Scientific Skepticism
867 subscribers
54 photos
3 videos
6 files
77 links
نباید هیچ مانعی برای آزاد بودن پرسشگری وجود داشته باشد. در علم جایی برای تعصب نیست. دانشمند آزاد است و باید آزاد باشد تا هر پرسشی بپرسد، تا در هر ادعایی شک کند، تا به دنبال هر شواهدی باشد، تا هر اشتباهی را تصحیح کند.

t.me/ScientificSkepticism
Download Telegram
بخش 1️⃣
درک ما از واقعیت محصول نهایی فعالیت مغز است. اگرچه اساس این ساختار جریان داده‌های حسی است، اما ساختار واقعیت وابسته به آن نیست. چگونه می‌توان به این نتیجه رسید؟ چون وقتی حواس را یکسره تعطیل کنیم، حس ما از واقعیت همچنان پابرجا می‌ماند اما حالتی عجیب و غریب پیدا می‌کند.
در یکی از روزهای آفتابی در سانفرانسیسکو با قایقی از میان آب‌های سرد به سوی آلکاتراز و زندان مشهوری که در آن واقع است رفتم. هدفم دیدن سلول خاصی به نام حفره بود. اگر کسی قانون‌های مرسوم دنیا را زیر پا می‌گذاشت او را به آلکاتراز و اگر کسی قانون‌های آلکاتراز را زیر پا می‌گذاشت او را به حفره می‌فرستادند.
@LiberalScientists
وارد حفره شدم و در را پشت سرم بستم. ابعاد آن ده در ده فوت و مانند یک سیاه‌چال بود. حتی یک ذره نور هم از جایی به درونش درز نمی‌کرد. هیچ صدایی در آن شنیده نمی‌شد. در آنجا هر کسی با خودش تنها بود.
حبس‌شدن در چنین مکانی برای سال‌ها یا روزها چه مفهومی دارد؟ برای پی‌بردن به این نکته با یکی از کسانی که در آنجا بود و جان سالم به در برده بود حرف زدم. رابرت لوک معروف به لوک سرد و غمگین را که به دلیل سرقت مسلحانه در آلکاتراز زندانی بود یک‌بار به مدت ۲۹ روز در این حفره زندانی کردند. لوک تجربیاتش را چنین شرح داد: «حفره، تاریک و جای خیلی بدی بود. بعضی‌ها اصلا نمی‌توانستند تحملش کنند. یعنی یکی دو روز که آنجا می‌ماندند شروع می‌کردند به کوبیدن سرشان به دیوار. هیچ کس نمی‌تواند حدس بزند اگر در آنجا زندانی‌اش کنند چه‌رفتاری از او سر می‌زند. البته کسی هم علاقه‌ای به دانستن این نکته ندارد.»
@LiberalScientists
لوک در آنجا به طور کامل از دنیای خارج جدا شد و گوش‌ها و چشم‌هایش از دریافت هرگونه محرکی محروم شدند. اما تصور جهان خارج از ذهنش پاک نشد. ذهن او برای خود دنیای دیگری خلق‌کرد. لوک گفت «یادم می‌آید در عالم خیال به سفر می‌رفتم. یک‌بار یادم است سوار کایت شده بودم. درست مثل یک پرواز واقعی بود. گو اینکه همه چیز در خیالم می‌گذشت.» یعنی لوک هنوز می‌توانست در عالم ذهنش دنیا را ببیند.
@LiberalScientists
این قبیل پیشامدها نزد زندانیانی که گرفتار حبس انفرادی می‌شوند شایع است. یکی دیگر از کسانی که در حفره زندانی شده‌بود گفت که لکه‌نوری را در ذهنش می‌بیند. او این لکه‌نور را به صفحه تلویزیونی تبدیل کرده بود و در آن فیلم می‌دید. زندانیانی که در این حفره از دریافت هرگونه اطلاعات حسی محروم بودند می‌گفتند چیزهایی را می‌بینند که فراتر از رویا و عین واقعیت است. آنها تصاویر را صرفا تصور نمی‌کردند بلکه عملا مشاهده می‌کردند.
این گفته‌ها رابطه جهان خارج و آنچه را واقعیت می‌دانیم نشان می‌دهند. چگونه می‌توانیم ماجرایی را که برای لوک پیش آمده‌بود درک کنیم؟ در مدل معمول بینایی،درک بینایی از چشم‌ها آغاز می‌شود و به نقطه نامعلومی در مغز خاتمه می‌یابد. اما با وجود سادگی این مدل بینایی که آن را به خط تولید یک کارخانه شبیه‌می‌کند، این مدل صحیح نیست.
در اصل مغز پیش از دریافت اطلاعات از چشم‌ها و سایر حواس، واقعیتی خاص خود می‌آفریند که آن را «مدل داخلی» (internal model) می‌نامند.

@LiberalScientists
بخش 2️⃣
اساس مدل داخلی را در آناتومی مغز می‌توان دید. تالاموس بین چشم‌ها (در قسمت قدامی) و قشر بینایی مغز (در قسمت خلفی سر) قرار دارد. بیشتر اطلاعات حسی از این‌راه به‌ناحیه‌ی مربوط در قشر بینایی می‌رسد. برای انتقال اطلاعات بینایی به قشر بینایی مغز راه‌های ارتباطی بسیاری از تالاموس به قشر بینایی مغز می‌روند. اما نکته‌ی تعجب‌انگیز اینجاست که ده برابر همین تعداد مسیر در جهت عکس وجود دارند.
@LiberalScientists
آنچه درباره‌ی جهان مورد انتظار ماست یا به‌عبارت دیگر آنچه بنا‌به «حدس» مغز باید در جهان خارج وجود داشته‌باشد از قشر مغز به سوی تالاموس ارسال می‌شود. سپس تالاموس این اطلاعات را با اطلاعاتی که از چشم‌ها بدان می‌رسد مقایسه می‌کند. اگر اطلاعات رسیده از چشم‌ها با انتظارهای مغز مطابق باشند (مثلا موقعی که من سرم را بر می‌گردانم انتظار دارم در پشت سرم یک صندلی را ببینم) کنش اندکی به سامانه بینایی برمی‌گردد. تالاموس فقط تفاوت بین گزارش چشم‌ها و پیش‌بینی مدل داخلی مغز را بیان می‌کند. به عبارتی آنچه به قشر بینایی ارسال می‌شود چیزهایی است که با انتظارهای مغز مغایر باشند - که آنها را اصطلاحا «خطا» یا چیزهای پیش‌بینی‌نشده می‌نامند.

@LiberalScientists
پس ما در هر‌لحظه چیزهایی را درک‌می‌کنیم که به جای آنکه بیشتر به جریان نوری که به چشم‌های ما می‌رسند وابسته باشند به چیزهایی که از قبل در فکر ما وجود داشتند مربوط هستند.
به‌همین‌دلیل است که لوک در آن سیاه‌چاله می‌توانست از تجربه‌های دیداری غنی برخوردار شود.
در زمان حبس در آن‌حفره وقتی حواس او پیامی به‌سوی مغزش نمی‌فرستادند مدل داخلی مغزش آزاد می‌شد و می‌توانست منظره‌ها و صداها را به روشنی درک‌کند. حتی وقتی ارتباط مغز او با دنیای خارج کاملا قطع‌می‌شد مغز او می‌توانست انگاره‌های خاص خود را خلق‌کند. دنیا را کنار بزنید می‌بینید که نمایش همچنان ادامه دارد.

@LiberalScientists
برای درک مدل داخلی نیازی نیست داخل حفره حبس‌شویم. خیلی‌ها از قرار‌گرفتن در محفظه‌های محرومیت حسی (چلیک‌های سیاهی که از آب دریا پر شده و می‌توان در آن شناور شد) خوششان می‌آید. آنها به این ترتیب با حذف لنگر دنیای خارجی به دنیای داخلی اجازه می‌دهند آزادانه به جولان بپردازد.
برای آنکه محفظه محرومیت حسی خاص خود را بیابید نیازی نیست راه دوری بروید. هر شب که به بستر خواب می‌روید تجربه‌های بصری غنی و گسترده‌ای به‌سوی شما روی‌می‌آورند. وقتی چشم‌های خود را می‌بندید از دنیای رنگارنگ و سرشار از رویاهای خود بهره‌مند می‌شوید و به واقعیت همه‌ی اجزای آن ایمان می‌آورید.

@LiberalScientists
من خیلی دوست داشتم که قادر به باور این باشم که پس از مرگ، دوباره زندگی خواهم کرد، که تفکراتم، احساسات، خاطرات و بخشی از من ادامه می‌یابند. ولی باوجود علاقه زیادم به این باور، و برخلاف سنت‌های قدیمی و رایجی که زندگی بعد از مرگ را مدعی می‌شوند، من کوچکترین دلیل ندارم که این چیزی بیش از یک خواسته‌اندیشی [Wishful thinking] پوچ باشد.»


در وادی سایه،کارل ساگان....
@LiberalScientists
اولین تاثیر فقر، کشتن «فکر» است؛
یعنی اگر شما به اندازۀ کافی برای زندگی خود پول نداشته باشید بردۀ بی‌اختیار پول خواهید شد.

همان شرایطی که طبقۀ متوسط به آن گذران زندگی می‌گویند!

جرج اورول

http://telegram.me/LiberalScientists
انقلاب چهارم ( عصر اطلاعات )

♻️ @Liberal_scientists
#تاریخ_علم
#انقلاب_چهارم

💢 به بیانی بیش از حد ساده شده، علم واجد دو شیوه بنیادین برای تغییر فهم ماست . یکی را برون گرایانه، یا درباره جهان، می توان نامید و دیگری را درون گرایانه، یا درباره خودمان . سه انقلاب علمی اثر هنگفتی از هر دو گونه برون گرایانه و درون گرایانه داشته اند. در تغییر فهم ما از دنیای خارج، برداشت مان از آنچه هستیم را نیز تغییر دادند. بعد از نیکولاوس کوپرنیک (۱۴۷۳-۱۵۴۳)، کیهان شناسی خورشید مرکز زمین و بنابراین بشریت را از مرکز جهان بیرون کرد. چارلز داروین ( ۱۸۰۹- ۱۸۸۲ ) نشان داد که تمام انواع حیات طی زمان از رهگذر انتخاب طبیعی از اجداد مشترک تکامل یافته اند، بدین سان بشریت را از مرکز قلمرو زیست شناختی بیرون کرد. و ما امروزه با تأسی به زیگموند فروید (۱۸۵۶-۱۹۳۹) تصدیق میکنیم که ذهن همچنین ناخودآگاه و دستخوش مکانیسم دفاعی سرکوب است .

🔹 پس ما بی حرکت، در مرکز جهان، نیستیم (انقلاب کوپرنیکی)، به نحوی غیر طبیعی مجزا و متفاوت با بقیه قلمرو حیوانی نیستیم (انقلاب داروینی) و به هیچ وجه اذهانی مستقل که یکسره برای خودمان قابل فهم باشیم، چنان که، مثلا، رنه دکارت (۱۵۹۶-۱۶۵۰) می پنداشت، نیستیم (انقلاب فرویدی).

به سهولت می توان ارزش این تصویر کلاسیک را زیر سؤال برد. با این همه، فروید اولین کسی بود که این سه انقلاب را به عنوان بخشی از یک فرآیند منفرد بازاندیشی در سرشت انسان تفسیر کرد و چشم انداز او به طرز فاحشی خودخواهانه بود. اما اگر علوم شناختی یاعلم عصب شناسی را جایگزین فروید کنیم، باز هم می توانیم این چارچوب را برای تبیین دریافت شهودی مان مبنی بر اینکه اخیرا چیزی بسیار مهم و عمیق در خودشناسی انسان اتفاق افتاده است مفید بدانیم.

🔸از دهه ۱۹۵۰، علوم کامپیوتر و ICTها، با تغییر تعاملات ما با جهان و نیز خودشناسی مان، تأثیری هم برون گرایانه و هم درون گرایانه گذاشته اند. ما از بسیاری جهات، نه موجوداتی مستقل، بلکه سازواره های اطلاعاتی هم بسته با اینفورگها (یا اطلاع سازه ترکیبی از دو واژه information و organism ) ، هایی هستیم که با عاملان زیستی و ممنوعات طراحی شده در محیطی جهانی، که اساسا از اطلاعات ساخته شده است ،‌ اینفوسفر ( یا اطلاع سپهر ترکیبی از واژه information و sphere )
سهیم هستیم .
این محیط اطلاعاتی برآیند همه ی فرآیند ها ، خدمات و موجودیت ها اطلاعاتی است ، از این رو شامل عاملان اطلاعاتی و نیز کیفیات , تعاملات و روابط متقابل آنهاست .
اگر خواهان دانشمندی هستیم که مظهر انقلاب چهارم باشد ، این دانشمند قطعا آلن تورینگ ( ۱۹۱۲-۱۹۵۴) است ./ اطلاعات

گردآوری : علیرضا طاهری

♻️ T.me/LiberalScientists
نظر ریچارد داوکینز درباره تمایز بین بنیاد گرایی یا فاندامنتالیسم و ایدئولوژی علمی:
(این دیدگاه قابل تاملی برای فیلسوفان نسبیت گرای علم است که می‌پندارند ایدئولوژی علمی دانشمندان درست همانند ایدئولوژی مذهبیست و بقول مشهور پاول فیرابند ۱۹۷۵ صفحه ۲۹۸: "تشابه بین علم و اسطوره حیرت آور است".)
____________

بنيادگرايان می پندارند که برحق هستند، چون حقيقت را در کتاب مقدسی خوانده اند، و از پيش می دانند که هيچ چيز نمی تواند شالوه ی باورهايشان را سست کند. حقيقت کتاب مقدس برايشان يک اصل خدشه ناپذير است، و نه حاصل يک فرآيند استدلال. کتاب مقدس شان عين حق است و اگر شواهدی خلاف آن يافت شود، شواهد را به دور می افکنند نه کتاب را. برعکس آنان، من به عنوان يک دانشمند باورهايم (مثلاً به درستی نظريه ی تکامل) را از خواندن يک کتاب مقدس نياموخته ام بلکه اين باورها را به اين خاطر درست می دانم که شواهد درستی آنها را بررسی کرده ام. اين دو رويکرد کاملاً با هم فرق دارند. باور ما به درستی کتاب های مربوط به تکامل، به خاطر قداست اين کتاب ها نيست. بلکه بدان سبب است که وجود شواهد فراوان، قاطع و بی ابهام امروزی، ما را به درستی اين باورها سوق می دهند. در اصل، هر خواننده ای می تواند برود و اين شواهد را وارسی کند. هنگامی که خطايی در يک کتاب علمی باشد، عاقبت کسی پيدا می شود و آن خطا را کشف می کند. سپس در کتاب بعدی آن خطا تصحيح می شود. آشکار است که اين امر هيچ گاه در مورد کتاب های مقدس رخ نمی دهد.

فيلسوفان، و به ويژه آماتورهايی که اندکی فلسفه آموخته اند، و به خصوص آنهايی که آلوده ی "نسبيت گرايی فرهنگی" شده اند ممکن است بانگ اعتراض بردارند که: باور يک دانشمند به شواهد نيز خود نوعی ايمان بنيادگرايانه است. من در جای ديگر به اين ايراد پرداخته ام. در اينجا نظر خود را به طور خلاصه تکرار می کنم.
همه ی ما، فارغ از اين که با ژست فيلسوفانه چه اظهاراتی کنيم، در زندگی مان به شواهد باور داريم، اگر مرا به قتل متهم کنند، و دادستان لجوجانه از من بپرسد که آيا درست است که شب جنايت در شيکاگو بوده ام يا نه، نمی توانم با طفره ی فلسفی از چنگ سؤال اش فرار کنم و بگويم: "بستگی دارد منظورتان از "درست" چه باشد. و نيز نمی توانم به نسبيت گرايی مردم شناسانه متوسل شوم و بگويم: "من فقط به معنای علم غربی شما "در" شيکاگو بوده ام. مردم بونگولی مفهوم کاملاً متفاوتی از "در" دارند که مطابق آن فقط هنگامی می توان گفت که شخصی"در" جايی بوده که شيخ مسنی در آنجا بوده باشد که بيضه ی خشک شده ی بزی را انفيه کرده باشد."

شايد دانشمندان هنگامی که می کوشند تعريفی انتزاعی از "حقيقت" ارائه می دهند بنيادگرا باشند. اما همه مان همين طور هستند. وقتی من می گويم تکامل درست است، بنيادگرايی ام بيش از اين نيست که بگويم نيوزلند در نيمکره ی جنوبی قرار دارد. ما به اين دليل تکامل را درست می دانيم که شواهدمان مؤيد آن است، و اگر ببينيم که شواهد جديدی خلاف تکامل يافت شوند، فوراً اين نظريه را دور می اندازيم. هيچ بنيادگرای واقعی چنين کاری نمی کند.

برخی بنيادگرايی را با شور و شوق اشتباه می گيرند. هنگامی که من در مقابل خلقت گرايان بنيادگرا از تکامل دفاع می کنم، ممکن است شوريده به نظر برسم، اما اين نه به اين خاطر که من هم طرفدار يک جور بنيادگرايی
ديگر هستم. من به اين خاطر گاهی جوش می زنم که شواهد حامی نظريه ی تکامل چنان قوی هستند که من از اينکه رقيب ام آنها را نمی بيند – يا در اغلب موارد، نمی خواهد ببيند چون خلاف کتاب مقدس اش هستند– برآشفته می شوم. جوش و خروش من هنگامی بالا می گيرد که می انديشم بنيادگرايان بيچاره، و کسانی که بر آنها تأثير می گذارند، چقدر گمگشته هستند. حقايق مربوط به تکامل و ديگر حقايق علمی، بسی خيره کننده و زيبا هستند؛ چه قدر غم انگيز است که بميريم بی آن که اندکی از آنها سر در آورده باشيم! البته اين نکته مرا جوشی می کند. چطور می توانم بی تفاوت باشم؟ اما اعتقاد من به تکامل هيچ ربطی به بنيادگرايی و ايمان ندارد، زيرا می دانم که اگر شواهد قاطعی خلاف تکامل بيابم، اين نظريه را رها می کنم.

ریچارد داوکینز
God Delusion 2006
ترجمه ا.فرزام

♻️ T.me/LiberalScientists
✍ الگوپنداری: تمایل به یافتن معنا و الگو، حتی زمانی که معنا و الگویی در کار نیست.

📝 تصور کنید شما یک انسان‌وار هستید که سه میلیون سال پیش در یک علفزار در دره‌ای در آفریقا در حال راه رفتن هستید. ناگهان صدای خش‌خشی در میان علف‌ها به گوشتان می‌رسد. آیا فقط صدای باد است یا یک درنده خطرناک؟ پاسخ شما می‌تواند به معنای مرگ یا زندگی باشد.

اگر فرض کنید که صدای میان علف‌ها درنده خطرناکیست در حالی که فقط صدای باد بوده، شما مرتکب چیزی شده‌اید که به آن اشتباه نوع اول در شناخت می‌گویند که با نام مثبت کاذب نیز شناخته می‌شود؛ باور کردن به واقعی بودن چیزی در حالی که نیست. شما الگویی پیدا کرده‌اید که در واقعیت وجود ندارد. شما خش‌خشی در علف‌ها ( آ ) را به درنده‌ای خطرناک ( ب ) مرتبط دانسته‌اید در حالی که ارتباطی نداشته‌اند. چندان ضرری نکرده‌اید، راهتان را کج می‌کنید، بیشتر مواظب هستید و مسیر دیگری می‌یابید.

اما اگر فرض کنید که خش‌خش میان علف‌ها فقط وزش باد است، اما مشخص شود که در واقع یک درنده خطرناک بوده شما مرتکب چیزی شده‌اید که آن را اشتباه نوع دوم در شناخت یا منفی کاذب می‌نامند؛ باور به این که چیزی واقعی نیست در حالی که هست. در این حالت شما یک الگوی واقعی را تشخیص نداده‌اید. شما نتوانسته‌اید ارتباط بین خش‌خشی در علف‌ها ( آ ) را با درنده‌ای خطرناک ( ب ) دریابید در حالی که این بار ارتباط واقعا وجود داشته است. تبریک عرض میکنم شما برنده جایزه داروین* شدید و خود را از استخر ژنی انسان‌واران خارج کردید.

مغزهای ما ماشین‌های باورگر هستند؛ ماشین‌های تشخیص الگو که نقاط را به هم متصل می‌کنند و معناهایی ازین الگوها خلق می‌کنند که ما فکر می‌کنیم در طبیعت می‌بینیم. گاهی اوقات این الگوها درست هستند و گاهی نادرست.

🖋#مایکل_شرمر
📖 #The_Believing_Brain
ترجمه: یاسر سلیمی

*جایزه داروین جایزه‌ای است که طنز به افرادی تعلق می‌گیرد که با اشتباهی احمقانه قبل از صاحب فرزند شدن جانشان را از دست داده‌اند و ژن‌هایشان انتقال نداده‌اند.

@LiberalScientists
الگوپنداری ( Patternicity ) ؛ منشأ خرافات توانایی یادگیری است؟

📝... توجیه فرگشتی برای خرافات بسیار روشن است: استراتژی‌های هستند که برای حصول اطمینان از تشخیص روابط علی که برای بقا و تولید مثل ضرروی هستند، تعداد زیادی روابط نادرست را هم درست فرض می‌کنند؛ انتخاب طبیعی تمام این استراتژی‌ها برتری می‌دهد.

به بیان دیگر، ما تمایل داریم تا الگوهای بامعنا را بیابیم، چه آن الگوها واقعا وجود داشته باشند چه وجود نداشته باشند و این کار بسیار موجه است. به این معنا، الگوپنداری‌هایی مانند خرافات و تفکر جادویی بیش از این که اشتباهاتی در شناخت باشند، فرایند طبیعی یادگیری مغز هستند. ما نمی‌توانیم یادگیری خرافی را کامل حذف کنیم مگر این که به طور کلی یادگیری را حذف کنیم. گرچه تشخیص الگوی صحیح به بقای ما کمک می‌کند، تشخیص الگوی کاذب لزوما ما را به کشتن نمی‌دهد، برای همین پدیده‌ی الگوپنداری، غربالگری انتخاب طبیعی را تاب آورده است.

چون ارتباط دادن پدیده‌ها برای بقا و تولید مثل ما ضروری است، انتخاب طبیعی تمام استراتژی‌هایی که پدیده‌ها را به هم مرتبط می‌دانند برتری داده است، حتی آن‌هایی که منتج به مثبت کاذب شده‌اند. با این بینش فرگشتی ما اکنون می‌توانیم بفهمیم که مردم به دلیل نیاز فرگشت‌یافته‌ی ما به باور چیزهای معقول، به چیزهای عجیب نادرست نیز باور دارند.

🖋#مایکل_شرمر
📖 #The_Believing_Brain
ترجمه: یاسر سلیمی

@LiberalScientists
اژدها در گاراژ خانه‌ام
The Dragon in My Garage
برگرفته از کتاب #جهان‌در‌تسخیر‌اهریمن
نوشته‌ی کارل سیگن ترجمه: رضا شعبانی
T.me/LiberalScientists
اژدها در گاراژ خانه‌ام
The Dragon in My Garage
برگرفته از کتاب #جهان‌در‌تسخیر‌اهریمن
نوشته‌ی کارل سیگن ترجمه: رضا شعبانی
@LiberalScientists
بخش نخست 1️⃣
فرض کنید من خیلی جدی به شما بگویم: اژدهایی آتشین‌نفس در گاراژ خانه‌ام زندگی می‌کند (دستورالعمل درمان گروهی توسط روانشناس ریچارد فرانکلین را دنبال می‌کنم). حتماً می‌خواهید به پارکینگ بروید و درستی یا نادرستی ادعای مرا برای خودتان بسنجید. قرن‌هاست داستان‌هایی در مورد اژدها دهان به دهان می‌گردد، اما، تاکنون هیچ گواه محکمی از وجود چنین جانورانی به‌دست نیامده‌است. بنابراین، چه‌فرصتی از این بهتر که اکنون بروید و با چشم خودتان ببینید!
به من می‌گویید: نشانم بده!
من هم شما را به پارکینگ خانه‌ام می‌برم.
درون پارکینگ را که نگاه می‌کنید، یک نردبان، چند‌قوطی‌ خالی رنگ و یک‌سه‌چرخه‌ی کهنه را می‌بینید، ولی از اژدها خبری نیست.
می‌پرسید: پس اژدها کجاست؟
دستم را در هوا تکان می‌دهم و می‌گویم: همینجاست. راستش فراموش کردم بگویم که این اژدها نادیدنی است!
پیشنهاد می‌کنید که روی کف پارکینگ آرد بپاشیم تا اثر پاهای اژدها را هنگام حرکت ببینیم.
می‌گویم: فکر خوبی است، ولی حقیقت این است که این اژدها روی زمین راه نمی‌رود، در هوا شناور است!
سپس دستگاه حسگر مادون قرمزی را می‌آورید تا گرمای آتشی که از دهان اژدها بیرون می‌آید، ردیابی و آشکار کنید.
می‌گویم: فکر جالبی است، ولی آتش نادیدنی این اژدها، بدون گرماست!
با اسپری رنگ‌پاش، به اطراف رنگ می‌پاشید تا اژدها را قابل دیدن کنید.
می‌گویم: این هم فکر خوبی است، ولی راستش، این اژدها فاقد جسم است، یعنی، بدنی ندارد که رنگ روی آن بماند.

به همین ترتیب، هر‌روشی «فیزیکی» که برای اثبات وجود اژدها پیشنهاد می‌کنید، با توضیح «ویژه‌ای»، رد می‌کنم و نشان می‌دهم که چرا کارایی ندارد.
@LiberalScientists
حالا لحظه‌ای به این فکر کنید که اژدهای نادیدنی، بدون جسم و شناور در هوایی که از دهانش آتش بدون گرما بیرون می‌آید چه فرقی با اژدهای ناموجود می‌تواند داشته باشد؟! اگر هیچ آزمایشی نتوان برای رد آن ارائه داد، چه معنایی دارد که بگوییم اژدهای من وجود دارد؟ ناتوانی شما در اثبات نادرستی فرضیه من، معادل با این نیست که بگوییم اثبات آن درست است. ادعاهایی که نمی‌توانند مورد آزمایش قرار گیرند، ادعاهایی که ابطال ناپذیرند، به راستی بی‌ارزش‌اند، هر اندازه هم الهام‌بخش باشند و یا شگفتی ما را برانگیزند. آنچه که من از تو می‌خواهم در واقع همان باور بدون پیش نهادن گواه و فقط بنابر اعتبار حرف من است.

تنها چیزی که از اصرار من بر وجود اژدها در گاراژ خانه‌ام آموخته‌اید این است که آنچه در ذهن من می‌گذرد برای شما مسخره است. شما تعجب می‌کنید که اگر هیچ آزمون فیزیکی وجود نداشته‌است که مرا قانع کند پس چه‌چیزی باعث شده است آن‌را بپذیرم؟ احتمال آن‌که یک رویا یا توهم مرا قانع کرده است بی‌شک به ذهنتان خواهد آمد. اما باز هم می‌شود پرسید پس چرا من آن را جدی گرفته‌ام؟ شاید به کمک نیاز دارم. دست کم، شاید بتوان گفت خطای انسانی را نادیده گرفته‌ام.
@LiberalScientists
👏1
اژدها در گاراژ خانه‌ام
The Dragon in My Garage
برگرفته از کتاب #جهان‌در‌تسخیر‌اهریمن
نوشته‌ی کارل سیگن ترجمه: رضا شعبانی
@LiberalScientists
بخش دوم 2️⃣
تصور کنید با وجود آنکه هیچ یک از آزمون‌ها موفقیت‌آمیز نبودند، می‌خواهید ذهنتان را به وجود اژدها باز نگاه دارید. بنابراین وجود اژدهای آتشین‌نفس را به‌طور کامل رد نمی‌کنید، بلکه فقط قضاوت را به تاخیر می‌اندازید. شواهد کنونی به شدت متناقض با آن است، اما اگر مجموعه‌ی تازه‌ای از داده‌ها به‌دست آید، شما آماده‌اید تا آن‌ها را بررسی کنید و ببینید آیا می‌توانند شما را متقاعد سازند. بی‌تردید ناروا است که باور نکردن را توهین بدانید؛ یا اینکه ایراد بگیرید که خشک ذهن‌ام و به اندازه‌ی کافی توان تخیل ندارم، چرا که در اینجا یک نمونه از حکم دادگاه‌های اسکاتلندی موسوم به «اثبات نشده» را تداعی کرده‌اید.(توضیح مترجم: در دستگاه قضایی سه نتیجه برای هر قضاوت وجود دارد: گناهکار، بی‌گناه، اثبات‌نشده؛ مورد سوم یعنی گواه کافی برای گناهکار دانستن متهم وجود ندارد اما او را هم از گناه مبرا نمی‌کند)
@LiberalScientists
حالا تصور کنید که موضوع کمی متفاوت باشد. اژدها نامرئی است، همه‌چیز درست است، اما می‌بینید که رد پاها در آرد ریخته‌شده آشکار می‌شود. آشکارساز مادون قرمز نشانه‌هایی فراتر از معمول دریافت می‌کند. رنگ اسپری یال دندانه‌داری در هوا مقابل چشمانتان آشکار می‌کند. مهم نیست که چه‌اندازه در مورد وجود اژدها تردید داشته‌اید -چه برسد به نمونه‌ی نادیدنی آن- اکنون باید اعتراف کنید چیزی در اینجا وجود دارد و به‌عنوان یک فرض اولیه با اژدهای نادیدنی آتشین‌نفس سازگار است.
@LiberalScientists
اکنون حکایت دیگری را در نظر بگیرید: فرض کنید تنها من نیستم که می‌گویم چنین است. بلکه چندین‌تن از کسانی که می‌شناسید، از جمله آنهایی که خاطر جمع هستید یکدیگر را نمی‌شناسند، همگی بگویند در گاراژ خانه‌هایشان اژدها وجود دارد، اما در هر مورد شواهد بشدت غیر قابل دسترس باشد: همگی اعتراف می‌کنیم به‌وجهِ شگفتی، به وجود چیزی که گواه فیزیکی مناسبی ندارد متقاعد شده‌ایم. هیچ‌یک از ما دیوانه نیستیم. می‌خواهیم گمانه‌زنی کنیم چه می‌شود اگر سراسر دنیا اژدها‌های نادیدنی واقعا در گاراژهای خانه‌مان پنهان شده باشند بدون آنکه ما انسان‌ها بتوانیم آگاه شویم. من به شما می‌گویم که ترجیح می‌دهم این موضوع حقیقت نداشته باشد اما شاید تمام این افسانه‌های چینی و اروپایی کهن درباره‌ی اژدها‌ها افسانه نبودند...
@LiberalScientists
نکته قابل توجه این است که هم اکنون ردپاهای اژدها-گونه در آرد ریخته شده روی زمین گزارش می‌شود. اما وقتی یک شکاک در حال بررسی است هرگز چنین رد پاهایی ایجاد نمی‌شود. یک توضیح جایگزین در اینجا خودنمایی می‌کند: در بررسی دقیق روشن می‌شود که رد پاها می‌توانند ساختگی باشند. یک باورمند دیگر به وجود اژدها انگشت سوخته را نشان می‌دهد و آن را گواهی فیزیکی بر وجود نفس آتشین اژدها می‌داند. اما باز هم توضیح‌های ممکن دیگری وجود دارد. می‌دانیم که افزون بر نفس آتشین اژدهای نادیدنی راه‌های دیگری برای سوختن انگشت وجود دارد. این نشانه‌های فیزیکی -هر اندازه هم که طرفداران فرضیه وجود اژدها آنها را جدی بگیرند- به هیچ‌وجه قانع‌کننده نیست. بار دیگر تکرار می‌کنم، تنها رویکرد عقلانی اینست که به‌طور آزمایشی فرضیه وجود اژدها را کنار بگذاریم، آغوشمان را به داده‌هایی که ممکن است در آینده به دستمان برسند باز نگاه داریم، و کنجکاوی مان را بر این نکته متمرکز کنیم که چه چیزی باعث می‌شود بسیاری از مردم که عاقل و باهوش به‌نظر می‌رسند در باور به چنین توهم شگفتی شریک باشند.
@LiberalScientists
تردستی همکاری و پذیرش مخاطب با تردست را می‌طلبد -رها کردن شک‌گرایی یا آنچه گاهی تمایل تعلیق ناباوری توصیف می‌شود. بی‌درنگ می‌توان نتیجه گرفت برای رمز گشودن از تردستی، یا افشای فریب، باید همکاری را متوقف کنیم.
👏1
Scientific Skepticism
الگوپنداری ( Patternicity ) ؛ منشأ خرافات توانایی یادگیری است؟ 📝... توجیه فرگشتی برای خرافات بسیار روشن است: استراتژی‌های هستند که برای حصول اطمینان از تشخیص روابط علی که برای بقا و تولید مثل ضرروی هستند، تعداد زیادی روابط نادرست را هم درست فرض می‌کنند؛ انتخاب…
✍ ارتباط بین شخصیت، باور و الگوپنداری

📝 رابطه بین شخصیت، باور و الگوپنداری توسط روانشناس تجربی، سوزان بلکمور، مورد تحقیق قرار گرفت. بلکمور به خاطر تغییر عقیده‌اش از باورمند به پدیده‌های فراطبیعی به ناباور شهرت دارد. این تغییر باور او پس از سال‌ها پژوهش برای یافتن اثرات گریزپای ادراک فراحسی صورت گرفت.
چیزی که او دریافت این بود که افرادی که به ادراک فراحسی باور دارند تمایل دارند تا به مجموعه‌ی داده‌ها نگاه کنند و شواهدی برای پدیده‌های فراطبیعی ببینند، در حالی که شکاکان چنین تمایلی ندارند.

برای مثال، در یک پژوهش بلکمور و همکارانش از داوطلبان خواستند یک نظرسنجی را برای مشخص کردن میزان باورشان به پدیده‌های فراطبیعی تکمیل کنند، سپس تصاویری از یک شیئ معمولی به آن‌ها ارائه دادند که به میزان متفاوت ( ۰درصد، ۲۰درصد، ۵۰درصد و ۷۰درصد) مخدوش و برفک‌دار شده بودند. آن‌ها از داوطلبان پرسیدند که آیا قادر به تشخیص و شناسایی هر شیئ هستند.
نتایج آشکار کرد که احتمال این که باورمندان [ به ادراک فراحسی] اشیائی را ببیند بسیار بیشتر از ناباوران بود، اما غالبا تشخیصشان اشتباه بود. به عبارت دیگر آن‌ها الگوهای بیشتری پیدا کردند، اما بیشتر مرتکب اشتباه نوع اول، مثبت کاذب شدند.

🖋#مایکل_شرمر
📖 #The_Believing_Brain
ترجمه: یاسر سلیمی

@LiberalScientists
✍ کنش‌گر انگاری (Agenticity): آیا همیشه طرح و هدفی در کار است؟

📝 بیاید به همان مثال قبلی انسان‌وار در دشت‌های آفریقا برگردیم که صدای خش خش در میان علف‌ها می‌شنود، و این مسأله‌ی مهم که آیا این صدا نشان از یک شکارچی خطرناک است یا فقط صدای باد است. بین این دو در چند سطح مختلف تفاوت مهم وجود دارد که البته مرگ و زندگی یکی از آن‌هاست. اما به این نکته دقت کنید که تفاوت مهم دیگری وجود دارد: "باد" نمایانگر یک نیروی بیجان است، در حالی که "شکارچی خطرناک" یک کنش‌گر هدفمند است. بین یک نیروی بیجان و یک کنش‌گر هدفمند تفاوت بسیار بزرگ است. بیشتر حیوانات می‌توانند به صورت سطحی (اما حیاتی) در سطح مرگ و زندگی تفاوت را تشخیص دهند، اما ما کاری می‌کنیم که دیگر حیوانات نمی‌کنند.

به عنوان نخستی‌های دارای مغز بزرگ با کورتکس توسعه یافته و یک "نظریه‌ی ذهن" ( توانایی آگاه بودن از حالات ذهنی مانند امیال و اهداف خود و دیگران)، ما چیزی را به کار می‌بریم که من به آن کنش‌گر انگاری می‌گویم: تمایل برای القای معنا، هدف و کنش‌گری به الگوها. به این معنا که ما معمولا الگوهایی که پیدا می‌کنیم را با هدف و کنش‌گری ارتباط می‌دهیم و باور می‌کنیم که چنین کنش‌گران هدفمندی جهان را کنترل می‌کنند. گاهی می‌پنداریم این کنش‌گرها به صورت نامرئی از بالا به پایین جهان را در دست دارند، به جای این که واقعیت علّی از پایین به بالای قوانین و تصادفی بودنی که بیشتر جهان ما را می‌سازد بپذیریم. روح‌ها، اشباح، خدایان، شیاطین، فرشتگان، فرازمینی‌ها، طراحان هوشمند، توطئه‌های حکومتی و تمام انواع کنش‌گرهای نامرئی دارای قدرت و هدف که پنداشته می‌شوند از این مقوله‌اند.

با دست به دست هم دادن این تمایل و میل ذاتی ما به یافتن الگوهای با معنا، چه در اطلاعات با معنا و چه در اطلاعات بی‌معنا، الگوپنداری و کنش‌گر انگاری پایه‌ی شناختی شمنیسم، جادوگری، بت پرستی، جان‌گرایی، چند خدایی، یکتاپرستی و تمام انواع عرفان‌های قدیمی و نوظهور و چیزهای زیاد دیگری را شکل می‌دهند.

گفته می‌شود طراح هوشمند یک کنشگر نامرئی است که حیات را از بالا به پایین آفریده است. هوش‌های فرازمینی را معمولا به شکل موجودات قدرتمندی به تصویر می‌کشند که از بالا فرود می‌آیند تا ما را نسبت به خودویرانگری قریب‌الوقوعمان آگاه کنند. تئوری‌های توطئه هم شامل کنشگرانی مخفی در پشت پرده است، عروسک گردانانی که رشته‌های سیاسی و اقتصادی را در دست دارند و ما همه به ساز آن‌ها می‌رقصیم.

حتی این باور که دولت می‌تواند قیدهایی از بالا اعمال کند تا اقتصاد را نجات دهد نوعی از کنش‌گر انگاری است. چنان که رئیس‌جمهور با قدرتی مسیح آسا به عنوان شخصی که نجاتبخش ماست ستایش می‌شود.


🖋#مایکل_شرمر
📖 #The_Believing_Brain
ترجمه: یاسر سلیمی

@LiberalScientists
درود و عرض ادب خدمت اعضای گرامی
جهت ارتباط با ادمین های کانال و بیان انتقادها و پیشنهادها، می‌توانید به ایدی https://t.me/sciencefreak007 در تلگرام و ایمیل rezamodern543 @gmail.com پیام دهید.

تله ی #نظریه_های_توطئه ی بزرگ
(بخش اول)

💢 به نظر می رسد ما تمایلی ذاتی به تفکر توطئه داریم؛ هر چند این تمایل در بعضی قوی تر و در بعضی دیگر ضعیف تر است. با این حال نباید تصور کرد که تفکر توطئه منحصر به معدودی از آدم های دیوانه است. باید توجه داشت که هشیار بودن و جست و جو برای توطئه های واقعی اهمیت زیادی دارد و همین مسئله تا حدی باعث میشود تفكر توطئه در میان مردم باقی بماند. با بررسی نظریه های افراطی توطئه، سعی می کنیم الگوهای تفکر و تله های شناختی را شناسایی کنیم؛ الگوها و تله هایی که همه ی ما، هر چند به نسبت کم تری، به دام آنها می افتیم. از طرفی آشنایی با نظریه های بزرگ توطئه به ما کمک می کند تا خطاهای ظریف تر خودمان در استدلال های روزمره را شناسایی کنیم.

1⃣ تفکر توطئه :

▫️ همه ی ما کم و بیش یک نظریه پرداز کوچک توطنه درون خود داریم.
تصور وجود نیروهای قدرتمند و شروری که بر ضد منافع ما فعالیت می کنند توجه ما را به خود جلب می کند و ممکن است بسیار متقاعد کننده به نظر برسد.

▪️ در واقع، تفکر توطنه هم مانند اضطراب یک خصلت انطباقی است.
یعنی مقدار معقولی از آن مفید است ولی وقتی حالت افراطی پیدا می کند، زیان بار و حتی ناتوان کننده می شود. با اطمینان می توان گفت که همواره توطنه هایی در دنیا وجود دارد، ولی تفکر توطنه ممکن است تبدیل به تله ای شناخته شود که افتادن در آن آسان، ولی در رها شدن بس مشکل هاست .

▫️ توطئه زمانی اتفاق می افتد که دو یا چند نفر برای رسیدن به هدفی پنهانی یا شرورانه با هم همکاری می کنند. اما مقصود از توطئه های بزرگ، دسیسه هایی است شامل فعالیت بسیاری از افراد در سازمان های مختلف در یک بازه ی زمانی طولانی .

▪️ در نظریه های توطئه ی بزرگ، معمولا مردم به سه دسته اصلی تقسیم می‌شوند. گروه اول سازمان های بسیار قدرتمند با منابع[ مالی و انسانی ] باورنکردنی و نیات پلید هستند که هدفشان سلطه بر جهان است. البته این سازمان ها با مرتکب اشتباه های ابتدایی می شوند یا به طرزی باورنکردنی بی دقت هستند وگرنه ما هیچ اطلاعی از وجودشان نداشتیم .

▫️ گروه دوم، نظریه پردازان توطئه هستند . کسانی که از نظر خودشان این توانایی را دارند که چهره ی واقعی توطنه را ببینند. آنها می توانند معنای پنهان رویدادها را بفهمند و دست پنهان توطئه گران را پشت پرده ی رویدادها تشخیص بدهند. نظریه پردازان توطئه اغلب خودش را بخشی از نیروهای روشنایی می بیند که هدفش نجات جهان از نیروهای تاریکی است .

▪️ باقی مردم دنیا در گروه سوم قرار می گیرند که متشکل است از آدم های ابله و ساده لوح. مردمی که نه جزو توطنه گر هایند نه توطنه را می بینند .

▫️ یکی از نمونه های کلاسیک نظریه های توطئه ی بزرگ، باور به وجود گروهی است به نام ایلومیناتی که قدرت واقعی پنهان در کل جهان است. هدف این گروه ایجاد نظم نوین جهانی و تسلط و حکومت بر تمام کشورهاست .

▪️ نظریه پردازان توطئه، در هر اتفاقی که در جهان می افتد دست ایلومیناتی را می بینند. به عقیده این نظریه پردازان، علامت «چشم نظاره گر» که روی اسکناس های دلار آمریکا وجود دارد یکی از نمادهای فراماسون هاست که با گروه ایلومیناتی ارتباط دارند .

▫️ تفکر توطئه روشی برای سر در آوردن از رویدادهای پیچیده یا راز آلود یا قابل فهم کردن آنهاست. تفکر توطنه زمانی رخ می دهد که مردم حس می کنند کنترلی بر سیر وقایع ندارند یا قربانی مجموعه ای از حوادث شده اند.

▪️ در واقع ما معمولا درباره ی رویدادهای مهم سیاسی یا نظامی هیچ اطلاعات جزیی و دقیقی در اختیار نداریم و این بی اطلاعی بیش از پیش زمینه را برای تفکر توطنه فراهم می کند زیرا در این حالت می توانیم شکاف های اطلاعاتی را با مفاهیم و ایده های خود پر کنیم. در این معنا تفکر توطئه به نوعی باعث ایجاد توهم قطعیت می شود؛ به همان صورتی که باورهای خرافی به ما توهم کنترل می بخشند.

✍ گردآورنده : علیرضا طاهری
#برشی_از_کتاب ذهن فریبکار شما
(نویسنده/ استیون نوولا )

♻️ @LiberalScientists
Scientific Skepticism
 تله ی #نظریه_های_توطئه ی بزرگ (بخش اول) 💢 به نظر می رسد ما تمایلی ذاتی به تفکر توطئه داریم؛ هر چند این تمایل در بعضی قوی تر و در بعضی دیگر ضعیف تر است. با این حال نباید تصور کرد که تفکر توطئه منحصر به معدودی از آدم های دیوانه است. باید توجه داشت که هشیار…
پ . ن :
تشکیلات ایلومیناتی ( Illuminati ) در اصل در سال ۱۷۷۶ توسط باوارین ایلومیناتی برای مبارزه با خرافات ، تاثیر مذهب بر جامعه ، سواستفاده از قدرت حکومتی ، ارتقای سطح آموزش زنان و برابری جنسیتی ایجاد و در سال ۱۷۸۵ به طور رسمی منحل شد . هر چند پس از تاریخ اقدامات زیادی به طور گسترده به این گروه نسبت داده می شود ، از انقلاب فرانسه تا جنگ واترلو و حتی ترور کندی .
♻️ @Liberalscientists
تله ی #نظریه_های_توطئه بزرگ
(بخش دوم)

2⃣ تفکر توطئه و تشخیص الگو :

▪️ نظریه های توطئه همچنین نوعی شناسایی الگو هستند . یک نظریه توطئه الگویی است که بر رویداد های نامرتبط فرافکنی می شود . از سوی دیگر ، تفکر توطئه نوعی پاریدولیای شناختی محسوب می شود . نظریه پردازان توطئه در اصل رویدادهای نامرتبط را به هم وصل می کنند و دست پنهانی را می بینند که پشت پرده درحال توطئه هستند .

▫️ در واقع احساس ناتوانی میکنیم سازوکار شناسی الگو فعال تر می شود . تفکر توطئه دیگر نیاز های روانی ما را هم برطرف می کند ؛ نیاز هایی مانند اعتماد به نفس . به عبارت دیگر فرد ناتوانی خود در رسیدن به اهداف مورد نظرش را با تفکر توطئه جبران می کند .

▪️ مثلا این که خود را جزو نیروهای روشنایی و در مبارزه با تاریکی ببینیم ، نه تنها راهی است برای رسیدن به اعتماد به نفس ، بلکه به خشم ما نیز جهت می بخشد . چنین تفکری باعث می شود فرد خود را جزو معدود برگزیدگان آگاه ببیند .

▫️ درون مغز ما همواره کشمکشی بین دو تمایل ذاتی واقعیت سنجی و شناسایی الگو در جریان است . تفکر توطئه که نوعی شناسایی الگو است از فیلتر مدول واقعیت سنجی در مغز می گذرد . اتفاقی که می افتد این است که ما یک الگوی آشکار را می بینیم و بعد از خودمان می پرسیم آیا این الگو معنادار است و آیا با مدل درونی ما از واقعیت سازگاری دارد یا نه .

▪️ توانایی و قدرت مدول واقعیت سنجی و تشخیص الگو در افراد مختلف باهم متفاوت است . برای مثال ، تصور غالب این است که بیماری روانی شیزوفرنی ناشی از تضعیف مدول واقعیت سنجی است .

✍ گردآورنده : علیرضا طاهری
#برشی_از_کتاب 🧠 ذهن فریبکار شما
(نویسنده / استیون نوولا)

♻️ @Liberalscientists
اجتناب‌ناپذیری تاریخ، یا نظامی با آشفتگی بی‌حد‌و‌مرز
برگرفته از کتاب تاریخ مختصر بشر 🖊نوشته‌ی یووال نوح حراری
📝ترجمه‌ی نیک گرگین
بخش نخست
♻️ @Liberalscientists
هر مقطعی در تاریخ یک تقاطع است. برای پیمودن گذشته به حال مسیری واحد طی شده است، اما برای ورود به آینده راه‌های بسیاری از این مسیر منشعب می‌شوند. بعضی از این راه‌ها عریض‌تر و هموارتر و روشن‌ترند و بنابراین احتمال در پیش گرفتشان بیشتر است، اما گاهی تاریخ -یا مردمی که تاریخ را می‌سازند- تغییر جهت‌های نامنتظره‌ای دارند.
@Liberalscientists
در ابتدای قرن چهارم میلادی، امپراتوری روم با طیف گسترده‌ای از گزینه‌های دینی مواجه شد. این امپراتوری می‌توانست به چندخدایی سنتی و گونه‌گون خود بچسبد. اما به‌نظر می‌رسد امپراتور کنستانتین، با نگریستن به یک قرن منحوس پر از جنگ‌های داخلی، به این فکر کرده‌باشد که یک دینِ واحد، با آموزه‌هایی روشن می‌تواند قلمروش را با آن همه تنوع قوم متحد‌کند. او می‌توانست هر یک از آیین‌های موجود در آن‌زمان را به‌عنوان دین ملی خود انتخاب کند: مانویت، میتراییسم، کیش پرستش ایسیس یا كوبله، آیین زرتشت، یهودیت و حتی آیین بودا. چرا عیسی را انتخاب‌کرد؟ آیا در الهیات مسیحی چیزی بود که او را شخصا تحت تأثیر قرار داد، یا این‌که چیزی در آن دین وجود داشت که برای مقاصد او مناسب‌تر بود؟ آیا خود او تجربه‌ی دینی داشت یا این که یکی از مشاورانش توصیه کرد که پیروان مسیحیت به سرعت رو به افزایش هستند و بهتر است او از قافله عقب‌نماند. تاریخ‌دانان فقط می‌توانند در‌این‌باره به حدس و گمان بپردازند، اما نمی‌توانند جواب قطعی بدهند. می‌توانند توصیف‌کنند چه‌طور مسیحیت بر امپراتوری روم چیره‌شد، اما نمی‌توانند توضیح‌دهند چرا این‌انتخابِ خاص صورت‌گرفت.
تفاوت میان توصیف «چگونگی» و توضیح «چرایی» در چیست. توصیف «چگونگی» نوعی بازآفرینی مجموعه‌ای از وقایع خاص است که به این یا آن نتیجه منجر شده‌است. اما توضیح «چرایی» به این معنی است که در جستجوی روابط علت و معلولی وقوع آن سلسله وقایع خاص و کنار گذاشتن همه‌ی وقایع دیگر باشیم.
@Liberalscientists
گروهی از محققان توضیحاتی علیت‌گرایانه برای رخدادهایی مثل ظهور مسیحیت دارند. سعی‌می‌کنند تاریخ انسانی را به عملکرد نیروهای زیستی یا زیست‌بومی یا اقتصادی تقلیل‌دهند. استدلالشان این است که عاملی در شرایط جغرافیایی یا ژنتیکی یا اقتصادی روم در حوضه مدیترانه وجود داشت که ظهور دینی یگانه‌پرستانه را اجتناب‌ناپذیر می‌کرد. اما اغلب تاریخ‌دانان به این گونه نظریه‌های علیت‌باورانه به دیده‌ی شک و تردید می‌نگرند ... آنهایی که فقط اطلاعاتی سطحی از یک دوره معین دارند بیشتر بر آنند تا تمرکز خود را تنها بر آن احتمالی بگذارند که بعدها محقق شد. یک داستان مرتب و منظم ارائه می‌دهند تا از طریق بازنگری و بازاندیشی توضیح دهند که چرا آن نتیجه اجتناب‌ناپذیر بود. آنهایی که اطلاعات عمیق‌تری از یک دوره دارند راجع به راه‌های پیموده‌نشده مطلع‌تر هستند.
... یک قاعده محکم تاریخی وجود دارد که می‌گوید آنچه هنگام بازنگری تاریخ اجتناب‌ناپذیر می‌نماید در زمان خودش به‌هیچ‌وجه آشکار و بدیهی نبوده‌است. امروزه هم همین‌طور است. آیا از بحران اقتصادی جهانی خارج شده‌ایم یا باید منتظر بدتر از این هم باشیم؟ آیا چین به رشدش ادامه خواهد داد تا به ابرقدرت اول تبدیل شود ... آیا به سوی فاجعه‌ای زیست بومی در حرکتیم یا بهشتی تکنولوژیک؟ در مورد تمام این پیامدها می‌توان بحثهای جالبی را دامن زد، اما راجع هیچ‌چیز با قطعیت نمی‌توان سخن گفت. چند دهه‌ی دیگر، مردم نگاهی به گذشته خواهند انداخت و فکر خواهند کرد که پاسخ این سؤالات بدیهی بوده‌است.
@Liberalscientists