Scientific Skepticism
الگوپنداری ( Patternicity ) ؛ منشأ خرافات توانایی یادگیری است؟ 📝... توجیه فرگشتی برای خرافات بسیار روشن است: استراتژیهای هستند که برای حصول اطمینان از تشخیص روابط علی که برای بقا و تولید مثل ضرروی هستند، تعداد زیادی روابط نادرست را هم درست فرض میکنند؛ انتخاب…
✍ ارتباط بین شخصیت، باور و الگوپنداری
📝 رابطه بین شخصیت، باور و الگوپنداری توسط روانشناس تجربی، سوزان بلکمور، مورد تحقیق قرار گرفت. بلکمور به خاطر تغییر عقیدهاش از باورمند به پدیدههای فراطبیعی به ناباور شهرت دارد. این تغییر باور او پس از سالها پژوهش برای یافتن اثرات گریزپای ادراک فراحسی صورت گرفت.
چیزی که او دریافت این بود که افرادی که به ادراک فراحسی باور دارند تمایل دارند تا به مجموعهی دادهها نگاه کنند و شواهدی برای پدیدههای فراطبیعی ببینند، در حالی که شکاکان چنین تمایلی ندارند.
برای مثال، در یک پژوهش بلکمور و همکارانش از داوطلبان خواستند یک نظرسنجی را برای مشخص کردن میزان باورشان به پدیدههای فراطبیعی تکمیل کنند، سپس تصاویری از یک شیئ معمولی به آنها ارائه دادند که به میزان متفاوت ( ۰درصد، ۲۰درصد، ۵۰درصد و ۷۰درصد) مخدوش و برفکدار شده بودند. آنها از داوطلبان پرسیدند که آیا قادر به تشخیص و شناسایی هر شیئ هستند.
نتایج آشکار کرد که احتمال این که باورمندان [ به ادراک فراحسی] اشیائی را ببیند بسیار بیشتر از ناباوران بود، اما غالبا تشخیصشان اشتباه بود. به عبارت دیگر آنها الگوهای بیشتری پیدا کردند، اما بیشتر مرتکب اشتباه نوع اول، مثبت کاذب شدند.
🖋#مایکل_شرمر
📖 #The_Believing_Brain
ترجمه: یاسر سلیمی
@LiberalScientists
📝 رابطه بین شخصیت، باور و الگوپنداری توسط روانشناس تجربی، سوزان بلکمور، مورد تحقیق قرار گرفت. بلکمور به خاطر تغییر عقیدهاش از باورمند به پدیدههای فراطبیعی به ناباور شهرت دارد. این تغییر باور او پس از سالها پژوهش برای یافتن اثرات گریزپای ادراک فراحسی صورت گرفت.
چیزی که او دریافت این بود که افرادی که به ادراک فراحسی باور دارند تمایل دارند تا به مجموعهی دادهها نگاه کنند و شواهدی برای پدیدههای فراطبیعی ببینند، در حالی که شکاکان چنین تمایلی ندارند.
برای مثال، در یک پژوهش بلکمور و همکارانش از داوطلبان خواستند یک نظرسنجی را برای مشخص کردن میزان باورشان به پدیدههای فراطبیعی تکمیل کنند، سپس تصاویری از یک شیئ معمولی به آنها ارائه دادند که به میزان متفاوت ( ۰درصد، ۲۰درصد، ۵۰درصد و ۷۰درصد) مخدوش و برفکدار شده بودند. آنها از داوطلبان پرسیدند که آیا قادر به تشخیص و شناسایی هر شیئ هستند.
نتایج آشکار کرد که احتمال این که باورمندان [ به ادراک فراحسی] اشیائی را ببیند بسیار بیشتر از ناباوران بود، اما غالبا تشخیصشان اشتباه بود. به عبارت دیگر آنها الگوهای بیشتری پیدا کردند، اما بیشتر مرتکب اشتباه نوع اول، مثبت کاذب شدند.
🖋#مایکل_شرمر
📖 #The_Believing_Brain
ترجمه: یاسر سلیمی
@LiberalScientists
✍ کنشگر انگاری (Agenticity): آیا همیشه طرح و هدفی در کار است؟
📝 بیاید به همان مثال قبلی انسانوار در دشتهای آفریقا برگردیم که صدای خش خش در میان علفها میشنود، و این مسألهی مهم که آیا این صدا نشان از یک شکارچی خطرناک است یا فقط صدای باد است. بین این دو در چند سطح مختلف تفاوت مهم وجود دارد که البته مرگ و زندگی یکی از آنهاست. اما به این نکته دقت کنید که تفاوت مهم دیگری وجود دارد: "باد" نمایانگر یک نیروی بیجان است، در حالی که "شکارچی خطرناک" یک کنشگر هدفمند است. بین یک نیروی بیجان و یک کنشگر هدفمند تفاوت بسیار بزرگ است. بیشتر حیوانات میتوانند به صورت سطحی (اما حیاتی) در سطح مرگ و زندگی تفاوت را تشخیص دهند، اما ما کاری میکنیم که دیگر حیوانات نمیکنند.
به عنوان نخستیهای دارای مغز بزرگ با کورتکس توسعه یافته و یک "نظریهی ذهن" ( توانایی آگاه بودن از حالات ذهنی مانند امیال و اهداف خود و دیگران)، ما چیزی را به کار میبریم که من به آن کنشگر انگاری میگویم: تمایل برای القای معنا، هدف و کنشگری به الگوها. به این معنا که ما معمولا الگوهایی که پیدا میکنیم را با هدف و کنشگری ارتباط میدهیم و باور میکنیم که چنین کنشگران هدفمندی جهان را کنترل میکنند. گاهی میپنداریم این کنشگرها به صورت نامرئی از بالا به پایین جهان را در دست دارند، به جای این که واقعیت علّی از پایین به بالای قوانین و تصادفی بودنی که بیشتر جهان ما را میسازد بپذیریم. روحها، اشباح، خدایان، شیاطین، فرشتگان، فرازمینیها، طراحان هوشمند، توطئههای حکومتی و تمام انواع کنشگرهای نامرئی دارای قدرت و هدف که پنداشته میشوند از این مقولهاند.
با دست به دست هم دادن این تمایل و میل ذاتی ما به یافتن الگوهای با معنا، چه در اطلاعات با معنا و چه در اطلاعات بیمعنا، الگوپنداری و کنشگر انگاری پایهی شناختی شمنیسم، جادوگری، بت پرستی، جانگرایی، چند خدایی، یکتاپرستی و تمام انواع عرفانهای قدیمی و نوظهور و چیزهای زیاد دیگری را شکل میدهند.
گفته میشود طراح هوشمند یک کنشگر نامرئی است که حیات را از بالا به پایین آفریده است. هوشهای فرازمینی را معمولا به شکل موجودات قدرتمندی به تصویر میکشند که از بالا فرود میآیند تا ما را نسبت به خودویرانگری قریبالوقوعمان آگاه کنند. تئوریهای توطئه هم شامل کنشگرانی مخفی در پشت پرده است، عروسک گردانانی که رشتههای سیاسی و اقتصادی را در دست دارند و ما همه به ساز آنها میرقصیم.
حتی این باور که دولت میتواند قیدهایی از بالا اعمال کند تا اقتصاد را نجات دهد نوعی از کنشگر انگاری است. چنان که رئیسجمهور با قدرتی مسیح آسا به عنوان شخصی که نجاتبخش ماست ستایش میشود.
🖋#مایکل_شرمر
📖 #The_Believing_Brain
ترجمه: یاسر سلیمی
@LiberalScientists
📝 بیاید به همان مثال قبلی انسانوار در دشتهای آفریقا برگردیم که صدای خش خش در میان علفها میشنود، و این مسألهی مهم که آیا این صدا نشان از یک شکارچی خطرناک است یا فقط صدای باد است. بین این دو در چند سطح مختلف تفاوت مهم وجود دارد که البته مرگ و زندگی یکی از آنهاست. اما به این نکته دقت کنید که تفاوت مهم دیگری وجود دارد: "باد" نمایانگر یک نیروی بیجان است، در حالی که "شکارچی خطرناک" یک کنشگر هدفمند است. بین یک نیروی بیجان و یک کنشگر هدفمند تفاوت بسیار بزرگ است. بیشتر حیوانات میتوانند به صورت سطحی (اما حیاتی) در سطح مرگ و زندگی تفاوت را تشخیص دهند، اما ما کاری میکنیم که دیگر حیوانات نمیکنند.
به عنوان نخستیهای دارای مغز بزرگ با کورتکس توسعه یافته و یک "نظریهی ذهن" ( توانایی آگاه بودن از حالات ذهنی مانند امیال و اهداف خود و دیگران)، ما چیزی را به کار میبریم که من به آن کنشگر انگاری میگویم: تمایل برای القای معنا، هدف و کنشگری به الگوها. به این معنا که ما معمولا الگوهایی که پیدا میکنیم را با هدف و کنشگری ارتباط میدهیم و باور میکنیم که چنین کنشگران هدفمندی جهان را کنترل میکنند. گاهی میپنداریم این کنشگرها به صورت نامرئی از بالا به پایین جهان را در دست دارند، به جای این که واقعیت علّی از پایین به بالای قوانین و تصادفی بودنی که بیشتر جهان ما را میسازد بپذیریم. روحها، اشباح، خدایان، شیاطین، فرشتگان، فرازمینیها، طراحان هوشمند، توطئههای حکومتی و تمام انواع کنشگرهای نامرئی دارای قدرت و هدف که پنداشته میشوند از این مقولهاند.
با دست به دست هم دادن این تمایل و میل ذاتی ما به یافتن الگوهای با معنا، چه در اطلاعات با معنا و چه در اطلاعات بیمعنا، الگوپنداری و کنشگر انگاری پایهی شناختی شمنیسم، جادوگری، بت پرستی، جانگرایی، چند خدایی، یکتاپرستی و تمام انواع عرفانهای قدیمی و نوظهور و چیزهای زیاد دیگری را شکل میدهند.
گفته میشود طراح هوشمند یک کنشگر نامرئی است که حیات را از بالا به پایین آفریده است. هوشهای فرازمینی را معمولا به شکل موجودات قدرتمندی به تصویر میکشند که از بالا فرود میآیند تا ما را نسبت به خودویرانگری قریبالوقوعمان آگاه کنند. تئوریهای توطئه هم شامل کنشگرانی مخفی در پشت پرده است، عروسک گردانانی که رشتههای سیاسی و اقتصادی را در دست دارند و ما همه به ساز آنها میرقصیم.
حتی این باور که دولت میتواند قیدهایی از بالا اعمال کند تا اقتصاد را نجات دهد نوعی از کنشگر انگاری است. چنان که رئیسجمهور با قدرتی مسیح آسا به عنوان شخصی که نجاتبخش ماست ستایش میشود.
🖋#مایکل_شرمر
📖 #The_Believing_Brain
ترجمه: یاسر سلیمی
@LiberalScientists
درود و عرض ادب خدمت اعضای گرامی
جهت ارتباط با ادمین های کانال و بیان انتقادها و پیشنهادها، میتوانید به ایدی https://t.me/sciencefreak007 در تلگرام و ایمیل rezamodern543 @gmail.com پیام دهید.
جهت ارتباط با ادمین های کانال و بیان انتقادها و پیشنهادها، میتوانید به ایدی https://t.me/sciencefreak007 در تلگرام و ایمیل rezamodern543 @gmail.com پیام دهید.
Telegram
Reza Shabani
تله ی #نظریه_های_توطئه ی بزرگ
(بخش اول)
💢 به نظر می رسد ما تمایلی ذاتی به تفکر توطئه داریم؛ هر چند این تمایل در بعضی قوی تر و در بعضی دیگر ضعیف تر است. با این حال نباید تصور کرد که تفکر توطئه منحصر به معدودی از آدم های دیوانه است. باید توجه داشت که هشیار بودن و جست و جو برای توطئه های واقعی اهمیت زیادی دارد و همین مسئله تا حدی باعث میشود تفكر توطئه در میان مردم باقی بماند. با بررسی نظریه های افراطی توطئه، سعی می کنیم الگوهای تفکر و تله های شناختی را شناسایی کنیم؛ الگوها و تله هایی که همه ی ما، هر چند به نسبت کم تری، به دام آنها می افتیم. از طرفی آشنایی با نظریه های بزرگ توطئه به ما کمک می کند تا خطاهای ظریف تر خودمان در استدلال های روزمره را شناسایی کنیم.
1⃣ تفکر توطئه :
▫️ همه ی ما کم و بیش یک نظریه پرداز کوچک توطنه درون خود داریم.
تصور وجود نیروهای قدرتمند و شروری که بر ضد منافع ما فعالیت می کنند توجه ما را به خود جلب می کند و ممکن است بسیار متقاعد کننده به نظر برسد.
▪️ در واقع، تفکر توطنه هم مانند اضطراب یک خصلت انطباقی است.
یعنی مقدار معقولی از آن مفید است ولی وقتی حالت افراطی پیدا می کند، زیان بار و حتی ناتوان کننده می شود. با اطمینان می توان گفت که همواره توطنه هایی در دنیا وجود دارد، ولی تفکر توطنه ممکن است تبدیل به تله ای شناخته شود که افتادن در آن آسان، ولی در رها شدن بس مشکل هاست .
▫️ توطئه زمانی اتفاق می افتد که دو یا چند نفر برای رسیدن به هدفی پنهانی یا شرورانه با هم همکاری می کنند. اما مقصود از توطئه های بزرگ، دسیسه هایی است شامل فعالیت بسیاری از افراد در سازمان های مختلف در یک بازه ی زمانی طولانی .
▪️ در نظریه های توطئه ی بزرگ، معمولا مردم به سه دسته اصلی تقسیم میشوند. گروه اول سازمان های بسیار قدرتمند با منابع[ مالی و انسانی ] باورنکردنی و نیات پلید هستند که هدفشان سلطه بر جهان است. البته این سازمان ها با مرتکب اشتباه های ابتدایی می شوند یا به طرزی باورنکردنی بی دقت هستند وگرنه ما هیچ اطلاعی از وجودشان نداشتیم .
▫️ گروه دوم، نظریه پردازان توطئه هستند . کسانی که از نظر خودشان این توانایی را دارند که چهره ی واقعی توطنه را ببینند. آنها می توانند معنای پنهان رویدادها را بفهمند و دست پنهان توطئه گران را پشت پرده ی رویدادها تشخیص بدهند. نظریه پردازان توطئه اغلب خودش را بخشی از نیروهای روشنایی می بیند که هدفش نجات جهان از نیروهای تاریکی است .
▪️ باقی مردم دنیا در گروه سوم قرار می گیرند که متشکل است از آدم های ابله و ساده لوح. مردمی که نه جزو توطنه گر هایند نه توطنه را می بینند .
▫️ یکی از نمونه های کلاسیک نظریه های توطئه ی بزرگ، باور به وجود گروهی است به نام ایلومیناتی که قدرت واقعی پنهان در کل جهان است. هدف این گروه ایجاد نظم نوین جهانی و تسلط و حکومت بر تمام کشورهاست .
▪️ نظریه پردازان توطئه، در هر اتفاقی که در جهان می افتد دست ایلومیناتی را می بینند. به عقیده این نظریه پردازان، علامت «چشم نظاره گر» که روی اسکناس های دلار آمریکا وجود دارد یکی از نمادهای فراماسون هاست که با گروه ایلومیناتی ارتباط دارند .
▫️ تفکر توطئه روشی برای سر در آوردن از رویدادهای پیچیده یا راز آلود یا قابل فهم کردن آنهاست. تفکر توطنه زمانی رخ می دهد که مردم حس می کنند کنترلی بر سیر وقایع ندارند یا قربانی مجموعه ای از حوادث شده اند.
▪️ در واقع ما معمولا درباره ی رویدادهای مهم سیاسی یا نظامی هیچ اطلاعات جزیی و دقیقی در اختیار نداریم و این بی اطلاعی بیش از پیش زمینه را برای تفکر توطنه فراهم می کند زیرا در این حالت می توانیم شکاف های اطلاعاتی را با مفاهیم و ایده های خود پر کنیم. در این معنا تفکر توطئه به نوعی باعث ایجاد توهم قطعیت می شود؛ به همان صورتی که باورهای خرافی به ما توهم کنترل می بخشند.
✍ گردآورنده : علیرضا طاهری
#برشی_از_کتاب ذهن فریبکار شما
(نویسنده/ استیون نوولا )
♻️ @LiberalScientists
تله ی #نظریه_های_توطئه ی بزرگ
(بخش اول)
💢 به نظر می رسد ما تمایلی ذاتی به تفکر توطئه داریم؛ هر چند این تمایل در بعضی قوی تر و در بعضی دیگر ضعیف تر است. با این حال نباید تصور کرد که تفکر توطئه منحصر به معدودی از آدم های دیوانه است. باید توجه داشت که هشیار بودن و جست و جو برای توطئه های واقعی اهمیت زیادی دارد و همین مسئله تا حدی باعث میشود تفكر توطئه در میان مردم باقی بماند. با بررسی نظریه های افراطی توطئه، سعی می کنیم الگوهای تفکر و تله های شناختی را شناسایی کنیم؛ الگوها و تله هایی که همه ی ما، هر چند به نسبت کم تری، به دام آنها می افتیم. از طرفی آشنایی با نظریه های بزرگ توطئه به ما کمک می کند تا خطاهای ظریف تر خودمان در استدلال های روزمره را شناسایی کنیم.
1⃣ تفکر توطئه :
▫️ همه ی ما کم و بیش یک نظریه پرداز کوچک توطنه درون خود داریم.
تصور وجود نیروهای قدرتمند و شروری که بر ضد منافع ما فعالیت می کنند توجه ما را به خود جلب می کند و ممکن است بسیار متقاعد کننده به نظر برسد.
▪️ در واقع، تفکر توطنه هم مانند اضطراب یک خصلت انطباقی است.
یعنی مقدار معقولی از آن مفید است ولی وقتی حالت افراطی پیدا می کند، زیان بار و حتی ناتوان کننده می شود. با اطمینان می توان گفت که همواره توطنه هایی در دنیا وجود دارد، ولی تفکر توطنه ممکن است تبدیل به تله ای شناخته شود که افتادن در آن آسان، ولی در رها شدن بس مشکل هاست .
▫️ توطئه زمانی اتفاق می افتد که دو یا چند نفر برای رسیدن به هدفی پنهانی یا شرورانه با هم همکاری می کنند. اما مقصود از توطئه های بزرگ، دسیسه هایی است شامل فعالیت بسیاری از افراد در سازمان های مختلف در یک بازه ی زمانی طولانی .
▪️ در نظریه های توطئه ی بزرگ، معمولا مردم به سه دسته اصلی تقسیم میشوند. گروه اول سازمان های بسیار قدرتمند با منابع[ مالی و انسانی ] باورنکردنی و نیات پلید هستند که هدفشان سلطه بر جهان است. البته این سازمان ها با مرتکب اشتباه های ابتدایی می شوند یا به طرزی باورنکردنی بی دقت هستند وگرنه ما هیچ اطلاعی از وجودشان نداشتیم .
▫️ گروه دوم، نظریه پردازان توطئه هستند . کسانی که از نظر خودشان این توانایی را دارند که چهره ی واقعی توطنه را ببینند. آنها می توانند معنای پنهان رویدادها را بفهمند و دست پنهان توطئه گران را پشت پرده ی رویدادها تشخیص بدهند. نظریه پردازان توطئه اغلب خودش را بخشی از نیروهای روشنایی می بیند که هدفش نجات جهان از نیروهای تاریکی است .
▪️ باقی مردم دنیا در گروه سوم قرار می گیرند که متشکل است از آدم های ابله و ساده لوح. مردمی که نه جزو توطنه گر هایند نه توطنه را می بینند .
▫️ یکی از نمونه های کلاسیک نظریه های توطئه ی بزرگ، باور به وجود گروهی است به نام ایلومیناتی که قدرت واقعی پنهان در کل جهان است. هدف این گروه ایجاد نظم نوین جهانی و تسلط و حکومت بر تمام کشورهاست .
▪️ نظریه پردازان توطئه، در هر اتفاقی که در جهان می افتد دست ایلومیناتی را می بینند. به عقیده این نظریه پردازان، علامت «چشم نظاره گر» که روی اسکناس های دلار آمریکا وجود دارد یکی از نمادهای فراماسون هاست که با گروه ایلومیناتی ارتباط دارند .
▫️ تفکر توطئه روشی برای سر در آوردن از رویدادهای پیچیده یا راز آلود یا قابل فهم کردن آنهاست. تفکر توطنه زمانی رخ می دهد که مردم حس می کنند کنترلی بر سیر وقایع ندارند یا قربانی مجموعه ای از حوادث شده اند.
▪️ در واقع ما معمولا درباره ی رویدادهای مهم سیاسی یا نظامی هیچ اطلاعات جزیی و دقیقی در اختیار نداریم و این بی اطلاعی بیش از پیش زمینه را برای تفکر توطنه فراهم می کند زیرا در این حالت می توانیم شکاف های اطلاعاتی را با مفاهیم و ایده های خود پر کنیم. در این معنا تفکر توطئه به نوعی باعث ایجاد توهم قطعیت می شود؛ به همان صورتی که باورهای خرافی به ما توهم کنترل می بخشند.
✍ گردآورنده : علیرضا طاهری
#برشی_از_کتاب ذهن فریبکار شما
(نویسنده/ استیون نوولا )
♻️ @LiberalScientists
Scientific Skepticism
تله ی #نظریه_های_توطئه ی بزرگ (بخش اول) 💢 به نظر می رسد ما تمایلی ذاتی به تفکر توطئه داریم؛ هر چند این تمایل در بعضی قوی تر و در بعضی دیگر ضعیف تر است. با این حال نباید تصور کرد که تفکر توطئه منحصر به معدودی از آدم های دیوانه است. باید توجه داشت که هشیار…
پ . ن :
تشکیلات ایلومیناتی ( Illuminati ) در اصل در سال ۱۷۷۶ توسط باوارین ایلومیناتی برای مبارزه با خرافات ، تاثیر مذهب بر جامعه ، سواستفاده از قدرت حکومتی ، ارتقای سطح آموزش زنان و برابری جنسیتی ایجاد و در سال ۱۷۸۵ به طور رسمی منحل شد . هر چند پس از تاریخ اقدامات زیادی به طور گسترده به این گروه نسبت داده می شود ، از انقلاب فرانسه تا جنگ واترلو و حتی ترور کندی .
♻️ @Liberalscientists
تشکیلات ایلومیناتی ( Illuminati ) در اصل در سال ۱۷۷۶ توسط باوارین ایلومیناتی برای مبارزه با خرافات ، تاثیر مذهب بر جامعه ، سواستفاده از قدرت حکومتی ، ارتقای سطح آموزش زنان و برابری جنسیتی ایجاد و در سال ۱۷۸۵ به طور رسمی منحل شد . هر چند پس از تاریخ اقدامات زیادی به طور گسترده به این گروه نسبت داده می شود ، از انقلاب فرانسه تا جنگ واترلو و حتی ترور کندی .
♻️ @Liberalscientists
تله ی #نظریه_های_توطئه بزرگ
(بخش دوم)
2⃣ تفکر توطئه و تشخیص الگو :
▪️ نظریه های توطئه همچنین نوعی شناسایی الگو هستند . یک نظریه توطئه الگویی است که بر رویداد های نامرتبط فرافکنی می شود . از سوی دیگر ، تفکر توطئه نوعی پاریدولیای شناختی محسوب می شود . نظریه پردازان توطئه در اصل رویدادهای نامرتبط را به هم وصل می کنند و دست پنهانی را می بینند که پشت پرده درحال توطئه هستند .
▫️ در واقع احساس ناتوانی میکنیم سازوکار شناسی الگو فعال تر می شود . تفکر توطئه دیگر نیاز های روانی ما را هم برطرف می کند ؛ نیاز هایی مانند اعتماد به نفس . به عبارت دیگر فرد ناتوانی خود در رسیدن به اهداف مورد نظرش را با تفکر توطئه جبران می کند .
▪️ مثلا این که خود را جزو نیروهای روشنایی و در مبارزه با تاریکی ببینیم ، نه تنها راهی است برای رسیدن به اعتماد به نفس ، بلکه به خشم ما نیز جهت می بخشد . چنین تفکری باعث می شود فرد خود را جزو معدود برگزیدگان آگاه ببیند .
▫️ درون مغز ما همواره کشمکشی بین دو تمایل ذاتی واقعیت سنجی و شناسایی الگو در جریان است . تفکر توطئه که نوعی شناسایی الگو است از فیلتر مدول واقعیت سنجی در مغز می گذرد . اتفاقی که می افتد این است که ما یک الگوی آشکار را می بینیم و بعد از خودمان می پرسیم آیا این الگو معنادار است و آیا با مدل درونی ما از واقعیت سازگاری دارد یا نه .
▪️ توانایی و قدرت مدول واقعیت سنجی و تشخیص الگو در افراد مختلف باهم متفاوت است . برای مثال ، تصور غالب این است که بیماری روانی شیزوفرنی ناشی از تضعیف مدول واقعیت سنجی است .
✍ گردآورنده : علیرضا طاهری
#برشی_از_کتاب 🧠 ذهن فریبکار شما
(نویسنده / استیون نوولا)
♻️ @Liberalscientists
(بخش دوم)
2⃣ تفکر توطئه و تشخیص الگو :
▪️ نظریه های توطئه همچنین نوعی شناسایی الگو هستند . یک نظریه توطئه الگویی است که بر رویداد های نامرتبط فرافکنی می شود . از سوی دیگر ، تفکر توطئه نوعی پاریدولیای شناختی محسوب می شود . نظریه پردازان توطئه در اصل رویدادهای نامرتبط را به هم وصل می کنند و دست پنهانی را می بینند که پشت پرده درحال توطئه هستند .
▫️ در واقع احساس ناتوانی میکنیم سازوکار شناسی الگو فعال تر می شود . تفکر توطئه دیگر نیاز های روانی ما را هم برطرف می کند ؛ نیاز هایی مانند اعتماد به نفس . به عبارت دیگر فرد ناتوانی خود در رسیدن به اهداف مورد نظرش را با تفکر توطئه جبران می کند .
▪️ مثلا این که خود را جزو نیروهای روشنایی و در مبارزه با تاریکی ببینیم ، نه تنها راهی است برای رسیدن به اعتماد به نفس ، بلکه به خشم ما نیز جهت می بخشد . چنین تفکری باعث می شود فرد خود را جزو معدود برگزیدگان آگاه ببیند .
▫️ درون مغز ما همواره کشمکشی بین دو تمایل ذاتی واقعیت سنجی و شناسایی الگو در جریان است . تفکر توطئه که نوعی شناسایی الگو است از فیلتر مدول واقعیت سنجی در مغز می گذرد . اتفاقی که می افتد این است که ما یک الگوی آشکار را می بینیم و بعد از خودمان می پرسیم آیا این الگو معنادار است و آیا با مدل درونی ما از واقعیت سازگاری دارد یا نه .
▪️ توانایی و قدرت مدول واقعیت سنجی و تشخیص الگو در افراد مختلف باهم متفاوت است . برای مثال ، تصور غالب این است که بیماری روانی شیزوفرنی ناشی از تضعیف مدول واقعیت سنجی است .
✍ گردآورنده : علیرضا طاهری
#برشی_از_کتاب 🧠 ذهن فریبکار شما
(نویسنده / استیون نوولا)
♻️ @Liberalscientists
اجتنابناپذیری تاریخ، یا نظامی با آشفتگی بیحدومرز
برگرفته از کتاب تاریخ مختصر بشر 🖊نوشتهی یووال نوح حراری
📝ترجمهی نیک گرگین
بخش نخست
♻️ @Liberalscientists
برگرفته از کتاب تاریخ مختصر بشر 🖊نوشتهی یووال نوح حراری
📝ترجمهی نیک گرگین
بخش نخست
♻️ @Liberalscientists
هر مقطعی در تاریخ یک تقاطع است. برای پیمودن گذشته به حال مسیری واحد طی شده است، اما برای ورود به آینده راههای بسیاری از این مسیر منشعب میشوند. بعضی از این راهها عریضتر و هموارتر و روشنترند و بنابراین احتمال در پیش گرفتشان بیشتر است، اما گاهی تاریخ -یا مردمی که تاریخ را میسازند- تغییر جهتهای نامنتظرهای دارند.
@Liberalscientists
در ابتدای قرن چهارم میلادی، امپراتوری روم با طیف گستردهای از گزینههای دینی مواجه شد. این امپراتوری میتوانست به چندخدایی سنتی و گونهگون خود بچسبد. اما بهنظر میرسد امپراتور کنستانتین، با نگریستن به یک قرن منحوس پر از جنگهای داخلی، به این فکر کردهباشد که یک دینِ واحد، با آموزههایی روشن میتواند قلمروش را با آن همه تنوع قوم متحدکند. او میتوانست هر یک از آیینهای موجود در آنزمان را بهعنوان دین ملی خود انتخاب کند: مانویت، میتراییسم، کیش پرستش ایسیس یا كوبله، آیین زرتشت، یهودیت و حتی آیین بودا. چرا عیسی را انتخابکرد؟ آیا در الهیات مسیحی چیزی بود که او را شخصا تحت تأثیر قرار داد، یا اینکه چیزی در آن دین وجود داشت که برای مقاصد او مناسبتر بود؟ آیا خود او تجربهی دینی داشت یا این که یکی از مشاورانش توصیه کرد که پیروان مسیحیت به سرعت رو به افزایش هستند و بهتر است او از قافله عقبنماند. تاریخدانان فقط میتوانند دراینباره به حدس و گمان بپردازند، اما نمیتوانند جواب قطعی بدهند. میتوانند توصیفکنند چهطور مسیحیت بر امپراتوری روم چیرهشد، اما نمیتوانند توضیحدهند چرا اینانتخابِ خاص صورتگرفت.
تفاوت میان توصیف «چگونگی» و توضیح «چرایی» در چیست. توصیف «چگونگی» نوعی بازآفرینی مجموعهای از وقایع خاص است که به این یا آن نتیجه منجر شدهاست. اما توضیح «چرایی» به این معنی است که در جستجوی روابط علت و معلولی وقوع آن سلسله وقایع خاص و کنار گذاشتن همهی وقایع دیگر باشیم.
@Liberalscientists
گروهی از محققان توضیحاتی علیتگرایانه برای رخدادهایی مثل ظهور مسیحیت دارند. سعیمیکنند تاریخ انسانی را به عملکرد نیروهای زیستی یا زیستبومی یا اقتصادی تقلیلدهند. استدلالشان این است که عاملی در شرایط جغرافیایی یا ژنتیکی یا اقتصادی روم در حوضه مدیترانه وجود داشت که ظهور دینی یگانهپرستانه را اجتنابناپذیر میکرد. اما اغلب تاریخدانان به این گونه نظریههای علیتباورانه به دیدهی شک و تردید مینگرند ... آنهایی که فقط اطلاعاتی سطحی از یک دوره معین دارند بیشتر بر آنند تا تمرکز خود را تنها بر آن احتمالی بگذارند که بعدها محقق شد. یک داستان مرتب و منظم ارائه میدهند تا از طریق بازنگری و بازاندیشی توضیح دهند که چرا آن نتیجه اجتنابناپذیر بود. آنهایی که اطلاعات عمیقتری از یک دوره دارند راجع به راههای پیمودهنشده مطلعتر هستند.
... یک قاعده محکم تاریخی وجود دارد که میگوید آنچه هنگام بازنگری تاریخ اجتنابناپذیر مینماید در زمان خودش بههیچوجه آشکار و بدیهی نبودهاست. امروزه هم همینطور است. آیا از بحران اقتصادی جهانی خارج شدهایم یا باید منتظر بدتر از این هم باشیم؟ آیا چین به رشدش ادامه خواهد داد تا به ابرقدرت اول تبدیل شود ... آیا به سوی فاجعهای زیست بومی در حرکتیم یا بهشتی تکنولوژیک؟ در مورد تمام این پیامدها میتوان بحثهای جالبی را دامن زد، اما راجع هیچچیز با قطعیت نمیتوان سخن گفت. چند دههی دیگر، مردم نگاهی به گذشته خواهند انداخت و فکر خواهند کرد که پاسخ این سؤالات بدیهی بودهاست.
@Liberalscientists
@Liberalscientists
در ابتدای قرن چهارم میلادی، امپراتوری روم با طیف گستردهای از گزینههای دینی مواجه شد. این امپراتوری میتوانست به چندخدایی سنتی و گونهگون خود بچسبد. اما بهنظر میرسد امپراتور کنستانتین، با نگریستن به یک قرن منحوس پر از جنگهای داخلی، به این فکر کردهباشد که یک دینِ واحد، با آموزههایی روشن میتواند قلمروش را با آن همه تنوع قوم متحدکند. او میتوانست هر یک از آیینهای موجود در آنزمان را بهعنوان دین ملی خود انتخاب کند: مانویت، میتراییسم، کیش پرستش ایسیس یا كوبله، آیین زرتشت، یهودیت و حتی آیین بودا. چرا عیسی را انتخابکرد؟ آیا در الهیات مسیحی چیزی بود که او را شخصا تحت تأثیر قرار داد، یا اینکه چیزی در آن دین وجود داشت که برای مقاصد او مناسبتر بود؟ آیا خود او تجربهی دینی داشت یا این که یکی از مشاورانش توصیه کرد که پیروان مسیحیت به سرعت رو به افزایش هستند و بهتر است او از قافله عقبنماند. تاریخدانان فقط میتوانند دراینباره به حدس و گمان بپردازند، اما نمیتوانند جواب قطعی بدهند. میتوانند توصیفکنند چهطور مسیحیت بر امپراتوری روم چیرهشد، اما نمیتوانند توضیحدهند چرا اینانتخابِ خاص صورتگرفت.
تفاوت میان توصیف «چگونگی» و توضیح «چرایی» در چیست. توصیف «چگونگی» نوعی بازآفرینی مجموعهای از وقایع خاص است که به این یا آن نتیجه منجر شدهاست. اما توضیح «چرایی» به این معنی است که در جستجوی روابط علت و معلولی وقوع آن سلسله وقایع خاص و کنار گذاشتن همهی وقایع دیگر باشیم.
@Liberalscientists
گروهی از محققان توضیحاتی علیتگرایانه برای رخدادهایی مثل ظهور مسیحیت دارند. سعیمیکنند تاریخ انسانی را به عملکرد نیروهای زیستی یا زیستبومی یا اقتصادی تقلیلدهند. استدلالشان این است که عاملی در شرایط جغرافیایی یا ژنتیکی یا اقتصادی روم در حوضه مدیترانه وجود داشت که ظهور دینی یگانهپرستانه را اجتنابناپذیر میکرد. اما اغلب تاریخدانان به این گونه نظریههای علیتباورانه به دیدهی شک و تردید مینگرند ... آنهایی که فقط اطلاعاتی سطحی از یک دوره معین دارند بیشتر بر آنند تا تمرکز خود را تنها بر آن احتمالی بگذارند که بعدها محقق شد. یک داستان مرتب و منظم ارائه میدهند تا از طریق بازنگری و بازاندیشی توضیح دهند که چرا آن نتیجه اجتنابناپذیر بود. آنهایی که اطلاعات عمیقتری از یک دوره دارند راجع به راههای پیمودهنشده مطلعتر هستند.
... یک قاعده محکم تاریخی وجود دارد که میگوید آنچه هنگام بازنگری تاریخ اجتنابناپذیر مینماید در زمان خودش بههیچوجه آشکار و بدیهی نبودهاست. امروزه هم همینطور است. آیا از بحران اقتصادی جهانی خارج شدهایم یا باید منتظر بدتر از این هم باشیم؟ آیا چین به رشدش ادامه خواهد داد تا به ابرقدرت اول تبدیل شود ... آیا به سوی فاجعهای زیست بومی در حرکتیم یا بهشتی تکنولوژیک؟ در مورد تمام این پیامدها میتوان بحثهای جالبی را دامن زد، اما راجع هیچچیز با قطعیت نمیتوان سخن گفت. چند دههی دیگر، مردم نگاهی به گذشته خواهند انداخت و فکر خواهند کرد که پاسخ این سؤالات بدیهی بودهاست.
@Liberalscientists
لازم است تأکید کنیم که احتمالاتی که برای افراد هر دوران ناممکن مینمودند غالبا تحقق یافتهاند. هنگامی که کنستانتین در سال ۳۰۶ ميلاد بر تخت پادشاهی نشست، مسیحیت چیزی بیش از یک فرقه سری شرق نبود ... در سال ۶۰۰ میلادی اگر کسی میگفت که یکگروه عرب بادیهنشین خیلیزود گسترهی وسیعی را، از اقیانوس اطلس تا هند، فتح خواهدکرد، از آن هم نامعقولتر مینمود. در واقع اگر ارتش بیزانس میتوانست یورشهای اولیه را خنثی کند، شاید اسلام فرقه گمنامی باقی میماند که فقط اهل فن از آن اطلاع داشتند. درآنصورت برای محققان بسیار آسان میبود که توضیحدهند چرا دینی مبتنی بر وحی هرگز نتوانست رواجیابد.
منظور این نیست که بگوییم همهچیز ممکن است. عوامل جغرافیایی و زیستی و اقتصادی محدودیت ایجاد میکنند. با این حال، این محدودیتها جای فراوانی برای تحولات غافلگیرکنندهای باقی میگذارند که توسط قوانین علیت گرایانه محدود نمیشوند.
@Liberalscientists
این استنتاج افراد بسیاری را که مایلاند تاریخ علیتگرا باشد مأيوس میسازد. علیتگرایی از آنرو جذابیت دارد که بر اعتقادات و دنیای ما مهر تایید میزند و آنها را محصولِ طبیعی و اجتنابناپذیرِ تاریخ مینمایاند. اینکه ما زیر پایهی دولتهای ملی زندگی میکنیم و اقتصادمان را بر اساس اصول سرمایه داری سازمان میدهیم و از معتقدان دو آتشه حقوق بشر هستیم همه اموری بدیهی و طبیعی هستند. اعتراف به اینکه حرکت تاریخ علیتی نیست به مفهوم اقرار بهاین حقیقت است که اگر اکثر مردم امروزه به ناسیونالیسم و سرمایهداری و حقوق بشر اعتقاد دارند، چیزی جز تصادف نیست.
تاریخ را نمیتوان با تکیه به علت و معلول توضیحداد و نمیتوان پیشگوییاش کرد، زیرا فاقد نظم معین است. نیروهای بسیار زیادی در کارند و کنش متقابل آنها بهقدری پیچیده است که حتی تغییرات ناچیزی در توان این نیروها و شیوه کنش متقابلشان میتواند تغییرات عظیمی در نتایج ایجاد کند. و این تمام ماجرا نیست. تاریخ چیزی است که آن را نظام آشفته (chaotic system) «سطح دوم» مینامند. نظام آشفته به دو شکل است. آشفتگی سطح اول آشفتگیای است که به پیشبینیهایی که راجع به آن میشود واکنش نشان نمیدهد. مثلا آب و هوا یک نظام آشفته سطح اول است که اگرچه متأثر از عوامل بسیاری است، اما میتوانیم الگوهای کامپیوتریای بسازیم که تعداد هرچه بیشتری از این عوامل دخیل را بسنجد و پیشبینیهای هواشناسی هرچه بهتری به دست دهد.
@Liberalscientists
آشفتگی سطح دوم آن است که به پیشبینیهایی که دربارهاش میشود عکسالعمل نشان میدهد و برای همین هیچوقت نمیتوان آن را بهطور دقیق پیشبینی کرد. بازار مثالی از نظام آشفته سطح دوم است. اگر یک برنامه کامپیوتری تدوین کنیم که قیمت فردای نفت را با دقت صددرصد پیشبینی کند چه خواهدشد؟ بهای نفت بلافاصله به این پیشبینی عکسالعمل نشان خواهد داد، در نتیجه این پیشبینی تحقق نمییابد. اگر بهای جاری نفت بشکهای ۹۰ دلار باشد و برنامهی کامپیوتریِ دقیقِ ما، پیشبینی کند که قیمت فردا به ۱۰۰ دلار خواهد رسید، تاجران برای خرید نفت هجوم خواهند برد تا بتوانند از این افزایش بهای پیشبینیشده سود ببرند ...
@Liberalscientists
منظور این نیست که بگوییم همهچیز ممکن است. عوامل جغرافیایی و زیستی و اقتصادی محدودیت ایجاد میکنند. با این حال، این محدودیتها جای فراوانی برای تحولات غافلگیرکنندهای باقی میگذارند که توسط قوانین علیت گرایانه محدود نمیشوند.
@Liberalscientists
این استنتاج افراد بسیاری را که مایلاند تاریخ علیتگرا باشد مأيوس میسازد. علیتگرایی از آنرو جذابیت دارد که بر اعتقادات و دنیای ما مهر تایید میزند و آنها را محصولِ طبیعی و اجتنابناپذیرِ تاریخ مینمایاند. اینکه ما زیر پایهی دولتهای ملی زندگی میکنیم و اقتصادمان را بر اساس اصول سرمایه داری سازمان میدهیم و از معتقدان دو آتشه حقوق بشر هستیم همه اموری بدیهی و طبیعی هستند. اعتراف به اینکه حرکت تاریخ علیتی نیست به مفهوم اقرار بهاین حقیقت است که اگر اکثر مردم امروزه به ناسیونالیسم و سرمایهداری و حقوق بشر اعتقاد دارند، چیزی جز تصادف نیست.
تاریخ را نمیتوان با تکیه به علت و معلول توضیحداد و نمیتوان پیشگوییاش کرد، زیرا فاقد نظم معین است. نیروهای بسیار زیادی در کارند و کنش متقابل آنها بهقدری پیچیده است که حتی تغییرات ناچیزی در توان این نیروها و شیوه کنش متقابلشان میتواند تغییرات عظیمی در نتایج ایجاد کند. و این تمام ماجرا نیست. تاریخ چیزی است که آن را نظام آشفته (chaotic system) «سطح دوم» مینامند. نظام آشفته به دو شکل است. آشفتگی سطح اول آشفتگیای است که به پیشبینیهایی که راجع به آن میشود واکنش نشان نمیدهد. مثلا آب و هوا یک نظام آشفته سطح اول است که اگرچه متأثر از عوامل بسیاری است، اما میتوانیم الگوهای کامپیوتریای بسازیم که تعداد هرچه بیشتری از این عوامل دخیل را بسنجد و پیشبینیهای هواشناسی هرچه بهتری به دست دهد.
@Liberalscientists
آشفتگی سطح دوم آن است که به پیشبینیهایی که دربارهاش میشود عکسالعمل نشان میدهد و برای همین هیچوقت نمیتوان آن را بهطور دقیق پیشبینی کرد. بازار مثالی از نظام آشفته سطح دوم است. اگر یک برنامه کامپیوتری تدوین کنیم که قیمت فردای نفت را با دقت صددرصد پیشبینی کند چه خواهدشد؟ بهای نفت بلافاصله به این پیشبینی عکسالعمل نشان خواهد داد، در نتیجه این پیشبینی تحقق نمییابد. اگر بهای جاری نفت بشکهای ۹۰ دلار باشد و برنامهی کامپیوتریِ دقیقِ ما، پیشبینی کند که قیمت فردا به ۱۰۰ دلار خواهد رسید، تاجران برای خرید نفت هجوم خواهند برد تا بتوانند از این افزایش بهای پیشبینیشده سود ببرند ...
@Liberalscientists
سیاست هم مثال دیگری از نظام آشفته سطح دوم است. مردم شوروی شناسان را به باد انتقاد میگیرند که چرا نتوانستند ۱۹۸۹ را پیشبینی کنند، و کارشناسان امور خاورمیانه را سرزنش میکنند که چرا نتوانستند انقلابهای بهار عربی را در سال ۲۰۱۱ پیشبینی کنند. این انتقادها غیرمنصفانه است. طبق تعریف، انقلاب پیشبینیناپذیر است. انقلاب پیشبینیپذیر هرگز رخ نخواهد داد.
چرا نه؟ تصور کنید که در سال ۲۰۱۰ هستیم و یک کارشناس مجرب علوم سیاسی با همکاری یک نابغه کامپیوتر الگوریتم خطاناپذیری را ایجاد کردهاند که، با وصل شدن به یک دستگاه رابط جذاب، میتواند به عنوان «پیشگویی کننده انقلاب» به بازار عرضه شود. اینها خدمات خود را به رئیس جمهور مصر، حسنی مبارک، ارائه میکنند و در ازای یک پیشپرداخت سخاوتمندانه، به او میگویند که بر اساس پیشبینیهایشان در طول یک سال آینده انقلابی در مصر به وقوع خواهد پیوست. عکسالعمل مبارک چه خواهد بود؟ او به احتمال قوی مالیاتها را پایین میآورد، میلیاردها دلار بین عموم شهروندان بذل و بخشش میکند، و برای محکمکاری نیروهای امنیتی خود را هم تقویتمیکند. اقدامات پیشگیرانه کار خود را میکند. آنسال میآید و میرود و در کمال تعجب انقلابی رخنمیدهد.
مبارک اجرت پرداختشده را طلبمیکند و سر دانشمندان فریادمیزند: «الگوریتمتان بیارزش است! من میتوانستم به جای اینکه آن همه پول را تلف کنیم با آن یک قصر دیگر برای خودم بسازم!» اما دانشمندان در دفاع از خود میگویند «انقلاب برای این رخنداد که ما پیشبینیاش کردیم». مبارک، در حالی که به نگهبانان اشارهمیکند آنها را دستگیر کنند، میگوید: «پیشگویانی که چیزهایی را پیشگویی میکنند که رخ نخواهد داد؟ ... من میتوانستم دهجور از اینها را در بازار قاهره با یکمشتپول خرد بخرم.»
@Liberalscientists
پس چرا باید تاریخ بخوانیم؟ تاریخ، بر خلاف فیزیک یا اقتصاد، وسیلهی پیشبینی درست حوادث نیست. تاریخ را نه به این دلیل که بتوانیم آینده را پیشبینی کنیم بلکه برای این میخوانیم که افق دیدمان را گسترش دهیم و بدانیم وضعیت کنونی ما نه طبیعی است و نه اجتنابناپذیر، و در نتیجه امکانات بسیار بیشتری از آنچه تصور میکنیم در برابر خود داریم. برای مثال، مطالعه اینکه چه طور اروپاییان بر آفریقاییها مسلط شدند ما را قادر میسازد درک کنیم که هیچچیز طبیعی یا اجتنابناپذیری در سلسله مراتب نژادی وجود ندارد، و این که دنیا ممکن است به گونه دیگری سازماندهی شود.
@Liberalscientists
چرا نه؟ تصور کنید که در سال ۲۰۱۰ هستیم و یک کارشناس مجرب علوم سیاسی با همکاری یک نابغه کامپیوتر الگوریتم خطاناپذیری را ایجاد کردهاند که، با وصل شدن به یک دستگاه رابط جذاب، میتواند به عنوان «پیشگویی کننده انقلاب» به بازار عرضه شود. اینها خدمات خود را به رئیس جمهور مصر، حسنی مبارک، ارائه میکنند و در ازای یک پیشپرداخت سخاوتمندانه، به او میگویند که بر اساس پیشبینیهایشان در طول یک سال آینده انقلابی در مصر به وقوع خواهد پیوست. عکسالعمل مبارک چه خواهد بود؟ او به احتمال قوی مالیاتها را پایین میآورد، میلیاردها دلار بین عموم شهروندان بذل و بخشش میکند، و برای محکمکاری نیروهای امنیتی خود را هم تقویتمیکند. اقدامات پیشگیرانه کار خود را میکند. آنسال میآید و میرود و در کمال تعجب انقلابی رخنمیدهد.
مبارک اجرت پرداختشده را طلبمیکند و سر دانشمندان فریادمیزند: «الگوریتمتان بیارزش است! من میتوانستم به جای اینکه آن همه پول را تلف کنیم با آن یک قصر دیگر برای خودم بسازم!» اما دانشمندان در دفاع از خود میگویند «انقلاب برای این رخنداد که ما پیشبینیاش کردیم». مبارک، در حالی که به نگهبانان اشارهمیکند آنها را دستگیر کنند، میگوید: «پیشگویانی که چیزهایی را پیشگویی میکنند که رخ نخواهد داد؟ ... من میتوانستم دهجور از اینها را در بازار قاهره با یکمشتپول خرد بخرم.»
@Liberalscientists
پس چرا باید تاریخ بخوانیم؟ تاریخ، بر خلاف فیزیک یا اقتصاد، وسیلهی پیشبینی درست حوادث نیست. تاریخ را نه به این دلیل که بتوانیم آینده را پیشبینی کنیم بلکه برای این میخوانیم که افق دیدمان را گسترش دهیم و بدانیم وضعیت کنونی ما نه طبیعی است و نه اجتنابناپذیر، و در نتیجه امکانات بسیار بیشتری از آنچه تصور میکنیم در برابر خود داریم. برای مثال، مطالعه اینکه چه طور اروپاییان بر آفریقاییها مسلط شدند ما را قادر میسازد درک کنیم که هیچچیز طبیعی یا اجتنابناپذیری در سلسله مراتب نژادی وجود ندارد، و این که دنیا ممکن است به گونه دیگری سازماندهی شود.
@Liberalscientists
3⃣ تله های شناختی تفکر توطئه :
▪️ تله های شناختی مختلفی وجود دارند که تفکر توطئه به دام آنها می افتد . یکی از این تله ها، سوگیری تأییدی است . در چنین حالتی تمایل داریم همه ی شواهد را در تایید نظریه ی توطئه در نظر آوریم. بنابراین نظریه پردازان توطئه شواهد مبهم و حتی منفی را طوری تفسیر می کنند که یقین و اعتمادشان به نظریه را تقویت می کند. همین اثر خود تقویتی، نظریه پردازان توطئه را به طرز شگفت انگیزی در برابر تغییر مقاوم می کند.
▫️ نظریه پردازان توطئه اغلب مرتکب خطای اسناد می شوند و رفتار دیگران را ناشی از ویژگی ها و خصوصیات درونی میدانند تا عوامل بیرونی و موقعیتی. آنها همچنین تمایل دارند همه ی اعمال و پیامدها را عامدانه و آگاهانه بدانند و ماهیت پیش بینی ناپذیر تاریخ و اعمال افراد را نادیده بگیرند یا از اهمیت آن بکاهند. این نظریه پردازان باور ندارند که مردم ممکن است به صورتی سادہ دلانه نسبت به یک موقعیت واکنش نشان دهند و لزوما همه ی جزئیات کارهای خود را برنامه ریزی نمی کنند. به همین دلایل است که نظریهی توطنه ابطال ناپذیر می شود .
▪️ بزرگترین مشکل شناختي تفکر توطنه این است که به سرعت تبدیل به یک نظام اعتقادی بسته می شود که نظامی است با سازوکارهایی برای ایزوله کردن خود از ابطال و همچنین واقعیت ها و شواهد بیرونی، علت این امر این است که همه ی شواهد مغایر با یک نظریه ی توطنه را می توان به صورت بخشی از خود توطنه تفسیر کرد و توضیح داد .
▫️ مثلا همه ی شواهد مربوط به ارتباط لی هاروی اسوالد با ترور جان اف. کندی را می توان طوری دید که انگار فقط برای گناهکار جلوه دادن اسوالد درست شده اند؛ شواهدی مانند تفنگی که استفاده کرد، گلوله ای که پیدا شد و حتی عکس تمرین اسوالد با همان تفنگ قبل از ترور.
▪️ علاوه بر این، هر زمانی که برای اثبات نظریه ی توطنه دچار کمبود مدارک یا شواهد باشیم می توانیم آن را به این صورت توجیه کنیم که این مدارک را توطنه گران از بین برده یا پنهان کرده اند. بنابراین، نظریه پردازان توطئه می توانند وجود هر مدرک ناسازگار بافقدان هر مدرکی برای نظریه ی خود را با ارجاع به خود توطئه توضیح بدهند و نظریه را از هر نوع ابطال احتمالی مصون کنند .
▫️ نظریه پردازان توطنه همچنین مسئولیت اثبات هیچ چیزی را به عهده نمی گیرند و اغلب سعی میکنند بار اثبات را به دوش کسانی بیندازند که نظریه را قبول ندارند . وقتی از آن ها خواسته می شود که برای اثبات نظریه ی خود مدرک ارائه کنند به جای ارائهی هر مدرکی ، دیگران را به پرسش می گیرند که اگر موافق نیستند مدرکی در رد نظریه ارائه کنند .
✍ گردآورنده : علیرضا طاهری
#برشی_از_کتاب ذهن فریبکار شما
(نویسنده / استیون نوولا )
♻️ @Liberalscientists
3⃣ تله های شناختی تفکر توطئه :
▪️ تله های شناختی مختلفی وجود دارند که تفکر توطئه به دام آنها می افتد . یکی از این تله ها، سوگیری تأییدی است . در چنین حالتی تمایل داریم همه ی شواهد را در تایید نظریه ی توطئه در نظر آوریم. بنابراین نظریه پردازان توطئه شواهد مبهم و حتی منفی را طوری تفسیر می کنند که یقین و اعتمادشان به نظریه را تقویت می کند. همین اثر خود تقویتی، نظریه پردازان توطئه را به طرز شگفت انگیزی در برابر تغییر مقاوم می کند.
▫️ نظریه پردازان توطئه اغلب مرتکب خطای اسناد می شوند و رفتار دیگران را ناشی از ویژگی ها و خصوصیات درونی میدانند تا عوامل بیرونی و موقعیتی. آنها همچنین تمایل دارند همه ی اعمال و پیامدها را عامدانه و آگاهانه بدانند و ماهیت پیش بینی ناپذیر تاریخ و اعمال افراد را نادیده بگیرند یا از اهمیت آن بکاهند. این نظریه پردازان باور ندارند که مردم ممکن است به صورتی سادہ دلانه نسبت به یک موقعیت واکنش نشان دهند و لزوما همه ی جزئیات کارهای خود را برنامه ریزی نمی کنند. به همین دلایل است که نظریهی توطنه ابطال ناپذیر می شود .
▪️ بزرگترین مشکل شناختي تفکر توطنه این است که به سرعت تبدیل به یک نظام اعتقادی بسته می شود که نظامی است با سازوکارهایی برای ایزوله کردن خود از ابطال و همچنین واقعیت ها و شواهد بیرونی، علت این امر این است که همه ی شواهد مغایر با یک نظریه ی توطنه را می توان به صورت بخشی از خود توطنه تفسیر کرد و توضیح داد .
▫️ مثلا همه ی شواهد مربوط به ارتباط لی هاروی اسوالد با ترور جان اف. کندی را می توان طوری دید که انگار فقط برای گناهکار جلوه دادن اسوالد درست شده اند؛ شواهدی مانند تفنگی که استفاده کرد، گلوله ای که پیدا شد و حتی عکس تمرین اسوالد با همان تفنگ قبل از ترور.
▪️ علاوه بر این، هر زمانی که برای اثبات نظریه ی توطنه دچار کمبود مدارک یا شواهد باشیم می توانیم آن را به این صورت توجیه کنیم که این مدارک را توطنه گران از بین برده یا پنهان کرده اند. بنابراین، نظریه پردازان توطئه می توانند وجود هر مدرک ناسازگار بافقدان هر مدرکی برای نظریه ی خود را با ارجاع به خود توطئه توضیح بدهند و نظریه را از هر نوع ابطال احتمالی مصون کنند .
▫️ نظریه پردازان توطنه همچنین مسئولیت اثبات هیچ چیزی را به عهده نمی گیرند و اغلب سعی میکنند بار اثبات را به دوش کسانی بیندازند که نظریه را قبول ندارند . وقتی از آن ها خواسته می شود که برای اثبات نظریه ی خود مدرک ارائه کنند به جای ارائهی هر مدرکی ، دیگران را به پرسش می گیرند که اگر موافق نیستند مدرکی در رد نظریه ارائه کنند .
✍ گردآورنده : علیرضا طاهری
#برشی_از_کتاب ذهن فریبکار شما
(نویسنده / استیون نوولا )
♻️ @Liberalscientists
پذیرش جهان همانگونه که واقعا هست، بسیار بهتر از ماندن در توهم است، هر اندازه که این توهم راضیکننده و آرامشبخش باشد.
✍ کارل سیگن
@LiberalScientists
✍ کارل سیگن
@LiberalScientists
کژفهمی در مورد انشتین؛ آیا او دانش پیش از خود را اشتباه میدانست؟
📝 انشتین یک انقلابی چون گالیله نبود، اگر منظورمان از این واژه کسی باشد که نظم حاکمیت پیش از خود را فرو میریزد؛ همان کاری که گالیله با ارسطو کرد. انشتین دقیقا برعکس این کار را انجام داد. او میدانست قواعدی که بر اساس آزمایش بنا نهاده شدهاند را نمیتوان به سادگی کنار گذاشت، و این که او چنین کاری نکرد نشان از نبوغ او دارد.
این مساله به حدی مهم است که میخواهم آن را برای کسانی که هر هفته به من نامه مینویسند و میگویند نظریهای جدیدی یافتهاند که نشان میدهد همه آن چه تا کنون در مورد جهان میدانیم اشتباه است، تکرار کنم. آنها انشتین را به عنوان یک نمونه نام میبرند تا این امکان را توجیه کنند. اما نه تنها نظریه آنها اشتباه است، بلکه در حق انشتین هم کملطفی بزرگی میکنند: قواعدی که بر اساس آزمایش بنا نهاده شدهاند را نمیتوان به سادگی کنار گذاشت.
انشتین دریافت که گالیله درست میگوید که نمیتوان هیچ آزمایشی یافت که حرکت با سرعت ثابت را از سکون تفکیک کند. مکسول هم درست میگوید که سرعت نور را تنها با داشتن شدت الکتریسیته و مغناطیس حساب کرد. اما او متوجه شد که با درک فیزیکی آن زمان این دو با هم ناساگار هستند. نبوغ او این بود که دو قانون تائید شده با تجربه را کنار نگذاشت، بلکه با ارائه نسبیت ناسازگاری را از بین برد.
✍ لارنس کراوس
📖 #The_Greatest_Story_Ever_Told - so far
@LiberalScientists
📝 انشتین یک انقلابی چون گالیله نبود، اگر منظورمان از این واژه کسی باشد که نظم حاکمیت پیش از خود را فرو میریزد؛ همان کاری که گالیله با ارسطو کرد. انشتین دقیقا برعکس این کار را انجام داد. او میدانست قواعدی که بر اساس آزمایش بنا نهاده شدهاند را نمیتوان به سادگی کنار گذاشت، و این که او چنین کاری نکرد نشان از نبوغ او دارد.
این مساله به حدی مهم است که میخواهم آن را برای کسانی که هر هفته به من نامه مینویسند و میگویند نظریهای جدیدی یافتهاند که نشان میدهد همه آن چه تا کنون در مورد جهان میدانیم اشتباه است، تکرار کنم. آنها انشتین را به عنوان یک نمونه نام میبرند تا این امکان را توجیه کنند. اما نه تنها نظریه آنها اشتباه است، بلکه در حق انشتین هم کملطفی بزرگی میکنند: قواعدی که بر اساس آزمایش بنا نهاده شدهاند را نمیتوان به سادگی کنار گذاشت.
انشتین دریافت که گالیله درست میگوید که نمیتوان هیچ آزمایشی یافت که حرکت با سرعت ثابت را از سکون تفکیک کند. مکسول هم درست میگوید که سرعت نور را تنها با داشتن شدت الکتریسیته و مغناطیس حساب کرد. اما او متوجه شد که با درک فیزیکی آن زمان این دو با هم ناساگار هستند. نبوغ او این بود که دو قانون تائید شده با تجربه را کنار نگذاشت، بلکه با ارائه نسبیت ناسازگاری را از بین برد.
✍ لارنس کراوس
📖 #The_Greatest_Story_Ever_Told - so far
@LiberalScientists
اجتنابناپذیری تاریخ، یا نظامی با آشفتگی بیحدومرز
برگرفته از کتاب تاریخ مختصر بشر 🖊نوشتهی یووال نوح حراری
📝ترجمهی نیک گرگین
بخش دوم
♻️ @Liberalscientists
برگرفته از کتاب تاریخ مختصر بشر 🖊نوشتهی یووال نوح حراری
📝ترجمهی نیک گرگین
بخش دوم
♻️ @Liberalscientists
ما نمیتوانیم انتخابهایی را که تاریخ میکند توضیح دهیم، اما میتوانیم چیزی بسیار مهم راجع به آنها بگوییم: انتخابهای تاریخ برای منفعت انسانها صورت نمیگیرند. هیچدلیلی وجود ندارد که رفای انسانی به ناگزیر با تداوم تاریخ بیشتر شود. شواهدی در دست نیست که نشاندهد فرهنگهایی که برای انسانها مفیدند لزوما موفقیت آمیزند و باید توسعه یابند و فرهنگهای کم منفعتتر باید منقرض شوند. دلیلی هم وجود ندارد که مسیحیت انتخاب بهتری از مانویت بوده یا این که امپراتوری عرب از امپراتوری ساسانی سودمندتر بوده باشد.
دلیلی وجود ندارد که نشان دهد تاریخ در جهت منفعت انسانها پیش میرود، زیرا ما معیاری عینی برای محاسبه چنین منفعتی نداریم. فرهنگهای مختلف خوب را به شکلهای مختلف تعریف میکنند و سنجهای برای قضاوت بین آنها نداریم. فاتحان طبعا همیشه اعتقاد دارند که تعبیر خودشان درست است. ولی چرا باید آنها را باور داشته باشیم؟ مسیحیان اعتقاد دارند که پیروزی مسیحیت بر مانویت برای بشر بوده است، اما اگر به جهانبینی مسیحیت اعتقاد نداشته باشیم دلیلی هم نداریم تا با آنها موافق باشیم. مسلمانان اعتقاد دارند که ساسانی به دست اعراب برای بشر مفید بود. اما این فواید تنها وقتی آشکارند که جهانبینی مسلمانها را بپذیریم. شاید اگر مسیحیت فراموش یا مغلوب میشد، حال و روز بهتری میداشتیم!
@Liberalscientists
تعداد بیشتری از محققان هم باور دارند که فرهنگها نوعی عفونت یا انگل ذهنی و انسانها میزبانهای بیعلم و اطلاع آنها هستند. انگلهای آلی مثل ویروس، در درون بدن میزبانشان زیست میکنند. تکثیر میشوند و از یک میزبان به میزبان دیگر انتقال مییابند و از آنها تغذیه میکنند آنها را ضعیف میکنند و گاهی حتی از پا در میآورند. مادامی که میزبان آن قدر زنده بماند تا انگل را انتقال دهد، انگل توجهی به موقعیت میزبانش ندارد. عقاید فرهنگی هم درست به همین صورت در ذهن انسانها زندگی میکنند، تکثیر میشوند و از بدن این میزبان به دیگری انتقال مییابند و گاه آنها را تضعیف میکنند و گاهی هم از پا در میآورند. یک باور فرهنگی، مثل اعتقاد به ملکوت مسیح بر فراز ابرها، یا بهشت کمونیستی در زمین، میتواند انسان را وادارد تا زندگیاش را به ترویج آن باور اختصاص دهد، حتی به بهای مرگ خودش. انسانها میمیرند، اما عقاید رواج مییابند. بر اساس این نگرش، فرهنگها (برخلاف آنچه مارکسیستها فکر میکنند) توطئههای ابداعی بعضی آدمها برای سوءاستفاده از دیگران نیستند بلکه انگلهایی ذهنی هستند که بر حسب تصادف بروز میکنند و سپس از تمام کسانی که به آنها آلوده شدهاند بهرهبرداری میکنند.
@Liberalscientists
این نگرش که گاهی «میمتیک» (memetics) خوانده میشود مسلم فرض میکند که، درست همانند تکامل موجودات زنده که بر پایهی تکثیر واحدهای اطلاعاتی موجود زنده به نام ژن استوار است، تکامل فرهنگی هم مبتنی است بر تکثیر واحدهای اطلاعاتی فرهنگی که «میم» (meme) خوانده میشوند. فرهنگهای موفق آنهایی هستند که، علیرغم سود و زیان انسانهای میزبانشان، در بازتولید الگوهای خود موفق هستند.
@Liberalscientists
اغلب محققان علوم انسانی نگاه تحقیرآمیز به میمتیک دارند و آن را تلاشی آماتوری برای تبیین فرایندهای فرهنگی با توسل به قیاسهای خام زیست شناختی میدانند. اما بسیاری از همین محققان از خواهر همزاد میمتیک، یعنی پستمدرنیسم، طرفداری میکنند. متفکران پست مدرن به جای میم از گفتمان، به عنوان سنگبنای فرهنگ، سخن میگویند. اما آنها هم فکر میکنند که فرهنگها خود را، بدون در نظر گرفتن منافع بشر، رواج میدهند. مثلا متفکران پستمدرن، ناسیونالیسم را بیماری کشندهای توصیف میکنند که تمام جهان را در قرون نوزدهم و بیستم به خود آلود و باعث جنگ و سرکوب و نفرت و نسلکشی شد. زمانی که مردم کشوری به آن آلوده میشدند کشورهای همسایه هم ممکن بود گرفتار همان ویروس شوند. ویروس ناسیونالیسم خود را مدعی منافع انسانها معرفی میکرد، اما در اصل به دنبال منافع خود بود.
دلیلی وجود ندارد که نشان دهد تاریخ در جهت منفعت انسانها پیش میرود، زیرا ما معیاری عینی برای محاسبه چنین منفعتی نداریم. فرهنگهای مختلف خوب را به شکلهای مختلف تعریف میکنند و سنجهای برای قضاوت بین آنها نداریم. فاتحان طبعا همیشه اعتقاد دارند که تعبیر خودشان درست است. ولی چرا باید آنها را باور داشته باشیم؟ مسیحیان اعتقاد دارند که پیروزی مسیحیت بر مانویت برای بشر بوده است، اما اگر به جهانبینی مسیحیت اعتقاد نداشته باشیم دلیلی هم نداریم تا با آنها موافق باشیم. مسلمانان اعتقاد دارند که ساسانی به دست اعراب برای بشر مفید بود. اما این فواید تنها وقتی آشکارند که جهانبینی مسلمانها را بپذیریم. شاید اگر مسیحیت فراموش یا مغلوب میشد، حال و روز بهتری میداشتیم!
@Liberalscientists
تعداد بیشتری از محققان هم باور دارند که فرهنگها نوعی عفونت یا انگل ذهنی و انسانها میزبانهای بیعلم و اطلاع آنها هستند. انگلهای آلی مثل ویروس، در درون بدن میزبانشان زیست میکنند. تکثیر میشوند و از یک میزبان به میزبان دیگر انتقال مییابند و از آنها تغذیه میکنند آنها را ضعیف میکنند و گاهی حتی از پا در میآورند. مادامی که میزبان آن قدر زنده بماند تا انگل را انتقال دهد، انگل توجهی به موقعیت میزبانش ندارد. عقاید فرهنگی هم درست به همین صورت در ذهن انسانها زندگی میکنند، تکثیر میشوند و از بدن این میزبان به دیگری انتقال مییابند و گاه آنها را تضعیف میکنند و گاهی هم از پا در میآورند. یک باور فرهنگی، مثل اعتقاد به ملکوت مسیح بر فراز ابرها، یا بهشت کمونیستی در زمین، میتواند انسان را وادارد تا زندگیاش را به ترویج آن باور اختصاص دهد، حتی به بهای مرگ خودش. انسانها میمیرند، اما عقاید رواج مییابند. بر اساس این نگرش، فرهنگها (برخلاف آنچه مارکسیستها فکر میکنند) توطئههای ابداعی بعضی آدمها برای سوءاستفاده از دیگران نیستند بلکه انگلهایی ذهنی هستند که بر حسب تصادف بروز میکنند و سپس از تمام کسانی که به آنها آلوده شدهاند بهرهبرداری میکنند.
@Liberalscientists
این نگرش که گاهی «میمتیک» (memetics) خوانده میشود مسلم فرض میکند که، درست همانند تکامل موجودات زنده که بر پایهی تکثیر واحدهای اطلاعاتی موجود زنده به نام ژن استوار است، تکامل فرهنگی هم مبتنی است بر تکثیر واحدهای اطلاعاتی فرهنگی که «میم» (meme) خوانده میشوند. فرهنگهای موفق آنهایی هستند که، علیرغم سود و زیان انسانهای میزبانشان، در بازتولید الگوهای خود موفق هستند.
@Liberalscientists
اغلب محققان علوم انسانی نگاه تحقیرآمیز به میمتیک دارند و آن را تلاشی آماتوری برای تبیین فرایندهای فرهنگی با توسل به قیاسهای خام زیست شناختی میدانند. اما بسیاری از همین محققان از خواهر همزاد میمتیک، یعنی پستمدرنیسم، طرفداری میکنند. متفکران پست مدرن به جای میم از گفتمان، به عنوان سنگبنای فرهنگ، سخن میگویند. اما آنها هم فکر میکنند که فرهنگها خود را، بدون در نظر گرفتن منافع بشر، رواج میدهند. مثلا متفکران پستمدرن، ناسیونالیسم را بیماری کشندهای توصیف میکنند که تمام جهان را در قرون نوزدهم و بیستم به خود آلود و باعث جنگ و سرکوب و نفرت و نسلکشی شد. زمانی که مردم کشوری به آن آلوده میشدند کشورهای همسایه هم ممکن بود گرفتار همان ویروس شوند. ویروس ناسیونالیسم خود را مدعی منافع انسانها معرفی میکرد، اما در اصل به دنبال منافع خود بود.
بحثهایی مشابه اینها در علوم اجتماعی تحت پوشش نظریه بازی رواج دارد. نظریه بازی توضیح میدهد که در نظامی با چندین بازیگر چگونه الگوهای فکری و رفتاریای که به همه بازیگران آسیب میرساند ریشه میگیرد و گسترش مییابد. مسابقه تسلیحاتی یک نمونهی شناخته شده است. بسیاری از مسابقات تسلیحاتی تمام طرفهای درگیر را به ورشکستگی میکشاند، بیآنکه در موازنهی قدرت تغییری جدی به وجود آورد. وقتی که پاکستان هواپیماهای پیشرفته میخرد، هند هم همان کار را میکند. وقتی که هند بمب هستهای میسازد، پاکستان هم تأسی میکنند. وقتی که پاکستان نیروی دریاییاش را گسترش میدهد، هند مقابله به مثل میکند. در پایان این روند، موازنه قدرت همانی خواهد ماند که از اول بود، اما در این میان میلیاردها دلار که میتوانست در حوزه های آموزش و سلامت و وحدت بشر سرمایهگذاری شود صرف سلاحهای جنگی شده است. اما ایستادگی در مقابل پویایی مسابقه تسلیحاتی دشوار است. «مسابقه تسلیحاتی» یک الگوی رفتاری است که، طبق معیار تکاملی بقا و تكثیر، همچون ویروس از کشوری به کشور دیگر سرایت میکند و به همه آسیب میرساند. (به خاطر بسپارید که مسابقه تسلیحاتی هم مثل ژن دارای آگاهی نیست -آگاهانه در جستجوی بقا و تکثیر خود نیست. شیوع آن نتیجه ناخواسته یک پویش قدرتمند است.)
@Liberalscientists
پویایی تاریخ، صرف نظر از آن که چه نامی بر آن بگذاریم - نظریه بازی، پست مدرنیسم یا میمتیک - در مسیر ارتقای بهروزی انسان نیست. این تفکر که موفقترین فرهنگها در تاریخ لزوما بزرگترین منشأ خیر برای انسان خردمند بودهاند هیچ پایه و اساسی ندارد. تاریخ هم، مانند فرگشت، به خوشبختی تک تک موجودات زنده بیاعتنا بوده است. و تک تک انسانها هم به سهم خود، معمولا ناآگاهتر و ناتوانتر از آنند که بتوانند همسو با منافع خود بر مسیر تاریخ تاثیر بگذارند.
@Liberalscientists
تاریخ از یک مقطع به مقطع دیگر به پیشمیرود و به دلیل نامعلومی ابتدا یک مسیر و سپس مسیر دیگری را برمیگزیند. حدود سال ۱۵۰۰ میلادی، تاریخ مهمترین انتخاب خود را کرد و نه تنها سرنوشت بشر بلکه میتوان گفت که سرنوشت تمام هستی در کره زمین را رقم زد. ما از آن با عنوان «انقلاب علمی» یاد میکنیم که در اروپای غربی آغاز شد، یعنی در شبه جزیره وسیعی در حاشیه غربی آفریقا-آسیا که تا آن زمان نقش مهمی در تاریخ بازی نمیکرد. چرا از بین همهی جاها انقلاب علمی از اروپا آغاز شد و نه از چین یا هند؟ چرا در نیمهی هزارهی دوم میلادی آغاز شد و نه دو قرن قبل یا سه قرن بعد؟ معلوم نیست. محققان دهها نظریه ارائه دادهاند، اما هیچ کدام چندان قانعکننده نیست.
@Liberalscientists
تاریخ طیف بسیار گستردهای از احتمالات را در برمیگیرد و بسیاری از احتمالات هرگز محقق نمیشوند. میتوانیم تصور کنیم که تاریخ از نسلی به نسل دیگر پیش میرفت و انقلاب علمی را هم نادیده میگرفت و از کنارش میگذشت، درست همانطور که میتوان تاریخ را بدون مسیحیت، بدون امپراتوری روم، و بدون سكه طلا تصور کرد.
@Liberalscientists
پویایی تاریخ، صرف نظر از آن که چه نامی بر آن بگذاریم - نظریه بازی، پست مدرنیسم یا میمتیک - در مسیر ارتقای بهروزی انسان نیست. این تفکر که موفقترین فرهنگها در تاریخ لزوما بزرگترین منشأ خیر برای انسان خردمند بودهاند هیچ پایه و اساسی ندارد. تاریخ هم، مانند فرگشت، به خوشبختی تک تک موجودات زنده بیاعتنا بوده است. و تک تک انسانها هم به سهم خود، معمولا ناآگاهتر و ناتوانتر از آنند که بتوانند همسو با منافع خود بر مسیر تاریخ تاثیر بگذارند.
@Liberalscientists
تاریخ از یک مقطع به مقطع دیگر به پیشمیرود و به دلیل نامعلومی ابتدا یک مسیر و سپس مسیر دیگری را برمیگزیند. حدود سال ۱۵۰۰ میلادی، تاریخ مهمترین انتخاب خود را کرد و نه تنها سرنوشت بشر بلکه میتوان گفت که سرنوشت تمام هستی در کره زمین را رقم زد. ما از آن با عنوان «انقلاب علمی» یاد میکنیم که در اروپای غربی آغاز شد، یعنی در شبه جزیره وسیعی در حاشیه غربی آفریقا-آسیا که تا آن زمان نقش مهمی در تاریخ بازی نمیکرد. چرا از بین همهی جاها انقلاب علمی از اروپا آغاز شد و نه از چین یا هند؟ چرا در نیمهی هزارهی دوم میلادی آغاز شد و نه دو قرن قبل یا سه قرن بعد؟ معلوم نیست. محققان دهها نظریه ارائه دادهاند، اما هیچ کدام چندان قانعکننده نیست.
@Liberalscientists
تاریخ طیف بسیار گستردهای از احتمالات را در برمیگیرد و بسیاری از احتمالات هرگز محقق نمیشوند. میتوانیم تصور کنیم که تاریخ از نسلی به نسل دیگر پیش میرفت و انقلاب علمی را هم نادیده میگرفت و از کنارش میگذشت، درست همانطور که میتوان تاریخ را بدون مسیحیت، بدون امپراتوری روم، و بدون سكه طلا تصور کرد.
مکانیک کوانتومی، نظریهی علمی یا آموزهای عرفانی؟!
برگرفته از کتاب #جهان_در_تسخیر_اهریمن نوشتهی #کارلسیگن
ترجمه: رضا شعبانی
♻️ @Liberalscientists
بخش نخست:
فرض کنید با تمام وجود میخواهید بفهمید مکانیک کوانتومی در مورد چیست. پیش نیاز آن ابزارهای ریاضی هستند که نخست باید آنها را یاد بگیرید، هر سرفصل ریاضی را که فراگیرید شما را به سرفصل بعدی رهنمون میکند. یکی پس از دیگری باید حساب، هندسهی اقلیدسی، جبر دوره دبیرستان، حساب دیفرانسیل و انتگرال، معادلات دیفرانسیل معمولی و پارهای، آنالیز برداری، توابع خاص در ریاضی فیزیک، جبر ماتریسها و نظریهگروه را یاد بگیرید. این روند، بسیاری از دانشجویان فیزیک را از پایهی سوم دبستان تا سالهای آغازین دوران کارشناسی ارشد مشغول میکند -چیزی نزدیک به پانزده سال. این مسیر مطالعه در حقیقت شامل یادگیری مکانیک کوانتومی نمیشود، بلکه تنها چارچوب ریاضی مورد نیاز برای یادگیری عمیق آن را فراهم میکند.
♻️ @Liberalscientists
کار یک مروج علم، یعنی تلاش برای درک برخی از ایدههای اساسی مکانیک کوانتومی به یک شنوندهی عام که چنین مسیری را پشت سر نگذاشتهاست، دلهرهآور است. در حقیقت من فکر میکنم تاحدودی بههمیندلیل باشد که تاکنون در راه آشنا کردن جامعه با مکانیک کوانتومی موفقیت چندانی به دست نیامدهاست. این پیچیدگیهای ریاضی برخاسته از این حقیقت است که نظریهی کوانتومی به شدت با شهود معمولی در تناقض است. آنچه عقل سلیم یا شهود معمولی نامیده میشود در درک آن به هیچ کار نمیآید. ریچارد فاینمن یک بار در اشاره به همین موضوع گفت: هیچ سودی ندارد بپرسید چرا چنین است. هیچ کس نمیداند چرا اینگونه است. همین را میدانیم که چنین است.
♻️ @Liberalscientists
اکنون فرض کنید میخواهیم یک دین مبهم یا آموزههای نوعی مکتب دوران جدید یا نوعی باور ماورایی را بررسی کنیم. با ذهن باز آغاز میکنیم: میدانیم چیزی جالب توجه وجود دارد؛ خود را به متخصص آن معرفی میکنیم و از او میخواهیم چکیدهای قابل فهم از آن را بازگو کند. در پاسخ گفته میشود که طبیعت این موضوع آنچنان دشوار است که نمیتوان به سادگی آن را توضیح داد، و پر از رمز و راز است، اما اگر بخواهید در طی پانزده سال در جایگاه شاگردی قرار بگیرید، در پایان آن دوره ممکن است آماده شوید که موضوع را تا حدی متوجه شوید. گمان میکنم بیشتر افراد بگویند وقت آن را نداریم؛ و بسیاری از افراد هم بدگمان میشوند که در حدود پانزدهسال کار پیوسته آن هم فقط برای رسیدن به آستانه فهم، نشانی از آن دارد که کل موضوع نوعی فریبکاری است: اگر خیلی دشوار است که آن را بفهمیم، آیا به این معنا نیست که با آگاهی خرده گرفتن از آن نیز بسیار دشوار است؟ در اینجا افسار حیلهگری آزاد میشود.
♻️ @Liberalscientists
برگرفته از کتاب #جهان_در_تسخیر_اهریمن نوشتهی #کارلسیگن
ترجمه: رضا شعبانی
♻️ @Liberalscientists
بخش نخست:
فرض کنید با تمام وجود میخواهید بفهمید مکانیک کوانتومی در مورد چیست. پیش نیاز آن ابزارهای ریاضی هستند که نخست باید آنها را یاد بگیرید، هر سرفصل ریاضی را که فراگیرید شما را به سرفصل بعدی رهنمون میکند. یکی پس از دیگری باید حساب، هندسهی اقلیدسی، جبر دوره دبیرستان، حساب دیفرانسیل و انتگرال، معادلات دیفرانسیل معمولی و پارهای، آنالیز برداری، توابع خاص در ریاضی فیزیک، جبر ماتریسها و نظریهگروه را یاد بگیرید. این روند، بسیاری از دانشجویان فیزیک را از پایهی سوم دبستان تا سالهای آغازین دوران کارشناسی ارشد مشغول میکند -چیزی نزدیک به پانزده سال. این مسیر مطالعه در حقیقت شامل یادگیری مکانیک کوانتومی نمیشود، بلکه تنها چارچوب ریاضی مورد نیاز برای یادگیری عمیق آن را فراهم میکند.
♻️ @Liberalscientists
کار یک مروج علم، یعنی تلاش برای درک برخی از ایدههای اساسی مکانیک کوانتومی به یک شنوندهی عام که چنین مسیری را پشت سر نگذاشتهاست، دلهرهآور است. در حقیقت من فکر میکنم تاحدودی بههمیندلیل باشد که تاکنون در راه آشنا کردن جامعه با مکانیک کوانتومی موفقیت چندانی به دست نیامدهاست. این پیچیدگیهای ریاضی برخاسته از این حقیقت است که نظریهی کوانتومی به شدت با شهود معمولی در تناقض است. آنچه عقل سلیم یا شهود معمولی نامیده میشود در درک آن به هیچ کار نمیآید. ریچارد فاینمن یک بار در اشاره به همین موضوع گفت: هیچ سودی ندارد بپرسید چرا چنین است. هیچ کس نمیداند چرا اینگونه است. همین را میدانیم که چنین است.
♻️ @Liberalscientists
اکنون فرض کنید میخواهیم یک دین مبهم یا آموزههای نوعی مکتب دوران جدید یا نوعی باور ماورایی را بررسی کنیم. با ذهن باز آغاز میکنیم: میدانیم چیزی جالب توجه وجود دارد؛ خود را به متخصص آن معرفی میکنیم و از او میخواهیم چکیدهای قابل فهم از آن را بازگو کند. در پاسخ گفته میشود که طبیعت این موضوع آنچنان دشوار است که نمیتوان به سادگی آن را توضیح داد، و پر از رمز و راز است، اما اگر بخواهید در طی پانزده سال در جایگاه شاگردی قرار بگیرید، در پایان آن دوره ممکن است آماده شوید که موضوع را تا حدی متوجه شوید. گمان میکنم بیشتر افراد بگویند وقت آن را نداریم؛ و بسیاری از افراد هم بدگمان میشوند که در حدود پانزدهسال کار پیوسته آن هم فقط برای رسیدن به آستانه فهم، نشانی از آن دارد که کل موضوع نوعی فریبکاری است: اگر خیلی دشوار است که آن را بفهمیم، آیا به این معنا نیست که با آگاهی خرده گرفتن از آن نیز بسیار دشوار است؟ در اینجا افسار حیلهگری آزاد میشود.
♻️ @Liberalscientists
مکانیک کوانتومی، نظریهی علمی یا آموزهای عرفانی؟!
برگرفته از کتاب #جهان_در_تسخیر_اهریمن نوشتهی #کارلسیگن
ترجمه: رضا شعبانی
♻️ @Liberalscientists
بخش دوم:
پس چگونه میتوان گفت باور ماورایی یا مذهبی یا آموزههای مکتبهای دوران نو با مکانیک کوانتومی متفاوت است؟ پاسخ این است که هرچند ما نمیتوانیم مکانیک کوانتومی را بفهمیم، اما میتوانیم کارایی آن را بسنجیم. میتوانیم پیشبینیهای عددی مکانیک کوانتومی را با طول موج اندازهگیری شده از طیف خطی عنصرهای شیمیایی، رفتار ابررساناها یا ابرشارهی هلیم، کارایی ریزپردازندهها، شکلگیری مولکولها از اتم های سازندهی آن، وجود یا بررسی ویژگیهای ستارههای کوتولهی سفید، آنچه در میزرها و لیزرها روی میدهد و بررسی پذیرفتاری مواد مختلف در میدانهای مغناطیسی بسنجیم. نیاز نیست نظریه را بفهمیم تا بتوانیم درستی پیشبینیهای آن را بسنجیم. نیاز نیست فیزیکدانی چیرهدست باشید تا بتوانید نتایجی که آزمایشها آشکار میکنند بفهمید. در هر یک از این نمونهها، مانند موارد بسیار دیگری، پیشبینیهای مکانیک کوانتومی بادقت بالایی بهتایید رسیدهاند.
♻️ @Liberalscientists
اما شِیمن به ما میگوید که آموزههای او هم درستاست، زیرا ثمربخش است -نه در موضوعات فکری فیزیک ریاضی، بلکه در مواردی که واقعا اهمیت دارند: او میتواند انسان ها را درمانکند. بسیار خوب، پس بگذارید از نظر آماری کارایی درمانهای ماورایی او را بررسیکنیم تا آشکار شود آیا اثری فراتر از دارونما دارند. اگر داشتهباشند، با کمال میل اعتراف میکنیم در آن چیزی شایان ستایش وجود دارد -حتی اگر فقط در مورد برخی از بیماریها با سرچشمهی روانی کارامد باشند و فقط با نگرشهای معین و شرایط ذهنی خاص درمان شوند. حتی میتوانیم کارامدی رویکردهای ماورایی دیگر را با هم بسنجیم.
♻️ @Liberalscientists
اینکه آیا شیمن واقعا میداند درمان او کارایی دارد یا خیر موضوع دیگری است. در مکانیک کوانتومی، ادعا میکنیم سازوکار طبیعت را شناختهایم، به این ترتیب که گامبهگام و با محاسبات عددی، پیشبینی میکنیم در مورد آنچه که قرار است در آزمایشی که هرگز انجام نشدهاست رویدهد. اگر این آزمایش با پیشبینی همخوانی داشته باشد- بهویژه اگر رقمی و دقیق باشد- آنگاه اطمینان داریم از آنچه انجام میدهیم به خوبی آگاهیم. در بهترین برآورد تنها شمار اندکی از آموزههای شیمن-گونه، مذهبی و مکاتب دوران جدید این ویژگی را دارند.
♻️ @Liberalscientists
یکی دیگر از تمایزهای مهم توسط موریس کوهن، فیلسوف علم شناخته شده، درکتابش به نام علم و طبیعت، چاپ ۱۹۳۱ بیان میشود:
با اطمینان میتوان گفت اکثریت قریب به اتفاق افرادی که آموزش علمی کافی ندارند، نتایج علمی را فقط بنابر اعتبار سخن دانشمندان متخصص میپذیرند. اما تفاوت هنگفتی وجود دارد بین یک سازهی اجتماعی که همه را دعوت میکند، روشهای آن را مطالعه کنند و حتی آن را بهبود دهند، و دیگر برساختههای اجتماعی که نمایندگان آن پرسش در مورد اعتبار آن را به ضعف ایمان قلبی پرسشگر مرتبط بدانند، همانند آنچه [کاردینال] نیومن به کسانی که تقدس انجیل را به پرسش گرفتند نسبت میدهد … دانش عقلانی، اعتبار خود را دم به دم باز میستاند و تثبیت میکند، در حالی که جایگاه ویژهی اعتبار (استبداد) نابخردانه است، و تزلزل اعتبار خود را به ضعف ایمان و ناسپاسی تعبیر میکند.
♻️ @Liberalscientists
برگرفته از کتاب #جهان_در_تسخیر_اهریمن نوشتهی #کارلسیگن
ترجمه: رضا شعبانی
♻️ @Liberalscientists
بخش دوم:
پس چگونه میتوان گفت باور ماورایی یا مذهبی یا آموزههای مکتبهای دوران نو با مکانیک کوانتومی متفاوت است؟ پاسخ این است که هرچند ما نمیتوانیم مکانیک کوانتومی را بفهمیم، اما میتوانیم کارایی آن را بسنجیم. میتوانیم پیشبینیهای عددی مکانیک کوانتومی را با طول موج اندازهگیری شده از طیف خطی عنصرهای شیمیایی، رفتار ابررساناها یا ابرشارهی هلیم، کارایی ریزپردازندهها، شکلگیری مولکولها از اتم های سازندهی آن، وجود یا بررسی ویژگیهای ستارههای کوتولهی سفید، آنچه در میزرها و لیزرها روی میدهد و بررسی پذیرفتاری مواد مختلف در میدانهای مغناطیسی بسنجیم. نیاز نیست نظریه را بفهمیم تا بتوانیم درستی پیشبینیهای آن را بسنجیم. نیاز نیست فیزیکدانی چیرهدست باشید تا بتوانید نتایجی که آزمایشها آشکار میکنند بفهمید. در هر یک از این نمونهها، مانند موارد بسیار دیگری، پیشبینیهای مکانیک کوانتومی بادقت بالایی بهتایید رسیدهاند.
♻️ @Liberalscientists
اما شِیمن به ما میگوید که آموزههای او هم درستاست، زیرا ثمربخش است -نه در موضوعات فکری فیزیک ریاضی، بلکه در مواردی که واقعا اهمیت دارند: او میتواند انسان ها را درمانکند. بسیار خوب، پس بگذارید از نظر آماری کارایی درمانهای ماورایی او را بررسیکنیم تا آشکار شود آیا اثری فراتر از دارونما دارند. اگر داشتهباشند، با کمال میل اعتراف میکنیم در آن چیزی شایان ستایش وجود دارد -حتی اگر فقط در مورد برخی از بیماریها با سرچشمهی روانی کارامد باشند و فقط با نگرشهای معین و شرایط ذهنی خاص درمان شوند. حتی میتوانیم کارامدی رویکردهای ماورایی دیگر را با هم بسنجیم.
♻️ @Liberalscientists
اینکه آیا شیمن واقعا میداند درمان او کارایی دارد یا خیر موضوع دیگری است. در مکانیک کوانتومی، ادعا میکنیم سازوکار طبیعت را شناختهایم، به این ترتیب که گامبهگام و با محاسبات عددی، پیشبینی میکنیم در مورد آنچه که قرار است در آزمایشی که هرگز انجام نشدهاست رویدهد. اگر این آزمایش با پیشبینی همخوانی داشته باشد- بهویژه اگر رقمی و دقیق باشد- آنگاه اطمینان داریم از آنچه انجام میدهیم به خوبی آگاهیم. در بهترین برآورد تنها شمار اندکی از آموزههای شیمن-گونه، مذهبی و مکاتب دوران جدید این ویژگی را دارند.
♻️ @Liberalscientists
یکی دیگر از تمایزهای مهم توسط موریس کوهن، فیلسوف علم شناخته شده، درکتابش به نام علم و طبیعت، چاپ ۱۹۳۱ بیان میشود:
با اطمینان میتوان گفت اکثریت قریب به اتفاق افرادی که آموزش علمی کافی ندارند، نتایج علمی را فقط بنابر اعتبار سخن دانشمندان متخصص میپذیرند. اما تفاوت هنگفتی وجود دارد بین یک سازهی اجتماعی که همه را دعوت میکند، روشهای آن را مطالعه کنند و حتی آن را بهبود دهند، و دیگر برساختههای اجتماعی که نمایندگان آن پرسش در مورد اعتبار آن را به ضعف ایمان قلبی پرسشگر مرتبط بدانند، همانند آنچه [کاردینال] نیومن به کسانی که تقدس انجیل را به پرسش گرفتند نسبت میدهد … دانش عقلانی، اعتبار خود را دم به دم باز میستاند و تثبیت میکند، در حالی که جایگاه ویژهی اعتبار (استبداد) نابخردانه است، و تزلزل اعتبار خود را به ضعف ایمان و ناسپاسی تعبیر میکند.
♻️ @Liberalscientists
#مغز_داستان_شما
#فصل_ششم
📖برگ ۱۵۹-۱۶۳
💢اتصال و اجرا : آینده فراحسی
🔹انعطاف پذیری مغز این عضو را قادر به ترجمه و تفسیر اطلاعات جدید می کند .
این چه فرصت های حسی جدیدی را پیش روی ما قرار می دهد ؟
ما مجموعه ای از حواس اصلی به دنیا آمده ایم : شنوایی ، لامسه ، بینایی ، بویایی و چشایی . نیز حواس دیگری داریم مانند تعادل ، ارتعاش و دما .
حسگرهای ما به منزله درگاه هایی هستند که ما از طریق آنها سیگنال های جهان خارج را دریافت می کنیم. لیکن چنانکه در فصل ۱ دیدیم، این حواس تنها اجازه درک بخش کوچکی از جهان اطراف را به ما می دهند. اطلاعاتی که ما برای آنها دارای حسگر نیستیم همواره از دید ما پنهان می ماند.
به نظر من درگاه های حسی انسان شبیه دستگاه های دارای قابلیت «اتصال و اجرا» هستند. موضوع اساسی این است که مغز نمی داند اطلاعات را از کجا می گیرد و اهمیتی نیز به این نکته نمی دهد. اما وقتی اطلاعی به مغز رسید مغز تصمیم می گیرد که چه کاری را باید انجام دهد. از این دیدگاه من مغز را نوعی دستگاه محاسباتی چند منظوره می دانم: مغز اعم از هر داده ای که به آن برسد کارش را انجام می دهد. مسئله این است که مادر طبیعت فقط یکبار اصول کار مغز را تعریف کرد و از آن پس مغز خود توانست فعالیت اش را با ابداع و طراحی کانال های درون روی جدید غنی تر کند.
نتیجه نهایی این است که همه حسگرهایی که می شناسیم و در دست داریم صرفا دستگاه هایی هستند که می توانیم آنها را وارد عمل کرده یا از میدان عمل خارج کنیم. کافی است دستگاه را به مغز وصل کنید تا شروع به کار کند. به این ترتیب تکامل نیازی به طرح ریزی مجدد مغز ندارد. کافی است وسایل جانبی و محیطی عوض شوند، مغز خودش راه استفاده از آنها را فرا می گیرد.
🔸اگر به قلمرو جانوری توجه کنید، تعداد بسیار زیاد و حیرت آوری از حسگرهایی را که مغز جانوران به کار می برند پیدا خواهید کرد. مثلا افعی ها دارای حسگرهای حرارتی هستند. کاردماهی های شیشه ای حسگرهای الکتریکی برای درک و تفسیر تغییرات میدان الکتریکی محیط دارند. گاوها و پرندگان حسگرهایی مغناطیسی دارند که به کمک آن می توانند در میدان مغناطیسی زمین جهت یابی کنند. حیوانات می توانند در امواج فرابنفش ببینند؛ فیل ها می توانند صداها را از فاصله دور بشنوند و سگها قدرت درک بویایی زیادی دارند. میدان انتخاب طبیعی همان فضای آرمانی رقابت برای کسب اطلاعات است، اینها فقط تعدادی از راه هایی است که #ژن ها توانسته اند به منظور کسب داده ها به دنیای خارج و انتقال آنها به دنیای درون فراهم آورند. نتیجه نهایی آن شده که در مسیر تکامل، مغزی پدید آمده که میتواند برش های متنوعی از واقعیت را درک کند. ⬇️
@LiberalScientists
#فصل_ششم
📖برگ ۱۵۹-۱۶۳
💢اتصال و اجرا : آینده فراحسی
🔹انعطاف پذیری مغز این عضو را قادر به ترجمه و تفسیر اطلاعات جدید می کند .
این چه فرصت های حسی جدیدی را پیش روی ما قرار می دهد ؟
ما مجموعه ای از حواس اصلی به دنیا آمده ایم : شنوایی ، لامسه ، بینایی ، بویایی و چشایی . نیز حواس دیگری داریم مانند تعادل ، ارتعاش و دما .
حسگرهای ما به منزله درگاه هایی هستند که ما از طریق آنها سیگنال های جهان خارج را دریافت می کنیم. لیکن چنانکه در فصل ۱ دیدیم، این حواس تنها اجازه درک بخش کوچکی از جهان اطراف را به ما می دهند. اطلاعاتی که ما برای آنها دارای حسگر نیستیم همواره از دید ما پنهان می ماند.
به نظر من درگاه های حسی انسان شبیه دستگاه های دارای قابلیت «اتصال و اجرا» هستند. موضوع اساسی این است که مغز نمی داند اطلاعات را از کجا می گیرد و اهمیتی نیز به این نکته نمی دهد. اما وقتی اطلاعی به مغز رسید مغز تصمیم می گیرد که چه کاری را باید انجام دهد. از این دیدگاه من مغز را نوعی دستگاه محاسباتی چند منظوره می دانم: مغز اعم از هر داده ای که به آن برسد کارش را انجام می دهد. مسئله این است که مادر طبیعت فقط یکبار اصول کار مغز را تعریف کرد و از آن پس مغز خود توانست فعالیت اش را با ابداع و طراحی کانال های درون روی جدید غنی تر کند.
نتیجه نهایی این است که همه حسگرهایی که می شناسیم و در دست داریم صرفا دستگاه هایی هستند که می توانیم آنها را وارد عمل کرده یا از میدان عمل خارج کنیم. کافی است دستگاه را به مغز وصل کنید تا شروع به کار کند. به این ترتیب تکامل نیازی به طرح ریزی مجدد مغز ندارد. کافی است وسایل جانبی و محیطی عوض شوند، مغز خودش راه استفاده از آنها را فرا می گیرد.
🔸اگر به قلمرو جانوری توجه کنید، تعداد بسیار زیاد و حیرت آوری از حسگرهایی را که مغز جانوران به کار می برند پیدا خواهید کرد. مثلا افعی ها دارای حسگرهای حرارتی هستند. کاردماهی های شیشه ای حسگرهای الکتریکی برای درک و تفسیر تغییرات میدان الکتریکی محیط دارند. گاوها و پرندگان حسگرهایی مغناطیسی دارند که به کمک آن می توانند در میدان مغناطیسی زمین جهت یابی کنند. حیوانات می توانند در امواج فرابنفش ببینند؛ فیل ها می توانند صداها را از فاصله دور بشنوند و سگها قدرت درک بویایی زیادی دارند. میدان انتخاب طبیعی همان فضای آرمانی رقابت برای کسب اطلاعات است، اینها فقط تعدادی از راه هایی است که #ژن ها توانسته اند به منظور کسب داده ها به دنیای خارج و انتقال آنها به دنیای درون فراهم آورند. نتیجه نهایی آن شده که در مسیر تکامل، مغزی پدید آمده که میتواند برش های متنوعی از واقعیت را درک کند. ⬇️
@LiberalScientists