نه صرفاً جوان، بلکه اضافی!

Youth Bulge: A Demographic Dividend or a Demographic Bomb in Developing Countries?

https://blogs.worldbank.org/en/developmenttalk/youth-bulge-a-demographic-dividend-or-a-demographic-bomb-in-developing-countries

در علوم سیاسی و جامعه‌شناختی یه نظریه‌ای داریم به اسم برآمدگی جمعیت. یا خیلی ساده جمعیت شکم درمیاره.
Youth Bulge Theory
در جمله از اصطلاح Surfeit استفاده شده بود. ولی این کلمه به معنای عددی یا بیولوژیکی نیست. یعنی منظور این نیست که تعداد پسرها از دخترها بیشتر میشه.

مردان جوان مازاد

به نسلی از مردان گفته میشه که جامعه ظرفیت جذب اونا رو در ساختارهای پایدار اجتماعی نداره. یعنی تعدادشون بیشتر از جایگاه های اجتماعی ارزشمنده. چیزهایی مثل شغل خوب، اینکه بتونن تشکیل خانواده بدن و یا منزلت اجتماعی خاصی هم کسب کنند. پس از نظر اجتماعی این مردها اضافی یا مازاد تلقی میشن، چون مسیری پیش روی خودشون برای تبدیل شدن به یه عضو محترم و سازنده در جامعه نمی‌بینند.
این گروه که ماشاالله خودمم عضوی از اون هستم اضافی تلقی میشه! چون مستعد اینه که دست به خشونت بزنه. برای تغییر شرایط حاضرند هر کاری بکنند. پیوستن به گروه‌های تروریستی، تبهکار، جنبش‌های رادیکال و ...

چیزی برای از دست دادن وجود نداره.

و از طرفی از منظر روانشناسی فرگشتی هم مردان جوان به صورت بیولوژیکی تمایل بیشتری به رقابت و ریسک‌پذیری و کسب جایگاه اجتماعی دارند. وقتی رقابت رو مسدود کنی! این انرژی رقابتی به جاهای دیگه منحرف میشه.

بهار عربی (۲۰۱۱): کشورهایی مثل مصر، تونس و لیبی با Youth Bulge بزرگی روبرو بودند. میلیون‌ها جوان تحصیل‌ کرده اما بیکار، بدون هیچ امیدی به آینده، چند تا دیکتاتور رو پایین کشیدند!

انقلاب ایران (۱۳۵۷): در سال ۱۳۵۰، ایران هم با Youth Bulge مواجه بود. رشد سریع جمعیت در دهه‌های قبل، نسلی از جوانانی رو ایجاد کرده بود که سیستم شاه توانایی جذب کامل اونا رو نداشت و این جوانان به یکی از نیروهای اصلی انقلاب تبدیل شدند.

گروه‌هایی مثل داعش و بوکوحرام، عمده نیروهای خودشون رو از بین همین مردان جوان سرخورده و بیکار در مناطق بی‌ثبات خاورمیانه و آفریقا جذب میکنند. این گروه‌ها به اونا هدف، منزلت و درآمد میدن.

چیزهایی که جامعه ازشون دریغ کرده.

... دختران تحصیل‌کرده سالم‌ترند، فرزندان کمتر و سالم‌تر به دنیا می‌آورند و بهره‌ورترند و در نتیجه کشورهایشان نیز چنین است. قرن‌ها طول کشید تا غرب دریابد که آموزش دادن به کل جمعیت، و نه فقط به آن نیمی که بیضه دارند، فکر خوبی است ...

~ پینکر
–نظری

آیا اثر فلین در دنیای واقعی اهمیتی هم دارد؟ بی‌تردید. بهرهٔ هوشی بالا صرفاً عددی برای فخرفروشی یا مجوزی برای ورود به انجمن مِنسا (Mensa) نیست؛ بلکه باد موافقی در مسیر زندگی است. افراد با نمرات هوش بالا، مشاغل بهتری کسب می‌کنند، عملکرد شغلی بهتری دارند، از سلامت و طول عمر بیشتری بهره‌مندند، کمتر با قانون به مشکل برمی‌خورند و دستاوردهای چشمگیرتری همچون تأسیس شرکت، ثبت اختراع و خلق آثار هنری برجسته دارند – تمام این‌ها با در نظر گرفتن و ثابت نگه داشتن متغیر جایگاه اقتصادی-اجتماعی. (این افسانه که هنوز در میان روشنفکران چپ رایج است، مبنی بر اینکه بهرهٔ هوشی وجود خارجی ندارد یا قابل‌سنجش نیست، دهه‌ها پیش باطل شده است). نمی‌دانیم که آیا این مزایا صرفاً حاصل عامل جی (general intelligence factor) است یا مولفهٔ فلینِ هوش نیز در آن دخیل است، اما پاسخ احتمالاً هر دو است. فلین این فرضیه را مطرح کرده و من نیز با آن موافقم، که استدلال انتزاعی حتی می‌تواند حس اخلاقی را نیز بپروراند. این کنش شناختی فراتر رفتن از جزئیات زندگی شخصی و تأمل در این‌گونه پرسش‌ها که «اگر بخت با من یار نبود، چه بسا جای او بودم» یا «اگر همگان چنین کنند، جهان چگونه خواهد شد؟»، می‌تواند دروازه‌ای به سوی شفقت و اخلاقیات باشد.

~ پینکر
–نظری

گناه ناسپاسی احتمالاً در فهرست هفت گناه کبیره قرار ندارد، اما به گفتهٔ دانته، گناهکاران را به حلقهٔ نهم دوزخ می‌سپارد و این همان جایی است که فرهنگ روشنفکری پس از دههٔ ۶۰ میلادی، به خاطر فراموشی فاتحان نبرد علیه بیماری‌ها، ممکن است خود را در آن بیابد. روزگار همیشه این طور نبوده است. وقتی پسری خردسال بودم، یکی از ژانرهای ادبی محبوب برای کودکانْ زندگی‌نامهٔ قهرمانانهٔ پیشگامان پزشکی مانند ادوارد جنر، لویی پاستور، جوزف لیستر، فردریک بنتینگ، چارلز بست، ویلیام آسلر و الکساندر فلمینگ بود. در ۱۲ آوریل ۱۹۵۵، گروهی از دانشمندان اثبات کردند که واکسن ابداعی جوناس سالْک علیه فلج اطفال ایمن است؛ مرضی‌ که سالانه هزاران نفر را می‌کُشت، فرانکلین روزولت را فلج کرده بود و کودکان بسیاری را به درون ریه‌های آهنین کشانده بود. به روایت ریچارد کارتر، در آن روز «مردم دقایقی را به سکوت ایستادند، ناقوس‌ها و سوت‌ کارخانه‌ها را به صدا درآوردند، تیر هوایی شلیک کردند؛ بقیهٔ روز را به تعطیلی گذراندند، مدارس را بستند یا در آنها گردهمایی‌های پرشور برپا کردند، جام‌ها را به سلامتی بلند کردند، کودکان را در آغوش کشیدند، راهی کلیسا شدند، به غریبه‌ها لبخند زدند و حتی از دشمنانشان گذشتند». مسئولان نیویورک پیشنهاد کردند برای قدردانی از سالک، شهر کاغذباران شود، اما او این پیشنهاد را محترمانه رد کرد.

~ اینک روشنگری اثر استیون پینکر
ترجمهٔ دکتر معدنی‌ و نظری

در دست ترجمه

آنگاه که خداوند آدم و حوا را از بهشت راند، چنین گفت:
In the sweat of thy face shalt thou eat bread.

~ پینکر

نقل‌قول مشهور از کتاب پیدایش در عهد عتیق، به نفرینی اشاره دارد که پس از رانده شدن از بهشت عدن، بر انسان نازل شد و او را به کار سخت و طاقت‌فرسا برای تأمین معاش محکوم کرد.

... در همین دههٔ ۱۹۵۰ میلادی، پدربزرگ من، شب و‌ روز، هفت روز هفته را پشت دخل پنیرفروشی در بازاری سرد در مونترال کار می‌کرد و از ترس آنکه مبادا اخراج شود، یارای درخواست ساعات کاری کمتر را نداشت. وقتی والدین جوانم از جانب او اعتراض کردند، چند روز تعطیلی پراکنده نصیبش شد (که صاحب‌کار بی‌تردید، همچون اسکروج، آن را «بهانه‌ای بی‌ارزش برای خالی کردن جیب کارفرما» می‌دانست)، تا آنکه سرانجام، اجرای بهتر قانون کار، یک هفتهٔ کاری شش‌روزه و منظم را برایش به ارمغان آورد.

[توضیح مترجم: در داستان سرود کریسمس، اسکروج از اینکه مجبور است در روز کریسمس به کارمندش مرخصی باحقوق بدهد، شکایت می‌کند و آن را (a poor excuse for picking a man’s pocket) می‌نامد.]

~ پینکر
–نظری

چنان‌که مورگان هاوزل می‌گوید: «ما پیوسته نگران بحران بودجهٔ بازنشستگی در آمریکا هستیم، غافل از آنکه خودِ مفهوم بازنشستگی، پدیده‌ای متعلق به همین پنجاه سال اخیر است. تا همین چندی پیش، یک مرد آمریکایی متوسط، تنها دو مرحله در زندگی داشت: کار و مرگ ...

~ پینکر
–نظری

به عنوان شوهری از عصر فمینیسم، می‌توانم صادقانه در بزرگداشت این دستاورد از ضمیر اول شخص جمع استفاده کنم. اما در اغلب زمان‌ها و مکان‌ها، خانه‌داری امری جنسیتی بوده است؛ از این رو، رهایی بشر از کار خانگی، در عمل همان رهایی زنان از کار خانگی است؛ و چه بسا رهایی زنان به‌طور کلی ...

[ توضیح مترجم: چرا اول شخص جمع؟ چون به عنوان یک شوهر مدرن که در کارهای خانه مشارکت می‌کند، می‌تواند به حق از ضمیر ما استفاده کند و بگوید ما از کار خانگی رها شده‌ایم.]

~ پینکر
–نظری

کاهش ارزش پولی نور مصنوعی، خود تمام داستان پیشرفت را بازگو نمی‌کند؛ چرا که به تعبیر آدام اسمیت، «قیمت واقعی هر چیز ... رنج و زحمتی است که برای به دست آوردنش کشیده می‌شود».

~ پینکر

اول فصل رو درباره زمان بحث کرد، و الان هم به موضوع نور میپردازه.
همین سی چهل سال قبل که اجداد من تو روستاهای تبریز زندگی میکردند. همه چیزشون فاجعه بوده. زندگی کردن یجور عذاب کشیدن بوده. کله صبح مردها میرفتن سر زمین تا بوق سگ. از اون طرف هم خانم خونه باید لباس‌ها و ظرف‌ها رو می‌برده کنار رودخونه‌ای، چشمه‌ای و ... نون بپز، چند تا دبه رو پر آب کن بیار. حواست به گاو و گوسفندها باشه و ... آخر شب هم چشم جایی رو نمی‌دید. تک و توک فانوسی چیزی شاید پیدا میشد. وقتی ازشون میپرسم دوست دارید برگردید به همون دوران یا همون شرایط؟ با قاطعیت میگن؛ نه.

–نظری

به تعبیر کوین کلی، کارشناس فناوری: «در گذر زمان، اگر فناوری‌ای به‌قدر کافی پایدار بماند، هزینه‌هایش به صفر میل می‌کند (اما هرگز به آن نمی‌رسد)». هرچه ضروریات زندگی ارزان‌تر می‌شود، ساعات کمتری از عمرمان را صرف تأمین آن‌ها می‌کنیم و در نتیجه، زمان و پول بیشتری برای باقی امور در اختیار داریم؛ و آن «باقی امور» نیز خود ارزان‌تر می‌شود و این امکان را فراهم می‌آورد که بیشتر تجربه‌شان کنیم.

~ پینکر
–نظری

... یک قرن پیش، اگر عزیزی به شهری دوردست می‌رفت، چه بسا دیگر هرگز طنین صدایش را نمی‌شنیدید و سیمایش را نمی‌دیدید. نوه‌ها در حسرت دیدار پدربزرگ و مادربزرگ خود بزرگ می‌شدند. زوج‌هایی که تحصیل، کار یا جنگ میانشان جدایی افکنده بود، نامه‌ای را ده‌ها بار می‌خواندند و با تأخیر نامهٔ بعدی، به ورطهٔ یأس می‌افتادند؛ بی‌خبر از آنکه نامه در پست گم شده یا معشوق، خشمگین، بی‌وفا یا مرده است (عذابی که در ترانه‌هایی چون «خواهش می‌کنم آقای پستچی» و «چرا برایم نامه نمی‌نویسی؟» روایت شده است) ...

~ پینکر
–نظری

گلستان سعدی

~ کاووس حسن‌لی

قصد دارم سلیقهٔ خودمو بهتون تحمیل کنم. علم بهونه‌ست.
گلستان سعدی رو هم حتما بخونید.

هیپناگوژیک

- بختک
- فلج خواب
- هیپنوپومپیک

~ استیون نوولا

دانشنامهٔ شک‌گرایان

۱. طالع‌بینی
۲. مثلث برمودا
۳. ذهن‌خوانی فی‌البداهه
۴. تجربیات نزدیک به مرگ
۱-۴ تجربیات نزدیک به مرگ
۲-۴ نقد برنامهٔ تلوزیونی زندگی پس از زندگی
۵. تجربیات خروج از بدن
۶. سفرهای سریع‌تر از نور
۷. هیپنوتیزم
۱-۷ هیپنوتیزم
۸. دعا و شفا
۹. تناسخ
۱۰. احضار روح
۱۱. سحر و جادو
۱۲. هم‌رخدادی
۱۳. تجربیات روان‌شناختی نامتعارف
۱۴. پاریدولیا
۱۵. فرقه‌ها
۱۶. هیپناگوژیک
۱۷. میدان‌های الکترومغناطیسی و تلفن‌های همراه
۱۸. استدلال جانب‌دارانه
۱۹. توسل به سنت
۲۰. توسل به طبیعت
۲۱. مراقبه
۲۲. افراط در بازشناختن عاملیت وقایع

انسان خردمند و همیشه‌خلاق از دیرباز با شیادیگری‌‌هایی مانند دعا، قربانی، حجامت، بادکش، فلزات سمی، هومیوپاتی و فشردن مرغ روی عضو عفونی تا حد مرگ با بیماری می‌جنگید. اما از اواخر قرن هجدهم، با ابداع واکسیناسیون و سپس با پذیرش نظریهٔ میکروبی بیماری‌ها در قرن نوزدهم، روند جنگ تغییر کرد. شستن دست‌ها، مامایی، کنترل پشه‌ها و به‌ویژه حفاظت از آب آشامیدنی با ایجاد فاضلاب عمومی و کلرزنی آب لوله‌کشی جان میلیاردها انسان را نجات داد ...

~ پینکر
–دکتر معدنی