Scientific Skepticism

#راز_باوری

کاتولیک های رومی که باورشان به خطاناپذیری کلیسا آنان را وا می دارد تا بپذیرند که شراب، به رغم ظاهر امر، حقیقتا به خون بدل می شود، عشای ربانی را یک «راز» می دانند. می بینید؟ با راز خواندن عشای ربانی، همه چیز رو به راه می شود. این تدبیر دست کم برای ذهنی که از پیش عفونت داشته، کارآمد است. همین مطلب برای راز تثلیث نیز دقیقا صادق است. قرار نیست رازها گشوده شوند، بلکه باید تکریم برانگیزند. این ایده که «راز ارزشمند است» به کاتولیک ها کمک می کند زیرا بدون آن، اعتقاد به اراجیف آشکاری مثل عشای ربانی و «سه تن در یک تن» تحمل ناپذیر است. پس می بینیم که باور به «راز ارزشمند است» یک حلقه ی خود- ارجاع دارد. چنان که هوفستادتر می توانست بگوید،راز آمیزی یک باور، باورمند را به ابدی کردن آن راز وا می دارد.یک نمونه ی حاد از عفونت «راز ارزشمند است» این بیان معروف پرتالیانادا است که می گفت: est Certum est quia impossible (چون ناممکن است، قطعی است). این است طریقت دیوانگی. آدمی به یاد حرف بی‌بی سفید در داستان لوئیس کارول می افتد که در پاسخ به آلیس که گفت «آدم نمی‌تواند چیزهای غیرممکن را باور کند» جواب داد: «به جرأت می گویم تو تجربه‌ی کافی نداری ... وقتی من همسن و سال تو بودم همیشه روزی نیم ساعت چنین می‌کردم. خوب، گاهی هم حتى شش تا چیز غیرممکن را پیش از صبحانه باور می‌کردم». یا آدم به یاد"راهب برقی در داستان داگلاس آدامز می‌افتد. راهب برقی دستگاهی است برای تسهیل باورکردن، چنان برنامه ریزی شده که با متصل کردن آن به شمابرایتان عمل باور کردن را انجام می دهد، و حتی می تواند چیزهایی را به آدم بباوراند که باورکردن شان برای مردم سالت لیک سیتی (مرکز ایالت یوتا، که مردمانش به ساده لوحی معروف اند) هم دشوار است. مثلا همین که راهب برقی به شخص متصل شد، می تواند به او بباوراند که همه ی چیزهای دنیا جز سایه هایی از رنگ صورتی نیستند. اما وقتی در نظر آوریم که در زندگی عادی نمی توان میان باورمندان فاضلی مثل بی بی سفید و راهب برقی با الاهیدانان محترم و سرشناس تمایز نهاد، قضیه كمتر خنده دار می نماید. مثلا جناب ترتالیان همچنین فرموده که باید به هر نحو بدان باور داشت، چون واهی می نماید وعالیجناب توماس براونز (۱۶۳۵) هم علاوه بر تأیید نظر ترتالیان، و از او هم پیش تر می رود و می نویسد «چنین می نماید که هیچ امر دینی غیرممکنی مخل ایمان نیست.» و نیز «من مایل ام ایمان خود را در دشوارترین مواضع به کار برم زیرا باور کردن امور معمول ومحسوس، ایمان نیست، نگرش است.»
من گاهی احساس کرده ام که در این قسم باور کردن چیزی جالب تر از دیوانگی محض یا ترهات سورالیستی نهفته هست. چیزی است مثل آن تحسینی که از دیدن تردستی که در حین رقص روی طناب آویزان، ده تا توپ را هم به هوا می اندازد و باز می گیرد به شخص دست می دهد . انگار که هرچه اعتقادات مؤمن ناممکن تر نمایند، پرستیژ بیشتری نسبت به اعتقادات رقیبان دارند. آیا به یک معنا نمی توان گفت که مؤمنان نیز مانند تردستان عضلات اعتقادی شان را تمرین و ممارست می دهند، تا بتوانند با باور به امور سراسر ناممکن،دیگران را شگفت زده و مغبون سازند و به کیش خویش فراخوانند؟

#برشی_از_کتاب
#ویروسهای_ذهن
#ریچارد_داوکینز
گردآورنده: مهتاب

http://t.me/LiberalScientists

1.02K viewsReza Sha'bani, 15:54