مغالطه‌ی Special Pleading
دعوی ویژه
@LiberalScientists

🔎#مغلطه‌ی_دعوی_ویژه یا #special_pleading

@LiberalScientists
📝تعریف: اعمال هنجارها، اصل‌ها و قانون‌ها به همه‌ی افراد و به همه‌ی موقعیت‌ها و در عین حال مستثنی کردن فرد یا موقعیت خاصی که همان معیار چالش‌برانگیز را داشته باشد، بدون آنکه دلیل قانع‌کننده‌ای ارائه شود.

❌مثال۱)
بله جناب قاضی من هم فکر می‌کنم تمام راننده‌های مست باید به زندان بروند، اما عالیجناب، او پسر من است! پسر خوبیست که فقط یک اشتباه کرده است!
✅توضیح: مادر در این مثال تایید می‌کند تمام رانندگان مست باید به زندان بروند، اما به‌دلیل وابستگی عاطفی شدید به پسرش، به‌شکل مغلطه‌آمیز سعی می‌کند او را از این قاعده مستثنی کند چرا که او «پسر خوبی است که فقط یک اشتباه کرده است» که به‌سختی می‌توان آن‌را دلیل متقاعد‌کننده‌ای برای استثنا بودن دانست.

@LiberalScientists
❌مثال۲) خرافات باور یا رفتاری است که از ناآگاهی سرچشمه می‌گیرد، ترس از ناشناخته‌ها، اطمینان به نیروی جادو و شانس، یا شناسایی رابطه علت و معلولی نادرست، مگر آنکه اختربینی را در نظر بگیریم.
✅توضیح: گفته می‌شود خرافات نوع دیگری از ایمان است. معیار‌های استاندارد تعریف‌شده توسط شخص با اختر‌بینی سازگاری ندارد، اما شخص مورد نظر در این مثال، با این وجود که هر یک از سرچشمه‌های خرافات را با توجه به معیارهای خاصی انکار می‌کند، آنچه خودش می‌پسندد را از همان معیارها مستثنی می‌کند.

📌توضیح اضافه: "توجیه قانع‌کننده" در تعریف بالا با توجه به مورد خاص بررسی می‌شود و می‌توان در مورد آن استدلال کرد.
📌نکته: اگر شما به مغلطه‌ی دعوی ویژه متهم شدید، با صداقت بررسی کنید که آیا این اتهام وارد است یا خیر؛ تشخیص این مغلطه وقتی دیگران آن‌را انجام می‌دهند بسیار آسان است اما وقتی خودمان دچار آن می‌شویم بسیار دشوار است.
@LiberalScientists

برگرفته از:

Walton, D. (1999). One-Sided Arguments: A Dialectical Analysis of Bias. SUNY Press.

❇️مغز ماشینی است که بر پایه تعارض ساخته شده است.
برگرفته از کتاب مغز: داستان شما
نوشته‌ی دیوید ایگلمن
ترجمه‌ی دکتر محمد اسماعیل فلزی
@LiberalScientists

بخش 1️⃣:

بیایید به آنچه در مغز اتفاق می‌افتد دقیق‌تر نگاه کنیم. فرض کنید در مغازه بستنی‌فروشی ایستاده‌اید و در حال اخذ تصمیمی ساده هستید. مثلا می‌خواهید بین دو طعم بستنی نعنایی و لیمویی که هر دو را دوست دارید تصمیم بگیرید. وقتی از بیرون به قضیه نگاه می‌کنیم به نظر نمی‌رسد که دارید کار سختی را انجام می‌دهید. شما فقط می‌ایستید و نگاهتان بین دو گزینه موجود نوسان می‌کند. اما در واقع در درون مغزتان طوفانی برپاست.
یک نورون به تنهایی تاثیر تعیین‌کننده‌ای ندارد. اما هر نورون با هزاران نورون دیگر ارتباط دارد و هر یک از این نورون‌ها نیز با هزاران نورون دیگر و این روند ادامه می‌یابد تا جایی که شبکه‌ای در هم تنیده به وجود می‌آید. هر یک از این نورون‌ها به منظور تحریک یا سرکوب فعالیت یکدیگر موادی شیمیایی ترشح می‌کنند.
@LiberalScientists
در این شبکه مجموعه خاصی از نورون‌ها نماینده نعناع هستند. این الگو از نورون‌هایی که به طور متقابل یکدیگر را تحریک می‌کنند تشکیل شده است. این نورون‌ها الزاما مجاور هم نیستند. بلکه ممکن‌است به نواحی گوناگون مغز مربوط باشند که در امر بوییدن، چشیدن، دیدن و خاطره‌های فرد در مورد نعناع دخالت دارند. هر یک از این نورون‌ها به تنهایی رابطه اندکی با نعناع دارند. در واقع هر نورون در ائتلاف‌های متغیری که با سایر نورون‌ها دارد و در زمان‌های مختلف نقش‌های متفاوتی را بر عهده می‌گیرد. اما وقتی همه نورون‌ها باهم در یک جناح واحد فعال شوند … مغز مفهوم نعنا را انتخاب می‌کند. وقتی در برابر پیشخوان بستنی‌فروشی ایستاده‌اید جناح‌های نورونی مانند اشخاصی که به طریق آنلاین با هم ارتباط دارند، مشتاقانه سرگرم گفتگو هستند.
این گروه از نورون‌ها در فرایند گزینش تنها نیستند. در همان زمان نورون‌هایی که طرفدار طعم لیمو هستند به عنوان جناح رقیب در حال فعالیت‌اند. هر یک از دو ائتلاف نعناع و ليمو سعی می‌کنند با افزودن به دامنه فعالیت خود دست بالاتر را بگیرند و دیگری را از میدان به در کنند. آنها همچنان به نبرد ادامه می‌دهند تا یکی‌شان سرانجام پیروز شود. شبکه پیروز مشخص می‌کند که شما در گام بعدی باید چه کاری را انجام دهید.
@LiberalScientists
مغز برخلاف کامپیوتر براساس تعارض بين امکان‌های گوناگونی کار می‌کند که هر یک سعی دارند بر دیگری غلبه کنند. همیشه چندین انتخاب پیش روی ما وجود دارد. حتی پس از انتخاب طعم نعناع یا لیمو پای تعارض جدیدی به‌میدان می‌آید. آیا باید همه‌ی بستنی را بخوریم؟ بخشی از وجود شما طالب مصرف همه‌ی این منبع لذيذ انرژی است. اما در همان‌حال بخشی از وجودتان ندا می‌دهد که این خوردنی سرشار از قند است و می‌گوید شاید بهتر باشد به جای خوردن بستنی ورزش کنید. اینکه در عمل همه‌ی بستنی ظرف را بخورید یا نه به سرانجام نبردی وابسته است که در مغزتان جریان دارد.
به دلیل همین تعارض مداوم مغز است که گاهی با خود بحث می‌کنیم، به خودمان لعنت می‌فرستیم یا می‌خندیم. اما چه کسی دارد با چه کسی حرف می‌زند؟ در واقع این خود ما هستیم - بخش‌های مختلف وجود ما هستند که دارند با هم حرف می‌زنند.

@LiberalScientists
برای گره‌گشایی از طرز کار این سامانه‌های رقیب در مغز به آزمایشی فکری به نام «دوراهی تراموا» توجه می‌کنیم. تراموایی که از کنترل خارج شده دارد روی ریل جلو می‌آید. چهار کارگر کمی جلوتر دارند ریل را تعمیر می‌کنند و شما که ناظر ماجرا هستید می‌فهمید که چیزی نمانده تراموا این چهار نفر را زیر بگیرد. بعد متوجه می‌شوید که می‌توان با فشار دادن اهرمی تراموا را به خط دیگری هدایت کرد. اما صبر کنید! ناگهان می‌بینید که روی آن خط دیگر نیز کارگری در حال کار است. بنابراین اگر اهرم را بکشید آن کارگر کشته می‌شود و اگر اهرم را نکشید چهار نفر کشته می‌شوند. آیا در چنین حالتی اهرم را می‌کشید؟
*وقتی از افراد پرسیدیم که در این حالت چه کار می‌کنید، تقریبا همه گفتند «اهرم را می‌کشیم. چون بهتر است به جای ۴ نفر یک نفر کشته شود. آیا این نظر درست است؟
@LiberalScientists

بخش 2️⃣:

حالا داستان دومی را که مختصری با اولی فرق دارد در نظر بگیرید. این بار وضعیت مثل حالت اول است: تراموایی که ترمزش بریده، دارد روی ریل جلو می‌آید و کم مانده که چهار نفر کارگر را زیر بگیرد. اما شما روی عرشه منبع آبی ایستاده‌اید و دارید به خطوط ریل نگاه می‌کنید. کنار شما مرد درشت هیکلی ایستاده و دارد به دوردست نگاه می‌کند. شما متوجه می‌شوید که اگر او را هل بدهید درست روی ریل می‌افتد و هیکل درشت او می‌تواند تراموا را متوقف کند و جان چهار کارگر را نجات دهد. آیا او را هل می‌دهید؟
@LiberalScientists
*در این حالت تقریبا هیچ کس حاضر نیست مرد درشت هیکل را هل بدهد؟ چرا؟ وقتی این سوال را از داوطلبان پرسیدند جواب دادند «چون این کار قتل محسوب می‌شود و خطاست.)
اما اجازه بدهید. آیا این دو سناریو در واقع یکی نیستند؟ یعنی طاق زدن زندگی یک نفر با زندگی چهار نفر؟ چرا نتایج پرسش از افراد در سناریوی دوم تا این حد متفاوت است؟ علمای علم اخلاق به این مسئله از زوایای گوناگون نگریسته‌اند. اما تصویربرداری از مغز بهترین و سرراست‌ترین جواب را عرضه کرده است. مغز سناریوی اول را نوعی معمای ریاضی تلقی می‌کند و بنابراین دوراهی اول فقط بخش‌هایی از مغز را که دست‌اندرکار حل مسائل منطقی هستند فعال می‌کند.
در سناریوی دوم شما باید به طور فیزیکی وارد گود شوید مردی را از بالای منبع آب به‌پایین هل‌دهید و موجب مرگ او شوید. این کار شبکه‌های دیگری از مغز را وارد میدان تصمیم‌گیری می‌کند: بخش‌هایی که در بروز عاطفه دخالت دارند.
در سناریوی دوم درگیر تعارض بين دو سامانه مغزی هستیم که نظرهای متفاوتی دارند. شبکه‌های عقلانی به ما می‌گویند که مرگ یک نفر بر مرگ چهار نفر ارجح است. اما شبکه‌های عاطفی ما این برداشت را القا می‌کنند که قتل یک ناظر کار غلطی است. در این جا فرد بین انگیزه‌های متناقض گیر می‌کند و بنابراین احتمال دارد تصمیم متفاوتی بگیرد.
@LiberalScientists
دوراهی تراموا چگونگی رفتار ما را در وضعیت‌های واقعی آشکار می‌کند. مثلا حالت جنگ را در نظر بگیرید که بیشتر شبیه کشیدن اهرم است تا هل دادن شخصی از بالای برج منبع آب. وقتی شخصی با فشار دادن دکمه‌ای، یک موشک دوربرد را شلیک می‌کند فقط آن دسته از شبکه‌های عصبی مغزش که درگیر حل مسائل منطقی هستند وارد عمل می‌شوند. هدایت یک پهپاد مثل یک بازی ویدئویی است. پیامدهای دوردست حملات سایبری از دید عامل آنها پنهان می‌مانند. در این گونه حالات شبکه‌های عصبی مغز که مسئول تفکر منطقی هستند فعال می‌شوند، اما شبکه‌های عاطفی ممکن است برکنار بمانند. ماهیت جدایی منطق و عاطفه، تعارض درونی در جنگ‌های از راه دور را به حداقل می‌رساند و اقدام به عمل را تسهیل می‌کند.
یکی از علما پیشنهاد کرده که دکمه شلیک موشک هسته‌ای را باید درون قفسه سینه بهترین دوست فرد عامل شلیک جاسازی کنند. به این ترتیب اگر او بخواهد چنین موشکی را شلیک کند باید نخست سینه عزیزترین دوست خود را بشکافد و الزام به این کار شبکه‌های عاطفی مغز او را درگیر می‌کند. وقتی می‌خواهید تصمیم‌های بین مرگ و زندگی بگیرید اینکه فقط از منطق استفاده کنید خطرناک است. عواطف جنبه نیرومند وجود انسان هستند و به ما بینش و جهت می‌دهند و اگر بخواهیم آنها را تصمیم‌گیری خود حذف کنیم مایه تاسف خواهد بود. اگر مثل روبات‌ها عمل کنیم جهان بهتری به وجود نمی‌آید.
@LiberalScientists
دانش علوم اعصاب هنوز در ابتدای راه است، اما نگرش بها دادن به عواطف سابقه‌ای بس طولانی دارد. یونانیان باستان همواره می‌گفتند ما باید زندگی خود را مانند گردونه‌ای در نظر بگیریم که دو اسب سیاه و سفید به آن بسته‌اند. و ما هدایت آن را برعهده داریم. اسب سفید نماد منطق و اسب سیاه نماد عاطفه است. هر اسب سعی می‌کند گردونه را به یک طرف بکشد. کار ما آن است که افسار هر دو اسب را به دست بگیریم و گردونه را در میانه راه پیش ببریم.
در واقع می‌توان با تکیه بر روش‌های علوم اعصاب برای روشن کردن ارزش عواطف، حالتی را که فرد، عواطف خود را از دست می‌دهد بررسی کرد.
@LiberalScientists

نمایی از بخش های مختلف بخش که در تصمیم‌گیری مورد مثال نقش دارند.

یوفوها، فضاپیماهای بیگانه؟ پنهان کاری دولت؟ شبه علم؟
#بخش_نخست
برگرفته از کتاب: #جهان_در_تسخیر_اهریمن
نوشته‌ی کارل سیگن
ترجمه و تنظیم: رضا شعبانی
@LiberalScientists

#بــــخـــــش_نــــخــــــســــت

ما بطور معمول با ادعاهای اغراق آمیز مشاهده یوفو بمباران می‌شویم که متناسب با باور عموم ارائه می‌شوند، اما از مزایای چنین ادعاهایی که به ارائه دهندگان آنها می‌رسد چیز زیادی نمی‌شنویم. این مزایا چندان دور از ذهن نیستند، بعنوان نمونه: فروختن مجلات و کتاب‌های بیشتر، بینندگان و ریتینگ بیشتر، باور داشتن به آن جذاب‌تر است، و یا اینکه به این شکل تحمل برخی رنج‌ها آسان‌تر می‌شود-فضاپیماهای ساقط شده‌ی بیگانگان حقیقت دارد، و یا شیادهایی که وجود ساده‌لوحان را شکرگذاری می‌کنند؛ فرازمینی‌هایی با قدرت‌های شگفت‌انگیز که نوع بشر را بازیچه آزمایش‌های خود می‌کنند حقیقت دارند، و یا اینکه ادعا‌های این چنینی از ضعف و نقص انسان سرچشمه می‌گیرند؟

در طول سالیان زمان زیادی را صرف بررسی مسئله یوفو‌ها کرده‌ام. نامه‌های بسیاری را در این مورد دریافت کردم، مکررا با جزییات زیاد و از شاهدان دسته اول. گهگاه نویسندگان نامه‌ها وعده‌ی افشاگری‌های مهمی می‌دادند تنها در صورتی با نویسنده تماس میگرفتم. بعد از سخنرانی‌هایم (در مورد هر موضوعی) مورد این پرسش قرار می‌گرفتم :«آیا شما به وجود یوفو‌ها باور دارید؟» من همواره به نحوه بیان سوال دقت می‌کردم، به این نقطه نظر که این سوالی در مورد اعتقاد است نه شواهد. تقریبا هیچگاه از من سوال نمی‌شد: «شواهد اینکه یوفو‌ها فضاپیما‌های فرازمینیان هستند، چقدر محکم است؟»

متوجه شدم که گرایش بسیاری از مردم بشدت از پیش تعیین شده است. عده ای متقاعد شده‌اند که شهادت شاهد عینی قابل استناد است، که مردم این چیزها را از خود نمی‌سازند، که توهم و شایعه در این ابعاد غیر ممکن است، و اینکه یک جریان پیوسته و سطح بالای دولتی بطور مداوم مخفی کاری می‌کند تا این اطلاعات از دسترس دیگران دور بمانند. رونق یافتن این ایده ساده‌لوحانه که از بی اعتمادی گسترده در مورد فعالیت‌های حکومت سرچشمه می‌گیرد، طبیعتا به این خاطر است که در تمام مواردی که حفظ آرامش جامعه و «امنیت ملی» رویاروی هم قرار می‌گیرند، حکومت دروغ و پنهان کاری را ترجیح می‌دهد. همین‌که فریبکاری و پنهان کاری دولت در بسیاری مسائل دیگر برملا شود، بسیار سخت می‌شود استدلال کرد که پوشش نهادن بر این مسائل عجیب غیر ممکن است، که دولت هیچگاه اطلاعات با اهمیت را از شهروندانش مخفی نمی‌کند. یک توضیح معمول برای پنهان کاری می‌تواند این باشد که از وحشت عمومی و یا از بی‌اعتمادی عموم نسبت به کنترل فاجعه توسط نهادهای حکومتی، جلوگیری می‌کنند.

@LiberalScientists

📝... تا جایی که می‌دانیم، فقط انسان خردمند است که می‌تواند راجع به تمام چیزهایی که هرگز ندیده یا لمس یا احساس نکرده است صحبت کند.
افسانه‌ها و اسطوره‌ها و خدایان و ادیان اولین بار با انقلاب شناختی ظهور کردند. بسیاری از حیوانات و گونه‌های انسانی قبلاً هم می‌توانستند بگویند «مواظب باش! شیر!» اما انسان خردمند به مدد انقلاب شناختی توانست بگوید: «شیر روح نگهبان قبيله‌ی ماست.» این توانایی صحبت کردن از خیالات منحصربه‌فردترین ویژگی زبان انسان خردمند است.
نسبتا ساده است که قبول کنیم فقط انسان خردمند است که می تواند راجع به چیزهایی که واقعا وجود ندارند صحبت کند و قبل از صبحانه شش چیز غیر ممکن را باور کند. شما هیچ وقت نمی‌توانید میمونی را قانع کنید که در مقابل وعده بیشمار موز در بهشت میمون‌ها پس از مرگ، به شما یک موز بدهد. اما چرا این مهم است؟ بالاخره، قوه خیال می‌تواند به گونه‌ای خطرناک گمراه کننده یا مایه حواس‌پرتی باشد. به نظر می‌رسد امکان بقای کسانی که برای یافتن جن و پری یا اسب تک شاخ به جنگل می روند کمتر از کسانی است که به دنبال قارچ و گوزن هستند. و اگر به جای نان درآوردن و جنگیدن و عشق بازی ساعت‌ها به درگاه ارواح نگهبانی دعا کنیم که وجود ندارند، آیا وقت خود را بیهوده تلف نکرده‌ایم؟
اما قوه خيال نه تنها ما را قادر ساخته است تا چیزهای مختلف را تصور کنیم، بلکه این توانایی را به ما داده است که این کار را به صورت جمعی انجام دهیم. ما می‌توانیم داستان‌های مشترکی مثل داستان آفرینش، افسانه‌های مربوط به «عصر رویایی» بومیان استرالیا یا افسانه های ملی‌گرایانه دولت‌های مدرن سرهم کنیم. این افسانه ها به انسانهای خردمند این توانایی بی‌نظیر را می‌دهند که در گروه‌های بزرگ به شکلی انعطاف پذیر با هم همکاری کنند.
🖋یووال نوح هراری
📖 انسان خردمند

@LiberalScientists

✍ مطمئن‌ترین راه برای تباه کردن یک کودک این است که به او تعلیم دهید برای کسانی که شبیه او فکر می‌کنند ارزش بیشتری قائل شود تا کسانی که متفاوت با او می‌اندیشند.
🖋فریدریش نیچه

t.me/LiberalScientists

✅ هشت گناه آموزش و پرورش ایران

🔰 نوشته‌ی حاضر، به پروسه‌ی جاری در آموزش و پرورش و به نتیجه و برون‌داد ساختار آموزش و پرورش می‌پردازد. تلاش می‌کند برخی کاستی‌ها و ضعف‌هایی را در ناحیه‌ی فرایند و محصول آموزش و پرورش یادآوری کند. البته مدعی نیست که می‌تواند حق مطلب را ادا کند، بلکه می‌خواهد برخی نکات را برجسته نماید. به نحو اجمال برخی از ضعف‌ها، سستی‌ها و اشکالات وارده بر آموزش و پرورش به قرار زیر است؛

1️⃣ آموزش حفظیات
به جای تفکر، به حفظیات و انباشت اطلاعات (که بعضا بی‌فایده و بلااستفاده است)، تأکید می‌گردد. دانش‌آموزان را به از برکردن ماشین‌وار محتوای نقل وامی‌دارد.
از این بدتر، آنان را به ظرف‌ها و مخزن‌هایی مبدل می‌کند که باید به وسیله‌ی معلم پر شود. هر قدر این ظرف‌ها با فروتنی بیشتری اجازه دهند که پرشان کنند، دانش‌آموزان بهتری خواهند بود.

2️⃣ آموزش سکوت
نقش دانش‌آموز ایرانی در فرایند آموزش و پرورش، صرفا آموختن و فراگرفتن و سکوت در برابر معلم است. جایگاه و موقعیت معلم، چنان رفیع و دست‌نایافتنی می‌شود و چنان قُدسیتی به آن داده می‌شود، و از سوی دیگر، رعب‌انگیز و ترس‌آلود می‌شود که دانش‌آموز چاره‌ای جز سکوت در برابر آن نمی‌یابد. نظام آموزش و پروش غیردموکراتیک، میوه‌ی ترس و سکوت را در دهان فرهنگ می‌نهد.

3️⃣ آموزش تقلید و پیروی
در آموزش مبتنی بر سلطه،
معلم می‌گوید و دانش‌آموز صرفا مجاز است که سخنان مربی‌اش را تکرار و تصدیق کند. در این شیوه‌ی آموزش، معلم، تماما زبان است و دانش‌آموز، تماما گوش. معلم، کارساز است و دانش‌آموز، کارپذیر. معلم، به منزله‌ی مراد است و دانش‌آموز به منزله‌ی مرید. در آموزش تقلیدی، پرسش و نقد ممنوع است. روحیه‌ی پرسشگری از آنِ آموزش آزادِ مبتنی بر تعامل است. در حالیکه در پیروی، انفعال و خمودگی رشد می‌کند.

4️⃣ آموزش عدم مدارا
یکی دیگر از کارکردهای اساسی آموزش و پرورش توسعه یافته، پرورش شخصیت‌های مداراگر است.
اما نتیجه‌ی آموزش و پرورش در ایران، دامن زدن به کم‌تحملی و عدم مدارا با کسانی است که اندیشه‌ی دگر دارند. هر صبحگاه، مدارس چونان پادگان‌های نظامی، از جلو نظام می‌دهند و مرگ بر این و بر آن بر زبان دانش‌آموزانش جاری شده و به کینه‌توزی‌های تاریخی دامن زده می‌شود، چگونه می‌تواند شهروندانی مداراجو و صبور تربیت کند؟!

5️⃣ جای خالی هنر
هنر، صرفا گذران وقت و سپری کردن ساعاتی از روز نیست. هنر، بیهوده زیستن نیست. هنر، شیوه‌ای موثر در تربیت احساسات و توسعه‌ی زیبایی‌های درون و پرورش حس زیبا دیدن و زیبا زندگی کردن است. تفسیر معنابخش به جهان و هستی است. هنر، آدمی را به خویشتن نزدیک می‌کند و راه‌هایی برای تحمل رنج‌ها در اختیار آدمی می‌نهد. جای خالی هنر در روند آموزش و پروش، عمیقا احساس می‌شود. از میان هنرهای مختلف، جای خالی موسیقی، دل‌آزار است. روح‌های زمخت، نشان می‌دهد که از ظرافت‌های هنر و زیبایی موسیقی، بی‌بهره‌اند و در سرزمین رازآلود هنر گام نزده‌اند.

6️⃣ تربیت، نه برای اکنونِ
نظام آموزش و پرورش، شاگردانش را برای زندگی در جهان کنونی پرورش نمی‌دهد. زندگی "اکنونی و این‌جایی". شاگردانش را برای بنانهادن ساختار دموکراتیک پرورش نمی‌دهد. ساختار غیردموکراتیک آموزش و پرورش در ایران، ماحصلی جز شخصیت‌های غیردموکراتیک نیست. رابطه‌ی دانش‌آموز با معلم غیردموکراتیک است. گفت‌وگو به منزله‌ی فضیلتی انسانی و اخلاقی، چندان مجال بروز و ظهور نمی‌یابد.

7️⃣ جای خالی شادکامی
تلخ زیستن و تلخکامی بر آموزش و پرورش ایران سایه گسترده است و لذت زیستن را از شاگردان مضایقه می‌کند. شادابی و شادخواری، به نحو ضمنی و نانوشته جایی در مدارس ندارد. مناسک و شعایر تاریخی سوگ و برخی برنامه‌های حزین، به آسانی و در طول سال، در تمامی مقاطع و به انحاء مختلف به اجرا درمی‌آید، اما چندان خبری از جشن‌های شادی‌بخش در میان نیست.

8️⃣ ناکارآمدی
ناکارآمدی آموزش و پرورش، سبب شده است که اهداف آموزشی که برای وصول به آن برنامه‌ریزی می‌شود، نافرجام باقی بماند. از این رو است که حدود شش سال (در مقطع راهنمایی و دبیرستان)، زبان انگلیسی تدریس می‌شود، اما فارغ التحصیلان این نظام آموزشی حتی از بیان جمله‌ی ساده‌ی انگلیسی عاجزند. همین‌گونه است ریاضیات، فیزیک، شیمی و دیگر دروس. ناکارآمدی آموزش و پرورش سبب شده است که جریان غیررسمی آموزش در آموزشگاه‌ها و تجارتخانه‌هایی دیگر رشد کند.

✍ علی زمانی

@LiberalScientists

☘️ انگیزه چطور از بین می‌رود؟
برگرفته از کتاب انگیزه اثر دانیل اچ. پینک با ترجمه مرجان فرجی
🌾 @LiberalScientists

❇️محرومیت حسی (sensory deprivation) چیست؟ آیا وقتی حواس ما متوقف‌شوند نمایش پایان می‌یابد؟

📝برگرفته از کتاب مغز: داستان شما
🖊نوشته‌ی دیوید ایگلمن
@LiberalScientists

بخش 1️⃣
درک ما از واقعیت محصول نهایی فعالیت مغز است. اگرچه اساس این ساختار جریان داده‌های حسی است، اما ساختار واقعیت وابسته به آن نیست. چگونه می‌توان به این نتیجه رسید؟ چون وقتی حواس را یکسره تعطیل کنیم، حس ما از واقعیت همچنان پابرجا می‌ماند اما حالتی عجیب و غریب پیدا می‌کند.
در یکی از روزهای آفتابی در سانفرانسیسکو با قایقی از میان آب‌های سرد به سوی آلکاتراز و زندان مشهوری که در آن واقع است رفتم. هدفم دیدن سلول خاصی به نام حفره بود. اگر کسی قانون‌های مرسوم دنیا را زیر پا می‌گذاشت او را به آلکاتراز و اگر کسی قانون‌های آلکاتراز را زیر پا می‌گذاشت او را به حفره می‌فرستادند.
@LiberalScientists
وارد حفره شدم و در را پشت سرم بستم. ابعاد آن ده در ده فوت و مانند یک سیاه‌چال بود. حتی یک ذره نور هم از جایی به درونش درز نمی‌کرد. هیچ صدایی در آن شنیده نمی‌شد. در آنجا هر کسی با خودش تنها بود.
حبس‌شدن در چنین مکانی برای سال‌ها یا روزها چه مفهومی دارد؟ برای پی‌بردن به این نکته با یکی از کسانی که در آنجا بود و جان سالم به در برده بود حرف زدم. رابرت لوک معروف به لوک سرد و غمگین را که به دلیل سرقت مسلحانه در آلکاتراز زندانی بود یک‌بار به مدت ۲۹ روز در این حفره زندانی کردند. لوک تجربیاتش را چنین شرح داد: «حفره، تاریک و جای خیلی بدی بود. بعضی‌ها اصلا نمی‌توانستند تحملش کنند. یعنی یکی دو روز که آنجا می‌ماندند شروع می‌کردند به کوبیدن سرشان به دیوار. هیچ کس نمی‌تواند حدس بزند اگر در آنجا زندانی‌اش کنند چه‌رفتاری از او سر می‌زند. البته کسی هم علاقه‌ای به دانستن این نکته ندارد.»
@LiberalScientists
لوک در آنجا به طور کامل از دنیای خارج جدا شد و گوش‌ها و چشم‌هایش از دریافت هرگونه محرکی محروم شدند. اما تصور جهان خارج از ذهنش پاک نشد. ذهن او برای خود دنیای دیگری خلق‌کرد. لوک گفت «یادم می‌آید در عالم خیال به سفر می‌رفتم. یک‌بار یادم است سوار کایت شده بودم. درست مثل یک پرواز واقعی بود. گو اینکه همه چیز در خیالم می‌گذشت.» یعنی لوک هنوز می‌توانست در عالم ذهنش دنیا را ببیند.
@LiberalScientists
این قبیل پیشامدها نزد زندانیانی که گرفتار حبس انفرادی می‌شوند شایع است. یکی دیگر از کسانی که در حفره زندانی شده‌بود گفت که لکه‌نوری را در ذهنش می‌بیند. او این لکه‌نور را به صفحه تلویزیونی تبدیل کرده بود و در آن فیلم می‌دید. زندانیانی که در این حفره از دریافت هرگونه اطلاعات حسی محروم بودند می‌گفتند چیزهایی را می‌بینند که فراتر از رویا و عین واقعیت است. آنها تصاویر را صرفا تصور نمی‌کردند بلکه عملا مشاهده می‌کردند.
این گفته‌ها رابطه جهان خارج و آنچه را واقعیت می‌دانیم نشان می‌دهند. چگونه می‌توانیم ماجرایی را که برای لوک پیش آمده‌بود درک کنیم؟ در مدل معمول بینایی،درک بینایی از چشم‌ها آغاز می‌شود و به نقطه نامعلومی در مغز خاتمه می‌یابد. اما با وجود سادگی این مدل بینایی که آن را به خط تولید یک کارخانه شبیه‌می‌کند، این مدل صحیح نیست.
در اصل مغز پیش از دریافت اطلاعات از چشم‌ها و سایر حواس، واقعیتی خاص خود می‌آفریند که آن را «مدل داخلی» (internal model) می‌نامند.

@LiberalScientists

بخش 2️⃣
اساس مدل داخلی را در آناتومی مغز می‌توان دید. تالاموس بین چشم‌ها (در قسمت قدامی) و قشر بینایی مغز (در قسمت خلفی سر) قرار دارد. بیشتر اطلاعات حسی از این‌راه به‌ناحیه‌ی مربوط در قشر بینایی می‌رسد. برای انتقال اطلاعات بینایی به قشر بینایی مغز راه‌های ارتباطی بسیاری از تالاموس به قشر بینایی مغز می‌روند. اما نکته‌ی تعجب‌انگیز اینجاست که ده برابر همین تعداد مسیر در جهت عکس وجود دارند.
@LiberalScientists
آنچه درباره‌ی جهان مورد انتظار ماست یا به‌عبارت دیگر آنچه بنا‌به «حدس» مغز باید در جهان خارج وجود داشته‌باشد از قشر مغز به سوی تالاموس ارسال می‌شود. سپس تالاموس این اطلاعات را با اطلاعاتی که از چشم‌ها بدان می‌رسد مقایسه می‌کند. اگر اطلاعات رسیده از چشم‌ها با انتظارهای مغز مطابق باشند (مثلا موقعی که من سرم را بر می‌گردانم انتظار دارم در پشت سرم یک صندلی را ببینم) کنش اندکی به سامانه بینایی برمی‌گردد. تالاموس فقط تفاوت بین گزارش چشم‌ها و پیش‌بینی مدل داخلی مغز را بیان می‌کند. به عبارتی آنچه به قشر بینایی ارسال می‌شود چیزهایی است که با انتظارهای مغز مغایر باشند - که آنها را اصطلاحا «خطا» یا چیزهای پیش‌بینی‌نشده می‌نامند.

@LiberalScientists
پس ما در هر‌لحظه چیزهایی را درک‌می‌کنیم که به جای آنکه بیشتر به جریان نوری که به چشم‌های ما می‌رسند وابسته باشند به چیزهایی که از قبل در فکر ما وجود داشتند مربوط هستند.
به‌همین‌دلیل است که لوک در آن سیاه‌چاله می‌توانست از تجربه‌های دیداری غنی برخوردار شود.
در زمان حبس در آن‌حفره وقتی حواس او پیامی به‌سوی مغزش نمی‌فرستادند مدل داخلی مغزش آزاد می‌شد و می‌توانست منظره‌ها و صداها را به روشنی درک‌کند. حتی وقتی ارتباط مغز او با دنیای خارج کاملا قطع‌می‌شد مغز او می‌توانست انگاره‌های خاص خود را خلق‌کند. دنیا را کنار بزنید می‌بینید که نمایش همچنان ادامه دارد.

@LiberalScientists
برای درک مدل داخلی نیازی نیست داخل حفره حبس‌شویم. خیلی‌ها از قرار‌گرفتن در محفظه‌های محرومیت حسی (چلیک‌های سیاهی که از آب دریا پر شده و می‌توان در آن شناور شد) خوششان می‌آید. آنها به این ترتیب با حذف لنگر دنیای خارجی به دنیای داخلی اجازه می‌دهند آزادانه به جولان بپردازد.
برای آنکه محفظه محرومیت حسی خاص خود را بیابید نیازی نیست راه دوری بروید. هر شب که به بستر خواب می‌روید تجربه‌های بصری غنی و گسترده‌ای به‌سوی شما روی‌می‌آورند. وقتی چشم‌های خود را می‌بندید از دنیای رنگارنگ و سرشار از رویاهای خود بهره‌مند می‌شوید و به واقعیت همه‌ی اجزای آن ایمان می‌آورید.

@LiberalScientists

من خیلی دوست داشتم که قادر به باور این باشم که پس از مرگ، دوباره زندگی خواهم کرد، که تفکراتم، احساسات، خاطرات و بخشی از من ادامه می‌یابند. ولی باوجود علاقه زیادم به این باور، و برخلاف سنت‌های قدیمی و رایجی که زندگی بعد از مرگ را مدعی می‌شوند، من کوچکترین دلیل ندارم که این چیزی بیش از یک خواسته‌اندیشی [Wishful thinking] پوچ باشد.»


در وادی سایه،کارل ساگان....
@LiberalScientists

اولین تاثیر فقر، کشتن «فکر» است؛
یعنی اگر شما به اندازۀ کافی برای زندگی خود پول نداشته باشید بردۀ بی‌اختیار پول خواهید شد.

همان شرایطی که طبقۀ متوسط به آن گذران زندگی می‌گویند!

جرج اورول

http://telegram.me/LiberalScientists

انقلاب چهارم ( عصر اطلاعات )

♻️ @Liberal_scientists

#تاریخ_علم
#انقلاب_چهارم

💢 به بیانی بیش از حد ساده شده، علم واجد دو شیوه بنیادین برای تغییر فهم ماست . یکی را برون گرایانه، یا درباره جهان، می توان نامید و دیگری را درون گرایانه، یا درباره خودمان . سه انقلاب علمی اثر هنگفتی از هر دو گونه برون گرایانه و درون گرایانه داشته اند. در تغییر فهم ما از دنیای خارج، برداشت مان از آنچه هستیم را نیز تغییر دادند. بعد از نیکولاوس کوپرنیک (۱۴۷۳-۱۵۴۳)، کیهان شناسی خورشید مرکز زمین و بنابراین بشریت را از مرکز جهان بیرون کرد. چارلز داروین ( ۱۸۰۹- ۱۸۸۲ ) نشان داد که تمام انواع حیات طی زمان از رهگذر انتخاب طبیعی از اجداد مشترک تکامل یافته اند، بدین سان بشریت را از مرکز قلمرو زیست شناختی بیرون کرد. و ما امروزه با تأسی به زیگموند فروید (۱۸۵۶-۱۹۳۹) تصدیق میکنیم که ذهن همچنین ناخودآگاه و دستخوش مکانیسم دفاعی سرکوب است .

🔹 پس ما بی حرکت، در مرکز جهان، نیستیم (انقلاب کوپرنیکی)، به نحوی غیر طبیعی مجزا و متفاوت با بقیه قلمرو حیوانی نیستیم (انقلاب داروینی) و به هیچ وجه اذهانی مستقل که یکسره برای خودمان قابل فهم باشیم، چنان که، مثلا، رنه دکارت (۱۵۹۶-۱۶۵۰) می پنداشت، نیستیم (انقلاب فرویدی).

به سهولت می توان ارزش این تصویر کلاسیک را زیر سؤال برد. با این همه، فروید اولین کسی بود که این سه انقلاب را به عنوان بخشی از یک فرآیند منفرد بازاندیشی در سرشت انسان تفسیر کرد و چشم انداز او به طرز فاحشی خودخواهانه بود. اما اگر علوم شناختی یاعلم عصب شناسی را جایگزین فروید کنیم، باز هم می توانیم این چارچوب را برای تبیین دریافت شهودی مان مبنی بر اینکه اخیرا چیزی بسیار مهم و عمیق در خودشناسی انسان اتفاق افتاده است مفید بدانیم.

🔸از دهه ۱۹۵۰، علوم کامپیوتر و ICTها، با تغییر تعاملات ما با جهان و نیز خودشناسی مان، تأثیری هم برون گرایانه و هم درون گرایانه گذاشته اند. ما از بسیاری جهات، نه موجوداتی مستقل، بلکه سازواره های اطلاعاتی هم بسته با اینفورگها (یا اطلاع سازه ترکیبی از دو واژه information و organism ) ، هایی هستیم که با عاملان زیستی و ممنوعات طراحی شده در محیطی جهانی، که اساسا از اطلاعات ساخته شده است ،‌ اینفوسفر ( یا اطلاع سپهر ترکیبی از واژه information و sphere )
سهیم هستیم .
این محیط اطلاعاتی برآیند همه ی فرآیند ها ، خدمات و موجودیت ها اطلاعاتی است ، از این رو شامل عاملان اطلاعاتی و نیز کیفیات , تعاملات و روابط متقابل آنهاست .
اگر خواهان دانشمندی هستیم که مظهر انقلاب چهارم باشد ، این دانشمند قطعا آلن تورینگ ( ۱۹۱۲-۱۹۵۴) است ./ اطلاعات

گردآوری : علیرضا طاهری

♻️ T.me/LiberalScientists

نظر ریچارد داوکینز درباره تمایز بین بنیاد گرایی یا فاندامنتالیسم و ایدئولوژی علمی:
(این دیدگاه قابل تاملی برای فیلسوفان نسبیت گرای علم است که می‌پندارند ایدئولوژی علمی دانشمندان درست همانند ایدئولوژی مذهبیست و بقول مشهور پاول فیرابند ۱۹۷۵ صفحه ۲۹۸: "تشابه بین علم و اسطوره حیرت آور است".)
____________

بنيادگرايان می پندارند که برحق هستند، چون حقيقت را در کتاب مقدسی خوانده اند، و از پيش می دانند که هيچ چيز نمی تواند شالوه ی باورهايشان را سست کند. حقيقت کتاب مقدس برايشان يک اصل خدشه ناپذير است، و نه حاصل يک فرآيند استدلال. کتاب مقدس شان عين حق است و اگر شواهدی خلاف آن يافت شود، شواهد را به دور می افکنند نه کتاب را. برعکس آنان، من به عنوان يک دانشمند باورهايم (مثلاً به درستی نظريه ی تکامل) را از خواندن يک کتاب مقدس نياموخته ام بلکه اين باورها را به اين خاطر درست می دانم که شواهد درستی آنها را بررسی کرده ام. اين دو رويکرد کاملاً با هم فرق دارند. باور ما به درستی کتاب های مربوط به تکامل، به خاطر قداست اين کتاب ها نيست. بلکه بدان سبب است که وجود شواهد فراوان، قاطع و بی ابهام امروزی، ما را به درستی اين باورها سوق می دهند. در اصل، هر خواننده ای می تواند برود و اين شواهد را وارسی کند. هنگامی که خطايی در يک کتاب علمی باشد، عاقبت کسی پيدا می شود و آن خطا را کشف می کند. سپس در کتاب بعدی آن خطا تصحيح می شود. آشکار است که اين امر هيچ گاه در مورد کتاب های مقدس رخ نمی دهد.

فيلسوفان، و به ويژه آماتورهايی که اندکی فلسفه آموخته اند، و به خصوص آنهايی که آلوده ی "نسبيت گرايی فرهنگی" شده اند ممکن است بانگ اعتراض بردارند که: باور يک دانشمند به شواهد نيز خود نوعی ايمان بنيادگرايانه است. من در جای ديگر به اين ايراد پرداخته ام. در اينجا نظر خود را به طور خلاصه تکرار می کنم.
همه ی ما، فارغ از اين که با ژست فيلسوفانه چه اظهاراتی کنيم، در زندگی مان به شواهد باور داريم، اگر مرا به قتل متهم کنند، و دادستان لجوجانه از من بپرسد که آيا درست است که شب جنايت در شيکاگو بوده ام يا نه، نمی توانم با طفره ی فلسفی از چنگ سؤال اش فرار کنم و بگويم: "بستگی دارد منظورتان از "درست" چه باشد. و نيز نمی توانم به نسبيت گرايی مردم شناسانه متوسل شوم و بگويم: "من فقط به معنای علم غربی شما "در" شيکاگو بوده ام. مردم بونگولی مفهوم کاملاً متفاوتی از "در" دارند که مطابق آن فقط هنگامی می توان گفت که شخصی"در" جايی بوده که شيخ مسنی در آنجا بوده باشد که بيضه ی خشک شده ی بزی را انفيه کرده باشد."

شايد دانشمندان هنگامی که می کوشند تعريفی انتزاعی از "حقيقت" ارائه می دهند بنيادگرا باشند. اما همه مان همين طور هستند. وقتی من می گويم تکامل درست است، بنيادگرايی ام بيش از اين نيست که بگويم نيوزلند در نيمکره ی جنوبی قرار دارد. ما به اين دليل تکامل را درست می دانيم که شواهدمان مؤيد آن است، و اگر ببينيم که شواهد جديدی خلاف تکامل يافت شوند، فوراً اين نظريه را دور می اندازيم. هيچ بنيادگرای واقعی چنين کاری نمی کند.

برخی بنيادگرايی را با شور و شوق اشتباه می گيرند. هنگامی که من در مقابل خلقت گرايان بنيادگرا از تکامل دفاع می کنم، ممکن است شوريده به نظر برسم، اما اين نه به اين خاطر که من هم طرفدار يک جور بنيادگرايی
ديگر هستم. من به اين خاطر گاهی جوش می زنم که شواهد حامی نظريه ی تکامل چنان قوی هستند که من از اينکه رقيب ام آنها را نمی بيند – يا در اغلب موارد، نمی خواهد ببيند چون خلاف کتاب مقدس اش هستند– برآشفته می شوم. جوش و خروش من هنگامی بالا می گيرد که می انديشم بنيادگرايان بيچاره، و کسانی که بر آنها تأثير می گذارند، چقدر گمگشته هستند. حقايق مربوط به تکامل و ديگر حقايق علمی، بسی خيره کننده و زيبا هستند؛ چه قدر غم انگيز است که بميريم بی آن که اندکی از آنها سر در آورده باشيم! البته اين نکته مرا جوشی می کند. چطور می توانم بی تفاوت باشم؟ اما اعتقاد من به تکامل هيچ ربطی به بنيادگرايی و ايمان ندارد، زيرا می دانم که اگر شواهد قاطعی خلاف تکامل بيابم، اين نظريه را رها می کنم.

ریچارد داوکینز
God Delusion 2006
ترجمه ا.فرزام

♻️ T.me/LiberalScientists