Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
سیستم ایمنی بدن
بخش دوم: بمبهای ریز در جریان خون شما؛ سیستم کمپلمان
یکی از بازیگرهای اصلی دستگاه ایمنی ما سیستم کمپلمان هست. لشکری متشکل از میلیون ها و تریلیون ها بمب کوچک که با هم در یک رقص پیچیده و ظریف کار میکنن تا مزاحمین رو متوقف کنن.
ترجمهٔ حمیدرضا بیدار
بخش دوم: بمبهای ریز در جریان خون شما؛ سیستم کمپلمان
یکی از بازیگرهای اصلی دستگاه ایمنی ما سیستم کمپلمان هست. لشکری متشکل از میلیون ها و تریلیون ها بمب کوچک که با هم در یک رقص پیچیده و ظریف کار میکنن تا مزاحمین رو متوقف کنن.
ترجمهٔ حمیدرضا بیدار
❤4👍2
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
نمیدونم، شاید ما تو همه زمینهها انقدر سطحی شدیم که همچین افراد بیهنری با بلد بودن بازی بالا میان و به جایی میرسند که تو دبی کنسرت میذارن و سالنی که مشخصاً پر از آدمه!
Garbage in garbage out
Garbage in garbage out
👍8❤1
Science For Life
نمیدونم، شاید ما تو همه زمینهها انقدر سطحی شدیم که همچین افراد بیهنری با بلد بودن بازی بالا میان و به جایی میرسند که تو دبی کنسرت میذارن و سالنی که مشخصاً پر از آدمه! Garbage in garbage out
فرقی نمیکنه چی باشه، اگر زیاد با چیزهای بیمایه و نازل برخورد داشته باشید فکر میکنید همینه دیگه کاریش نمیشه کرد. مثلا هراز گاهی که میرم کمک رفیقام که سرآشپز هستن. وقتی مایه کوبیده رو آماده میکنیم اصولا چیزی از کار نمیزنیم، واقعا از راسته و قلوهگاه استفاده میکنیم. و بعضا شده فردی اومده و گفته این چیزی که خوردم، مزهاش متفاوت از چیزهایی بوده که تا الان دیدم. اگر کسی بخواد از کار بدزده میتونه از گوشت مرغ یا سنگدون و... هم استفاده کنه. اینکه تو این حوزه شخصی کسی به اشغال خوردن عادت کرده باشه مشکل ما نیست. ولی این کارها تو سطح جامعه به ضرر همهمون داره تموم میشه. امثال این باید هوووو بشن، نه اینکه فاز طرفداری از موسیقی برداری و مثلا ما کنسرت رفتیم. نور گوشی رو هم روشنی کنی و همخوانی و کوفت و زهرمار دیگه.
👍19👏2
تا کنون، «عدالت اجتماعی» بیش از همه پیش تاخته است، چرا که جذاب مینماید – و در برخی روایتها، جذاب نیز هست. حتی خود این اصطلاح چنان وضع شده که مخالفتناپذیر باشد. «شما با عدالت اجتماعی مخالفید؟ پس چه میخواهید، بیعدالتی اجتماعی؟»
ماری
ماری
❤2
در این میان، «سیاست هویتی» (Identity politics) به آوردگاهی بدل شده که «عدالت اجتماعی» حلقههای قدرت (caucuses) خود را در آن میجوید. این سیاست، جامعه را بر اساس جنس (یا جنسیت)، نژاد، گرایش جنسی و غیره، به گروههای ذینفع مجزا تجزیه میکند. فرض این سیاست بر آن است که این ویژگیها، اصلیترین یا تنها ویژگی مرتبط افراد است و مزیتی مضاعف برایشان به ارمغان میآورد. برای نمونه (به تعبیر کلمن هیوز (Coleman Hughes)، نویسندهٔ آمریکایی) این فرض که «دانشی اخلاقی والاتر» وجود دارد که از سیاهپوست، زن یا همجنسگرا بودن نشأت میگیرد. این سیاست، علت آن گرایش رایجی است که افراد، سخن خود را با «به عنوان یک ... میگویم» آغاز میکنند. و این همان چیزی است که همگان، چه زنده و چه مرده، باید در جانب درست آن بایستند. از این روست که فراخوانها برای به زیر کشیدن مجسمهٔ شخصیتهای تاریخی نابخشودنی بلند است و از این روست که برای نجات هر شخصیتی، باید گذشته را از نو نوشت. و از این روست که یک سناتور از حزب شین فین (Sinn Fein) به سادگی ادعا میکند که اعتصاب غذای اعضای ارتش جمهوریخواه ایرلند (IRA hunger strikers) در ۱۹۸۱، در دفاع از حقوق همجنسگرایان بوده است. سیاست هویتی، آوردگاهی است که در آن، گروههای اقلیت تشویق میشوند تا همزمان خود را تجزیه کنند، سازماندهی کنند و اعلام وجود نمایند.
ماری
ماری
❤1
برای آنکه این پیشفرضهای نوین به خورد مردم داده شود، به میانبرهای ذهنی (heuristics) جدیدی نیاز بوده است. سرعت راهیابی اینها به جریان اصلی سرسامآور است. چنانکه اریک واینستاین (Eric Weinstein)، ریاضیدان و نویسنده، خاطرنشان کرده (و جستجویی در گوگل بوکس نیز تأیید میکند)، عباراتی چون «الجیبیتیکیو»، «امتیاز سفیدپوستی» و «ترنسهراسی»، از گمنامی محض به گفتمان روزمره راه یافتهاند. به تعبیر او، این خزعبلات وٌک (woke stuff) که نسل هزاره و دیگران برای «برچیدن بساط هزاران سال سرکوب و/یا تمدن... به کار میگیرند... همگی همین بیست دقیقه پیش سر هم شدهاند». او در ادامه میگوید، هرچند آزمودن ایدههای نو ایرادی ندارد، اما «باید خیلی بیکله باشی که اینچنین بر انبوهی از میانبرهای ذهنی نیازمودهای که والدینت در حوزههایی نیازموده و با قدمتی کمتر از پنجاه سال ابداع کردهاند، تکیه کنی». به همین ترتیب، گرگ لوکیانوف (Greg Lukianoff) و جاناتان هایت (Jonathan Haidt) (در کتابشان نازپروردگی ذهن آمریکایی (The Coddling of the American Mind)) به نوظهور بودن ابزارهای نظارت و اجرای این میانبرهای ذهنی جدید اشاره کردهاند. عباراتی چون «برآشفته شدن» (triggered) و «احساس ناامنی» و این ادعا که واژگان مخالف با این دین جدید، موجب «آسیب» میشوند، تنها از حدود سال ۲۰۱۳ به بعد بود که کاربردشان به شدت افزایش یافت. گویی این متافیزیک نوین، پس از آنکه به خواستههایش پی برد، نیم دههٔ دیگر نیز زمان صرف کرد تا راه ارعاب و کشاندن پیروانش به جریان اصلی را بیابد و در این کار بسیار هم موفق بوده است.
ماری
ماری
در عوض، مسائل دیگر نیز از الگوی مشابهی پیروی کردند. حقوق زنان – درست مانند حقوق همجنسگرایان – در سراسر قرن بیستم بهتدریج به دست آمده بود. به نظر میرسید که این جنبش نیز در حال رسیدن به یک نقطهٔ تفاهم است. اما ناگهان، درست زمانی که قطار [جنبش] در شرف رسیدن به مقصد مطلوب خود بود، سرعتش بهشدت زیاد شد، از مسیر خارج شد و با شدتی مهارنشدنی تاخت و در افق ناپدید گشت. در نتیجه، چیزی که تا دیروز بهسختی میشد آن را مورد مناقشه قرار داد، امروز به دلیلی برای نابودی کامل زندگی یک فرد تبدیل شده است. آیندههای شغلی افراد، در حالی که این قطار بیمهابا در مسیرش میتاخت، متلاشی و نابود شد.
ماری
ماری
👍1
Forwarded from Unfiltered Politics (מכשפה)
نجف آبادی؛ نماینده مجلس:
بعد از قانون جوانی جمعیت و حذف غربالگری تعداد نوزادان به دنیا اومده که مبتلا به «سندروم داون» هستن؛ ۲.۵ برابر افزایش پیدا کرده.
نسل آینده احتمالا تعداد معلولین بسیار بالاست. چون دولت طبق قانون جوانی جمعیت؛ نمیزاره سقط جنین انجام بشه و به هر قیمتی باید به دنیا بیان.
بعد از قانون جوانی جمعیت و حذف غربالگری تعداد نوزادان به دنیا اومده که مبتلا به «سندروم داون» هستن؛ ۲.۵ برابر افزایش پیدا کرده.
نسل آینده احتمالا تعداد معلولین بسیار بالاست. چون دولت طبق قانون جوانی جمعیت؛ نمیزاره سقط جنین انجام بشه و به هر قیمتی باید به دنیا بیان.
🤯4🗿2🤬1
Unfiltered Politics
نجف آبادی؛ نماینده مجلس: بعد از قانون جوانی جمعیت و حذف غربالگری تعداد نوزادان به دنیا اومده که مبتلا به «سندروم داون» هستن؛ ۲.۵ برابر افزایش پیدا کرده. نسل آینده احتمالا تعداد معلولین بسیار بالاست. چون دولت طبق قانون جوانی جمعیت؛ نمیزاره سقط جنین انجام بشه…
کاری به این ندارم که کیا و چطور دارن گند میزنند تو حوزه پزشکی. ولی وقتی افرادی رو میبینم که از این موقعیت سو استفاده میکنند، کلا بهم میریزم. مثلا طرف رو میبرن نوحه میخونه، نمیدونم میبرنش با یه آدم معروفی مبارزه میکنه یا کشتی میگیره و... این فضیلت اخلاقیه؟ این کار خوب شماست؟
اگر چنین تفکری دارید این کار آخرت ریاکاری و دریوزگی هست که در شما پرورش پیدا کرده. نباید اجازه بدید رنج کشیدن تبدیل به ویترین بشه. نباید وجدانتون رو با چنین حرکات احمقانه احساسی خنثی کنید.
شما به سیستم اجازه میدید که حق یه زندگی سالم و نرمال رو از فرد بگیره، بعد با نتیجه اون حماقت نمایش فضیلت اجرا میکنید؟ این چه جنگلیه؟
اگر چنین تفکری دارید این کار آخرت ریاکاری و دریوزگی هست که در شما پرورش پیدا کرده. نباید اجازه بدید رنج کشیدن تبدیل به ویترین بشه. نباید وجدانتون رو با چنین حرکات احمقانه احساسی خنثی کنید.
شما به سیستم اجازه میدید که حق یه زندگی سالم و نرمال رو از فرد بگیره، بعد با نتیجه اون حماقت نمایش فضیلت اجرا میکنید؟ این چه جنگلیه؟
👍5👏1
Science For Life
کاری به این ندارم که کیا و چطور دارن گند میزنند تو حوزه پزشکی. ولی وقتی افرادی رو میبینم که از این موقعیت سو استفاده میکنند، کلا بهم میریزم. مثلا طرف رو میبرن نوحه میخونه، نمیدونم میبرنش با یه آدم معروفی مبارزه میکنه یا کشتی میگیره و... این فضیلت اخلاقیه؟…
یه شفافسازی هم بکنم. ما تو موقعیتی نیستیم که بخوام این موضوع رو باز کنم و نمیخوام افراطی جانب یک طرف رو راجعبه مسئله سقط جنین بگیرم. نه دولت موظف هست پول کاندوم و یا هزینه روابط بیاحتیاط شما رو بده و نه انقد احمقانه رفتار کنه که غربالگری صورت نگیره و وقتی تو همون موقعیت اولیه فهمیدن بچه سالم نیست، باید روال پزشکی که در همه جوامع انجام میشه رو پی بگیرند.
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
هوش چیست و مرز هوشمندی از کجا شروع میشه؟
انسانها به چیزهای زیادی افتخار میکنن، از شتابدهندههای ذرات گرفته، تا شعر و بازی پوکمن. همه اینها به لطف چیزی که انسانها ارزش خیلی زیادی براش قائلن، امکانپذیر شده: هوش.
ترجمهٔ حمیدرضا بیدار
انسانها به چیزهای زیادی افتخار میکنن، از شتابدهندههای ذرات گرفته، تا شعر و بازی پوکمن. همه اینها به لطف چیزی که انسانها ارزش خیلی زیادی براش قائلن، امکانپذیر شده: هوش.
ترجمهٔ حمیدرضا بیدار
Science For Life
در عوض، مسائل دیگر نیز از الگوی مشابهی پیروی کردند. حقوق زنان – درست مانند حقوق همجنسگرایان – در سراسر قرن بیستم بهتدریج به دست آمده بود. به نظر میرسید که این جنبش نیز در حال رسیدن به یک نقطهٔ تفاهم است. اما ناگهان، درست زمانی که قطار [جنبش] در شرف رسیدن…
سرنوشتهای شغلیای همچون سرنوشت پروفسور تیم هانت ۷۲ ساله (Tim Hunt) و برندهٔ جایزهٔ نوبل، به خاطر یک شوخی بیمزه در کنفرانسی در کرهٔ جنوبی دربارهٔ عاشق شدن مردان و زنان در آزمایشگاه، تباه شد. عباراتی چون «مردانگی سمی» رایج شد. چه فضیلتی در این بود که روابط میان دو جنس را چنان پرتنش کنند که با نیمی از این گونه، یعنی مردان، همچون یک غدهٔ سرطانی رفتار شود؟ یا در این ایده که مردان حق ندارند دربارهٔ زنان سخن بگویند؟ چرا درست در زمانی که زنان بیش از هر دورهٔ دیگری در تاریخ، سقفهای شیشهای را شکسته بودند، مفاهیمی چون «مردسالاری» و توضیحگری مردانه (mansplaining) از حواشی فمینیسم به قلب نهادهایی چون سنای استرالیا راه یافت؟
ماری
ماری
👍3
این وضعیت، مشکلی شبیه به آزمون بازیگری (auditioning problem) را پدید میآورد؛ شرایطی که در آن افراد برای ابراز وفاداری به این نظام، ناگزیر از نمایشهای پرشور هستند، چه لزومی در کار باشد و چه نباشد. این پدیده در واقع امتداد مشکلی معروف در لیبرالیسم است که حتی کسانی که روزگاری مبارزهای واقعی و شرافتمندانه داشتهاند نیز به آن اذعان دارند. کنت مینوگ (Kenneth Minogue)، فیلسوف سیاسی فقید استرالیایی، این گرایش را سندروم «سنت جورج بازنشسته» نامید. ماجرا از این قرار است: جنگجوی دلاور پس از کشتن اژدها، در سرزمین پرسه میزند و همچنان به دنبال نبردهای باشکوهتر میگردد. او به اژدها نیاز دارد. در نهایت، پس از آنکه خود را در تعقیب اژدهاهای کوچک و کوچکتر خسته کرد، کارش به جایی میرسد که شمشیرش را در هوا میچرخاند و خیال میکند که دارد با اژدها میجنگد. حالا اگر این وسوسهای برای یک سنت جورج واقعی (م: یک قهرمان واقعی) باشد، تصور کنید آدمی که نه قدیس است، نه اسب و نیزهای دارد و نه کسی به او محلی میگذارد، چه کارهایی ممکن است بکند. چنین آدمی چطور میخواهد دیگران را قانع کند که اگر آن فرصت تاریخی نصیبش میشد، او هم بیبروبرگرد اژدها را میکشت؟
ماری
ماری
❤1
Science For Life
این وضعیت، مشکلی شبیه به آزمون بازیگری (auditioning problem) را پدید میآورد؛ شرایطی که در آن افراد برای ابراز وفاداری به این نظام، ناگزیر از نمایشهای پرشور هستند، چه لزومی در کار باشد و چه نباشد. این پدیده در واقع امتداد مشکلی معروف در لیبرالیسم است که حتی…
کنت مینوگ معتقد بود وقتی یه جنبش لیبرال به هدف اصلی و بزرگش میرسه (یعنی اژدهای واقعی رو میکشه)، مبارزانش بیکار نمیشینن. اونا که دیگه به مبارزه عادت کردن، دنبال اژدهاهای کوچکتر میگردن و وقتی اونا هم تموم شدن، شروع میکنند به مبارزه با دشمنهای خیالی تا هویت قهرمانانهی خودشون رو حفظ کنند.
شما فکر کن اون مبارزان واقعی قدیمی و فعالان مدنی که کلی هزینه میدادن بعضا دچار این توهم میشدن. وای به حال اینا که چهار تا پالستین پالستین میکنند و نیم ساعت بازداشت میشن. برای اینکه نشون بدن قهرمان واقعی هستند مجبورند هیاهو به پا کنند و نشون بدن که اگر در گذشته هم بدنیا میومدن مثلا با بردهداری مبارزه میکردن!
نظری
شما فکر کن اون مبارزان واقعی قدیمی و فعالان مدنی که کلی هزینه میدادن بعضا دچار این توهم میشدن. وای به حال اینا که چهار تا پالستین پالستین میکنند و نیم ساعت بازداشت میشن. برای اینکه نشون بدن قهرمان واقعی هستند مجبورند هیاهو به پا کنند و نشون بدن که اگر در گذشته هم بدنیا میومدن مثلا با بردهداری مبارزه میکردن!
نظری
❤3
روانشناسی باورهای دینی - مایکل شرمر
دربارهٔ حیات پس از مرگ - مایکل شرمر
تجربیات نزدیک به مرگ - سوزان بلکمور
تجربیات خروج از بدن - سوزان بلکمور
تجربیات نزدیک به مرگ - تئودور شیک
باقیماندن موجودیت فرد پس از مرگ - لورکوفسکی
دربارهٔ حیات پس از مرگ - مایکل شرمر
تجربیات نزدیک به مرگ - سوزان بلکمور
تجربیات خروج از بدن - سوزان بلکمور
تجربیات نزدیک به مرگ - تئودور شیک
باقیماندن موجودیت فرد پس از مرگ - لورکوفسکی
این روزها که زیاد درباره مضرات هوش مصنوعی میخونم. یاد این نقد سقراط میفتم:
لبخند سقراط
دیوید ملکی!
بدبینی نسبت به پیشرفت، بهویژه در حوزهٔ ارتباطات، به نظر میرسد یکی از ویژگیهای پایدار، تکرارشونده و قابل پیشبینی بشر است. این احساس ناخوشایند اغلب از حس گسستگی و بیگانگیای سرچشمه میگیرد که زمانی پدید میآید که فناوریهای نوین، شیوهٔ تجربهٔ ما از جهان و یکدیگر را دگرگون میکنند. ما میبینیم که نسل جدید کارها را به شیوهای متفاوت انجام میدهند و زندگی را به گونهای دیگر تجربه میکنند و نمیتوانیم آن را کاملاً درک کنیم. تمام آنچه اغلب میبینیم، چیزی است که آنها «از دست میدهند» (اصالت، عمق، صمیمیت)، نه لزوماً چیزی که به دست میآورند.
این شکاکیت، پدیدهای مدرن و مختص عصر دیجیتال نیست، بلکه الگویی تاریخی و تکرارشونده است.
نخست باید به سراغ کهنالگوی این نقدها برویم: استدلالهای فلسفی علیه خود «نوشتن» که توسط سقراط بیان شد و بهدست شاگردش افلاطون به ثبت رسید. این استدلالها، طرح اولیهٔ فلسفی برای تمام اضطرابهای فناورانهٔ بعدی (از چاپ تا اینترنت) را فراهم کردند.
در رسالهٔ درخشان «فایدروس» افلاطون، سقراط افسانهای مصری را دربارهٔ توث (Theuth)، ایزد مخترع «اعداد، حساب، هندسه، نجوم و مهمتر از همه، حروف الفبا»، روایت میکند. توث با غرور اختراع خود را به تاموس (Thamus)، پادشاه مصر عرضه میکند و میگوید: «ای پادشاه، این اختراع، مصریان را خردمندتر خواهد کرد و حافظهٔ آنان را بهبود خواهد بخشید؛ زیرا من اکسیر حافظه و خرد را کشف کردهام.»
اما تاموس، با بدبینی یک حکیم، در پاسخ میگوید که این اختراع، قدرتی کاملاً معکوس دارد. او استدلال میکند که نوشتن:
سکوت نقاشیوار: او کلمات مکتوب را به نقاشی تشبیه میکند. موجودات در نقاشی زنده و گویا به نظر میرسند، اما «اگر کسی از آنها سؤالی بپرسد، سکوتی عمیق و باوقار اختیار میکنند.» کلمات مکتوب نیز چنیناند؛ ممکن است فکر کنید هوشمندانه سخن میگویند، اما اگر برای درک بهتر از آنها سؤال کنید، «همیشه فقط یک چیز را تکرار میکنند» و توانایی دیالوگ و پاسخگویی پویا را ندارند.
ناتوانی در دفاع از خود: یک متن مکتوب، هنگامی که مورد سوءتعبیر، حمله یا ناسزا قرار میگیرد، نمیتواند از خود دفاع کند و «همیشه به پدرش (نویسنده) نیاز دارد تا به کمکش بیاید.» متن بیدفاع است.
برادر مشروع در برابر فرزند نامشروع: سقراط کلام مکتوب و ایستا را «فرزند نامشروع» مینامد و آن را در برابر «کلام زنده و پویای کسی که میداند» قرار میدهد؛ کلامی که هوشمند است، در روح شنونده حک میشود، میتواند از خود دفاع کند و میداند با چه کسی سخن بگوید و در برابر چه کسی سکوت کند. این کلام پویا، «برادر مشروع» و حقیقی است.
سقراط برای روشنتر کردن این تمایز، از تمثیل کشاورز خردمند استفاده میکند. آیا یک کشاورز دانا که به بذرهای ارزشمند خود اهمیت میدهد، آنها را با جدیت در یک «باغ موقت آدونیس» (باغچههای زینتی زودگذر) میکارد تا صرفاً از زیبایی هشتروزهٔ آنها لذت ببرد؟ خیر. او در امور جدی، بذرها را در خاکی مناسب میکارد و با صبر منتظر میماند تا در زمان مناسب به کمال برسند. به همین ترتیب، کسی که دانش حقیقی دارد، آن را با «قلم و مرکب» در آب سیاه نمیکارد، زیرا چنین کلماتی نه میتوانند از خود دفاع کنند و نه حقیقت را بهطور مؤثر و پایدار آموزش دهند.
کنایهٔ بزرگ و تاریخی در این است که نقد قدرتمند و هوشمندانهٔ سقراط علیه نوشتن، تنها به این دلیل به دست ما رسیده که شاگردش افلاطون برخلاف فلسفهٔ استادش عمل کرد و آن را به رشتهٔ تحریر درآورد. خود سقراط، وفادار به باورش، هرگز چیزی ننوشت و اگر افلاطون نبود، سقراط نیز مانند بسیاری از حکمای شفاهی فراموش میشد.
این نقد باستانی، سرآغاز الگویی شد که با ظهور هر فناوری ارتباطی جدید، بارها و بارها تکرار شد.
دیوید ملکی!
بدبینی نسبت به پیشرفت، بهویژه در حوزهٔ ارتباطات، به نظر میرسد یکی از ویژگیهای پایدار، تکرارشونده و قابل پیشبینی بشر است. این احساس ناخوشایند اغلب از حس گسستگی و بیگانگیای سرچشمه میگیرد که زمانی پدید میآید که فناوریهای نوین، شیوهٔ تجربهٔ ما از جهان و یکدیگر را دگرگون میکنند. ما میبینیم که نسل جدید کارها را به شیوهای متفاوت انجام میدهند و زندگی را به گونهای دیگر تجربه میکنند و نمیتوانیم آن را کاملاً درک کنیم. تمام آنچه اغلب میبینیم، چیزی است که آنها «از دست میدهند» (اصالت، عمق، صمیمیت)، نه لزوماً چیزی که به دست میآورند.
این شکاکیت، پدیدهای مدرن و مختص عصر دیجیتال نیست، بلکه الگویی تاریخی و تکرارشونده است.
نخست باید به سراغ کهنالگوی این نقدها برویم: استدلالهای فلسفی علیه خود «نوشتن» که توسط سقراط بیان شد و بهدست شاگردش افلاطون به ثبت رسید. این استدلالها، طرح اولیهٔ فلسفی برای تمام اضطرابهای فناورانهٔ بعدی (از چاپ تا اینترنت) را فراهم کردند.
در رسالهٔ درخشان «فایدروس» افلاطون، سقراط افسانهای مصری را دربارهٔ توث (Theuth)، ایزد مخترع «اعداد، حساب، هندسه، نجوم و مهمتر از همه، حروف الفبا»، روایت میکند. توث با غرور اختراع خود را به تاموس (Thamus)، پادشاه مصر عرضه میکند و میگوید: «ای پادشاه، این اختراع، مصریان را خردمندتر خواهد کرد و حافظهٔ آنان را بهبود خواهد بخشید؛ زیرا من اکسیر حافظه و خرد را کشف کردهام.»
اما تاموس، با بدبینی یک حکیم، در پاسخ میگوید که این اختراع، قدرتی کاملاً معکوس دارد. او استدلال میکند که نوشتن:
«فراموشی را در ذهن کسانی که آن را میآموزند، ایجاد خواهد کرد، زیرا آنها دیگر حافظهٔ خود را تمرین نخواهند داد.»به باور او، اعتماد به «حروف بیرونی که جزئی از خودشان نیست»، استفاده از حافظهٔ درونی و زنده را تضعیف میکند. او سپس به تمایز مهمی میان «یادآوری» و «حافظهٔ حقیقی» میپردازد و به توث میگوید:
«تو اکسیر یادآوری را اختراع کردهای، نه حافظه را؛ و به شاگردانت ظاهری از خرد را عرضه میکنی، نه خرد حقیقی را. زیرا آنها چیزهای بسیاری را بدون آموزش [و درک عمیق] خواهند خواند و در نتیجه به نظر خواهد رسید که چیزهای زیادی میدانند، در حالی که اکثراً نادان و معاشرت با آنها دشوار است، چرا که خردمند نیستند، بلکه فقط به ظاهر خردمندند.»سقراط استدلالهای اصلی خود علیه کلام مکتوب را با تشبیهات قدرتمندی تشریح میکند:
سکوت نقاشیوار: او کلمات مکتوب را به نقاشی تشبیه میکند. موجودات در نقاشی زنده و گویا به نظر میرسند، اما «اگر کسی از آنها سؤالی بپرسد، سکوتی عمیق و باوقار اختیار میکنند.» کلمات مکتوب نیز چنیناند؛ ممکن است فکر کنید هوشمندانه سخن میگویند، اما اگر برای درک بهتر از آنها سؤال کنید، «همیشه فقط یک چیز را تکرار میکنند» و توانایی دیالوگ و پاسخگویی پویا را ندارند.
ناتوانی در دفاع از خود: یک متن مکتوب، هنگامی که مورد سوءتعبیر، حمله یا ناسزا قرار میگیرد، نمیتواند از خود دفاع کند و «همیشه به پدرش (نویسنده) نیاز دارد تا به کمکش بیاید.» متن بیدفاع است.
برادر مشروع در برابر فرزند نامشروع: سقراط کلام مکتوب و ایستا را «فرزند نامشروع» مینامد و آن را در برابر «کلام زنده و پویای کسی که میداند» قرار میدهد؛ کلامی که هوشمند است، در روح شنونده حک میشود، میتواند از خود دفاع کند و میداند با چه کسی سخن بگوید و در برابر چه کسی سکوت کند. این کلام پویا، «برادر مشروع» و حقیقی است.
سقراط برای روشنتر کردن این تمایز، از تمثیل کشاورز خردمند استفاده میکند. آیا یک کشاورز دانا که به بذرهای ارزشمند خود اهمیت میدهد، آنها را با جدیت در یک «باغ موقت آدونیس» (باغچههای زینتی زودگذر) میکارد تا صرفاً از زیبایی هشتروزهٔ آنها لذت ببرد؟ خیر. او در امور جدی، بذرها را در خاکی مناسب میکارد و با صبر منتظر میماند تا در زمان مناسب به کمال برسند. به همین ترتیب، کسی که دانش حقیقی دارد، آن را با «قلم و مرکب» در آب سیاه نمیکارد، زیرا چنین کلماتی نه میتوانند از خود دفاع کنند و نه حقیقت را بهطور مؤثر و پایدار آموزش دهند.
کنایهٔ بزرگ و تاریخی در این است که نقد قدرتمند و هوشمندانهٔ سقراط علیه نوشتن، تنها به این دلیل به دست ما رسیده که شاگردش افلاطون برخلاف فلسفهٔ استادش عمل کرد و آن را به رشتهٔ تحریر درآورد. خود سقراط، وفادار به باورش، هرگز چیزی ننوشت و اگر افلاطون نبود، سقراط نیز مانند بسیاری از حکمای شفاهی فراموش میشد.
این نقد باستانی، سرآغاز الگویی شد که با ظهور هر فناوری ارتباطی جدید، بارها و بارها تکرار شد.
نگرانیهای سقراط یک رویداد تاریخی منزوی نبود، بلکه آغازگر الگویی بود که در قرنهای بعد به اشکال مختلف تکرار شد. اما با ظهور تلفن در قرن نوزدهم، اتفاقی کنایهآمیز رخ داد: استدلال سقراط بهطور کامل وارونه شد. این بار، اضطراب نه از وجود یک سابقهٔ مکتوب و صلب، بلکه از فقدان آن ناشی میشد.
در دههٔ ۱۸۸۰ میلادی، با ظهور و گسترش تلفن، هراس جدیدی در میان نخبگان و مدیران شکل گرفت. منتقدان نگران بودند که ارتباطات شفاهی سریع و بدون شاهد، سرشار از خطا، فراموشی و سوءتفاهم شود. این نگرانی بهطور خاص در دو حوزهٔ حیاتی مطرح شد: معاملات تجاری که ممکن بود به دادگاه کشیده شوند (بدون مدرک کتبی) و دستورات حساس مربوط به تغییر خطوط راهآهن که کوچکترین خطا در آنها میتوانست به حوادث فاجعهبار منجر شود. ترس از «متن مکتوب» جای خود را به ترس از «نبود آن» داده بود.
راهحلهای پیشنهادی برای مشکل فقدان سابقهٔ مکتوب در تلفن، به طرز چشمگیری دشوار، بوروکراتیک و ناکارآمد بودند. مجلهٔ معتبر «عصر راهآهن» در سال ۱۸۹۴ اینگونه پیشنهاد میدهد:
تنش دیرینه میان اشکال مختلف ارتباط، اکنون در جدال بین «تماس صوتی» و «پیامک» در حال تکرار است و نشان میدهد که نگرانیهای اولیهٔ سقراط تا چه اندازه پایدار بودهاند. این بار، هراس نه از فقدان سابقه، بلکه از وجود نوعی سابقهٔ مکتوب کوتاه و گسسته است که فاقد ظرافتهای کلام زنده است.
دادههای شرکت «نیلسن» این تغییر رادیکال در ترجیحات ارتباطی را بهوضوح نشان میدهد:
کاهش مکالمات صوتی: میانگین دقایق مکالمهٔ صوتی ماهانه برای افراد ۱۸ تا ۳۴ ساله، طی دو سال از حدود ۱۲۰۰ دقیقه به ۹۰۰ دقیقه کاهش یافته است.
افزایش پیامک: در همان دوره، استفاده از پیامک در میان افراد ۱۸ تا ۲۴ ساله بیش از دو برابر شده است.
نگرش به تماس تلفنی: جوانان اغلب یک «تماس تلفنی غیرمنتظره» را معادل یک «مزاحمت» یا تجاوز به حریم خصوصی میدانند و ترجیح میدهند ابتدا پیامی دریافت کنند.
استدلال بدبینانهٔ مدرن علیه پیامک، پژواک همان دغدغههای قدیمی دربارهٔ کارایی و عمق است. در ژانویه ۲۰۱۰، رادیو عمومی مینهسوتا این پرسش را مطرح کرد: «چرا به جای یک رشته پیامک طولانی و قطعووصلشونده که ۱۰ دقیقه طول میکشد، با شخص تماس نگیریم و مکالمه را در پنج ثانیه تمام نکنیم؟ به این میگویند کارایی.»
البته این به معنای نادیده گرفتن مسائل مشروع در ارتباط متنی نیست. کنایه، طنز و لحن صدا اغلب میتواند در متن به اشتباه تعبیر شود؛ مشکلی که سقراط قرنها پیش با اشاره به «سکوت» متن و ناتوانی آن در دفاع از خود، به آن اشاره کرده بود.
مسئلهٔ اصلی خود فناوری نیست، بلکه اضطراب تکرارشونده و عمیق انسان در مورد آن چیزی است که در جریان گذار فناورانه از دست میرود؛ خواه این «چیز» درک حقیقی و حافظه باشد (سقراط)، یا سوابق قابل تأیید (تلفن)، یا ظرافتهای عاطفی مکالمه (پیامک).
با این حال، نگاهی عمیقتر به این چرخهٔ تاریخی، ما را به فراتر از یک تقابل سادهانگارانه و صفر و صدی هدایت میکند. این شیوههای ارتباطی، نافی یکدیگر نیستند. سخن گفتن و نوشتن، یا تماس گرفتن و پیامک دادن، میتوانند و باید در کنار هم وجود داشته باشند و هر یک اهداف متفاوتی را دنبال کنند. همانطور که یکی از مفسران بهزیبایی بیان میکند: «سخن گفتن برای آموزش و ارتباط زنده است، اما نوشتن چیزهایی برای آموزش به ما میدهد.»
در نهایت، برای هر کسی که تا به حال پیامی فرستاده و با واکنشی کاملاً متفاوت و سوءتعبیرشده از آنچه در نظر داشته روبهرو شده است، هشدارهای فیلسوف باستان دربارهٔ محدودیتهای ذاتی متن بیروح و ناتوانی آن در دفاع از خود، هنوز هم طنینانداز است.
در دنیایی که ما دائماً در حال تایپ کردن هستیم اما شاید کمتر همدیگر را «میفهمیم»، گویی سقراط از اعماق تاریخ به همهٔ ما لبخند میزند.
در دههٔ ۱۸۸۰ میلادی، با ظهور و گسترش تلفن، هراس جدیدی در میان نخبگان و مدیران شکل گرفت. منتقدان نگران بودند که ارتباطات شفاهی سریع و بدون شاهد، سرشار از خطا، فراموشی و سوءتفاهم شود. این نگرانی بهطور خاص در دو حوزهٔ حیاتی مطرح شد: معاملات تجاری که ممکن بود به دادگاه کشیده شوند (بدون مدرک کتبی) و دستورات حساس مربوط به تغییر خطوط راهآهن که کوچکترین خطا در آنها میتوانست به حوادث فاجعهبار منجر شود. ترس از «متن مکتوب» جای خود را به ترس از «نبود آن» داده بود.
راهحلهای پیشنهادی برای مشکل فقدان سابقهٔ مکتوب در تلفن، به طرز چشمگیری دشوار، بوروکراتیک و ناکارآمد بودند. مجلهٔ معتبر «عصر راهآهن» در سال ۱۸۹۴ اینگونه پیشنهاد میدهد:
«اگر یک پیام تلفنی قبل از ارسال نوشته و هجی شود، همانطور که در موارد مهم باید چنین باشد، گیرنده فرصت کافی خواهد داشت تا هنگام دریافت، آن را بنویسد و به این ترتیب، سوابق در هر دو طرف خط حفظ میشوند.»به عبارت دیگر، برای ایجاد یک سابقهٔ مکتوب، فرستنده باید آنچه را میخواهد بگوید بنویسد و گیرنده باید آنچه را میشنود یادداشت کند؛ راه حلی که راحتی، سرعت و ماهیت آنی تلفن را کاملاً از بین میبرد و آن را به یک تلگراف صوتی کُند تبدیل میکند. این جدال قرن نوزدهمی بر سر تلفن، زمینهساز بحثهای امروزی ما دربارهٔ پیامرسانی دیجیتال شد.
تنش دیرینه میان اشکال مختلف ارتباط، اکنون در جدال بین «تماس صوتی» و «پیامک» در حال تکرار است و نشان میدهد که نگرانیهای اولیهٔ سقراط تا چه اندازه پایدار بودهاند. این بار، هراس نه از فقدان سابقه، بلکه از وجود نوعی سابقهٔ مکتوب کوتاه و گسسته است که فاقد ظرافتهای کلام زنده است.
دادههای شرکت «نیلسن» این تغییر رادیکال در ترجیحات ارتباطی را بهوضوح نشان میدهد:
کاهش مکالمات صوتی: میانگین دقایق مکالمهٔ صوتی ماهانه برای افراد ۱۸ تا ۳۴ ساله، طی دو سال از حدود ۱۲۰۰ دقیقه به ۹۰۰ دقیقه کاهش یافته است.
افزایش پیامک: در همان دوره، استفاده از پیامک در میان افراد ۱۸ تا ۲۴ ساله بیش از دو برابر شده است.
نگرش به تماس تلفنی: جوانان اغلب یک «تماس تلفنی غیرمنتظره» را معادل یک «مزاحمت» یا تجاوز به حریم خصوصی میدانند و ترجیح میدهند ابتدا پیامی دریافت کنند.
استدلال بدبینانهٔ مدرن علیه پیامک، پژواک همان دغدغههای قدیمی دربارهٔ کارایی و عمق است. در ژانویه ۲۰۱۰، رادیو عمومی مینهسوتا این پرسش را مطرح کرد: «چرا به جای یک رشته پیامک طولانی و قطعووصلشونده که ۱۰ دقیقه طول میکشد، با شخص تماس نگیریم و مکالمه را در پنج ثانیه تمام نکنیم؟ به این میگویند کارایی.»
البته این به معنای نادیده گرفتن مسائل مشروع در ارتباط متنی نیست. کنایه، طنز و لحن صدا اغلب میتواند در متن به اشتباه تعبیر شود؛ مشکلی که سقراط قرنها پیش با اشاره به «سکوت» متن و ناتوانی آن در دفاع از خود، به آن اشاره کرده بود.
مسئلهٔ اصلی خود فناوری نیست، بلکه اضطراب تکرارشونده و عمیق انسان در مورد آن چیزی است که در جریان گذار فناورانه از دست میرود؛ خواه این «چیز» درک حقیقی و حافظه باشد (سقراط)، یا سوابق قابل تأیید (تلفن)، یا ظرافتهای عاطفی مکالمه (پیامک).
با این حال، نگاهی عمیقتر به این چرخهٔ تاریخی، ما را به فراتر از یک تقابل سادهانگارانه و صفر و صدی هدایت میکند. این شیوههای ارتباطی، نافی یکدیگر نیستند. سخن گفتن و نوشتن، یا تماس گرفتن و پیامک دادن، میتوانند و باید در کنار هم وجود داشته باشند و هر یک اهداف متفاوتی را دنبال کنند. همانطور که یکی از مفسران بهزیبایی بیان میکند: «سخن گفتن برای آموزش و ارتباط زنده است، اما نوشتن چیزهایی برای آموزش به ما میدهد.»
در نهایت، برای هر کسی که تا به حال پیامی فرستاده و با واکنشی کاملاً متفاوت و سوءتعبیرشده از آنچه در نظر داشته روبهرو شده است، هشدارهای فیلسوف باستان دربارهٔ محدودیتهای ذاتی متن بیروح و ناتوانی آن در دفاع از خود، هنوز هم طنینانداز است.
در دنیایی که ما دائماً در حال تایپ کردن هستیم اما شاید کمتر همدیگر را «میفهمیم»، گویی سقراط از اعماق تاریخ به همهٔ ما لبخند میزند.
❤1