ازدواج، زنی متوجه می‌شود که او نان‌آور اصلی است و تنبلی شوهرش اعتماد او را به اتحادشان از بین برده است. او متوجه می‌شود که همکارش بیشتر از حد معمول در دفترش می‌ماند. یک مرد پس از سال‌ها زندگی با خواسته‌های برآورده نشده، با همسایه کناری خود رابطه پرشوری را آغاز می‌کند. زنی به بهترین دوستش اعتراف می‌کند که عاشق مرد دیگری است و مخفیانه مقدمات ترک شوهرش را فراهم می‌کند – یک حساب بانکی جداگانه و ودیعه‌ای برای یک آپارتمان.

~ دیوید باس

لزوم اصلاح نهاد ازدواج

~ مصطفی ملکیان