🔴 کوچ علم از دانشگاه

📣 برگرفته از سخنرانی دکتر چشمه سهرابی


🔹 چرا کانادا، فرانسه، استرالیا، انگلستان، ژاپن و ... همانند ایران آمار تولید علم خود را منتشر نمی کنند؟ محال است آمار تعداد مقالات منتشر شده ژاپن را بیابید. چرا؟ چرا فقط کشورهایی مانند پاکستان، برزیل و هند عطش آمار مقالات دارند؟



🔹جالب است بدانیم که ما تنها کشوری هستیم که رشته علم سنجی در ان دایر است؛ چراکه فقط ما سرگرم علم سنجی خودمان هستیم. ما بالاترین انتشار مقالات در این حوزه را در اختیار داریم.

🔹 هدف علم سنجی که از حوزه کتابداری آمده است، در واقع مجله سنجی است نه حقیقت علم. علم سنجی قدرت تحلیل محتوای علم را ندارد. مبدع این اصطلاح اصلاً چنین منظوری نداشته است. علم سنجی صرفاً بیانگر شاخص های کمّی است نه کیفی.

🔹در سنت های اصیل علمی، تولید مقاله هیچ گاه نشان دهنده تولید علم نبوده است. راجرز کتابی نوشته به نام اشاعه نواوری. تا به حال 2500 مقاله در خصوص این کتاب منتشر شده است. این مقالات تولید علم نیست، یک مناقشه علمی است. این نبردهای علمی زمینه ساز تولید علم است نه الزاما خود علم.

🔹اگر ایین نامه ارتقا تا ده سال دیگر همین باشد، ما علاوه بر سرآمدی در تولید مقاله، بیشترین استاد تمام دنیا را نیز خواهیم داشت!


🔹کشوری مثل انگلستان بیش از سی سال است که از سنت publish or perish گذشته است.

🔹حدود 400 جایزه علمی در دنیا وجود دارد که هیچ یک از شاخص های ISI استفاده نمی کنند.



🔹در سنت پژوهشی انگلستان اصلاً به شاخص های ISI، ضریب تأثیر و مانند آن توجهی نمی شود. آنها مجدد به ارزیابی مقالات به شیوه خودشان مبادرت می کنند و به پرداخت پژوهانه و مانند آن .. اقدام می کنند.

🔹نظام رتبه بندی دانشگاه های ایران بر اساس نظامی است که خارج از ایران برنامه ریزی می شود و ما بین المللی کار کردن را با اعمال این شاخص ها اشتباه گرفته ایم در حالی که خود آمریکا که واضع ISI است، به طور ناچیز از این نظام استفاده می شود.

🔹ایران از بیانیه سانفرانسیسکو که هشداری به همه بود درس نگرفت. در این بیانیه بیش از چند هزار دانشمند و پژوهشگر و حدود 800 مجله علمی معتبر دنیا اعلام کردند که مبنا را در ارزیابی ها بر اساس مجلات قرار ندهید.

🔹از یکی از اساتیدی که 400 مقاله بین المللی داشتند سوال کردم فقط یکی از مشکلاتی را که در کشور حل کرده اید نام ببرید؟ پاسخ سکوت بود.


🔹از مدیران کشور 97% از مقالات ISI استفاده نمی کنند، 93% نیز مجلات داخلی را نه می شناسند و نه از آنها استفاده می کنند؟! برای چه کسی می نویسیم؟

🔹وقتی شاخص ارزیابی اچ اندیکس شد، پژوهشگر با چه انگیزه ای روی پروژه ملی کار کند!؟


🔹دلیل عمده این اتفاق این است که وزارت علوم ارزیابی ها را به سیاست گره زده است و افراد تنها به فکر ارتقای خویش هستند نه کشور .
@liberalscientists

‍ #معرفی‌کتاب
#نظریه‌ی_علمی_چیست؟
نوشته‌ی: #موتی‌بن‌آری
ترجمه: فریبرز مجیدی
کتاب «فقط یک نظریه» با ترجمه فارسی «نظریه علمی چیست؟» بموقع انتشار یافته است. هر چند که ما در عصر علم بسر می‌بریم، اما بدفهمی عامه‌ی مردم از نقش و ماهیت کار علمی هرگز تا بدین حد چشمگیر نبوده است. در این کتاب آسان‌فهم، گیرا و فوق‌العاده کامل، بِن-آری به بررسی این موضوع‌ها می‌پردازد: علم چیست؟ علوم چگونه کار می‌کنند؟ شناخت علمی چگونه پدید می‌آید؟

برخی از مردم با لحنی تحقیرآمیز ادعا می‌کنند که تکامل «فقط یک نظریه» است، چنان که گویی عقیده‌ی موهومی است که می‌توان بر اساس سلیقه‌ی شخصی آنرا یا پذیرفت یا نادیده گرفت. اما تا آنجا که با اندیشه علمی می‌توان دریافت، گفتن این که عقیده‌ای «فقط یک نظریه» است در حقیقت احترام گذاشتن فراوان به آن عقیده است!
کتاب نظریه‌ی علمی چیست شرح مختصری است از استنباط جدید درباره ذات علم که به خوانندگان اطمینان خواهد داد که دعوی‌های علم را از دعوی‌های شبه علومی چون آفرینش‌گرایی و اختربینی باز شناسند.
بن-آری با لحنی ملایم و با متنی که خواندنش آسان است خوانندگان را دعوت می‌کند که در مفهوم‌های کلیدی مربوط به ذات علم، به کندوکاو پردازند. آنچه اهمیت خاص دارد تحلیل اوست از اصطلاحات مهم و اصلی علم (امر واقع، قانون، اثبات و نظریه)، در ارتباط با معنی‌های فوق‌العاده متفاوت و محاوره‌گونه‌ای که غالبا از جانب غیر دانشمندان به این اصطلاحات داده می‌شوند. نظریه‌های واقعی را باید به وسیله شاهد و مدرک تایید کرد نه از راه عقاید، باورها و تجربه‌های شخصی-هر قدر هم که این‌ها متقاعدکننده باشند.
این اثر آسان‌فهم، روشنگر و جامع به خواننده‌ی کنجکاو هم دقیقا خواهند فهماند که علم واقعی چیست و هم او را بیشتر متوجه این نکته خواهدساخت که چرا خیل عظیم دعوی‌هایی که هر روزه می‌شنویم و می‌خوانیم از سطح «فقط یک نظریه» هم بسیار پایین‌ترند.
http://t.me/LiberalScientists

‍ ✍از کجا آمدم، آمدنم بهر چه بود؟

📝 از همان ابتدا که اجداد ما راه رفتن روی زمین را آغاز کردند، بدون شک برایشان سوال بود که واقعیت چیست، و سؤالات وجودی عمیق را در ذهنشان مورد کنکاش قرار می‌دادند. "همه چیز از کجا آمده؟ پایان چگونه است؟ [جهان] همه‌اش چقدر بزرگ است؟ "
چنین سوالاتی چنان مجذوب کننده‌اند که تقریبا تمام فرهنگ‌های انسانی در سراسر این کره خاکی درگیر آن‌ها شده‌اند و پاسخ‌ها را از نسلی به نسل بعد، در خلال افسانه‌های آفرینش، اساطیر و آموزه‌های دینی منتقل کرده‌اند.

چنان که در شکل نشان داده شده، این پرسش‌ها چنان دشوار هستند که هیچ توافق جهانی در پاسخ‌ها ظاهر نشده است. به جای این که تمام فرهنگ‌ها به یک جهان‌بینی مشترک برسند که بالقوه بتواند حقیقت نهایی باشد، پاسخ‌های آن‌ها تفاوت‌های بزرگی دارد، و به نظر می‌رسد حداقل برخی ازین تفاوت‌ها نمایانگر سبک زندگی متفاوت آن‌ها باشد.

برای مثال افسانه‌های آفرینش در مصر باستان، جایی که رود نیل سرزمین را حاصلخیز نگه می‌داشت، همه می‌گویند که جهان از آب پدید آمده است. از سوی دیگر در سرزمین مادری من، سوئد، جایی که آتش و یخ قویا بر بقا اثرگذار بوده‌اند، افسانه‌های اسکاندیناوی می‌گویند که حیات از آتش و یخ آغاز شده‌است!

🖋#مکس_تگمارک
📖#Our_Mathematical_Universe
🔄 یاسر سلیمی

@LiberalScientists

✍سخنان مبهم و بی‌معنی کهنه نمی‌شوند.

📝 شبه دانشمندان به خود می بالند که هرگز کسی تا کنون ، غلط بودن کارشان را نشان نداده است. ولیکوفسکی در سال 1972 در ضمن یک سخنرانی، در دانشگاه هاروارد ، خاطرنشان کرد که کتاب‌های او به همان اندازه بیست سال پیش که منتشر شدند، اعتبار دارند در حالی که کتاب‌های علمی دهه ۱۹۵۰ عتیقه» شده‌اند. ظاهرا فکر می‌کرد این که نظریات علمی هر از چند گاهی نیاز به تجدیدنظر دارد وضعیت اسف‌بار علم را نشان می‌دهد. آن چه وليکوفسکی نقیصه علم به حساب می آورد در حقیقت یکی از توانایی های عظیم آن است. علم، ماهيتا تلاشی است که خودش را تصحیح می کند. هر کس برای تصحیح اشتباهات خود باید اول آنها را بشناسد و بهترین راه برای کشف خطاها گوش کردن به انتقاد و به جان پذیرفتن آن است. در علم مصونیت در برابر انتقاد ابدا معیار موفقیت نیست.

برای حصول اطمینان از این که هرگز لازم نشود حرف خود را پس بگیرید یا اصلاح کنید چند راه وجود دارد. یکی این است که مطمئن شوید سخنانتان بی‌معنی است. هر گز لازم نیست یک ادعای توخالی را پس گرفت، زیرا از اول متضمن چیزی نیست. یک مثال می آوریم: «اموری که در اثر عوامل عادی روی نمی‌دهند ناشی از پسی هستند.» پسی چیست؟ یک واقعه فوق عادی است. پس تنها چیزی که گفته‌اید اینست که هر چه در اثر عوامل عادی روی ندهد فوق عادی است. می‌توانید آسوده خاطر باشید که هرگز کسی در این مورد ثابت نخواهد کرد که شما اشتباه می کنید.

راه دیگر احتراز از انتقاد این است که اطمینان پیدا کنید که اظهاراتتان آنقدر گنگ است که انتقاد نمی‌تواند جای پایی پیدا کند. یک مثال پیش‌بینی ولیکوفسکی مبنی بر داغ بودن زهره است. داغ، یعنی چقدر داغ است؟

راه سوم احتراز از انتقاد این است که خیلی ساده از قبول آن سر باز زنید. شبه دانشمندان برای این کار راه منحصر به فردی دارند. همیشه به انتقاد پاسخ می‌دهند، ولی هرگز بر اثر آن در نظرهای خود تجدید نظر نمی‌کنند. مباحثه علمی را مکانیسمی برای پیشرفت علمی نمی‌دانند، بلکه آن را مسابقه لفاظی می پندارند.

🖋دیزی ردنر، مایکل ردنر
📖علم و نابخردی
🖍ترجمه آزیتا قدسی
📩H.N.L.

@LiberalScientists

Whether my targets are the postmodernists of the left, the fundamentalists
of the right, or the muddle-headed of all political and apolitical stripes, my
refrain is the same: clear thinking, combined with a respect for evidence - especially inconvenient and unwanted evidence, evidence that challenges
our preconceptions - are of the utmost importance to the survival of the
human race in the twenty-first century.

مخاطبم چه پست‌مدرن‌های چپ باشند، چه بنیادگرایان راست و چه کلّه‌شق‌های همه‌ی جبهه‌های سیاسی و غیرسیاسی، من باز به یک موضوع برمی‌گردم: تفکّر شفّاف همراه با احترام ویژه به شواهد – خصوصاً شواهد آزاردهنده و ناخواسته‌ای که تعصّبات ما را به چالش می‌کشد- شواهدی که برای بقای انسان در قرن بیست‌و یکم بیشترین اهمیت را دارند.

alan sokal, beyond the hoax

ترجمه: مرتضی معدنی، بزرگمهر قهاری

@LiberalScientists

🔸فلسفه شناختی ریاضیات و دیدگاه های رایج
#بخش_اول

✨برای شروع در جایگاه دانش پیشه شناختی، ریاضیات را، با طرح چند پرسش پایه زیر، به عنوان یک موضوع مطالعه می کنیم

۱. ایده های ریاضی از دیدگاه علوم شناختی چه گونه هستند؟ چه سازوکار شناختی عادی ای به کار می برند؟

٢. با فرض این که اساس ریاضیات ذاتی بسیار ساده است - شامل ادراک در یک نگاه سریع و چند حساب ساده - چه سازوکار شناختی ای این امکان را فراهم می سازد که این اساس ذاتی اندک به گونه ای بسط یابد که تمامی ریاضیات پیشرفته را تولید کند؟

۳. چه گونه ایده های ریاضی در تجربه ما ریشه می دوانند؟

۴. کدام ایده های ریاضی استعاری و کدام آمیزه هستند؟

برای پاسخ دادن به این پرسش ها، به ناچار باید به جزئیات زیر پرداخته شود :

قواعد حساب، رده های بولی، منطق نمادی، نظریه گروه، نظریه مجموعه، و نظریه ابر مجموعه. و همچنین به ناچار باید به صورت های مختلف بینهایت نگاه بیندازیم: نقاط در بینهایت، مجموعه های نامتناهی، استقرای ریاضی، اعداد اعشاری نامتناهی، دنباله های نامتناهی مجموعهای نامتناهی، کمترین کران بالا، اشتراک های نامتناهی، اعداد اصلی ترامتناهی، اعداد ترتیبی ترامتناهی، بی نهایت کوچکها، نقطه ها و پیوستگی و در مطالعه موردی که به دنبال می اید، تلاش خواهیم کرد به چه گونگی مفهوم سازی eπi (عدد نپر به توان پی در -۱√)پاسخ دهیم، که ما را به هندسة تحلیلی، مثلثات، لگاریتم، نماها، و اعداد مختلط هدایت خواهد کرد.

این همه آن چیزی نیست که علوم شناختی باید در نظر بگیرد. گرچه تازه آغاز راه ، ولی به نظر ما از لحاظ گستره موضوع ها به اندازه کافی غنی هست که بتواند انواع هایی را پوشش دهد که علوم شناختی در نهایت با آنها سروکار دارد. اگر هر رویکردی به علوم شناختی نتواند به پرسش ۱ تا ۴ ، دست کم در ارتباط با این موضوع ها ، پاسخ دهد آنگاه ما آن رویکرد را یک رویکرد مناسب ذهن تعبیر خواهیم کرد.
@LiberalScientists
(یک تبلیغ کوتاه برای مطالعه موردی معادله اویلر : 0=eπi +1)

چگونه ایده های واقعا پیچیده ی ریاضی شکل می‌گیرند و چه گونه ایده ها در زیر-شاخه های ریاضیات به صراحت به هم پیوند می خورند .


مطالعه موردی چند ایده مرکزی را که از استعاره ها و آمیزه های مفهومی استفاده می کنند به طور منظم از نظر می گذراند. نشان میدهد که چه گونه این استعاره ها در شبکه های پیچیده با هم جور در می آیند - چه گونه یکی در دل دیگری قرار می گیرد. آنچه از مطالعه موردی پدید می آید ابتدای آن چیزی است که ممکن است پروژه ژنوم ایده ریاضی نامیده شود - مطالعه مفصل ساختار پیچیده و ظریف ایده ریاضیات پیشرفته.

هدف تحلیل ایده ریاضی تأمین سطح جدیدی از فهم ریاضیات است. در جست و جوی تبیین این است که چرا قضایا براساس آنچه معنی میدهند درست اند. می پرسد که چه ایده هایی - مخصوصا چه ایده های استعاری ای - در اصل موضوع ها و تعريف ها شکل می گیرند. این پرسش را مطرح می کند که چه ایده هایی در معادلات پنهان اند و چه گونه ایده ها توسط اعداد بیان می شوند. و سرانجام، می پرسد اساس نهایی هر ایده پیچیده چیست. این کار، آن گونه که خواهیم دید، ممکن است نیازمند نوعی تحلیل پیچیده باشد:

۱. جست و جو در داخل یک شبکه ی استعاری پیچیده برای یافتن اساس نهایی یا غایی استعاره ها در شبکه؛

٢. جداسازی استعاره های رابط تا معلوم شود چه گونه ایده های پایه به هم مربوط می شوند، و

٣. درک این که چه گونه فهم مستقیم استعاره های پایه گذار منفرد فهم یک ایده پیچیده
به عنوان یک کل را فراهم می سازند.
ادامه دارد ...

برگرفته از کتاب ریاضیات از کجا می آید؟ (ترجمه جهانشاه میرزا بیگی)
گردآوری : @prin_cipia

♻️ t.me/LiberalScientists

امروز تولد کلینتون ریچارد داوکینز ،(زادهٔ ۲۶ مارس ۱۹۴۱) استاد صاحب کرسی دانشگاه آکسفورد در «درک عمومی علم» از ۱۹۹۵ تا ۲۰۰۸،رفتارشناس، زیست‌شناس فرگشتی و نویسندهٔ کتاب های علمی برای عموم است🌹

الگوهای طبیعی، توهم یا واقعیت؟
برگرفته از کتاب #جهان_در_تسخیر_اهریمن
#نوشته‌ی_کارل_سیگن
ترجمه و تنظیم: رضا شعبانی
#بخش_سوم : #کانال‌های_مریخی
اختصاصی کانال دانش و اگاهی @daneshagahi
@LiberalScientists

احتمالا مشهورترین ادعای جعلی در مورد وجود الگوی رمز آلود، کانال‌کشی بر سطح سیاره مریخ باشد. این کانال‌‌ها اولین بار در سال ۱۸۷۷ مشاهده شدند. ظاهرا تعدادی از اخترشناسان متعهد از سرتاسر جهان که با تلسکوپ به دقت به آسمان نگریسته بودند، آن‌ها را تایید کرده بودند. گزارش‌هایی از مشاهده‌ی خطوط مستقیم تک‌راه و جفت‌راه ارائه شدند، که به شکلی متقاطع، سطح مریخ را منقوش کرده‌اند با آن نظم هندسی غیر معمولی که دارند تنها یک موجود هوشمند می‌تواند منشا وجود آن‌ها باشد. نتیجه‌گیری‌‌های هیجان‌انگیز مطرح شدند که یک سیاره خشک و تقریبا مرده با ساکنینی که خردمند و پخته‌تر و متمدنانه‌تر، منابع آبی خود را تحت مدیریت قرار می‌دهند. صد‌ها کانال تصویر‌نگاری و نام‌گذاری شدند. اما عجیب آن بود که خود را در تصویر‌برداری نشان ندادند. حدس بر این بود که چشم انسان، می‌تواند در لحظات کوتاه که اتمسفر شفاف و آرام است، تصاویری بی‌نقص را در ذهن بسپارد، در حالیکه صفحه عکاسی کلی‌نگر میانگینی از تصاویر روشن و تصاویر نه چندان شفاف را نمایش می‌دهد.
بسیاری از ایده‌‌هایی که مریخ را به عنوان منزلگاهی برای حیات در نظر می‌گیرد، و همچنین رواج سوژه «مریخی‌ها» در داستان‌‌های علمی تخیلی، از همان کانال‌‌های معروف ناشی می‌شود. من در فضایی که ایده‌‌های این چنینی رواج داشت، بزرگ شدم، و هنگامیکه عضوی از پروژه «مارینر 9» به مریخ-اولین فضاپیمای چرخنده به دور سیاره سرخ- شدم، طبیعتا برایم مهم بود که ببینم حقیقت از چه قرار است. با فضاپیما‌های مارینر 9 و وایکینگ قادر بودیم که نقشه‌ای وجب به وجب از سیاره فراهم کنیم. جزئیاتی را از سطح آن شناسایی کردیم که هزاران برابر کوچکتر از آن چیزی بودند که از زمین برایمان قابل رویت بود. اما در کمال تعجب کوچکترین اثری از کانال‌‌‌ها در عکس‌‌‌ها پدیدار نبود. جزئیات مشاهده شده توسط تلسکوپ، تعدادی طرح کم و بیش خط مانند (شبیه به کانال) را مشخص کردند، بعنوان مثال، یک شیار میان‌کوه 5000 کیلومتری که به سختی می‌شد آن را نادیده گرفت. اما صد‌ها کانال «معروف» انتقال آب، که از طریق بیابان‌های خشک از کلاهک قطبی به سمت شهر‌های استوایی سوزان در جریان بودند، روی نقشه آشکار نشدند.
حتی عده زیادی از دانشمندان حرفه‌ای از جمله، ستاره‌شناسانی که اکتشافات تایید شده دیگری داشته‌اند و هم اکنون نیز بخاطر آن‌ها مورد تجلیل قرار دارند، می‌توانند در دریافت الگو‌ها مرتکب اشتبا‌هات جدی و حتی عمیقی شوند. خصوصا در مواردی که معنای آنچه گمان می‌کنیم می‌بینیم به نظر خارق العاده می‌آید، ممکن است ما به قدر کافی به انضباط شخصی و خود- انتقادگری عادت نکرده باشیم. افسانه کانال مریخی بیانگر روایت مهم و محتاطانه‌ای است.
هر بار یک فضانورد گزارشی از مشاهده چیزی می‌داد که در نگاه اول قابل شناسایی نبود، افرادی وجود داشتند که آن را به بیگانگان فضایی ربط می‌دادند. توضیحات ملالت بار [که بقدر کافی هیجان انگیز نبودند] کنار گذاشته می‌شدند. حیله‌‌های شگفت آور جامعه اکادمیک را اغوا می‌کرد.
همزمان با فرود آپولو بر روی ماه ،بسیاری از افراد غیر متخصص (صاحبان تلسکوپ‌های کوچک، طرفداران بشقاب پرنده ‌ها، نویسندگان مجلات هوا-فضا) بدنبال کشف ناهنجاری در عکس‌‌های ارسالی بودند که دانشمندان ناسا و فضانواردان آن‌ها را نادیده گرفته بودند. خیلی زود گزارش‌هایی مبنی بر وجود حروف لاتین و اعداد عربی حک شده بر ماه، اهرام ثلاثه، بزرگراه‌ها، تفاطع‌‌ها و یوفو‌های درخشنده ارائه شد … مشخص شد که هر کدام از این ادعا‌ها، حاصل بدفهمی و استنتاج نادرست افراد غیر متخصص در آنالیز شکل ارضی و ژئولوژی طبیعی سطح ماه، شکست داخلی نور در دوربین‌‌های نجومی ‌هاسل بلد و مواردی مشابه آن است. برخی علاقه‌مندان متوجه سایه‌‌های طویلی از موشک‌‌های بالستیکی شوروی شدند که به صورت محرمانه آمریکا را هدف قرار داده بودند. طبق آنچه بعدا آشکار شد تپه‌‌های کم‌ارتفاعی بودند که هنگام غروب زمانیکه خورشید در افق ماه قرار می‌گرفت سایه‌‌های بلندی ایجاد می‌کردند. اندکی دانش مثلثات تمام توهمات را بر طرف می‌سازد.
این چنین تجربیاتی، اخطار‌هایی ملایم را بر می‌انگیزد: افراد غیر حرفه‌ای (و گاهی اوقات حتی افراد متخصص) که به بررسی عکس‌‌‌ها می‌پردازند، به ویژه با محدودیت وضوح تصویر، در مورد ناهمواری‌های پیچیده شکل سطح سیاره که توسط فرآیندی ناشناس بوجود آمده باشند، ممکن است دچار مشکل شوند. امید، ترس، و هیجانات ناشی از کشف احتمالی یک پدیده عظیم، ممکن است که شک‌گرایی رایج را خدشه دار و تحقق روش‌های علمی را ناممکن کند.
@LiberalScientists
ادامه دارد...

✍روشنگری حاصل انقلاب علمی

📝 برای باطل کردن این ایده که جادو و ارواح علت پدیده‌ها هستند (the witch theory of causality)، ما به عنوان مروج پیشرفت اخلاقی می‌توانیم کاربرد منطق و علم را به تمامی رشته‌ها گسترش دهیم، از جمله حکومت و اقتصاد.

چنین جهشی حاصل دو انقلاب فکری بوده:
1️⃣انقلاب علمی (Scientific Revolution) که حدودا از زمان انتشار کتاب «در مورد چرخش کرات آسمانی» (On the Revolutions of the Heavenly Spheres) توسط کوپرنیک در سال 1543 تا انتشار «پرینکیپیا» (Principia) توسط ایزاک نیوتون در سال 1687 است.
2️⃣عصر خرد و روشنگری، که حدودا از سال 1687 تا 1795بوده ( از زمان نیوتون تا انقلاب فرانسه).

انقلاب علمی مستقیما به روشنگری ختم شد، زیرا متفکران قرن هجدهم در پی دنباله‌روی دانشمندان بزرگ قرون گذشته بودند که روش‌های دقیق علوم و فلسفه طبیعی را در توضیح پدیده‌ها و حل مسائل به کار گیرند. نتیجه این پیوند فلسفه‌ها، ایده‌ال‌های روشنگری بودند که والاترین ارزش را برای خرد، پرسشگری علمی، حقوق طبیعی انسان، آزادی، برابری، آزادی اندیشه و بیان قائل شدند، و بیش از همه جهان‌بینی که امروزه بیشتر مردم جهان پذیرای آن هستند و فیلسوف روشنگر اسکاتلتدی، دیوید هیوم آن را "علم انسان" (science of man) نامید.


🖋#مایکل_شرمر
📖کتاب #The_Moral_Arc
ترجمه: یاسر سلیمی

@LiberalScientists

معضل پوسیدگی ذهن
نویسنده: رضا شعبانی

@LiberalScientists

معضل ذهن پوسیدگی
وقتی به اطراف نگاه می‌کنم افرادی را می‌بینم که بارها و بارها یک راه را امتحان می‌کنند و هر بار بدون توجه به اینکه آیا نتیجه‌ای حاصل شده است یا خیر، ثابت‌قدم و لبیک‌گویان همچنان این راه را ادامه می‌دهند.
و جالب اینکه هر بار بی‌حاصل بودن تلاش‌های خود را به این وسیله توجیه می‌کنند که خود یا دیگران به قدر کافی ثابت‌قدم نبوده‌اند تا نتیجه لازم را بگیرند. این عزیزان گویا توانایی تشخیص مرز بین پشتکار و تلاش و یکدندگی و لجاجت را ندارند. و آنقدر غرق در افکار پوسیده خود شده‌اند که دیگر نمی‌توانند از هیچ زاویه‌ی دیگری به موضوع نگاه کنند. تعداد این افراد در جامعه ایران، متاسفانه کم نیست. در عرصه‌های مختلف سیاسی و اقتصادی و فلسفی و فرهنگی و اجتماعی و حتی علمی این افراد از دریچه‌ای بسیار تنگ و تاریک، و پنهان در زیر لایه‌های مختلف سنت و عقیده و باور و حتی نو اندیشی(!)، به مسائل نگاه می‌کنند و حتی لحظه‌ای به این فکر نمی‌کنند که تاریخ مصرف این‌ها سال‌هاست که تمام شده است و دیگر کارایی ندارد. چیزی که در مورد رویکرد علمی بسیار می‌پسندم اینست که شما را مجبور می‌کند برای آنچه کارایی ندارد و به اصطلاح "جواب نمی‌دهد" سلول‌های مغزیتان را هدر ندهید، آن‌ها را با ایده‌هایی جایگزین کنید که شانس بیشتری برای کارآمد بودن دارند. همچنین یک معیار بیرونی که همانا تجربه باشد، برای سنجش دنیای درون با دنیای خارج از ذهن پیش پایتان می‌گذارد. با این معیار دست‌کم در موارد بسیاری می‌توانید خود را بیازمایید. چرا عده‌ای اصرار دارند که باید عقیده‌ای (و بهتر است بگوییم: ایده‌ای) را حفظ کنیم صرفا به این دلیل که موظفیم آن را حفظ کنیم؟ این وظیفه را مبتنی بر چه استدلال منطقی پذیرفته‌ایم و یا سودمندیِ پایبند‌بودن به این ایده و باور، در چیست؟ این چه فضیلتی محسوب می‌شود که به گذشته پایبند باشیم در حالیکه آینده‌ی مان تهدید می‌شود؟ نقل قول یکی از دوستان را بخاطر می‌آورم که می‌گفت پذیرفتن ریاکارانه‌ی تغییرات، از اظهار صادقانه‌ی ثبات قدم، بسیار ارزشمندتر و سودمندتر است. پیام من برای این عزیزان اینست که قبل ازینکه چکمه‌های آهنین تاریخ ذهن‌های پوسیده‌ی تان را له کند، به خود بیایید و لطفا اینقدر تاریخ مصرف گذشته نباشید! باشد که رستگار شوید!
رضا شعبانی

@LiberalScientists

✍انقلاب علمی شورشی علیه استنتاج خالص


📝 از منظر تاریخ تفکر من این جهش را به عنوان "جدال کتاب‌ها" توصیف کرده‌ام، کتاب حاکمیت در برابر کتاب طبیعت.
کتاب حاکمیت - در جهان غرب چه انجیل باشد چه کتاب ارسطو - مبتنی بر یک فرایند شناختی است که استنتاج (deduction) نامیده می‌شود، یا به بیانی ادعا کردن در مورد اتفاقات جزئی بر اساس اصول کلی، یا استدلال از کلی به جزئی.
در مقابل، کتاب طبیعت بر اساس استقرا است، فرایند شناختی ترسیم قوانین کلی از حقایق جزئی، یا استدلال از جزئی به کلی.

هیچ‌کدام از ما - و هیچ سنتی - استقرای خالص یا استنتاج خالص به کار نمی‌گیریم، اما انقلاب علمی شورشی بر ضد تاکید بیش از حد بر کتاب حاکمیت بود، و در عوض اصرار بر سنجیدن فرضیات با کتاب طبیعت را ترویج داد.


🖋#مایکل_شرمر
📖کتاب #The_Moral_Arc
ترجمه: یاسر سلیمی

@LiberalScientists

یک متفکر بوم‌شناس، درگیر پیامدهای درازمدت اقدامات است. او با نقشه‌ای که صرفاً در ابتدا خوب به نظر می‌رسد راضی نمی‌شود؛ بلکه می‌خواهد بداند پیامدهای درازمدت اجرایی‌کردن آن نقشه چه خواهد بود. زمانی که آنتی‌بیوتیک‌های پنیسیلین به میدان آمد اتفاقی افتاد که باعث شد پزشکان به خوبی از رویکرد بوم‌شناختی آگاه شوند. داستان از این قرار بود که آنتی‌بیوتیک‌ها در روزهای اول گران‌قیمت بودند و به دلایلی قابل‌فهم پزشکان تا مدتی سعی می‌کردند از دوزهای حداقلی استفاده کنند. نتیجه‌ی این رویکرد، از نظر بوم‌شناختی قابل پیش‌بینی بود: استفاده از دوزهای حداقلی برای عفونت‌های مرگبار باعث شد قوی‌ترین باکتری‌ها مقاوم شده و به زودی تبدیل به نسخه‌‌ی متداول در بیمارستان‌ها شوند که نتیجه‌اش جان‌باختن تعداد زیادی از انسان‌ها‌ بود. وقتی مجامع پزشکی به قوانین بوم‌شناسی و انتخاب طبیعی آگاه شدند، استراتژی‌های جدیدی در پیش گرفتند: از آن زمان به بعد، یا یک دوز سنگین از آنتی‌بیوتیک استفاده می‌شد یا اصلاً استفاده نمی‌شد. یک استراتژی دیگر نیز این بود که پزشکان سعی می‌کردند از طریق تعویض سریع یک آنتی‌بیونتیک با دیگری، به نوعی ویروس‌ها و باکتری‌ها را گول بزنند و به این شکل امیدوار بودند بتوانند از سرعت تکامل ویروس‌ها و مقاوم‌شدن‌شان در برابر یک آنتی‌بیوتیک‌ خاص پیشی بگیرند.

اثر: گارت هاردین
ترجمه‌ی آرش حسینیان
جلد اول: 190 صفحه، رقعی، 14500 تومان
موضوع: محیط‌زیست، اقتصاد، بوم‌شناسی، جمعیت‌، تاریخ، فلسفه‌ی علم
تلگرام خرید: Hoseinian_Arash@
http://ahpub.ir/post/22

✍بیگانه‌هراسی ابزاری که ذهن را بسته بار می‌آورد.

📝 ذهن بسته، خصلتی است که جامعه به شیوه‌های متفاوتی در فرد می‌پرورد. ذهن بسته، در مجموع ، نتیجه‌ی سرکوب شدگی ذهنیت فرد در جامعه‌ای بسته است.جامعه‌ی بسته ، به شیوه‌های گوناگونی، انسان‌هایی با ذهن بسته می‌پرورد.در کودکی و نوجوانی مثلاً با آموزش و پرورشی که خلاقیت را می‌کشد و موجب رشدی طوطی‌وار می‌شود. جامعه‌ی بسته ، ذهن بسته را در بزرگسالی نیز با ترفند‌های دیگری در افراد، نهادینه می کند؛ مثلاً با بیگانه هراسی. چنین تبلیغ و ترویج می شود که بیگانه، جز برای آسیب زدن و غارت کردن ، پیش نمی‌آید. دگراندیش یا فرهنگ متفاوت ، "بیگانه" ای است که نظام ارزش‌ها و اعتقادات انسان را ویران می کند. ما در طول تاریخمان همواره به بیگانه هراسی سوق داده شده‌ایم. در حوزه‌ی اندیشه‌ورزی، همواره از هر نظام ارزشی و اعتقادی متفاوت و متمایز، به عنوان "بدعت" ترسانده شده‌ایم. این بیگانه هراسی که ابزار سرکوب ذهنیت خلاق است، کارکرد موثری در سازگار کردن ما با اذهان بسته‌یمان داشته است.
فردی با ذهن بسته، سرکوب شده‌ای است که خود به سرکوبگری متمایل می‌شود. این سرکوبگری، در مقابل دیگران ، مثلا با نارواداری نسبت به نطرات و داوری‌های متفاوتشان، با خشونت‌ورزی و ناسزاگویی و برچسب‌زنی، با تقویت تعصب‌ورزی در خود و.... بروز می‌یابد. اما فردی با ذهن بسته ، خود را نیز سرکوب می‌کند. مهم‌ترین جلوه‌ی این سرکوب، کشیدن خود به حاشیه و انزوا و غرق شدن در فراغت‌طلبی ِ سترون کننده است.

ما به سادگی تمایل می‌یابیم به وضعیت فکری در گذشته‌ی‌مان استمرار بخشیم. مغز، در پذیرش ایده‌ها و نظرات و شیوه‌های جدیدِ اندیشه‌ورزی مقاومت نشان می‌دهد. فردی با ذهن بسته که کلیشه‌ای می‌اندیشد ، از الگوهای تثبیت شده‌ی ذهنی‌اش حمایت کرده و می‌خواهد آنها را در هر شرایط تغییر یافته‌ای حفظ کند.
اشاره کرده‌ام که فردی که از عقیده و داوری خود دفاع می‌کند ، لزوماً ذهن بسته ندارد. فردی نیز که در پذیرش عقاید و داوری‌های متفاوت و متمایز دیگران مقاومتی نشان نمی‌دهد ، لزوماً از ویژگیِ ذهن باز برخوردار نیست. اما فردی که دلیریِ مواجهه‌ی انتقادی با آرا و عقاید متفاوت و متمایز و داوری‌های بدیل را ندارد و حاضر نیست به شیوه‌ی اندیشه‌ورزی‌اش بیندیشد و آن را اصلاح کند، ذهنی بسته دارد.


📖 درآمدی بر تفکر انتقادی
✏ حسن قاضی مرادی
📩H.N.L.

@LiberalScientists

علم شیوه‌ی نگرش به جهان است. این کار با مشاهده جهان خارج شروع می‌شود و دانشمندان با استفاده از آن فرضیه‌ای را جمع‌بندی می‌کنند تا مورد آزمایش قرار بگیرد.علوم جدید با نا آزمودنی‌ها از قبیل هدف نهایی جهان یا وجود موجودات ماورالطبیعه سروکار ندارند. همچنین علم را با پرسش‌های ارزشی از قبیل معیارهای زیبایی یا مسائل خیر و شر سروکاری نیست. معیار تصمیم گیری در مورد اینکه آیا یک گفته خاص در قلمرو علم هست یا خیر، حداقل در اصول، این‌است که بتوان آن‌را با مشاهده محک‌زد. گرچه شیوه‌های دیگری از جمله شیوه‌های مذهبی ،زیباشناختی و اخلاقی نیز برای نگرش به جهان وجود دارند، اما این شیوه‌ها علمی نیستند. زیرا اظهارات مبتنی بر این شیوه‌ها آزمودنی نیستند، این‌ها در نهایت بر عقیده، مذهب و ارزش‌های فرهنگی مبتنی هستند که قابل آزمودن و اثبات نیستند.
در مورد اینکه علم چگونه اثبات می شود، یکی از سرچشمه‌های جدی سوء تفاهم در مورد علم، همانا استفاده از واژه‌ی اثبات است، که بسیاری از دانشجویان در ریاضیات و به‌خصوص در هندسه با آن سروکار دارند. اثبات در منطق و ریاضی عبارت از استدلال از مرحله تعریف اولیه و فرضیات است. اگر از این پیش‌فرض‌ها منطقا نتیجه ای حاصل شود می‌گویند که آن نتیجه اثبات شده است.این فرایند به استدلال قیاسی موسوم است.
یک نمونه استدلال قیاسی به این شکل است:
-خط راست کوتاهترین فاصله بین دو نقطه است.
-پاره خط abکوتاهترین فاصله بین نقاط aوbاست.
-پس abیک خط راست است.
اثبات قیاسی لزوما نیازمند پیش فرضهای واقعی نیست،بلکه فقط کافیست نحوه ی استدلال آن عاری از خطا باشد.همانطور که در مثال زیر آمده است یک عبارت می تواند به لحاظ منطقی معتبر،اما بدلیل غلط بودن پیش فرضها نادرست باشد.
-انسان یگانه موحود ابزار ساز است.
-سهره ی دارکوبی برای شکار ابزار می سازد.
-پس سهره ی دارکوبی یک انسان است.
نتیجه حاصله اگرچه یک پیامد منطقی است ولی عقل سلیم آن را نفی میکند. به طور کلی نتیجه گیریهای غلط خیلی سودمند نیستند. آن هم به خصوص در عرصه علم. از آنجا که علم بر پایه مشاهدات استوار شده است نتیجه گیری هایش نیز تا آنجا درست است که پیش فرضهایش درست باشند.
وقتی که بر مبتای مشاهدات به استدلال کمی می پردازیم به یک استدلال استقرایی می رسیم.بعنوان مثال می توانیم بگوییم که قو پرنده ای به رنگ سپید است.منظور واقعی ما این است که همه قو هایی که ما دیده ایم،سپید هستند.حال ممکن است ما با پرنده ای مواجه شویم که از همه نظر بسیار شبیه به قو باشد ولی سیاه رنگ باشند.همچون مواردی که بدلیل جهش ژنتیکی قو های یک منطقه به زنگ سیاه متولد می شوند. هرگز نمی توان دانست که چه موقع مشاهده بعدی ما با پرندهای مواجه شود که از همه نظر شبیه به قو ولی سیاه باشد. بنابراین اثبات در استدلال قیاسی بسیار متفاوت با استدلال استقرایی می باشد در استدلال استقرایی قطعیت وجود ندارد وقتی می گوییم چیزی با استقرار ثابت شده است یعنی به احتمال زیاد درست است. احتمالات نوعی بیان قطعیت یا عدم قطعیت است تخمینی از اینکه مشاهدات ما تا چه اندازه خوب و پیش‌بینی‌های ما تا چه اندازه مطمئن است گاهی که پیش‌بینی‌های ما با احتمال بالایی درست باشند فراموش می‌کنیم که عدم قطعیت آن را بیان کنیم و این خود سبب برخی سوءتفاهمات در نظریات علمی می‌شود به نوعی که مردم آن را به قطعیت صد در صد تعبیر می‌کنند. اگرچه علم با مشاهدات و استدلال استقرایی آغاز می شود استدلال قیاسی به کمک او می آید تا در یابند نتیجه گیری ها تا چه حد بر پایه عقل سلیم و منطق هستند استدلال علمی به نحوی بسیار خوب این دو روش استدلال استقرایی و قیاسی را در هم ادغام و به کار بسته است.

#علم_چیست؟
#علم_چگونه_اثبات_میشود؟

@LiberalScientists

سنجش و حدس قطعیت

بیشتر مردم بیش از دانشمندان به اندازه گیری اعتقاد دارند دانشمندان این موضوع را می‌دانند که هر اندازه گیری صرفاً یک تخمین است. اندازه گیری ها محدودیت هایی دارند چرا که بسته به فرد سنجش کننده و ابزار اندازه گیری تفاوت دارند در واقع عدم قطعیت ها در اندازه گیری اجتناب ناپذیر است و فقط می توان مقدار آن را کاهش داد اما هرگز نمی توان آن را به صفر رساند.
از آنجایی که هر اندازه گیری با مقداری عدم قطعیت همراه است در هنگام گزارش باید به این نکته توجه کرد که آن را به صورت درصد یا یک مقدار حقیقی اعلام نمود.
در مثالی ساده شده فرض کنید که یک واشر پلاستیکی که مخصوص اتصال سوخت به سفینه فضایی است به مهندسی داده شود، و از او بخواهند که میزان انعطاف این باشه را در دماهای مختلف اندازه گیری و گزارش کند. بدین ترتیب می توان دریافت که در چه دماهایی پرتاب سفینه ایمن نیست. در واقع به دنبال پاسخ این پرسش می گردیم که در چه دماهایی واشر شکننده و ناقص میشود.
مهندس پس از چند مرحله آزمایش و اندازه گیری اعلام می‌کندکه باشه در یک درجه سلسیوس شکننده می‌شود. با این وجود آیا پرتاب سفینه در ۰ درجه سلسیوس کار درست است؟ در چنین حالتی اطلاعات کافی برای پاسخ دادن به این پرسش وجود ندارد فرض کنید که داده های مربوط به دما دارای عدم قطعیت باشند اما مقدار این عدم قطعیت ها بر کسی مشخص نباشد اگر عدم قطعیت به مقدار (+-1) درجه سلسیوس باشد چه اتفاقی برای سفینه خواهد افتاد و یا اگر این مقدار(+-5) درجه سلسیوس یا به میزان(+-1/2) باشد آیا پرتاب سفینه از نظر اقتصادی و ایمنی کاری درست است یا خیر؟


#علم_و_اندازه گیری


t.me/LiberalScientists

برشی از کتاب #جهان_در_تسخیر_اهریمن
نوشته‌ی کارل سیگن

رژیمی که جفرسون و مدیسون و همفکرانشان پایه گذاری کردند امکان ابراز عقیده را به انانی می دهد که درکی از منشا آن ندارند و می خواهند آن را با چیز دیگری کاملا متفاوت با آن جایگزین کنند. به عنوان نمونه، تام کلارک دادستان کل و در واقع عالی ترین مقام قضایی ایالات متحده، در ۱۹۴۸ چنین پیشنهادی ارائه داد: «آنهایی که به جهانبینی ایالات متحده باور ندارند نباید اجازه داشته باشند که در ایالات متحده اقامت کنند». اما اگر تنها یک مشخصه کلیدی در ایدئولوژی امریکایی باشد، اینست که هیچ عقیده الزام آور و یا هیچ ایدئولوژی ممنوعه ای وجود ندارد. موارد متاخرتر وجود دارد بعنوان نمونه در دهه‌ی ۱۹۹۰ جان برکوهوفت، کسیکه به علت بمبگذاری در یک کلینیک سقط جنین در سینسیناتی زندانی است، در خبرنامه‌ی «پرو-لایف» می نویسد:
من یک متعصب، بی گذشت، واکنش گر، بنیاد گرا و وفادار به انجیل هستم … متعصب و سخت گیر … اینکه ایالات متحده روزگاری کشوری باشکوه بود به این دلیل بود که علاوه بر حمایت خداوند، حقیقت و عدالت و تعصب بر آن احاطه داشت.
راندال تری، پایه گذار بنیاد «عملیات نجات»، سازمانی که از فعالیت کلینیک های سقط جنین جلوگیری می کند در آگوست ۱۹۹۳ در یک گردهمایی می گوید:
بگذارید تا موج نابردباری و تعصب ذهنتان را بشوید… بله درست است نفرت چیز خوبیست...هدف نهایی ما ملتی مسیحی است … خداوند ما را فرا می خواند که بر این کشور چیره شویم … ما تعدد گرایی نمی خواهیم.
بیان چنین دیدگاه ها یا عقایدی بوسیله حقوق شهروندی و آزادی مدنی بخوبی و بطور کامل حمایت می شود، هر چند که آنهایی که این حمایت را دریافت میکنند، اگر کوچکترین فرصتی بیابند حقوق شهروندی و آزادی مدنی را از میان بر می دارند. بقیه‌ی ما که چنین حمایتی دریافت میکنیم وظیفه داریم تا اهمیت و ضرورت وجود این حقوق را با استفاده از همین ازادی بیان به تمام افراد جامعه بشناسانیم.
آنها چه ابزاری دارند که خودشان را در مقابل خطاهای انسانی محافظت کنند، این مکاتب فکری جایگزین و سازمانهای وابسته به آن ها چه سازوکار تصحیح خطایی را پیشنهاد می کند؟ یک رهبر معصوم از خطا؟ نژاد؟ ملی گرایی؟ کنار نهادن مدنیت و شهرنشینی، به غیر از مواد انفجاری و تسلیحات اتوماتیک؟ چگونه می توانند [از درستی تصمیمات] اطمینان حاصل کنند -به ویژه در گمراهی و تاریکی قرن بیستم؟ آیا انان خود را از روشنایی برای یافتن مسیر مناسب بی نیاز می دانند؟
فیلسوف انگلیسی، جان استوارت میل در کتاب ستودنی اش، «به نام آزادی» استدلال می کند که سکوت در مقابل یک ایده، نوعی «پلیدی» است. اگر آن ایده درست باشد، فرصت جایگزینی اشتباه و خطا را با حقیقت از دست می دهیم؛ و اگر بر خطا باشد، از درک عمیق تر حقیقت، در مقایسه‌ی آن با خطا محروم می مانیم. اگر ما تنها به استدلال جانبدارانه‌ی خودمان توجه کنیم، می توان گفت همان را هم بدرستی درک نکرده ایم؛ ایده‌ی پوسیده و ناآزموده ای خواهد شد که از روی عادت پذیرفته شده است، مرده و بی رنگ می شود و به گوشه و کناری می رود.
میل همچنین می نویسد، «اگر جامعه اجازه دهد تا تعداد عمده ای از افراد آن بدون رسیدن به بلوغ فکری رشد کنند، به گونه ای که توانایی انجام وظیفه در جهت تصمیمات عاقلانه و دوراندیشانه را نداشته باشند، آن جامعه دچار کوتاهی شده است». جفرسون همین نکته را برجسته تر بیان می کند: «اگر یک ملت با وجود مدنیت گسترده بخواهد هم آزاد باشد و هم بی تفاوت، باید انتظار آن چه را روی نداده است و روی نخواهد داد، داشته باشد». در نامه ای که به مدیسون می نویسد این رشته افکار را دنبال می کند: «جامعه ای که اندکی آزادی را با اندکی امنیت و نظم مبادله می کند، هردو را از دست می دهد، و شایستگی هیچکدام را هم ندارد.

ترجمه: رضا شعبانی
t.me/LiberalScientists

‍ این روشنایی علم تجربی بود که ثابت کرد توده های بشر با افساری بر گردن و زینی بر پشت متولد نمی‌شوند، و نه آنکه عده‌ای برتر برای لگد زدن بر پهلوی آنها و تاختن بر پشت آنها متولد شوند.
۱۳ اپریل زادروز توماس جفرسون بزرگ مرد فیلسوف و دانشمند امریکایی بر همه آزادی‌خواهان مبارک