Scientific Skepticism
867 subscribers
54 photos
3 videos
6 files
77 links
نباید هیچ مانعی برای آزاد بودن پرسشگری وجود داشته باشد. در علم جایی برای تعصب نیست. دانشمند آزاد است و باید آزاد باشد تا هر پرسشی بپرسد، تا در هر ادعایی شک کند، تا به دنبال هر شواهدی باشد، تا هر اشتباهی را تصحیح کند.

t.me/ScientificSkepticism
Download Telegram
✍درک نادرست واقعیت منجر به رفتار غیر اخلاقی می‌شود.

📝 کاملا روشن است آن رفتارهایی از اجدادمان در قرون وسطی که امروزه وحشیانه می‌دانیم، ناشی از باورهای اشتباه آن‌ها درباره نحوه‌ی واقعی کارکرد قوانین طبیعت بوده است. اگر شما - و اطرافیان شما، از جمله حاکمان دینی و سیاسی - حقیقتا باور داشته باشند که جادوگران باعث بیماری، از بین رفتن محصولات، فجایع و بلایا می‌شوند، پس نه تنها عمل سوزاندن جادوگران منطقی است، همچنین یک وظیفه اخلاقی است.
ولتر زمانی که نوشت "افرادی که به چیزهای احمقانه باور دارند به احتمال بیشتری مرتکب جنایات می‌شوند"، چنین منظوری داشت. و همچنین ترجمه نقل قول مشهورش نیز اینجا شایان ذکر است: " حقیقتا هرکس که بتواند تفکرات شما را احمقانه کند قادر خواهد بود تا شما را فردی بی انصاف و ستمگر کند."

🖋#مایکل_شرمر
📖کتاب #The_Moral_Arc
ترجمه: یاسر سلیمی

@LiberalScientists
that there exists an external world, whose properties are independent of any individual human being and indeed of humanity as a whole; that these properties are encoded in “eternal” physical laws; and that human beings can obtain reliable, albeit imperfect and tentative, knowledge of these laws by hewing to the “objective” procedures and epistemological strictures prescribed by the (so-called) scientific method.

جهانی خارج [از ذهن] وجود دارد که ویژگی‌هایش مستقل از [وجود] هرکس و در واقع مستقل از [وجود] همه‌ی انسان‌هاست؛ این ویژگی‌ها توسط قوانین «ابدی» فیزیکی رمزگذاری شده‌اند؛ و انسان با پیروی از شیوه‌های «عینی» و سخت گیری های معرفت‌ شناختی، که از سوی (به اصطلاح) روش علمی توصیه شده، می‌تواند به شناختی مطمئن- هرچند ناکامل و موقتی - از این قوانین دست پیدا کند.

Alan Sokal (2008)
Beyond the hoax

ترجمه: مرتضی ثانی، بزرگمهر قهاری

@LiberalScientists
👌1
📝 این عادت که عقیده را بر حجت و برهان بنا نهند همین که در عالم علم تعمیم یافت به ناچار به عالم سیاست نیز سرایت خواهد کرد، و راه چون و چرا در همه چیز باز خواهد شد: چرا باید یک نفر آدم از قدرت بی‌حد و ثروت بی‌شمار برخوردار باشد فقط به این جهت که فرزند فلان کس است؟ چرا باید برای مردمی که سفید پوست هستند امتیازات و مزایایی قائل شد که صاحبان پوست تیره رنگ‌تر از آنها محرومند؟ چرا باید زنان زیردست مردان باشند؟ وقس على هذا. به مجردی که سؤالاتی از این قبیل مطرح گشت و بنا را بر این گذاشتند که در آنها غور و تعمق کرده جواب عقل پسندی برای آنها پیدا کنند خواهند دید که چاره‌ای نیست جز پیروی عدل و انصاف، و عدل و انصاف اقتضا می‌کند که اقتدار سیاسی را در میان کلیه‌ی مردم بالغ مميز (چه مرد و چه زن) به تساوی تقسیم کنند، و فقط دیوانگان و جنایتکاران را از این حق محروم سازند. پس اینکه ترقی علم و پیشرفت به جانب دموکراسی ملازم یکدیگر بوده‌اند امری طبیعی است.

🖋برتراند راسل
📖ملازمه‌ی علم و دموکراسی
🖍ترجمه: مجتبی مینوی
📩H.N.L.

@LiberalScientists
تفکر علمی عمری به قدمت بشریت دارد. آغاز علم در تمدن‌های کهن بابل و مصر ریشه دارد. در آن زمان مشاهدات زیست‌محیطی عمدتا برای مقاصد علمی، همچون کشت محصول، یا بدلایل مذهبی، همچون استفاده از موقعیت کرات و ستارگان برای پیش‌بینی رخدادهای انسانی مورد استفاده قرار می گرفت. تفاوت علوم قدیم و علوم جدید در آنست که علوم قدیم بین علم و فناوری و یا بین علم و مذهب تفاوتی قائل نبودند. این تمایز اولین بار در علون کلاسیک یونان ظاهر شد. یونانی‌ها به علت علاقه‌ای که عموما به ایده‌ها داشتند در مورد علم فیزیک رویکردی نظری در پیش گرفتند به‌طوری‌که دانش صرفا برای خودِ دانش، هدف اصلی بود. رویکرد فلسفی آنان نیز همزمان علم را از مذهب جدا و به سمت فلسفه هدایت کرد. در واقع حتی صد سال پس از آغاز عصر جدید علم، یعنی تا مدتی پس از قرن هجدهم، هنوز علم را به‌عنوان فلسفه طبیعی می‌شناختند. ریشه‌های علم جدید را عمدتا در پایان قرن شانزدهم و آغاز قرن هفدهم و در توسعه روشهای علمی گیلبرت (مغناطیس)، گالیله (فیزیک حرکت) و هاروی (گردش خون) می‌دانند. اینان برخلاف دانشمندان کلاسیک، #چرا را در مفهوم #برای_چه_منظور بکار می‌بردند و #چگونه را در مفهوم #چگونه_عمل_می‌کند بکار می‌گرفتند. به‌علاوه گالیله پیشتاز استفاده از مشاهدات کمی و مدل‌های ریاضی نیز بود. این روش را که موفقیتش در پیش‌برد دانش به سرعت معلوم شده بود، برای اولین بار فرانسیس بیکن در سال 1620 به روشتی توصیف کرد. گرچه بیکن خود یک دانشمند عملگرا نبود ولی اهمیت روش علمی را تشخیص می‌داد و نوشته‌هایش به پیشبرد تحقیقات علمی کمک بسیار می‌کرد. بنابراین میراث فرهنگی ما دو شیوه متفاوت تفکر را مطرح می‌کند. یکی شیوه تفکر در زندگی روزمره و دیگری شیوه تفکر علمی.


#تفکر_پیرامون_علم
#علم_چیست؟

@liberalscientists
ما به عنوان دانشمندان، بر روی شانه‌های علم ایستاده‌ایم، در حالی که ساختمان دانش را بر زحمات پیشنیان بنا می‌نهیم، با این امید که الهام‌بخش نسل جدیدی از دانشمندان جوان باشیم تا زمانی که ما رفتیم این راه را ادامه دهند.

As scientists, we step on the shoulders of science, building on the work that has come before us - aiming to inspire a new generation of young scientists to continue once we are gone.

🖋استیفن هاوکینگ

@LiberalScientists

https://cdn0.tnwcdn.com/wp-content/blogs.dir/1/files/2017/03/Stephen-Hawking-796x398.jpg
Forwarded from اتچ بات
‍ من مغز را همچون رایانه ای درنظر می گیرم که وقتی اجزایش خراب می شوند متوقف می شود.
هیچ بهشت یا زندگی پس از مرگی برای رایانه های خراب نیست.
این افسانه های جن و پری برای افرادی است که از تاریکی می ترسند.
استیون هاوکینگ💐💐💐💐

یادت گرامی بزرگمرد
ژنها و میم هایت در طبیعت پایدار 🌹🌹🌹

@LiberalScientists
🔴 کوچ علم از دانشگاه

📣 برگرفته از سخنرانی دکتر چشمه سهرابی


🔹 چرا کانادا، فرانسه، استرالیا، انگلستان، ژاپن و ... همانند ایران آمار تولید علم خود را منتشر نمی کنند؟ محال است آمار تعداد مقالات منتشر شده ژاپن را بیابید. چرا؟ چرا فقط کشورهایی مانند پاکستان، برزیل و هند عطش آمار مقالات دارند؟



🔹جالب است بدانیم که ما تنها کشوری هستیم که رشته علم سنجی در ان دایر است؛ چراکه فقط ما سرگرم علم سنجی خودمان هستیم. ما بالاترین انتشار مقالات در این حوزه را در اختیار داریم.

🔹 هدف علم سنجی که از حوزه کتابداری آمده است، در واقع مجله سنجی است نه حقیقت علم. علم سنجی قدرت تحلیل محتوای علم را ندارد. مبدع این اصطلاح اصلاً چنین منظوری نداشته است. علم سنجی صرفاً بیانگر شاخص های کمّی است نه کیفی.

🔹در سنت های اصیل علمی، تولید مقاله هیچ گاه نشان دهنده تولید علم نبوده است. راجرز کتابی نوشته به نام اشاعه نواوری. تا به حال 2500 مقاله در خصوص این کتاب منتشر شده است. این مقالات تولید علم نیست، یک مناقشه علمی است. این نبردهای علمی زمینه ساز تولید علم است نه الزاما خود علم.

🔹اگر ایین نامه ارتقا تا ده سال دیگر همین باشد، ما علاوه بر سرآمدی در تولید مقاله، بیشترین استاد تمام دنیا را نیز خواهیم داشت!


🔹کشوری مثل انگلستان بیش از سی سال است که از سنت publish or perish گذشته است.

🔹حدود 400 جایزه علمی در دنیا وجود دارد که هیچ یک از شاخص های ISI استفاده نمی کنند.



🔹در سنت پژوهشی انگلستان اصلاً به شاخص های ISI، ضریب تأثیر و مانند آن توجهی نمی شود. آنها مجدد به ارزیابی مقالات به شیوه خودشان مبادرت می کنند و به پرداخت پژوهانه و مانند آن .. اقدام می کنند.

🔹نظام رتبه بندی دانشگاه های ایران بر اساس نظامی است که خارج از ایران برنامه ریزی می شود و ما بین المللی کار کردن را با اعمال این شاخص ها اشتباه گرفته ایم در حالی که خود آمریکا که واضع ISI است، به طور ناچیز از این نظام استفاده می شود.

🔹ایران از بیانیه سانفرانسیسکو که هشداری به همه بود درس نگرفت. در این بیانیه بیش از چند هزار دانشمند و پژوهشگر و حدود 800 مجله علمی معتبر دنیا اعلام کردند که مبنا را در ارزیابی ها بر اساس مجلات قرار ندهید.

🔹از یکی از اساتیدی که 400 مقاله بین المللی داشتند سوال کردم فقط یکی از مشکلاتی را که در کشور حل کرده اید نام ببرید؟ پاسخ سکوت بود.


🔹از مدیران کشور 97% از مقالات ISI استفاده نمی کنند، 93% نیز مجلات داخلی را نه می شناسند و نه از آنها استفاده می کنند؟! برای چه کسی می نویسیم؟

🔹وقتی شاخص ارزیابی اچ اندیکس شد، پژوهشگر با چه انگیزه ای روی پروژه ملی کار کند!؟


🔹دلیل عمده این اتفاق این است که وزارت علوم ارزیابی ها را به سیاست گره زده است و افراد تنها به فکر ارتقای خویش هستند نه کشور .
@liberalscientists
Forwarded from اتچ بات
‍ #معرفی‌کتاب
#نظریه‌ی_علمی_چیست؟
نوشته‌ی: #موتی‌بن‌آری
ترجمه: فریبرز مجیدی
کتاب «فقط یک نظریه» با ترجمه فارسی «نظریه علمی چیست؟» بموقع انتشار یافته است. هر چند که ما در عصر علم بسر می‌بریم، اما بدفهمی عامه‌ی مردم از نقش و ماهیت کار علمی هرگز تا بدین حد چشمگیر نبوده است. در این کتاب آسان‌فهم، گیرا و فوق‌العاده کامل، بِن-آری به بررسی این موضوع‌ها می‌پردازد: علم چیست؟ علوم چگونه کار می‌کنند؟ شناخت علمی چگونه پدید می‌آید؟

برخی از مردم با لحنی تحقیرآمیز ادعا می‌کنند که تکامل «فقط یک نظریه» است، چنان که گویی عقیده‌ی موهومی است که می‌توان بر اساس سلیقه‌ی شخصی آنرا یا پذیرفت یا نادیده گرفت. اما تا آنجا که با اندیشه علمی می‌توان دریافت، گفتن این که عقیده‌ای «فقط یک نظریه» است در حقیقت احترام گذاشتن فراوان به آن عقیده است!
کتاب نظریه‌ی علمی چیست شرح مختصری است از استنباط جدید درباره ذات علم که به خوانندگان اطمینان خواهد داد که دعوی‌های علم را از دعوی‌های شبه علومی چون آفرینش‌گرایی و اختربینی باز شناسند.
بن-آری با لحنی ملایم و با متنی که خواندنش آسان است خوانندگان را دعوت می‌کند که در مفهوم‌های کلیدی مربوط به ذات علم، به کندوکاو پردازند. آنچه اهمیت خاص دارد تحلیل اوست از اصطلاحات مهم و اصلی علم (امر واقع، قانون، اثبات و نظریه)، در ارتباط با معنی‌های فوق‌العاده متفاوت و محاوره‌گونه‌ای که غالبا از جانب غیر دانشمندان به این اصطلاحات داده می‌شوند. نظریه‌های واقعی را باید به وسیله شاهد و مدرک تایید کرد نه از راه عقاید، باورها و تجربه‌های شخصی-هر قدر هم که این‌ها متقاعدکننده باشند.
این اثر آسان‌فهم، روشنگر و جامع به خواننده‌ی کنجکاو هم دقیقا خواهند فهماند که علم واقعی چیست و هم او را بیشتر متوجه این نکته خواهدساخت که چرا خیل عظیم دعوی‌هایی که هر روزه می‌شنویم و می‌خوانیم از سطح «فقط یک نظریه» هم بسیار پایین‌ترند.
http://t.me/LiberalScientists
‍ ✍از کجا آمدم، آمدنم بهر چه بود؟

📝 از همان ابتدا که اجداد ما راه رفتن روی زمین را آغاز کردند، بدون شک برایشان سوال بود که واقعیت چیست، و سؤالات وجودی عمیق را در ذهنشان مورد کنکاش قرار می‌دادند. "همه چیز از کجا آمده؟ پایان چگونه است؟ [جهان] همه‌اش چقدر بزرگ است؟ "
چنین سوالاتی چنان مجذوب کننده‌اند که تقریبا تمام فرهنگ‌های انسانی در سراسر این کره خاکی درگیر آن‌ها شده‌اند و پاسخ‌ها را از نسلی به نسل بعد، در خلال افسانه‌های آفرینش، اساطیر و آموزه‌های دینی منتقل کرده‌اند.

چنان که در شکل نشان داده شده، این پرسش‌ها چنان دشوار هستند که هیچ توافق جهانی در پاسخ‌ها ظاهر نشده است. به جای این که تمام فرهنگ‌ها به یک جهان‌بینی مشترک برسند که بالقوه بتواند حقیقت نهایی باشد، پاسخ‌های آن‌ها تفاوت‌های بزرگی دارد، و به نظر می‌رسد حداقل برخی ازین تفاوت‌ها نمایانگر سبک زندگی متفاوت آن‌ها باشد.

برای مثال افسانه‌های آفرینش در مصر باستان، جایی که رود نیل سرزمین را حاصلخیز نگه می‌داشت، همه می‌گویند که جهان از آب پدید آمده است. از سوی دیگر در سرزمین مادری من، سوئد، جایی که آتش و یخ قویا بر بقا اثرگذار بوده‌اند، افسانه‌های اسکاندیناوی می‌گویند که حیات از آتش و یخ آغاز شده‌است!

🖋#مکس_تگمارک
📖#Our_Mathematical_Universe
🔄 یاسر سلیمی

@LiberalScientists
✍سخنان مبهم و بی‌معنی کهنه نمی‌شوند.

📝 شبه دانشمندان به خود می بالند که هرگز کسی تا کنون ، غلط بودن کارشان را نشان نداده است. ولیکوفسکی در سال 1972 در ضمن یک سخنرانی، در دانشگاه هاروارد ، خاطرنشان کرد که کتاب‌های او به همان اندازه بیست سال پیش که منتشر شدند، اعتبار دارند در حالی که کتاب‌های علمی دهه ۱۹۵۰ عتیقه» شده‌اند. ظاهرا فکر می‌کرد این که نظریات علمی هر از چند گاهی نیاز به تجدیدنظر دارد وضعیت اسف‌بار علم را نشان می‌دهد. آن چه وليکوفسکی نقیصه علم به حساب می آورد در حقیقت یکی از توانایی های عظیم آن است. علم، ماهيتا تلاشی است که خودش را تصحیح می کند. هر کس برای تصحیح اشتباهات خود باید اول آنها را بشناسد و بهترین راه برای کشف خطاها گوش کردن به انتقاد و به جان پذیرفتن آن است. در علم مصونیت در برابر انتقاد ابدا معیار موفقیت نیست.

برای حصول اطمینان از این که هرگز لازم نشود حرف خود را پس بگیرید یا اصلاح کنید چند راه وجود دارد. یکی این است که مطمئن شوید سخنانتان بی‌معنی است. هر گز لازم نیست یک ادعای توخالی را پس گرفت، زیرا از اول متضمن چیزی نیست. یک مثال می آوریم: «اموری که در اثر عوامل عادی روی نمی‌دهند ناشی از پسی هستند.» پسی چیست؟ یک واقعه فوق عادی است. پس تنها چیزی که گفته‌اید اینست که هر چه در اثر عوامل عادی روی ندهد فوق عادی است. می‌توانید آسوده خاطر باشید که هرگز کسی در این مورد ثابت نخواهد کرد که شما اشتباه می کنید.

راه دیگر احتراز از انتقاد این است که اطمینان پیدا کنید که اظهاراتتان آنقدر گنگ است که انتقاد نمی‌تواند جای پایی پیدا کند. یک مثال پیش‌بینی ولیکوفسکی مبنی بر داغ بودن زهره است. داغ، یعنی چقدر داغ است؟

راه سوم احتراز از انتقاد این است که خیلی ساده از قبول آن سر باز زنید. شبه دانشمندان برای این کار راه منحصر به فردی دارند. همیشه به انتقاد پاسخ می‌دهند، ولی هرگز بر اثر آن در نظرهای خود تجدید نظر نمی‌کنند. مباحثه علمی را مکانیسمی برای پیشرفت علمی نمی‌دانند، بلکه آن را مسابقه لفاظی می پندارند.

🖋دیزی ردنر، مایکل ردنر
📖علم و نابخردی
🖍ترجمه آزیتا قدسی
📩H.N.L.

@LiberalScientists
Whether my targets are the postmodernists of the left, the fundamentalists
of the right, or the muddle-headed of all political and apolitical stripes, my
refrain is the same: clear thinking, combined with a respect for evidence - especially inconvenient and unwanted evidence, evidence that challenges
our preconceptions - are of the utmost importance to the survival of the
human race in the twenty-first century.

مخاطبم چه پست‌مدرن‌های چپ باشند، چه بنیادگرایان راست و چه کلّه‌شق‌های همه‌ی جبهه‌های سیاسی و غیرسیاسی، من باز به یک موضوع برمی‌گردم: تفکّر شفّاف همراه با احترام ویژه به شواهد – خصوصاً شواهد آزاردهنده و ناخواسته‌ای که تعصّبات ما را به چالش می‌کشد- شواهدی که برای بقای انسان در قرن بیست‌و یکم بیشترین اهمیت را دارند.

alan sokal, beyond the hoax

ترجمه: مرتضی معدنی، بزرگمهر قهاری

@LiberalScientists
🔸فلسفه شناختی ریاضیات و دیدگاه های رایج
#بخش_اول

✨برای شروع در جایگاه دانش پیشه شناختی، ریاضیات را، با طرح چند پرسش پایه زیر، به عنوان یک موضوع مطالعه می کنیم

۱. ایده های ریاضی از دیدگاه علوم شناختی چه گونه هستند؟ چه سازوکار شناختی عادی ای به کار می برند؟

٢. با فرض این که اساس ریاضیات ذاتی بسیار ساده است - شامل ادراک در یک نگاه سریع و چند حساب ساده - چه سازوکار شناختی ای این امکان را فراهم می سازد که این اساس ذاتی اندک به گونه ای بسط یابد که تمامی ریاضیات پیشرفته را تولید کند؟

۳. چه گونه ایده های ریاضی در تجربه ما ریشه می دوانند؟

۴. کدام ایده های ریاضی استعاری و کدام آمیزه هستند؟

برای پاسخ دادن به این پرسش ها، به ناچار باید به جزئیات زیر پرداخته شود :

قواعد حساب، رده های بولی، منطق نمادی، نظریه گروه، نظریه مجموعه، و نظریه ابر مجموعه. و همچنین به ناچار باید به صورت های مختلف بینهایت نگاه بیندازیم: نقاط در بینهایت، مجموعه های نامتناهی، استقرای ریاضی، اعداد اعشاری نامتناهی، دنباله های نامتناهی مجموعهای نامتناهی، کمترین کران بالا، اشتراک های نامتناهی، اعداد اصلی ترامتناهی، اعداد ترتیبی ترامتناهی، بی نهایت کوچکها، نقطه ها و پیوستگی و در مطالعه موردی که به دنبال می اید، تلاش خواهیم کرد به چه گونگی مفهوم سازی eπi (عدد نپر به توان پی در -۱√)پاسخ دهیم، که ما را به هندسة تحلیلی، مثلثات، لگاریتم، نماها، و اعداد مختلط هدایت خواهد کرد.

این همه آن چیزی نیست که علوم شناختی باید در نظر بگیرد. گرچه تازه آغاز راه ، ولی به نظر ما از لحاظ گستره موضوع ها به اندازه کافی غنی هست که بتواند انواع هایی را پوشش دهد که علوم شناختی در نهایت با آنها سروکار دارد. اگر هر رویکردی به علوم شناختی نتواند به پرسش ۱ تا ۴ ، دست کم در ارتباط با این موضوع ها ، پاسخ دهد آنگاه ما آن رویکرد را یک رویکرد مناسب ذهن تعبیر خواهیم کرد.
@LiberalScientists
(یک تبلیغ کوتاه برای مطالعه موردی معادله اویلر : 0=eπi +1)

چگونه ایده های واقعا پیچیده ی ریاضی شکل می‌گیرند و چه گونه ایده ها در زیر-شاخه های ریاضیات به صراحت به هم پیوند می خورند .


مطالعه موردی چند ایده مرکزی را که از استعاره ها و آمیزه های مفهومی استفاده می کنند به طور منظم از نظر می گذراند. نشان میدهد که چه گونه این استعاره ها در شبکه های پیچیده با هم جور در می آیند - چه گونه یکی در دل دیگری قرار می گیرد. آنچه از مطالعه موردی پدید می آید ابتدای آن چیزی است که ممکن است پروژه ژنوم ایده ریاضی نامیده شود - مطالعه مفصل ساختار پیچیده و ظریف ایده ریاضیات پیشرفته.

هدف تحلیل ایده ریاضی تأمین سطح جدیدی از فهم ریاضیات است. در جست و جوی تبیین این است که چرا قضایا براساس آنچه معنی میدهند درست اند. می پرسد که چه ایده هایی - مخصوصا چه ایده های استعاری ای - در اصل موضوع ها و تعريف ها شکل می گیرند. این پرسش را مطرح می کند که چه ایده هایی در معادلات پنهان اند و چه گونه ایده ها توسط اعداد بیان می شوند. و سرانجام، می پرسد اساس نهایی هر ایده پیچیده چیست. این کار، آن گونه که خواهیم دید، ممکن است نیازمند نوعی تحلیل پیچیده باشد:

۱. جست و جو در داخل یک شبکه ی استعاری پیچیده برای یافتن اساس نهایی یا غایی استعاره ها در شبکه؛

٢. جداسازی استعاره های رابط تا معلوم شود چه گونه ایده های پایه به هم مربوط می شوند، و

٣. درک این که چه گونه فهم مستقیم استعاره های پایه گذار منفرد فهم یک ایده پیچیده
به عنوان یک کل را فراهم می سازند.
ادامه دارد ...

برگرفته از کتاب ریاضیات از کجا می آید؟ (ترجمه جهانشاه میرزا بیگی)
گردآوری : @prin_cipia

♻️ t.me/LiberalScientists
Forwarded from Science For ‌Life (Sona)
امروز تولد کلینتون ریچارد داوکینز ،(زادهٔ ۲۶ مارس ۱۹۴۱) استاد صاحب کرسی دانشگاه آکسفورد در «درک عمومی علم» از ۱۹۹۵ تا ۲۰۰۸،رفتارشناس، زیست‌شناس فرگشتی و نویسندهٔ کتاب های علمی برای عموم است🌹
الگوهای طبیعی، توهم یا واقعیت؟
برگرفته از کتاب #جهان_در_تسخیر_اهریمن
#نوشته‌ی_کارل_سیگن
ترجمه و تنظیم: رضا شعبانی
#بخش_سوم : #کانال‌های_مریخی
اختصاصی کانال دانش و اگاهی @daneshagahi
@LiberalScientists
احتمالا مشهورترین ادعای جعلی در مورد وجود الگوی رمز آلود، کانال‌کشی بر سطح سیاره مریخ باشد. این کانال‌‌ها اولین بار در سال ۱۸۷۷ مشاهده شدند. ظاهرا تعدادی از اخترشناسان متعهد از سرتاسر جهان که با تلسکوپ به دقت به آسمان نگریسته بودند، آن‌ها را تایید کرده بودند. گزارش‌هایی از مشاهده‌ی خطوط مستقیم تک‌راه و جفت‌راه ارائه شدند، که به شکلی متقاطع، سطح مریخ را منقوش کرده‌اند با آن نظم هندسی غیر معمولی که دارند تنها یک موجود هوشمند می‌تواند منشا وجود آن‌ها باشد. نتیجه‌گیری‌‌های هیجان‌انگیز مطرح شدند که یک سیاره خشک و تقریبا مرده با ساکنینی که خردمند و پخته‌تر و متمدنانه‌تر، منابع آبی خود را تحت مدیریت قرار می‌دهند. صد‌ها کانال تصویر‌نگاری و نام‌گذاری شدند. اما عجیب آن بود که خود را در تصویر‌برداری نشان ندادند. حدس بر این بود که چشم انسان، می‌تواند در لحظات کوتاه که اتمسفر شفاف و آرام است، تصاویری بی‌نقص را در ذهن بسپارد، در حالیکه صفحه عکاسی کلی‌نگر میانگینی از تصاویر روشن و تصاویر نه چندان شفاف را نمایش می‌دهد.
بسیاری از ایده‌‌هایی که مریخ را به عنوان منزلگاهی برای حیات در نظر می‌گیرد، و همچنین رواج سوژه «مریخی‌ها» در داستان‌‌های علمی تخیلی، از همان کانال‌‌های معروف ناشی می‌شود. من در فضایی که ایده‌‌های این چنینی رواج داشت، بزرگ شدم، و هنگامیکه عضوی از پروژه «مارینر 9» به مریخ-اولین فضاپیمای چرخنده به دور سیاره سرخ- شدم، طبیعتا برایم مهم بود که ببینم حقیقت از چه قرار است. با فضاپیما‌های مارینر 9 و وایکینگ قادر بودیم که نقشه‌ای وجب به وجب از سیاره فراهم کنیم. جزئیاتی را از سطح آن شناسایی کردیم که هزاران برابر کوچکتر از آن چیزی بودند که از زمین برایمان قابل رویت بود. اما در کمال تعجب کوچکترین اثری از کانال‌‌‌ها در عکس‌‌‌ها پدیدار نبود. جزئیات مشاهده شده توسط تلسکوپ، تعدادی طرح کم و بیش خط مانند (شبیه به کانال) را مشخص کردند، بعنوان مثال، یک شیار میان‌کوه 5000 کیلومتری که به سختی می‌شد آن را نادیده گرفت. اما صد‌ها کانال «معروف» انتقال آب، که از طریق بیابان‌های خشک از کلاهک قطبی به سمت شهر‌های استوایی سوزان در جریان بودند، روی نقشه آشکار نشدند.
حتی عده زیادی از دانشمندان حرفه‌ای از جمله، ستاره‌شناسانی که اکتشافات تایید شده دیگری داشته‌اند و هم اکنون نیز بخاطر آن‌ها مورد تجلیل قرار دارند، می‌توانند در دریافت الگو‌ها مرتکب اشتبا‌هات جدی و حتی عمیقی شوند. خصوصا در مواردی که معنای آنچه گمان می‌کنیم می‌بینیم به نظر خارق العاده می‌آید، ممکن است ما به قدر کافی به انضباط شخصی و خود- انتقادگری عادت نکرده باشیم. افسانه کانال مریخی بیانگر روایت مهم و محتاطانه‌ای است.
هر بار یک فضانورد گزارشی از مشاهده چیزی می‌داد که در نگاه اول قابل شناسایی نبود، افرادی وجود داشتند که آن را به بیگانگان فضایی ربط می‌دادند. توضیحات ملالت بار [که بقدر کافی هیجان انگیز نبودند] کنار گذاشته می‌شدند. حیله‌‌های شگفت آور جامعه اکادمیک را اغوا می‌کرد.
همزمان با فرود آپولو بر روی ماه ،بسیاری از افراد غیر متخصص (صاحبان تلسکوپ‌های کوچک، طرفداران بشقاب پرنده ‌ها، نویسندگان مجلات هوا-فضا) بدنبال کشف ناهنجاری در عکس‌‌های ارسالی بودند که دانشمندان ناسا و فضانواردان آن‌ها را نادیده گرفته بودند. خیلی زود گزارش‌هایی مبنی بر وجود حروف لاتین و اعداد عربی حک شده بر ماه، اهرام ثلاثه، بزرگراه‌ها، تفاطع‌‌ها و یوفو‌های درخشنده ارائه شد … مشخص شد که هر کدام از این ادعا‌ها، حاصل بدفهمی و استنتاج نادرست افراد غیر متخصص در آنالیز شکل ارضی و ژئولوژی طبیعی سطح ماه، شکست داخلی نور در دوربین‌‌های نجومی ‌هاسل بلد و مواردی مشابه آن است. برخی علاقه‌مندان متوجه سایه‌‌های طویلی از موشک‌‌های بالستیکی شوروی شدند که به صورت محرمانه آمریکا را هدف قرار داده بودند. طبق آنچه بعدا آشکار شد تپه‌‌های کم‌ارتفاعی بودند که هنگام غروب زمانیکه خورشید در افق ماه قرار می‌گرفت سایه‌‌های بلندی ایجاد می‌کردند. اندکی دانش مثلثات تمام توهمات را بر طرف می‌سازد.
این چنین تجربیاتی، اخطار‌هایی ملایم را بر می‌انگیزد: افراد غیر حرفه‌ای (و گاهی اوقات حتی افراد متخصص) که به بررسی عکس‌‌‌ها می‌پردازند، به ویژه با محدودیت وضوح تصویر، در مورد ناهمواری‌های پیچیده شکل سطح سیاره که توسط فرآیندی ناشناس بوجود آمده باشند، ممکن است دچار مشکل شوند. امید، ترس، و هیجانات ناشی از کشف احتمالی یک پدیده عظیم، ممکن است که شک‌گرایی رایج را خدشه دار و تحقق روش‌های علمی را ناممکن کند.
@LiberalScientists
ادامه دارد...
✍روشنگری حاصل انقلاب علمی

📝 برای باطل کردن این ایده که جادو و ارواح علت پدیده‌ها هستند (the witch theory of causality)، ما به عنوان مروج پیشرفت اخلاقی می‌توانیم کاربرد منطق و علم را به تمامی رشته‌ها گسترش دهیم، از جمله حکومت و اقتصاد.

چنین جهشی حاصل دو انقلاب فکری بوده:
1️⃣انقلاب علمی (Scientific Revolution) که حدودا از زمان انتشار کتاب «در مورد چرخش کرات آسمانی» (On the Revolutions of the Heavenly Spheres) توسط کوپرنیک در سال 1543 تا انتشار «پرینکیپیا» (Principia) توسط ایزاک نیوتون در سال 1687 است.
2️⃣عصر خرد و روشنگری، که حدودا از سال 1687 تا 1795بوده ( از زمان نیوتون تا انقلاب فرانسه).

انقلاب علمی مستقیما به روشنگری ختم شد، زیرا متفکران قرن هجدهم در پی دنباله‌روی دانشمندان بزرگ قرون گذشته بودند که روش‌های دقیق علوم و فلسفه طبیعی را در توضیح پدیده‌ها و حل مسائل به کار گیرند. نتیجه این پیوند فلسفه‌ها، ایده‌ال‌های روشنگری بودند که والاترین ارزش را برای خرد، پرسشگری علمی، حقوق طبیعی انسان، آزادی، برابری، آزادی اندیشه و بیان قائل شدند، و بیش از همه جهان‌بینی که امروزه بیشتر مردم جهان پذیرای آن هستند و فیلسوف روشنگر اسکاتلتدی، دیوید هیوم آن را "علم انسان" (science of man) نامید.


🖋#مایکل_شرمر
📖کتاب #The_Moral_Arc
ترجمه: یاسر سلیمی

@LiberalScientists
معضل پوسیدگی ذهن
نویسنده: رضا شعبانی

@LiberalScientists
معضل ذهن پوسیدگی
وقتی به اطراف نگاه می‌کنم افرادی را می‌بینم که بارها و بارها یک راه را امتحان می‌کنند و هر بار بدون توجه به اینکه آیا نتیجه‌ای حاصل شده است یا خیر، ثابت‌قدم و لبیک‌گویان همچنان این راه را ادامه می‌دهند.
و جالب اینکه هر بار بی‌حاصل بودن تلاش‌های خود را به این وسیله توجیه می‌کنند که خود یا دیگران به قدر کافی ثابت‌قدم نبوده‌اند تا نتیجه لازم را بگیرند. این عزیزان گویا توانایی تشخیص مرز بین پشتکار و تلاش و یکدندگی و لجاجت را ندارند. و آنقدر غرق در افکار پوسیده خود شده‌اند که دیگر نمی‌توانند از هیچ زاویه‌ی دیگری به موضوع نگاه کنند. تعداد این افراد در جامعه ایران، متاسفانه کم نیست. در عرصه‌های مختلف سیاسی و اقتصادی و فلسفی و فرهنگی و اجتماعی و حتی علمی این افراد از دریچه‌ای بسیار تنگ و تاریک، و پنهان در زیر لایه‌های مختلف سنت و عقیده و باور و حتی نو اندیشی(!)، به مسائل نگاه می‌کنند و حتی لحظه‌ای به این فکر نمی‌کنند که تاریخ مصرف این‌ها سال‌هاست که تمام شده است و دیگر کارایی ندارد. چیزی که در مورد رویکرد علمی بسیار می‌پسندم اینست که شما را مجبور می‌کند برای آنچه کارایی ندارد و به اصطلاح "جواب نمی‌دهد" سلول‌های مغزیتان را هدر ندهید، آن‌ها را با ایده‌هایی جایگزین کنید که شانس بیشتری برای کارآمد بودن دارند. همچنین یک معیار بیرونی که همانا تجربه باشد، برای سنجش دنیای درون با دنیای خارج از ذهن پیش پایتان می‌گذارد. با این معیار دست‌کم در موارد بسیاری می‌توانید خود را بیازمایید. چرا عده‌ای اصرار دارند که باید عقیده‌ای (و بهتر است بگوییم: ایده‌ای) را حفظ کنیم صرفا به این دلیل که موظفیم آن را حفظ کنیم؟ این وظیفه را مبتنی بر چه استدلال منطقی پذیرفته‌ایم و یا سودمندیِ پایبند‌بودن به این ایده و باور، در چیست؟ این چه فضیلتی محسوب می‌شود که به گذشته پایبند باشیم در حالیکه آینده‌ی مان تهدید می‌شود؟ نقل قول یکی از دوستان را بخاطر می‌آورم که می‌گفت پذیرفتن ریاکارانه‌ی تغییرات، از اظهار صادقانه‌ی ثبات قدم، بسیار ارزشمندتر و سودمندتر است. پیام من برای این عزیزان اینست که قبل ازینکه چکمه‌های آهنین تاریخ ذهن‌های پوسیده‌ی تان را له کند، به خود بیایید و لطفا اینقدر تاریخ مصرف گذشته نباشید! باشد که رستگار شوید!
رضا شعبانی

@LiberalScientists
Scientific Skepticism
✍روشنگری حاصل انقلاب علمی 📝 برای باطل کردن این ایده که جادو و ارواح علت پدیده‌ها هستند (the witch theory of causality)، ما به عنوان مروج پیشرفت اخلاقی می‌توانیم کاربرد منطق و علم را به تمامی رشته‌ها گسترش دهیم، از جمله حکومت و اقتصاد. چنین جهشی حاصل دو انقلاب…
✍انقلاب علمی شورشی علیه استنتاج خالص


📝 از منظر تاریخ تفکر من این جهش را به عنوان "جدال کتاب‌ها" توصیف کرده‌ام، کتاب حاکمیت در برابر کتاب طبیعت.
کتاب حاکمیت - در جهان غرب چه انجیل باشد چه کتاب ارسطو - مبتنی بر یک فرایند شناختی است که استنتاج (deduction) نامیده می‌شود، یا به بیانی ادعا کردن در مورد اتفاقات جزئی بر اساس اصول کلی، یا استدلال از کلی به جزئی.
در مقابل، کتاب طبیعت بر اساس استقرا است، فرایند شناختی ترسیم قوانین کلی از حقایق جزئی، یا استدلال از جزئی به کلی.

هیچ‌کدام از ما - و هیچ سنتی - استقرای خالص یا استنتاج خالص به کار نمی‌گیریم، اما انقلاب علمی شورشی بر ضد تاکید بیش از حد بر کتاب حاکمیت بود، و در عوض اصرار بر سنجیدن فرضیات با کتاب طبیعت را ترویج داد.


🖋#مایکل_شرمر
📖کتاب #The_Moral_Arc
ترجمه: یاسر سلیمی

@LiberalScientists
Forwarded from Arash Hoseinian (Arash Hoseinian)
یک متفکر بوم‌شناس، درگیر پیامدهای درازمدت اقدامات است. او با نقشه‌ای که صرفاً در ابتدا خوب به نظر می‌رسد راضی نمی‌شود؛ بلکه می‌خواهد بداند پیامدهای درازمدت اجرایی‌کردن آن نقشه چه خواهد بود. زمانی که آنتی‌بیوتیک‌های پنیسیلین به میدان آمد اتفاقی افتاد که باعث شد پزشکان به خوبی از رویکرد بوم‌شناختی آگاه شوند. داستان از این قرار بود که آنتی‌بیوتیک‌ها در روزهای اول گران‌قیمت بودند و به دلایلی قابل‌فهم پزشکان تا مدتی سعی می‌کردند از دوزهای حداقلی استفاده کنند. نتیجه‌ی این رویکرد، از نظر بوم‌شناختی قابل پیش‌بینی بود: استفاده از دوزهای حداقلی برای عفونت‌های مرگبار باعث شد قوی‌ترین باکتری‌ها مقاوم شده و به زودی تبدیل به نسخه‌‌ی متداول در بیمارستان‌ها شوند که نتیجه‌اش جان‌باختن تعداد زیادی از انسان‌ها‌ بود. وقتی مجامع پزشکی به قوانین بوم‌شناسی و انتخاب طبیعی آگاه شدند، استراتژی‌های جدیدی در پیش گرفتند: از آن زمان به بعد، یا یک دوز سنگین از آنتی‌بیوتیک استفاده می‌شد یا اصلاً استفاده نمی‌شد. یک استراتژی دیگر نیز این بود که پزشکان سعی می‌کردند از طریق تعویض سریع یک آنتی‌بیونتیک با دیگری، به نوعی ویروس‌ها و باکتری‌ها را گول بزنند و به این شکل امیدوار بودند بتوانند از سرعت تکامل ویروس‌ها و مقاوم‌شدن‌شان در برابر یک آنتی‌بیوتیک‌ خاص پیشی بگیرند.

اثر: گارت هاردین
ترجمه‌ی آرش حسینیان
جلد اول: 190 صفحه، رقعی، 14500 تومان
موضوع: محیط‌زیست، اقتصاد، بوم‌شناسی، جمعیت‌، تاریخ، فلسفه‌ی علم
تلگرام خرید: Hoseinian_Arash@
http://ahpub.ir/post/22