Abiding by Mill’s principles would appear to be hard for many people today. Harder, indeed, than simply changing dogmas. In recent years the accepted opinion on gay rights in America, Britain and most other Western democracies has shifted unimaginably, and for the better. But it has moved so swiftly that it has also seen the replacement of one dogma with another. A move from a position of moral opprobrium to a position of expressing opprobrium to anyone whose views fall even narrowly outside the remit of the newly adopted position. The problem with this is not just that we are at risk of being unable to hear positions that are wrong, but that we may be preventing ourselves from listening to arguments that may be partially true.

جان استوارت میل در کتاب مشهور خود، دربارهٔ آزادی (۱۸۵۹)، چهار دلیل برای ضرورت آزادی بیان در یک جامعهٔ آزاد برمی‌شمرد: نخست و دوم آنکه، نظر مخالف چه بسا درست باشد، یا دست‌کم پاره‌ای از حقیقت را در خود داشته باشد و از این رو، شنیدنش برای اصلاح خطاهای ما ضروری است؛ سوم و چهارم آنکه، حتی اگر نظر مخالف، سراپا خطا باشد، باز هم ابراز آن به یادآوری حقیقت کمک کرده و از تبدیل شدن آن به یک جزم جاهلانه – که اگر به چالش کشیده نشود، خودْ در گذر زمان از میان خواهد رفت – جلوگیری می‌کند.

۱. تعادل بی‌رحمانه با طبیعت
این دوره شامل هزاران سال تاریخ بشر تا حدود سال ۱۸۰۰ میلادی می‌شود. در این دوره طولانی، منحنی جمعیت انسان‌ها تقریباً صاف بود. صاف بودن منحنی به این معناست که جمعیت رشد نمی‌کرد و هر نسل جدید از نظر تعداد، هم‌اندازه نسل پیشین خود بود. شاید به نظر برسد که انسان‌ها در آرامش و هماهنگی با طبیعت زندگی می‌کردند. اما زهی خیال باطل، تا سال ۱۸۰۰، هر زن به طور متوسط ۶ نوزاد به دنیا می‌آورد. با این تعداد زایمان، قاعدتاً جمعیت باید به سرعت رشد می‌کرد، اما اسکلت‌های یافت شده در گورستان‌های باستانی نشان می‌دهد که مرگ‌ومیر کودکان بسیار بالا بوده است. از آن ۶ کودک، به‌طور متوسط ۴ نفر پیش از رسیدن به سن والد شدن از بین می‌رفتند و تنها ۲ کودک برای نسل بعدی باقی می‌ماندند. بنابراین، تعادلی وجود داشت، اما این تعادل ناشی از هماهنگی انسان و طبیعت نبود، بلکه طبیعتی بی‌رحمانه بود که انسان‌ها را از بین می‌برد و یک تعادل غم‌انگیز ایجاد کرده بود.

۲. دوران گذار و انفجار جمعیت
این دوره عمدتاً در طول قرن بیستم رخ داده است. در این دوره، بشر در حال انتقال از تعادل قدیمی به یک تعادل جدید بود. این یک دوره منحصربه‌فرد در تاریخ است که در آن آمار زاد و ولد همچنان بالا بود، اما به لطف پیشرفت‌های پزشکی و بهداشتی، مرگ‌ومیر کودکان کاهش یافت. والدین در این دوره به‌طور متوسط بیش از دو کودک به دنیا می‌آوردند که زنده می‌ماندند و به سن والد شدن می‌رسیدند. به همین دلیل، جمعیت جهان تنها در یک قرن (از سال ۱۹۰۰ تا ۲۰۰۰ میلادی) از ۱.۵ میلیارد نفر به ۶ میلیارد نفر جهش پیدا کرد.

۳. تعادل پایدار
این دوره‌ای است که بشر در حال حاضر به آن رسیده و در آینده تثبیت خواهد شد. امروزه بشر بار دیگر به یک تعادل رسیده است، به این معنا که تعداد والدین دیگر رو به افزایش نیست. تعداد تولدهای سالانه در جهان متوقف شده و دیگر افزایش نمی‌یابد. برخلاف تعادل قدیمی، این «تعادل جدید» یک تعادل خوب است. در این دوره، والدین معمولاً فقط دو فرزند دارند و به دلیل رفاه و بهداشت، هیچ‌کدام از این دو فرزند نمی‌میرند (تلفات کودکان به شدت کاهش یافته است). برای نخستین بار در تاریخ، انسان‌ها به یک تعادل واقعی و بدون تراژدی دست یافته‌اند.

آینده رشد جمعیت (پدیده پر شدن)
با وجود اینکه تعادل جدید (نرخ تولد پایین) رخ داده است، چرا جمعیت همچنان رشد می‌کند و منحنی به سمت بالا می‌رود؟
دلیل ادامه رشد جمعیت این است که نسل‌های جوان‌تر، پرجمعیت‌تر از نسل‌های پیرتر هستند (به دلیل همان دوره عدم تعادل در قرن بیستم). این پدیده باعث ایجاد حالتی به نام «پر شدن» می‌شود. اگر دو شرط زیر برآورده شود، رشد جمعیت با شیب تندی ادامه می‌یابد تا این فرآیند «پر شدن» به طور کامل و اجتناب‌ناپذیر طی شود و سپس جمعیت روی یک عدد ثابت متوقف گردد:
۱. فقر شدید همچنان کاهش یابد.
۲. آموزش‌های جنسی و استفاده از وسایل جلوگیری از بارداری گسترش یابد.

سطوح درآمدی و تعداد فرزندان
والدینی که در سطوح درآمدی ۲، ۳ و ۴ زندگی می‌کنند، فارغ از اینکه در کدام ناحیه از جهان هستند یا چه مذهبی دارند، به طور متوسط ۲ فرزند دارند. کشورهای متنوعی مانند ایران، مکزیک، هند، تونس، بنگلادش، برزیل، ترکیه، اندونزی و سریلانکا همگی در این دسته قرار می‌گیرند و میانگین فرزندآوری در آن‌ها به ۲ نفر رسیده است.
نمودار توزیع درآمد نشان می‌دهد که ۹۰ درصد از مردم جهان (در سطوح ۲، ۳ و ۴) خانواده‌های کوچک (به طور متوسط دو نفره) دارند. تنها ۱۰ درصد از مردم جهان که در «فقر شدید» (سطح ۱) زندگی می‌کنند، به طور متوسط ۵ فرزند دارند که متأسفانه یکی از این فرزندان پیش از رسیدن به ۵ سالگی از دنیا می‌رود.

پارادوکس نجات جان کودکان
بسیاری از مردم و حتی افراد تحصیل‌کرده نگرانند که کمک‌های بشردوستانه (مانند اقدامات بنیاد بیل و ملیندا گیتس) برای نجات جان کودکان فقیر، باعث افزایش بی‌رویه جمعیت و نابودی زمین شود.
این دیدگاه که «حفظ جان کودکان فقیر فقط جمعیت را افزایش می‌دهد» کاملاً اشتباه است. والدین در فقر شدید به دو دلیل عمده فرزندان زیادی به دنیا می‌آورند: اول به عنوان نیروی کار و دوم به عنوان بیمه‌ای در برابر آمار بالای مرگ‌ومیر کودکان.
کشورهایی که بالاترین نرخ مرگ‌ومیر کودکان را دارند (مانند سومالی، چاد، مالی و نیجر)، همزمان دارای بالاترین آمار زاد و ولد (بین ۵ تا ۸ نوزاد برای هر زن) هستند.
زمانی که والدین مطمئن شوند فرزندانشان زنده می‌مانند، نیازی به نیروی کار کودکان نداشته باشند، و زنان به آموزش و وسایل پیشگیری از بارداری دسترسی پیدا کنند، فارغ از فرهنگ و مذهب، تصمیم به داشتن فرزندان کمتری می‌گیرند. تنها روش ثابت‌شده برای محدود کردن رشد جمعیت، از بین بردن فقر شدید و ارتقای سطح زندگی است که شامل آموزش و بهداشت می‌شود. در سراسر جهان، کاهش نرخ فرزندآوری هیچ‌گاه بدون کاهش نرخ مرگ‌ومیر کودکان اتفاق نیفتاده است. کمک به رهایی مردم از فقر یک ضرورت اخلاقی است و نباید به بهانه حفظ زمین برای آیندگان، رنج و مرگ‌ومیر کودکان در زمان حال را نادیده گرفت.

دو معجزه بهداشت عمومی
۱. معجزه بنگلادش:
در سال ۱۹۷۲ (سال استقلال بنگلادش)، زنان به طور متوسط ۷ کودک داشتند، امید به زندگی تنها ۵۲ سال بود و نرخ بقای کودکان کمتر از ۸۰ درصد بود. در طی چهار دهه، بنگلادش از سطح ۱ (فقر شدید) به سطح ۲ ارتقا یافت که این یک معجزه بهداشتی محسوب می‌شود. امروزه در بنگلادش، زنان به طور متوسط ۲ فرزند دارند، امید به زندگی به ۷۳ سال رسیده و نرخ بقای کودکان ۹۷ درصد است. چون اکنون والدین می‌دانند فرزندانشان زنده می‌مانند، علت عمده داشتن خانواده‌های بزرگ از بین رفته است.
۲. معجزه مصر:
در سال ۱۹۶۰ در مصر، حدود ۳۰ درصد از کودکانی که در حاشیه رود نیل زندگی می‌کردند، پیش از ۵ سالگی بر اثر بیماری‌ها و سوءتغذیه می‌مردند. سپس با ساخت سد اسوان، برق‌رسانی به خانه‌ها، بهبود تحصیلات، ایجاد مراقبت‌های بهداشتی اولیه، ریشه‌کن شدن مالاریا و تامین آب آشامیدنی سالم، معجزه‌ای رخ داد. امروزه نرخ مرگ‌ومیر کودکان در مصر، حتی از نرخ مرگ‌ومیر کودکان در فرانسه و بریتانیا در سال ۱۹۶۰ نیز کمتر است.

۱. خطوط مستقیم
با وجود اینکه این خطوط نادرتر از حد تصور ما هستند، اما برخی پدیده‌ها واقعاً از یک روند خطی و مستقیم پیروی می‌کنند.
مثال‌ها:
ارتباط بین عمر طولانی (امید به زندگی) و درآمد بالاتر یک خط مستقیم است. همچنین مواردی مانند مدت زمان سپری شده برای مدرسه رفتن، افزایش سن ازدواج دختران و سهمی از درآمد که صرف تفریح و سرگرمی می‌شود، با بالا رفتن سطح درآمد به صورت خطی افزایش می‌یابند.

۲. منحنی‌های S مانند
این منحنی‌ها در ابتدا (سطح ۱ یا فقر شدید) پایین و کاملاً صاف هستند، سپس در میانه راه (سطح ۲) با سرعت زیادی رو به بالا حرکت می‌کنند و در نهایت با رسیدن به سطوح بالاتر (سطوح ۳ و ۴) دوباره صاف شده و در همان سطح بالا باقی می‌مانند.
مثال‌ها:
نیازهای اولیه انسانی مانند تحصیلات مقطع ابتدایی، واکسیناسیون، سواد خواندن و نوشتن و داشتن وسایلی مانند یخچال از این الگو پیروی می‌کنند. به محض اینکه افراد یا کشورها توانایی مالی پیدا کنند، این نیازها را به سرعت تأمین می‌کنند (صعود منحنی)، و پس از آن منحنی به حداکثر خود رسیده و متوقف می‌شود.

۳. منحنی‌های سرسره‌ای
این منحنی‌ها روندی نزولی دارند؛ یعنی از یک سطح بالا و مسطح شروع شده، سپس با شیب تندی به سمت پایین حرکت می‌کنند و در نهایت در یک سطح پایین و ثابت باقی می‌مانند.
مثال‌ها:
تعداد نوزادان به ازای هر زن دقیقاً شبیه یک سرسره است. در سطوح پایین درآمدی تعداد فرزندان زیاد است، اما با افزایش درآمد، این تعداد کاهش می‌یابد تا اینکه روی عدد دو نوزاد ثابت می‌ماند. همچنین، مذاکره خریداران عمده‌ای مانند یونیسف با شرکت‌های دارویی برای خرید واکسن، باعث شکستن قیمت‌ها و ایجاد یک منحنی سرسره‌ای برای هزینه‌های درمانی می‌شود.

۴. منحنی‌های برآمدگی‌دار (زنگوله‌ای)
در این الگو، یک پدیده در ابتدا (سطح ۱) و انتها (سطح ۴) در وضعیت پایین قرار دارد، اما در میانه‌های راه (سطوح ۲ و ۳) به اوج خود می‌رسد و یک برآمدگی ایجاد می‌کند.
مثال‌ها:
آبیاری گیاهان: آبیاری کم یا خیلی زیاد برای گیاهی مثل توت فرنگی مضر است، اما مقدار معتدل آن بهترین نتیجه را می‌دهد.
پوسیدگی دندان: در سطح ۱ (به دلیل فقر و نبود شیرینی‌جات) پوسیدگی کم است، در سطح ۲ و ۳ (به دلیل مصرف شیرینی اما نبود امکانات دندانپزشکی عمومی) به شدت افزایش می‌یابد، و در سطح ۴ (با آموزش و درمان بهتر) دوباره کاهش می‌یابد.
حوادث و مرگ‌ومیر: حوادث نقلیه موتوری و مرگ کودکان در اثر غرق شدن در سطوح ۲ و ۳ به دلیل شروع استفاده از وسایل نقلیه یا امکانات بدون داشتن زیرساخت‌ها، جاده‌های ایمن و آموزش به اوج می‌رسد و سپس در سطح ۴ کاهش می‌یابد.

۵. خطوط دوبرابرشونده (رشد تصاعدی)
این منحنی‌ها نشان‌دهنده پدیده‌هایی هستند که با گذشت زمان یا افزایش متغیرهای دیگر، با سرعت بسیار بالایی و به صورت مضربی (مانند ۱، ۲، ۴، ۸، ۱۶ و...) رشد می‌کنند.
مثال‌ها:
تکثیر ویروس‌ها (مانند ابولا) یا باکتری‌ها که در بازه‌های زمانی کوتاه، تعدادشان منفجر شده و دو برابر می‌شود.
مسافت طی شده مسافرت‌ها، مخارج حمل‌ونقل و میزان انتشار گاز کربن دی‌اکسید با افزایش سطح درآمد، سهمی تصاعدی و دوبرابرشونده پیدا می‌کنند.
خودِ نمودار سطوح درآمدی بر اساس مقیاس دوبرابرشونده تنظیم شده است؛ به این معنا که گذار از یک سطح به سطح دیگر نیازمند دو برابر شدن درآمد (مثلاً از ۱ دلار به ۲، سپس ۴، ۸، ۱۶، تا ۶۴ دلار در روز) است. مقیاس‌های زلزله‌سنجی، سطح صدا و pH نیز از همین قانون پیروی می‌کنند.

اگر ما تنها به بخش کوچکی از یک منحنی نگاه کنیم، ممکن است آن را به اشتباه یک خط مستقیم فرض کنیم. برای درک پدیده‌هایی مانند رشد جمعیت جهان یا اپیدمی‌ها (مثل ابولا)، حیاتی است که شکل واقعی منحنی آن‌ها را بشناسیم، در غیر این صورت به نتیجه‌گیری‌ها و راه‌حل‌های کاملاً اشتباهی خواهیم رسید.

فیلتر توجه
مغز ما برای جلوگیری از فلج شدن در برابر حجم عظیم اطلاعات، دارای یک «فیلتر توجه» است. این فیلتر به بیشتر اطلاعات اجازه عبور نمی‌دهد، اما دارای حفره‌هایی برای غرایز ما (مثل غریزه ترس، منفی‌گرایی و خط مستقیم) است. اطلاعات دراماتیک و ترسناک به راحتی از این حفره‌ها عبور می‌کنند، زیرا در گذشته‌های دور برای بقای ما ضروری بوده‌اند.

ریشه‌های تکاملی غریزه ترس
ترس‌های ما ریشه در دوران باستان دارند؛ زمانی که به اجدادمان کمک می‌کردند زنده بمانند. سه محرک اصلی ترس که اخبار روزانه روی آن‌ها دست می‌گذارند عبارتند از:
آسیب فیزیکی: خشونت‌ها، بلایای طبیعی، حملات حیوانات و اشیای تیز.
اسارت: از دست دادن کنترل یا آزادی (مثل گیر افتادن در فضاهای تنگ یا آدم‌ربایی).
آلودگی‌ها: سموم یا عفونت‌های غیرقابل مشاهده که باعث بیماری می‌شوند.

آرزوی یک ماما
این غرایز تکاملی برای افرادی که در سطح ۱ و ۲ زندگی (فقر شدید و امکانات کم) هستند، هنوز کارآمد است.
مثال مارها: هر سال ۶۰ هزار انسان بر اثر مارگزیدگی می‌میرند، بنابراین ترس از مار برای کسی که در نزدیکی بیمارستان نیست، کاملاً منطقی است.
داستان ماما: هانس در سال ۱۹۹۹ با دانشجویانش به روستایی در تانزانیا می‌رود تا با یک مامای سنتی دیدار کند و تصور می‌کرد این ماما در پایین‌ترین سطح زندگی (سطح ۱) قرار دارد. اما در کمال تعجب متوجه می‌شود که دختران آن ماما تحصیل‌کرده‌اند و در شهر شغل‌های خوبی (مثل کار با کامپیوتر) دارند و از سطح ۱ گریخته‌اند. وقتی دانشجویان از ماما می‌پرسند چه وسیله‌ای کارش را راحت‌تر می‌کند، او نه به تجهیزات پیچیده پزشکی، بلکه به یک چراغ‌قوه اشاره می‌کند تا شب‌ها در مسیر روستا بتواند مارها را ببیند و از خطر دور بماند.
اما در سطح ۳ و ۴ زندگی (جوامع مدرن)، طبیعت کنترل شده است و این خاطرات بیولوژیکی (ترس‌های غریزی) بیشتر از اینکه مفید باشند، می‌توانند زندگی روزمره اقلیتی از افراد را با فوبیا (ترس بدون دلیل) مختل کنند.

دنیای امن امروز
رسانه‌ها به خوبی می‌دانند که انسان‌ها در برابر غریزه ترس مقاومت ندارند. رویدادهایی مثل زلزله (که انسان‌ها زیر آوار حبس می‌شوند) همزمان دو غریزه آسیب فیزیکی و اسارت را تحریک می‌کنند و به همین دلیل در رسانه‌ها به شدت جذاب و دراماتیک هستند.

با وجود اینکه جهان هرگز به اندازه امروز ایمن و کم‌خشونت نبوده است، اما تصویری که رسانه‌ها مخابره می‌کنند، خشن‌تر و خطرناک‌تر از همیشه است. دلیل این امر این نیست که روزنامه‌نگاران قصد فریب ما را دارند، بلکه آن‌ها بر مبنای منطق رسانه‌ای و برای جلب توجه مخاطبان از این غرایز استفاده می‌کنند. ما باید آگاه باشیم که چگونه غریزه ترس به‌طور خودکار درک ما از واقعیت جهان را تحریف می‌کند.