مثلث برمودا

~ مارتن بریس

ذهن‌خوانی فی‌البداهه

~ باب استاینر

تجربیات نزدیک به مرگ

~ سوزان بلکمور

تجربیات خروج از بدن

~ سوزان بلکمور

تجربیات نزدیک به مرگ از تئودور شیک و لوئیس ون

کلاه‌برداری در بورس

مشاوران بورس همه‌جا هستند. ممکن است افرادی را پیدا کنید که باب میلتان حرف بزنند. آن‌ها صریح‌اند، کاملاً مسلط به نظر می‌رسند و با لحن تأثیرگذاری از اختیارات خرید و فروش و اوراق بهادار بنیاد رهن منزل و اوراق قرضهٔ با بهرهٔ صفر حرف می‌زنند. به عقل ناقص من، اکثرشان واقعاً نمی‌دانند چه می‌گویند، شاید بعضی‌هایشان بدانند.
اگر یک مشاور بورس شش هفته پشت سرهم پیش‌بینی‌های درست خود از یکی از شاخص‌های بورس را برایتان ایمیل کند و برای پیش‌بینی نوبت هفتم از شما درخواست پول کند، آیا پول می‌دهید؟

فرض کنیم جداً به یک نوع سرمایه‌گذاری‌ علاقه‌ دارید و فرض کنیم این سؤال را قبل از سقوط بازار سهام در ۱۹ اکتبر ۱۹۸۷ از شما پرسیده‌اند. اگر مایل‌اید برای پیش‌بینی هفتم پول بدهید (یا اصلاً مایل نیستید) به این شیوهٔ کلاه‌برداری دقت کنید.

فرد به‌اصطلاح مشاوری لوگویی را روی چند ورق کاغذ شیک می‌چسباند و ۳۲۰۰۰ نامه برای سرمایه‌گذاران احتمالی روی یک شاخص بورس ارسال می‌کند. در این نامه‌ها ا‌ز مدل کامپیوتری پیچیدهٔ شرکت متبوع خود و تبحر مالی و آدم‌های بانفوذی که دارد تعریف می‌کند. در ۱۶۰۰۰ تا از این نامه‌ها پیش‌بینی می‌کند که شاخص بالا می‌رود و در ۱۶۰۰۰ تای دیگر نزول شاخص را پیش‌بینی می‌کند. صرف‌نظر از صعود یا نزول شاخص، یک نامهٔ الحاقی فرستاده می‌شود، اما فقط برای آن ۱۶۰۰۰ نفری که در نوبت اول «پیش‌بینی» صحیح دریافت کرده بودند. برای ۸۰۰۰ نفر از آنان صعود برای هفتهٔ آتی پیش‌بینی می‌شود و برای ۸۰۰۰ نفر دیگر نزول شاخص. صرف نظر از آنچه اکنون رخ داده، ۸۰۰۰ نفر دو پیش‌بینی صحیح دریافت کرده‌اند. مجدداً فقط برای این ۸۰۰۰ نفر نامه‌هایی در خصوص عملکرد شاخص در هفتهٔ آینده ارسال می‌شود: برای ۴۰۰۰ نفر صعود شاخص و برای ۴۰۰۰ نفر دیگر نزول شاخص پیش‌بینی می‌شود. نتیجه هر چه باشد، حالا ۴۰۰۰ نفر سه پیش‌بینی صحیح متوالی دریافت کرده‌اند.

این روند چند بار دیگر تکرار می‌شود تا آنکه ۵۰۰ نفر شش «پیش‌بینی» صحیح پشت سرهم دریافت کنند. حال به این ۵۰۰ نفر این موضوع را یادآوری می‌کنند و اظهار می‌دارند برای استمرار دریافت این اطلاعات گران‌بها برای هفتهٔ هفتم هر کدام باید پانصد دلار بپردازند. چنانچه کلّ افراد این پول را بپردازند، مشاور ما ۲۵۰۰۰۰ دلار به جیب زده است. اگر این روند دانسته و با نیت کلاه‌برداری انجام شده باشد، فریبکاری غیرقانونی محسوب ‌می‌شود. با این حال، اگر این عمل نادانسته از ناشران مشتاق و ناآگاه بورس یا از شیادان طب یا از مبلغان دینی در تلویزیون سر بزند مقبول است. همیشه آن قدر موفقیتِ تصادفی هست که تقریباً هر چیزی را برای باورمندان توجیه کند.


~ ریاضی‌نابلدی اثر جان آلن پائولوس
ترجمهٔ معدنی و نظری

در دست چاپ

سفرهای سریع‌تر از نور

~ روهان اچ. واینار

💬عواقب و نتایجِ نگاهی آخرت‌شناختی (eschatological) به تاریخ

مارک لیلا، استادِ علوم‌ِ سیاسیِ دانشگاهِ کلمبیا، در کتابِ "خدایِ مرده‌زاد" می‌گوید که اگر دیدگاهی آخرت‌شناختی (eschatological) راجع به تاریخ داشته باشیم و سیاست را الهیاتی بسازیم، نقشه و طرحِ انسانی به‌وسیله‌یِ نقشه و طرحی الهیاتی مختل می‌شود و مسیرِ تاریخ نامعلوم گشته و پیوسته به تعویق می‌افتد. نگاهی آخرالزمانی به تاریخ دقیقاً به وسیله‌یِ روندِ تعجیل/تعویقِ تاریخ توسطِ مؤمنان تعریف می‌گردد. و چون این فرآیند (تعجیل/تعویقِ تاریخ) به انتها نمی‌رسد و مشخص نیست که کی تاریخ به انتهایش خواهد رسید (حکومتِ خدا و منجی و فرستاده‌اش بر زمین)، این امر باعث می‌شود بسط و توسعه‌یِ تاریخی توسطِ انسان نیز دچارِ اختلال گردد. و نیز از آنجا که این گفتمانِ آخرالزمانی راجع به تاریخ امری استعلایی (transcendental) و همیشه در آینده (نه وضعیتِ فعلی) است، نمی‌شود حضورِ آن را به وسیله‌یِ عقل تجربه، شناسایی و یا نقد کرد، و این امر درنتیجه باعث می‌شود جهت‌گیریِ تاریخی به دستِ دین، کلیسا و روحانیون بیفتد. او می‌گوید راهِ حلِ این مسئله را می‌توان در فلسفه‌یِ سیاسیِ هابز جست:

For Hobbes, a decent political life could not be realized within the terms set by Christian political theology, which bred violent eschatological passions and stifled human development. The only way to control such passions, which flowed from religion to politics and back again, was to detach political life from them completely. This had to happen within Western institutions, but first it had to happen within Western minds.

"برایِ هابز، یک حیاتِ سیاسیِ شایسته و درخور نمی‌تواند بر مبنایِ الهیاتِ سیاسیِ مسیحی رقم بخورد، یعنی آن الهیاتی که موجبِ بروزِ شور و احساساتِ آخرالزمانی می‌گردد و مانعِ توسعه‌یِ انسانی می‌شود. تنها راهِ کنترلِ این شورها و احساساتِ آخرالزمانی، که از دین به سیاست و از سیاست به دین در جریان‌اند، این است که حیاتِ سیاسی را از الهیات کاملاً جدا سازیم. این اتفاق می‌بایست در درونِ نهادهایِ غربی رخ می‌داد، ولی نخست باید این رخداد در ذهن‌هایِ غربی اتفاق می‌افتاد."

A reorientation would have to take place, turning human attention away from the eternal and transcendent, toward the here and now. The old habit of looking to the divine nexus for political guidance would have to be broken, and new habits developed.

"یک بازجهت‌گیری می‌بایست رخ می‌داد، بازجهت‌گیری‌ای که توجهِ انسانی را از امرِ ابدی و استعلایی به سویِ امرِ مکان‌مند و این‌جایی سوق دهد. عادتِ کهنه‌یِ نگاه کردن به یک اتصالِ الهی جهتِ دریافتِ هدایت‌هایِ سیاسی باید کنار گذاشته می‌شد، و عادت‌هایی تازه باید ایجاد می‌شد."

او می‌گوید که توماس هابز یکی از اولین کسانی بود که این راهِ حل را ارائه داد:

For Hobbes, the first step toward achieving that end was to get people thinking about—and suspicious about—the sources of faith. If they could start to see ignorance and fear behind most religious beliefs; if they became skeptical of claims to revelation; if they learned to distrust priests and ministers; if they questioned political interpretations of scripture; if they linked religious fervor with political violence—in short, if they began to think of religion as a human phenomenon rather than a divine one, the spell of political theology might be broken. Then, and only then, could sane thinking about political life begin.

-The Stillborn God, Religion, Politics, and the Modern West, Mark Lilla, Vintage, 2008

"برایِ هابز، اولین گام جهتِ رسیدن به این هدف، این بود که مردم را وادارد تا به این مسئله فکر کنند -- و مشکوک باشند-- که این سرچشمه‌یِ ایمان کجاست. اگر آن‌ها می‌توانستند شروع کنند که در پسِ اکثرِ باورهایِ دینی خرافات و جهل را ببیند؛ اگر آن‌ها می‌توانستند راجع به ادعاهایِ مرتبط با وحی شکاک باشند؛ اگر می‌توانستند به کشیشان و روحانیون بی‌اعتماد باشند؛ اگر آن‌ها قرائت‌هایِ سیاسیِ کتابِ مقدس را به چالش می‌کشیدند؛ اگر آن‌ها تب و هیجانِ دینی را با خشونتِ سیاسی مرتبط می‌ساختند-- خلاصه، اگر آن‌ها می‌توانستند شروع کنند به فکر راجع به این مسئله که دین یک پدیده‌یِ انسانی است به جایِ این‌که الهی باشد، این طلسمِ الهیاتِ سیاسی می‌توانست که شکسته شود. فقط و فقط آن هنگام بود که اندیشیدنِ درست و صحیح راجع به حیاتِ سیاسی ممکن می‌شد."

بعدا که بزرگ شدی میفهمی، جلسه ای که بیشتر از سه نفر آدم توش باشه به جایی نمی‌رسه.

بخشی از سریال from

ولی خودمونیم هر چی آدم پخمه و بیسواد هست برای ما رفتن رو منبر. چهار تا پاراگراف نوشته و هر برچسبی که زده تو متن خودشم هست! 😁

در ضمن از جنبش‌های مدنی هم یدونه اسمش رو بلدید یدونه هم مبارزه زیر پتو.

جهان تنظیم شده؟
.
برشی کوتاه از گفتگوی #گراهام_آپی و #ریچارد_سویینبرن
.
Credit: Friction YouTube channel

#فلسفه #خدا #تنظیم_شدگی

@tanidegi

چند وقت قبل متنی از دوست فیلسوفم مهدی سالم دیدم و در نظرم خیلی منطقی و قوی بود به لحاظ استدلالی، امروز بهونه ای شد تا خلاصه ای که ازش نوشتم رو ارسال کنم:

۱. فرض اولیه الهیات
خدایی وجود دارد که کامل، هوشمند، هدفمند، نامحدود و فعال است. او کار عبث، تکراری یا زشت انجام نمی‌دهد.

نتیجه از فرض‌های بالا:
چنین خدایی نمی‌تواند بیکار بماند و چون کار تکراری هم نمی‌کند، باید دائماً در حال آفرینش جهان‌های بی‌شمار، متفاوت و منحصر به فرد باشد. از آنجایی که او کامل است، تمام این جهان‌ها نیز باید «زیبا، خاص و تنظیم‌شده» باشند.

The Punchline:
اگر تمام جهان‌های ممکن که خدا می‌آفریند، ذاتاً «تنظیم‌شده» و «خاص» هستند، پس گفتن اینکه «جهان ما تنظیم‌شده و خاص است» یک حرف بی‌معنی (Tautology) است. این صفت دیگر هیچ ویژگی متمایزی به جهان ما نمی‌دهد. خاص بودن جهان ما که سنگ بنای برهان تنظیم ظریف بود، توسط ویژگی‌های خود خدا از بین می‌رود.

تمثیل برای فهم بیشتر:
اگر معلم به همهٔ شاگردانش بدون استثنا نمره بیست بدهد، گرفتن نمرهٔ بیست دیگر نشانهٔ «توجه ویژه» یا «استعداد خاص» یک شاگرد نیست. این صرفاً ویژگی «شاگرد آن معلم بودن» است.

۲. طبیعت‌گرایی
– طبیعت‌گرایی نیازی به فرض‌های اضافه (مثل وجود طراح) ندارد و ساده‌تر است (اصل تیغ اوکام).
– مفاهیمی مانند خاص بودن یا زیبایی جهان، مفاهیمی انسان‌محور و وابسته به ناظر هستند و واقعیتی عینی در مقیاس کیهانی ندارند.
– چه یک کیهان داشته باشیم و چه چندجهانی، هر دو از نظر طبیعت‌گرایی سناریوهای ممکنی هستند.


نظری: در اینجا ما با پذیرش صفات خدا به نتیجهٔ متناقض با هدف اولیه (خاص بودن جهان خودمان) رسیدیم. نهایتا از دل استدلال تنظیم ظریف خدایی دئیستی خارج می‌شود.


The Probability:
- طرفداران تنظیم ظریف از کجا می‌دانند که احتمال به وجود آمدن جهان ما بسیار کم بوده است؟ ما فقط یک نمونه N=۱ از جهان داریم. ما هیچ اطلاعی از فضای نمونه یا دامنهٔ مقادیر ممکن برای ثابت‌های فیزیکی نداریم. صحبت از احتمالات در اینجا، بیشتر به pseudomathematics شبیه است تا یک استدلال آماری معتبر.
- اگر مدارک بیشتری برای چند جهانی پیدا شود، حتی راحت‌تر می‌توان از طبیعت‌گرایی دفاع کرد.
- اصل آنتروپیک می‌گوید: ما فقط می‌توانیم جهانی را مشاهده کنیم که اجازه به وجود آمدن مشاهده‌گر را بدهد.

~ نظری
https://medium.com/@mahhdy/%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D8%AA%D9%86%D8%B8%DB%8C%D9%85-%D8%AF%D9%82%DB%8C%D9%82-%DA%86%D8%B1%D8%A7-f7a05699875d

واقعیتش من از ۱۷ سالگی دیگه تلویزیون نگاه نکردم. چند سالی هم هست اخبار رو دنبال نمی‌کنم. یکی از استدلال‌های رولف دوبلی این بود که خود مردم، دوستان، خانواده یا افراد دیگه تو گفت‌وگوها خیلی مواقع خبرهای مهم رو بهت میگن. و من دیدم واقعا عمل میکنه. حالا یکی از دلایلی که کلا تلویزیون رو گذاشتم کنار، هر چیزی که توش پخش میشد چرت و پرت بود. چه اخبار، چه فیلم، چه سریال و ... . حالا تو این چند سال اخیر با یه موجی روبرو شدم که دارن تلاش می‌کنند یه سناریو بی مزه و ایرانی پسند رو بزرگنمایی کنند، یجور حس هم‌دردی و اعتراض رو نمایش بدن، مثلا با فیلم‌هایی مثل متری شش و نیم، برادران لیلا، نمی‌دونم پیرپسر ووو ... یجور فقر و بدبختی رو به نمایش میزارن که مخاطب میگه عههه این دقیقا وضعیت ماست! میخوام ببینم شما هم چنین برداشتی دارید یا من فقط این چیزها رو خز و حال‌بهم‌زن میدونم؟

درباره سریال اسکویید گیم

فصل سوم اسکویید گیم به اندازه یک و دو هیجان‌انگیز نیست، اما یجورایی خیلی از معماهای اخلاقی و ریاضی که خوندم رو به نمایش میذاره. یجورایی تلاش کردن تا روی نظریه بازی‌ها سوارش کنن.

فصل ۱ به لحاظ داستانی و معمایی و حتی صحنه‌های ترسناکش خیلی خوب بود. فصل دو و سه فقط داشتن دور سرشون میچرخیدن. و باز قرار فصل های جدیدتر بیاد. چون بخشی ازش گذاشتم گفتم یه موقع به معنای معرفی نباشه. فصل ۱ خوب بود، اما پیشنهاد نمیدم.

چرا باید منتقدان زندانی را آزاد کنید؟

از منظر تکاملی، هدف اصلی هر سیستم زنده، از سلول گرفته تا جامعه، بقا و سازگاری با محیط متغیر است. جامعه‌ای که نتواند با چالش‌های جدید اقتصادی، اجتماعی، زیست‌محیطی، فناوری سازگار شود، ضعیف شده و در نهایت از بین می‌رود یا توسط جوامع دیگر مغلوب می‌شود. و اما تکامل بر اساس تنوع کار می‌کند. در طبیعت، تنوع ژنتیکی به یک گونه اجازه می‌دهد تا در برابر بیماری‌ها یا تغییرات محیطی جدید مقاومت کند. به نحوی مشابه در یک جامعه، ایده‌ها و سیاست‌ها نقش ژن‌ها را دارند. منتقد از جمله افرادی‌ست که بر تنوع افکار جامعه می‌افزاید. در حاکمیت بدون منتقد همه مجبورند به یک شکل فکر کنند و راه‌حل واحدی را تکرار کنند. جامعه‌ی بدون منتقد به شدت شکننده است و با اولین بحران پیش‌بینی‌نشده که راه‌حل موجود برای آن کارساز نیست، در معرض فروپاشی قرار می‌گیرد.
منتقدان به طور مداوم ایده‌ها، استراتژی‌ها و راه‌حل‌های جایگزین را به مخزن ایده‌های جامعه تزریق می‌کنند. حتی اگر نود درصد این ایده‌ها اشتباه یا ناکارآمد باشند، آن ده درصد باقی‌مانده ممکن است دقیقاً همان راه‌حلی باشد که جامعه برای بقا در بحران به آن نیاز دارد. منتقدان، تنوع فکری جامعه را تضمین می‌کنند. گناه منتقدان ما این است که آنچه را سال‌هاست در جمع‌های خصوصی می‌شنویم در عرصه‌ی عمومی بیان کرده‌اند.
هیچ حاکمیتی، هر چقدر هم خیرخواه باشد، معصوم و بی‌خطا نیست. سیاست‌ها اغلب با پیامدهای ناخواسته همراه‌اند. در این میان منتقدان مانند سیستم بازخوردی عمل می‌کنند و اولین کسانی‌اند که نقاط ضعف، خطرات و پیامدهای منفی یک سیاست را شناسایی کرده و درباره‌ی آن هشدار می‌دهند.
منتقد از پدیده‌ی خطرناک تفکرِ گروهی در میان حاکمان جلوگیری می‌کند. در تفکر گروهی، افراد برای حفظ هماهنگی و وفاداری به گروه، از ابراز عقاید مخالف خودداری می‌کنند و در نتیجه تصمیم‌های فاجعه‌باری می‌گیرند. منتقدان هستند که این حباب را می‌شکنند.
سرکوب منتقدان، به بهانه‌ی نیاز به انسجام، مانند این است که یک خلبان تمام سیستم‌های هشداردهنده کابین را خاموش کند، چرا که صدا آزاردهنده است. این کار ممکن است در کوتاه‌مدت آرامش دهد اما در نهایت به سقوط هواپیما منجر می‌شود. اگر از علم پزشکی تمثیلی را وام گیریم حاکمیتی که منتقدان را سرکوب می‌کند، مانند فردی است که با مصرف داروهای قوی، سیستم ایمنی بدن خود را سرکوب می‌کند. شاید در کوتاه‌مدت از شر برخی علائم آزاردهنده، مانند تب که نشانه‌ب مبارزه‌ی بدن است، خلاص شود، اما در برابر کوچکترین عفونتی به شدت آسیب‌پذیر شده و در معرض مرگ قرار می‌گیرد.
تکامل درس دیگری هم برایمان دارد. گونه‌هایی که بیش از حد برای یک محیط خاص تخصص پیدا می‌کنند، مانند جانوری که فقط یک نوع گیاه را می‌خورد، با تغییر آن محیط به سرعت منقرض می‌شوند. حاکمیت نیز ممکن است در یک ایدئولوژی خاص، بیش از حد صُلب شود و آبشخور تمام تصمیمات خود را آن ایدئولوژی قرار دهد. منتقدان با به چالش کشیدن مداوم وضعیت موجود، سیستم را مجبور به انعطاف‌پذیری و نوآوری می‌کنند و از رکود و تصلب آن جلوگیری می‌کنند و نمی‌گذارند جامعه در یک مسیر، بیش از حد جلو برود و توانایی تغییر مسیر را از دست بدهد.
مطابق معرفت‌شناسی تکاملی، اصل بقای شایسته‌ترین فقط در مورد موجودات زنده نیست بلکه در مورد ایده‌ها هم صدق می‌کند. وجود منتقدان، محیطی رقابتی برای ایده‌ها ایجاد می‌کند. حاکمیت مجبور می‌شود برای سیاست‌های خود دلیل و مدرک بیاورد، از آن‌ها دفاع کند و آن‌ها را در برابر انتقادات بهبود ببخشد. این رقابت باعث می‌شود سیاست‌های ضعیف و ناکارآمد حذف شده و سیاست‌های قوی‌تر و شایسته‌تر جایگزین شوند.
در غیاب نقد، حتی بهترین سیاست‌ها نیز به تدریج ناکارآمد می‌شوند، زیرا هیچ فشاری برای بهبود آن‌ها وجود ندارد.
از منظر تکاملی، وجود منتقدان یک ضرورت مطلق برای بقای بلندمدت جامعه است. حاکمیتی که منتقدان را ساکت می‌کند، در واقع خود را از ایده‌های نو محروم می‌کند؛ مکانیسم اصلاح خطا را از کار می‌اندازد؛ خود را در برابر تغییرات آینده شکننده و آسیب‌پذیر می‌کند؛ و راه را برای فساد و ناکارآمدی نظام‌مند باز می‌کند.
منتقدان زندانی را آزاد کنید. به خلاف تصور رایج در حاکمیت، در شرایط کنونی بیش از هر زمانی نیازمند تنوع ایده‌ها هستیم و وحدت کلمه راهکار خروج از بحران نیست. ممکن است شهود شما چیز دیگری بگوید اما بسیاری از یافته‌های علمی خلاف شهود‌ند و اتفاقاً راهکارهای علمی کارآمدترند. اگر به راهنمایی علم رفتار می‌کردیم امروز اینجا نبودیم. علوم را بر شهود خود ارجح داریم. راهکار بسیاری از مشکلات امروز در دستان همان منتقدان زندانی است که شرایط را طور دیگری دیدند. ای کاش حاکمان اندکی تکامل می‌دانستند و علم را راهنمای تصمیمات خود قرار می‌دادند.

هادی صمدی
@evophilosophy