... انتشار کربن از الگویی موسوم به قوس کوزنتس پیروی می‌کند. وقتی کشورهای ثروتمندی مانند آمریکا و بریتانیا صنعتی شدند، برای تولید هر دلار از تولید ناخالص داخلی، دی‌اکسید کربن بیشتری منتشر کردند، اما در دههٔ ۱۹۵۰ از نقطهٔ اوجشان گذشتند و از آن پس، انتشارشان مدام کمتر شده است. چین و هند هم همین الگو را دنبال کردند و به ترتیب در اواخر دههٔ ۷۰ و اواسط دههٔ ۹۰ میلادی به اوج خود رسیدند (نمودار چین در اواخر دههٔ ۵۰ میلادی به دلیل طرح‌های احمقانهٔ مائو مانند کوره‌های ذوب‌آهن خانگی که انتشار بسیار زیاد و بازده اقتصادی صفر داشتند، در محدوده نمی‌گنجد). در مقیاس جهانی، شدت کربن طی نیم قرن گذشته روند کاهشی داشته است.

Ritchie & Roser 2017, based on data from the Carbon Dioxide Information Analysis Center, http://cdiac.ornl.gov/trends/emis/tre_coun.html. GDP is in 2011 international dollars; for the years before 1990, GDP comes from Maddison Project 2014.

نوردهاوس و شلنبرگر محاسبات شمار فزاینده‌ای از دانشمندان اقلیم‌شناس را این طور خلاصه می‌کنند: «هیچ مسیر معتبری برای کاهش انتشار جهانی کربن بدون گسترش عظیم انرژی هسته‌ای وجود ندارد. انرژی هسته‌ای تنها فناوری کم‌کربنی است که امروز در اختیار داریم و توانایی اثبات‌شده‌ای برای تولید مقادیر عظیمی از برق متمرکز دارد». پروژهٔ مسیرهای کربن‌زدایی عمیق -مجموعه‌ای از تیم‌های پژوهشی که نقشه‌راه‌هایی برای کشورها طراحی کرده‌اند تا با کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای به هدف افزایش حداکثر ۲ درجه سانتی‌گراد برسند- برآورد می‌کند که ایالات متحده تا سال ۲۰۵۰ باید بین ۳۰ تا ۶۰ درصد از برق خود را از انرژی هسته‌ای تأمین کند، یعنی ۱٫۵ تا ۳ برابر سهم کنونی. این در حالی است که ایالات متحده باید برق بسیار بیشتری هم تولید کند تا جای سوخت‌های فسیلی را در گرمایش خانه‌ها، تأمین نیروی خودروها و تولید فولاد و سیمان و کود بگیرد. در یکی از سناریوها، تحقق این هدف مستلزم چهاربرابرکردن ظرفیت هسته‌ای کشور است. گسترش مشابهی هم در چین و روسیه و سایر کشورها لازم خواهد بود.

استیون پینکر
معدنی

مزایای انرژی هسته‌ای پیشرفته سنجش‌ناپذیر است. بیشتر برنامه‌ها برای مقابله با تغییرات اقلیمی، بر اصلاحات سیاستی مانند قیمت‌گذاری کربن تکیه دارند. این اصلاحات هم‌چنان بحث‌برانگیزند و اجرای جهانی‌شان -حتی در خوش‌بینانه‌ترین سناریوها- دشوار است. اما منبعی از انرژی که ارزان‌تر و متراکم‌تر و پاک‌تر از سوخت‌های فسیلی باشد، خودبه‌خود خواهان دارد و به ارادهٔ سترگ یا همکاری دشوار بین‌المللی نیاز ندارد. چنین منبعی نه‌ تنها تغییرات اقلیمی را مهار می‌کند، بلکه فوایدی چندوجهی نیز در پی دارد. مردمانِ کشورهای درحال‌توسعه می‌توانند از پله‌های میانی نردبان انرژی بگذرند و بی‌آنکه در دود زغال‌سنگ خفه شوند، سطح زندگی‌شان را به پای غرب برسانند. شیرین‌سازی ارزان آب دریا -فرآیندی بسیار پرانرژی- می‌تواند مزارع را سیراب و آب آشامیدنی فراهم کند و با کاهش نیاز به آب‌های سطحی و نیروگاه‌های برق‌آبی، امکان برچیدن سدها را فراهم آورد، تا رودها دوباره به دریاچه‌ها و دریاها بپیوندند و زیست‌بوم‌ها جانی تازه بگیرند. در نهایت، تیمی که بتواند انرژی پاک و فراوان را به جهان عرضه کند، خدمتی به بشریت خواهد کرد بیش از همهٔ قدیسان، قهرمانان، پیامبران، شهیدان و نخبگان تاریخ در کنار هم.

استیون پینکر

نیهیلیسم (هیچ‌انگاری) خوش‌بینانه

ترجمهٔ حمیدرضا بیدار

چه اتفاقی میفته اگه تمام بمب‌های هسته‌ای رو یکجا منفجر کنیم؟

منابع: https://sites.google.com/view/sourcesallthebombs

ترجمهٔ حمیدرضا بیدار

کتاب زندگی روی لبهٔ تیغ نه‌ فقط روایتی از خاطرات یک جراح، بلکه تصویری الهام‌بخش از مواجهۀ آدمی با تاریک‌ترین لحظات زندگی است.

•• فصل اول کتاب مستقیماً شما را به اعماق ذهنیات نویسنده می‌برد و شاید کاری کند که بخواهید تا پایان همراهش باقی بمانید.

برای تهیهٔ این کتاب خواندنی و تأمل‌برانگیز، می‌توانید از کد تخفیف زیر استفاده کنید:
Darwin
(این کد تا پایان آبان‌ماه معتبر است.)

https://derangpub.com/product/life-on-a-knifes-edge/

توضیح انرژی همجوشی – آینده انرژی یا تلاشی محکوم به شکست؟

ترجمهٔ حمیدرضا بیدار

موجب‌انگاری، اختیار و مجازات

◉ ۱. موجب‌انگاری [جبرگرایی]
◉ ۲. علت
◉ ۳. تقدیرگرایی
◉ ۴. پیش‌بینی پذیری
◉ ۵. آیا شواهدی برای موجب‌انگاری وجود دارد؟
◉ ۶. ناموجبیت کوانتوم
◉ ۷. اختیار [اراده آزاد]
◉ ۸. ناسازگاری مسئول بودن و موجبیت
◉ ۹. موجب‌انگاری ملایم [سازگارانگاری]
◉ ۱۰. کارکرد ستایش و سرزنش
◉ ۱۱. تصادفی بودن و اختیار
◉ ۱۲. توجیه‌های فایده‌گرایانه برای مجازات
◉ ۱۳. کیفر

در قسمت اعظم تاریخ بشر، جنگ سرگرمی طبیعی حکومت‌ها بود و صلح فقط وقفهٔ کوتاهی در میان جنگ‌ها به شمار می‌رفت...

Levy & Thompson 2011, updated for the 21st century. Percentage of years the great powers fought each other in wars, aggregated over 25-year periods, except for 2000–2015. The arrow points to 1975–1999, the last quarter-century plotted in fig. 5–12 of Pinker 2011.

... پس از پایان جنگ سرد، شمار جنگ‌های داخلی به‌ طرز چشمگیری کاهش پیدا کرد -از چهارده مورد در سال ۱۹۹۰ به چهار مورد در سال ۲۰۰۷- اما مجدداً رو به افزایش گذاشت و در سال‌های ۲۰۱۴ و ۲۰۱۵ به یازده مورد، و در سال ۲۰۱۶ به دوازده مورد رسید. این چرخش عمدتاً ناشی از درگیری‌هایی است که در یک سوی آن‌ گروه‌های اسلام‌گرای تندرو قرار دارند (در هشت مورد از یازده جنگِ سال ۲۰۱۵ و در ده مورد از دوازده جنگِ سال ۲۰۱۶). بدون این درگیری‌ها، در واقع، افزایش معناداری در تعداد جنگ‌ها رخ نمی‌داد. شاید تصادفی نباشد که دو مورد از جنگ‌های رخ‌داده در سال‌های ۲۰۱۴ و ۲۰۱۵ هم از دل ایدئولوژی ضدروشنگری دیگری برآمدند: ناسیونالیسم روسی؛ ایدئولوژی‌ای که نیروهای جدایی‌طلب مورد حمایت ولادیمیر پوتین را به نبرد با دولت اوکراین در دو استان این کشور کشاند.

پینکر

بدترینِ جنگ‌های کنونی جنگ سوریه است؛ جایی که حکومت بشار اسد با یاری روسیه و ایران، برای شکست دادن مجموعه‌ای از نیروهای شورشی اسلام‌گرا و غیراسلام‌گرا، کشور خود را به خاک و خون کشیده است. جنگ داخلی سوریه -با حدود ۲۵۰ هزار کشته در میدان نبرد تا سال ۲۰۱۶ (بر اساس برآوردی محتاطانه)- عامل اصلی افزایش نرخ جهانی مرگ‌ومیر ناشی از جنگ است که در شکل۲-۱۱ نشان داده شده است.

پینکر

نفیسه کوهنورد، خبرنگار بی‌بی‌سی فارسی، در رفع اتهام از حکومت بشار اسد در حمله شیمیایی به شهرک دوما در حومه دمشق، ۱۹ فروردین ۹۷:
ناظرهای بی‌طرف معتقدند داخل زیرزمین هم می‌شود سلاح شیمیایی ساخت و کارخانه لازم نیست
@hafezeye_tarikhi

چه کسی اینترنت رو اختراع کرد؟ و چرا؟

...اینترنت ابزاری اونقدر حیاتی در زندگی روزمره ما شده که به سختی به یاد میاریم که زمانی وجود نداشته!

ترجمهٔ حمیدرضا بیدار

با این حال، بزرگ‌ترین تغییر در نظم بین‌المللی تفکری‌ است که امروزه کمتر به آن توجه می‌شود: جنگ غیرقانونی است. در بخش عمده‌ای از تاریخ چنین نبود. زور حاکم بود، جنگ ادامهٔ سیاست با ابزارهای دیگر محسوب می‌شد و غنائم به فاتح می‌رسید. اگر کشوری احساس می‌کرد که حقوقش نقض شده است، می‌توانست اعلان جنگ کند و بخشی از خاک طرف مقابل را به‌عنوان غرامت تصرف کند و انتظار داشته باشد این ضمیمه‌کردن خاک از سوی سایر کشورها به رسمیت شناخته شود. اینکه ایالت‌های آریزونا، کالیفرنیا، کلرادو، نوادا، نیومکزیکو و یوتا امروز جزو آمریکا هستند، به این دلیل است که ایالات متحده در سال ۱۸۴۶ در جنگی بر سر بدهی‌های پرداخت‌نشده، این سرزمین‌ها را از مکزیک گرفت. چنین چیزی امروز ممکن نیست. کشورهای جهان متعهد شده‌اند که جز برای دفاع از خود یا با تأیید شورای امنیت سازمان ملل وارد جنگ نشوند. دولت‌ها پابرجا هستند، مرزها تثبیت شده‌اند و هر کشوری که دست به جنگ کشورگشایانه بزند، باید انتظار محکومیت جهانی را داشته باشد، نه پذیرش آن را.

پینکر

هاتاوی و شاپیرو یادآور می‌شوند که غیرقانونی شدن جنگ میان کشورها، جنبهٔ منفی‌ای هم داشت. با خروج امپراتوری‌های اروپایی از سرزمین‌های استعماری، معمولاً دولت‌هایی ناتوان با مرزهایی مبهم و بدون جانشینی واحد و به‌رسمیت‌شناخته‌شده بر جای می‌ماندند. این دولت‌ها اغلب گرفتار جنگ‌های داخلی و خشونت‌های قومی می‌شدند. در نظم نوین بین‌المللی، آن‌ها دیگر هدف مشروعی برای کشورگشایی قدرت‌های کارآمدتر به‌شمار نمی‌رفتند و سال‌ها یا حتی دهه‌ها در وضعیتی از شبه‌آشوب به حیات خود ادامه می‌دادند.

پینکر

... ارج‌نهادن به مبارزه با نظریهٔ دیالکتیک هگل هم‌نوا بود؛ نظریه‌ای که طبق آن، نیروهای تاریخی یک دولت-ملت برتر را پدید می‌آورند. هگل ‌نوشت: جنگ‌ها ضروری‌اند «زیرا دولت را از فساد و رکود اجتماعی می‌رهانند». مارکس این طرز تفکر را به نظام‌های اقتصادی تعمیم داد و پیش‌بینی کرد که سلسله‌ای از درگیری‌های طبقاتیِ خشونت‌آمیز در نهایت به اتوپیای کمونیستی منجر خواهد شد.

پینکر

مطالبی که در ادامه میاد روانشناسی باورهای دینی هست

بر اساس برآوردهای «دایرةالمعارف جهانی مسیحیت»، ۸۴ درصد از جمعیت جهان به نوعی از دین سازمان‌یافته تعلق دارند. در آمریکا نیز، نظرسنجی مرکز تحقیقاتی «پیو» نشان می‌دهد که ۸۲ درصد مردم به خدا یا یک روح جهانی اعتقاد دارند. از دیدگاه علمی، چنین درصد بالا و فراگیر جهان‌شمولی از باورمندی، یک پدیدهٔ شگرف است که نیازمند توضیح می‌باشد. این پدیدهٔ فراگیر، پرسش‌های بنیادینی را مطرح می‌کند: دین چه نیاز اساسی انسانی را برآورده می‌کند و چرا این همه انسان، در فرهنگ‌ها و زمان‌های مختلف، به یک قدرت برتر ایمان دارند؟
در ادامه با تکیه بر دیدگاه‌های علمی گوناگون—از جمله روان‌شناسی شناختی، نظریهٔ تکامل، ژنتیک رفتاری و دین‌شناسی تطبیقی—به بررسی این پرسش‌های عمیق می‌پردازیم. اینکه چگونه سیم‌کشی شناختی مغز ما، نیازهای بقای اجتماعی گونهٔ ما و حتی ساختار ژنتیکی‌مان، همگی در شکل‌گیری این پدیدهٔ پیچیدهٔ انسانی نقش دارند.

برای درک ریشه‌های عمیق باور دینی، ابتدا باید به کارکرد ذاتی و تکامل‌یافتهٔ مغز انسان نگاه کنیم. استدلال اصلی در روان‌شناسی شناختی دین این است که مغز ما به‌گونه‌ای برنامه‌ریزی یا «سیم‌کشی» شده است که الگوها و موجوداتی شبیه به خدا را در جهان پیرامون خود جستجو و پیدا کند. این تمایل قدرتمند از دو مفهوم کلیدی و مرتبط نشأت می‌گیرد:
الگویابی: این اصطلاح به تمایل فراگیر ما برای یافتن الگوهای معنادار در میان انبوه داده‌های معنادار و حتی نویزهای بی‌معنا اشاره دارد.
عامل‌پنداری: این مفهوم، به تمایل ما برای نسبت دادن این الگوهای شناسایی‌شده به عاملیتی هوشمند، دارای نیت و هدف (اغلب نامرئی) اشاره دارد.
این ویژگی‌ها به احتمال زیاد محصول انطباقی فرآیند تکامل هستند. می‌توان تصور کرد که در محیط پرخطر اجداد ما، موجودی که با شنیدن صدای خش‌خش در میان علف‌ها، آن را به یک عامل هوشمند (مثلاً یک شکارچی پنهان) نسبت می‌داد، شانس بقای بسیار بیشتری نسبت به موجودی داشت که آن را به یک پدیدهٔ بی‌معنا (مانند وزش باد) نسبت می‌داد و نادیده می‌گرفت. حتی اگر این باور در ۹۹ درصد موارد اشتباه می‌بود (خطای نوع اول)، آن یک درصدی که درست از آب درمی‌آمد، تفاوت میان مرگ و بقا بود. به این ترتیب، ژن‌های مسئول این تمایل به «فرضِ عاملیت»، به نسل‌های بعد منتقل شدند.
در این مدل شناختی، مفهوم «خدا»، به‌ویژه در ادیان ابراهیمی، الگوی نهایی است؛ الگویی که همه چیز را از ابتدای جهان (خلقت) تا پایان زمان (آخرت) توضیح می‌دهد. خدا همچنین عامل هوشمند نهایی است؛ عاملیتی که به جهان معنا و به زندگی فردی ما هدف می‌بخشد. در نگاهی گسترده‌تر، این دو مفهوم (الگویابی و عامل‌پنداری) می‌توانند مبنای شناختی شمن‌باوری، پاگانیسم، جان‌گرایی (animism)، چندخداپرستی، یکتاپرستی و تمام اشکال دیگر خداباوری و معنویت‌گرایی باشند که بشر در طول تاریخ ابداع کرده است. این گرایش‌های شناختی از پیش موجود، پایه و اساس ساختارهای اجتماعی و دینی پیچیده‌تری را تشکیل دادند که همگام با رشد جوامع انسانی پدیدار شدند.

از منظر تکاملی، دین را می‌توان فراتر از یک باور شناختی صرف و به‌عنوان یک نهاد اجتماعی تعریف کرد. نهادی که برای ایجاد اسطوره‌های مشترک، تشویق به نوعدوستی و همنوایی و مهم‌تر از همه، نشان دادن تعهد به همکاری در یک جامعهٔ بزرگ طراحی شده است.
این فرضیه وجود دارد که حدود ۵ تا ۷ هزار سال پیش، همزمان با رشد جوامع انسانی از گروه‌های کوچک و خویشاوند شکارچی-گردآورنده به ریاست‌ها (chiefdoms) و دولت-شهرهای بزرگ، دین سازمان‌یافته و حکومت به‌طور همزمان و در هم‌تنیده تکامل یافتند تا رفتارهای اخلاقی را مدون کرده و همکاری در مقیاس وسیع را ممکن سازند.
در گروه‌های کوچک چند ده نفره، کنترل‌های اجتماعی غیررسمی مانند شهرت، غیبت و شرمسار کردن از طریق احساس گناه، برای کنترل رفتار خودخواهانه و تضمین همکاری کافی بود. اما با بزرگ‌تر شدن جمعیت‌ها و ناشناس شدن افراد، این سازوکارهای چهره‌به‌چهره کارایی خود را از دست دادند و نیاز به قوانین رسمی‌تر احساس شد. دولت‌ها قوانین مدون را وضع کردند و دین، با ارائهٔ احکام اخلاقیِ فراگیر، به مجری نهایی و ناظر درونی این قوانین تبدیل شد؛ خدایان به عنوان ناظران نهایی و همه‌جایی این قواعد اخلاقی عمل می‌کردند.
شواهد انسان‌شناسی از جوامع شکارچی-گردآورندهٔ امروزی، که به‌عنوان مدلی برای درک گذشتهٔ ما عمل می‌کنند، این نظریه را تقویت می‌کند:
برابری‌طلبی و تقسیم گوشت: در این جوامع، خانواده‌های شکارچیان موفق معمولاً سهم بیشتری از گوشت دریافت نمی‌کنند. این امر نشان‌دهندهٔ یک اخلاق قوی جمعی برای جلوگیری از انباشت قدرت و تضمین بقای گروه است.
سازوکارهای کنترل اجتماعی: برای مقابله با خودخواهی فردی (که همواره وجود دارد)، از مجازات‌هایی استفاده می‌شود که از فشار اجتماعی، انتقاد و شایعه‌پراکنی آغاز شده و تا شرمساری علنی، طرد کردن، اخراج از گروه و حتی در موارد افراطی، مجازات اعدام را در بر می‌گیرد.
گروه اخلاقی: همان‌طور که کریستوفر بوهم، انسان‌شناس، در کتاب خود «سلسله‌مراتب در جنگل: برابری‌طلبی و تکامل نوعدوستی انسان» (۱۹۹۹) استدلال می‌کند، یک گروه انسانی اساساً یک گروه اخلاقی است. در این گروه، «درست» و «غلط» به ترتیب با آن چیزی که به منفعت گروه است و اعمالی که خودخواهانه تلقی می‌شوند، منطبق است.
آیین‌ها و انسجام: در میان مردم «چوونگ» (Chewong) در جنگل‌های مالزی، آیینی به نام پونن (Punan) برای تقسیم غذا وجود دارد. این آیین‌ها و مناسک مشترک، کارکردی فراتر از تقسیم غذا داشته و برای تقویت انسجام گروهی و رفتار اخلاقی تکامل یافته‌اند.
پیامد اصلی این شواهد این است که اگرچه فرهنگ، دین خاصی (محتوای باورها) را به ما دیکته می‌کند، اما تمایل به باور به یک عامل فراطبیعی ناظر که هنجارهای اجتماعی و اخلاقی گروه را تقویت می‌کند، یک ویژگی جهانی و احتمالاً ذاتی در سیم‌کشی مغز انسان است.