✏️ در زمینه ی دانش پژوهی ، علاوه بر آزادی از عادت ها و تعصب ها ، چنانچه ویژگی مهم دیگری به نام جسارت و شجاعت ، بخشی از خمیره ی ساختمان شخصیتی یک پژوهشگر را تشکیل داده باشد ، می تواند در نیل به توفیق در "پدیده پژوهی" و نهایتا" نزدیکتر شدن به شناخت پدیده ها ، کمک های بسیار بسیار شگرفی بنماید؛ در این زمینه ، یقینا" مثالهای زیادی می توان یافت؛ اما در اینجا فقط به یک نمونه ی بسیار موفق از جسارت علمی اشاره می شود؛ داستان اختراع سیستم هندسه ی نااقلیدسی موسوم به سیستم لباچفسکی ، یکی از داستان های آموزنده والهام بخش برای نسل ماست که در این روزگار ، متاسفانه ، به هر دلیلی ، از اعتماد به نفس کافی در بیان و ابراز نظر ، پرسش ، تردید ، انکار و خلاصه نقد سازنده و اثربخش ، کم تر برخوردار است.

هم زمان با لباچفسکی ، دانشمند نام آشنا و بزرگ دیگری به نام کارل گاوس و نیز یک ریاضی دان دیگر به نام نوش بایای ، نیز به همین نتیجه رسیده بودند که سیستم هندسه ی اقلیدسی ، نمی تواند پاسخگوی مسائل مهمی، در عالم طبیعت باشد اما ظاهرا" از ترس بدفهمی و یا انتقادات دیگران ، جرات اظهارش را نداشتند؛ اما جسارت و شجاعت لباچفسکی ، راه را برای دانش هموار نمود به گونه ای که شایدو البته شاید ، بتوان گفت اگر این هندسه در آن زمان معرفی نشده بود، راه ، برای ارائه ی نظریه ی بزرگی مثل نسبیت عام ، از دانشمند بزرگی مثل اینشتین هم ، هموار نمی بود ؛

🖋H.N.L.

برگرفته از کتاب "هندسه در گذشته و حال"
ترجمه و تالیف زنده یاد پرویز شهریاری فصل سوم : بانی هندسه نا اقلیدسی

@LiberalScientists

📝 هوش معمولا با گرایش لیبرالی کلاسیک برای کمک به دیگران رابطه دارد. تحلیلی بر داده‌های به دست آمده از مرکز ملی مطالعات طولی سلامت نوجوانان و بزرگسالان مشخص کرد که در بین دوازده هزار فرد بالغ جوان، همبستگی مثبتی بین آی‌کیو و لیبرالیسم وجود داشت، و داده‌های General Social Survey روشن کرد که رابطه بین هوش و لیبرالیسم کلاسیک از نوع روشنگری (Enlightenment) است، که افراد باهوش‌تر به احتمال کمتر با این مساله موافق بودند که دولت باید درامدها را دوباره از ثروتمندان بگیرد و بین فقرا توزیع کند، اما بیشتر با این گزینه موافق بودند دولت باید برای جبران تبعیض تاریخی، به سیاه‌پوستان آمریکایی کمک کند. به عبارت دیگر، اثر ( رابطه هوش و لیبرال بودن) بیشتر در بعد رفتاری بود که چگونه با مردم به صورت اخلاقی برخورد شود تا در بعد مادی‌تر که تعدیل اقتصادی باشد.

🖋#مایکل_شرمر
📖کتاب #The_Moral_Arc
ترجمه: یاسر سلیمی

@LiberalScientists

در ﻣﻴﺎﻥ ﻫﻤﻪ ﺁﺭﻣﺎﻥ ﻫﺎی ﺳﻴﺎسی، ﺁن که ﺍﺩﻋﺎی ﺧﻮﺷﺒﺨﺖ ﮐﺮﺩﻥ ﺟﺎﻣﻌﻪ بشری ﺭﺍ ﺩﺍﺭﺩ، ﺍﺯ ﻫﻤﻪ ﺧﻄﺮﻧﺎک‌ تر ﺍﺳﺖ.
ﺗﻼﺵ ﺑﺮﺍی ﺑﺮﭘﺎیی بهشت ﺑﺮ زمین همیشه جهنم به بار آورده...

👤 کارل پوپر

@LiberalScientists

📝....حالت هیپنوسیس ، نمونه ی دیگری از حالت تغییر یافته ی آگاهی است . در هیپنوسیس ، نه در یک حالت خلسه ، که در واقع در وضعیت بیش هشیاری قرار داریم. هدف از هیپنوتیزم، دادن داده هایی حسی به سوژه است که کاملا به آن آگاهی ندارد. در حالت هپینوسیس ، سوژه ها ، فوق العاده تلقین پذیر هستند و برخی داده های حسی به صور ناخودآگاه پردازش میشوند. امیال، انگیزه ها و تصمیم های ما، نتیجه ی پردازشهای پیچیده ی نواحی مختلف مغز است. بخش قدامی مغز هم مسئول تصمیم گیری است و هم مسئول توجيه تصمیم ها ، به منظور از بین بردن ناهماهنگی شناختی و تعارض بین بخشهای مختلف مغز. هرچند ما تاحدی می توانیم براساس اراده ی خود - به بیان دیگر براساس عملکرد مدیریتی بخش قدامی - عمل کنیم یا برعکس حتى تفکر نقاد خود را خاموش کنیم. تحقیقات نشان میدهد افراد به هنگام مواجهه با فردی که شخصیتی کاریزماتیک دارد . به ویژه اگر این فرد به اصطلاح «خودی» و جزو - گروهی باشد که ما به آن تعلق داریم - تفکر نقاد خود را خاموش می کنند و در واقع اراده ی خود را به فرد کاریزماتیک واگذار می کنند. به همین ترتیب ممکن است یک فرد کاریزماتیک با خاموش کردن تفکر نقاد یک جمعیت، آنها را هیپنوتیزم و مستعد تلقين پذیری کند.....

🖋استیون نولا
📖ذهن فریبکار شما
🖍ترجمه:آقای سلطانی و خانم آقازاده
📩H.N.L

@LiberalScientists

آیا فقر روی مغز آدم‌های فقیر تأثیر می‌گذارد؟!
یک بررسی علمی توسط علیرضا مجیدی

این مطلب که فقیرها، همواره فقیرتر می‌شوند، تقریبا در بیشتر کشورهای دنیا صادق است. در آمریکا درصد فقرا از ۲۵ درصد در سال ۱۹۷۱ به ۲۹ درصد در سال ۲۰۱۱ افزایش پیدا کرده است. اگر کودکی در یک خانواده فقیر بزرگ شود، احتمال اینکه در بزرگسالی هم فقیر باشد، افزایش پیدا می‌کند.

اما آیا واقعا وضعیت اجتماعی- اقتصادی بد روی تکامل مغز اطفال تأثیر می‌گذارد؟ این چیزی است که دانشمندان علوم اعصاب در پی پاسخ به آن برآمده‌اند.

دت‌هاست که دانشمندان سعی می‌کنند که دریابند چیزهایی مثل درآمد، ثروت، پرستیژ، آموزش و وضعیت اقتصادی اجتماعی، چگونه روی مغز تأثیرگذارند.

آنها متوجه شده‌اند که کسانی که وضعیت اقتصادی اجتماعی پایین‌تری دارند، در آزمون‌های ضریب هوشی نمرات پایین‌تری کسب می‌کنند.

به موازات کاهش درآمد والدین، توانایی خواندن و حافظه اطفال هم کاهش پیدا می‌کند. این موضوع در مورد مهارت‌های زبانی هم صدق می‌کند.

اینها همه پژوهش‌هایی بر اساس آمار بودند، اما آیا واقعا ساختار مغز هم تحت تأثیر فقر قرار می‌گیرد.

یک دانشمند علوم اعصاب به نام مارتا فرح که این موضوع را با MRI بررسی کرده متوجه تفاوت واضح در قسمت‌هایی از مغز کودکان خانواده‌های فقیر و غنی شده است.

در یک بررسی دیگر که توسط کیم نوبل از دانشگاه کلمبیا انجام شده، مشخص شده که کودکان خانواده‌های با درآمد ۲۵ هزار دلار به پایین، شش درصد حجم قشر مغز یا کورتکس کمتری دارند. این بخش خارجی مسئول اعمالی مانند زبان، خواندن، وظایف اجرایی است.

هر چقدر کودک در سن کمتری با فقر روبرو بشود، توانایی‌های شناختی مغزش کاهش پیدا می‌کند. همچنین طول مواجهه با فقر هم فاکتور مهم دیگر است.

یک تحقیق دیگر هم نشان می‌دهد که تقریبا نیمی از تفاوت ضریب هوشی در کودکان به سرپرستی گرفته شده، ناشی از وضعیت اجتماعی اقتصادی خانواده پذیرنده آنهاست.

اما چطور فقر روی مغز اثر می‌گذارد؟

گفته شده که تنش و استرس ناشی از فقر روی اندیشیدن، آموختن، طرح‌ریزی، تمرکز و افزایش دایره واژگان، تجسم مفهوم‌های انتزاعی و میزان موفقیت در دبستان، تأثیرگذار است.

استرس مزمن، روی هیپوکامپ، یعنی بخشی از مغز که مسئول شکل‌دهی به حافظه، آموختن اطلاعات مفهومی و تنظیم پاسخ به استرس است، تأثیر می‌گذارد. وقتی دچار استرس می‌شویم، میزان هورمون کورتیزول بیشتری ترشح می‌کنیم، این هورمون هم به نوبه خود را هیپوکامپ و منطقی از مغز مثل قشر پیش‌پیشانی تأثیر می‌گذارد. وقتی استرس مزمن می‌شود، ساختار هیپوکامپ سرانجام تغییر می‌کند و نقصان حافظه و یادگیری ایجاد می‌شود.

در افرادی که دچار اختلال روانی استرس بعد از تروما یا PTSD هستند، مثلا سربازانی که در جنگ‌ها، صحنه‌های بسیار وحشتناکی را تجربه کرده‌اند، همین مسئله باعث کاهش حجم هیپوکامپ می‌شود.

نکته دیگر این است که میزان واکنش به استرس، در افراد با سطح اقتصادی- اجتماعی پایین به خاطر افزایش فعالیت آمیگدال، بیشتر از افراد دیگر است. این بخش از مغز که در جوار هیوکامپ قرار دارد، مسئول دریافت سریع تهدیدها و تشکیل حافظه احساسی است.

به عبارتی کودکانی که در یک خانواده فقیر بزرگ شوند، به خاطر تجربه دائمی تنش زمینه‌ای، آدم‌های حساس‌تری می‌شوند و چرخه اضطراب دائم و کاهش عملکرد مغز در آنها مدام تکرار می‌شود.

به علاوه بیش‌بار احساسی و ذهنی ناشی از فقر، به توانایی خود کنترلی اشخاص ضربه وارد می‌کند. این توانایی برای موفقیت آکادمیک و حرفه‌ای لازم است.

نتیجه‌گیری

کسی که فقیر به دنیا می‌آید، مشکلات زیادی دارد. او به مراقبت‌های بهداشتی و پزشکی کمتری دسترسی دارد، امکانات آموزشی کمتری دارد، مکان‌های ایمنی برای بازی ندارد، رژیم غذایی باکیفیتی ندارد و به میزان بیشتری با مواد آلوده‌کننده و سموم برخورد دارد، والدینش وقت کافی برای داستان خواندن شبانه برایش ندارند. اینها چیزهایی هستند که همه می‌دانند.

اما بدشانسی بعدی کودک فقیر این است که همه اینها روی نواحی خاصی از مغزش هم تأثیر می‌گذارند و وضعیت او را بدتر می‌کنند.

https://telegram.me/LiberalScientists

📜منطق و استدلالها

📝...و هدف از استدلال* برای متفكر نقاد، پیروزی نیست؛ هرچند میل به پیروزی اغلب حالت پیش فرض رفتار ماست. ما معمولا جانب یک طرف را می گیریم، همه ی استدلالهایی را که فکر می کنیم می تواند از آن موضع دفاع کند کنار هم می گذاریم و به هر قیمت ممکن از آن دفاع میکنیم.
ولی در تفکر نقاد رویکرد ما به استدلال، ارج نهادن به روند ارائه ی استدلالها و رسیدن به نتایج است. یک متفکر نقاد وقتی با اطلاعات جدید یا یک استدلال بهتر مواجه میشود باید آماده و پذیرای تغییر هر نتیجه‌ای باشد. بنابراین هدف از استدلال این است که بفهمیم چه نتایجی صحیح یا احتمال درستی آنها بیشتر است؛ نتایجی که منطق و شواهد بیشتری در تأیید آنها وجود دارد.

در واقع تفاوت استدلال و دلیل تراشی در همین نکته است. در توجیه یا دلیل تراشی، ابتدا با نتیجه شروع میکنیم و بعد استدلالهایی پیدا می کنیم که می‌توان از آنها برای دفاع از این نتیجه استفاده کرد. در حالی که در استدلال بر روند رو به جلو تمرکز میکنیم و نتیجه از منطق منتج میشود، نه برعکس.

ما اغلب از دلیل تراشی استفاده میکنیم که در ظاهر بسیار شبیه استدلال است. در واقع، هدف از دلیل تراشی معقول جلوه دادن نتایج و توجيه تصمیم‌هایی است که از پیش گرفته‌ایم. وقتی نتیجه ای داریم که ناسازگار است – یعنی با واقعیتها سازگار نیست با استدلال یا داده های جدید در صحت آن تردید کرده - معمولا تمایل داریم داده های جدید را توجيه و این ناهماهنگی شناختی را برطرف کنیم. بعد از برطرف شدن این تعارض، مغز (با ترشح دوپامین) به ما پاداش میدهد.

برای پرهیز از ناهماهنگی شناختی باید به جای نتیجه به روند توجه کنیم. به بیان دیگر، اگر خودمان را به یک نتیجه گره نزنیم، در صورت روبه رو شدن با داده‌های جدیدی که اشتباه بودنِ نتیجه را نشان می‌دهند، دچار احساس ناسازگاری هیجانی نمی‌شویم.
عبارت «استدلال» به ویژه در منطق به مجموعه ای از گزاره ها اطلاق میشود که از آن برای اثبات یک نتیجه استفاده میشود. استدلال باید با مقدمه های** مشخصی شروع شود و سپس به صورتی منطقی، نتیجه را از آن مقدمه ها استنتاج کند.

🖋استیون نولا
📖ذهن فریبکار شما
🖍ترجمه:آقای سلطانی و خانم آقازاده

📩H.N.L.

@LiberalScientists

* Argument: این اصطلاح در زبان انگلیسی و در کاربرد روزمره ی آن به معنای مشاجره و جرو بحث است در حالی که در منطق و تفکر نقاد به معنای استدلال و برهان استفاده میشود و منظور نویسنده این تفاوت است.
** Premises

@LiberalScientists

✅در باب #مغالطه

7⃣ #مغلطه‌ی‌اسکاتلندی‌واقعی:
(وجه تسمیه این مغلطه، یک داستان بلند و جالب و در خور توجه دارد که در این جستار از گفتن آن صرف نظر می‌شود)
بدون شک این مغلطه پر کاربردترین مغلطه در بین پیروان مکاتب مختلف دنیا برای اثبات حقانیت مکتبشان است.

در این نوع مغالطه، فرد مغالطه‌کننده با افزودن قید و کلمه‌ی «واقعی» به ادعای خویش، تفسیر این قید را نیز «فقط» به خودش واگذار می‌کند و این قید را طوری مطرح می‌کند که ابطال ناپذیر به نظر برسد.
مثال:«یک ایرانی هیچگاه چنین کاری نمی‌کند» و وقتی شما نقیضی برای ادعای گوینده، بیان می‌کنید، در جمله‌ای دیگر سخن قبلی‌اش را اینطور تکمیل می‌کند که :
«یک ایرانی واقعی این کار را نمی‌کند»... این کلمه‌ی «واقعی»، یک کلمه موهوم است که تفسیرش فقط با شخص گوینده است و با این استدلال، شنونده را سردرگم و ظاهراً تسلیم می‌کند...
@LiberalScientists

✅در باب #مغالطه
مغالطه‌ی توسل به نادانی یا توسل به جهل (به لاتین: argumentum ad ignorantiam) مغالطه‌ای است که در آن شخص ادعا می‌کند که یک گزاره درست است به این دلیل که نقیض آن ثابت نشده‌است. از نظر منطق، هر قضیه در گام نخست نه درست است و نه نادرست و در گام دوم، باید درستی یا نادرستی آن تعیین شود. بی‌اطلاعی دربارهٔ درستی یک گزاره، نمی‌تواند درستی نقیض آن را نتیجه دهد.

ممکن است مغالطه‌گر در توسل به نادانی، از دلیل‌های پنهان استفاده کند؛ مانند این که چیزی که دلیل‌های کافی درباره‌اش وجود ندارد، نادرست است یا اگر دلیل‌های کافی برای اثبات قضیه‌ای وجود نداشته باشد، قضیهٔ دیگری درست انگاشته می‌شود.


مثال
: مقاله او باید دقیق و عالمانه باشد؛ زیرا تا کنون یک نقد و اعتراض علمی ندیده‌ام که به آن وارد شده باشد.
: فلان شخصیت دزد است؛ زیرا مدرکی برای دزد نبودن خودش ارائه نکرده است.

https://telegram.me/LiberalScientists

«یکی از نشانه‌های دقیق عشق به حقیقت، اینست که درستی یک گزاره را، با درصد اطمینانی بیشتر از آنچه شواهد تایید کننده آن تضمین می‌کند، نپذیریم».

جان لاک

'One unerring mark of the love of truth, is not entertaining any proposition with greater assurance than the proofs it is built upon will warrant.'

‏John Locke

https://telegram.me/LiberalScientists

Science has taught... me to be careful how I adopt a view which jumps with my preconceptions, and to require stronger evidence for such belief than for one to which I was previously hostile. My business is to teach my aspirations to conform themselves to fact, not to try and make facts harmonise with my aspirations.
Science seems to me to teach in the highest and strongest manner the great truth which is embodied in the Christian conception of entire surrender to the will of God. Sit down before fact as a little child, be prepared to give up every preconceived notion, follow humbly wherever and to whatever abysses nature leads, or you shall learn nothing. I have only begun to learn content and peace of mind since I have resolved at all risks to do this.

Thomas Henry Huxley (4 May, 1825 – 29 June 1895)

علم تجربی به من آموخته است... در مورد نحوه شکل‌گیری دیدگاه‌هایم که تبدیل به پیش فرض‌هایم می‌شوند محتاط باشم، و اینکه شواهد قویتری برای این گونه باورها نیاز است تا آن‌هایی که نسبت به آن‌ها بی‌طرف بوده‌ام. کار من این است که تمایلات و آرزوهایم را با فکت‌ها مطابقت دهم نه آنکه فکت‌ها و واقعیاتی را برگزینم که با امیدها و آرزوهایم سازگاری دارند.
علم تجربی در نظر من بالاترین و نیرومند‌ترین حقایقی را به من می آموزد که در زیر لوای مذهب مسیحی در بهترین حالت این حقایق با تسلیم‌شدن در برابر اراده خداوند جایگزین می‌شوند. مانند کودکی در مقابل واقعیات و فکت‌ها قرار بگیرید، آماده شوید تا در صورت لزوم تمام پیش‌داوری‌های خود را رها‌کنید، با فروتنی هر آنجا که طبیعت شما را هدایت می‌کند رهسپار‌شوید، وگرنه هیچ چیز نمی‌آموزید. تنها پس از اینکه پیامدهای ناشی از چنین نگرشی را پذیرفتم توانستم به آرامش ذهنی برسم و چیزی بیاموزم.

توماس هنری هاکسلی

https://telegram.me/LiberalScientists

📝 تطبیق واپس‌نگر * : تطبیق دادن پیش بینی‌ها به پیامدهای معلوم ، پس از وقوع آنهاست.
.
نوستراداموس، نمونه‌ی کلاسیک تطبيق واپس‌نگر است. تطبيق واپس‌نگر، جست و جو برای نوعی تشخیص الگو، به صورت داده‌کاوی در مجموعه‌ی گسترده‌ای از داده‌ها و در نوشته یا رویدادی است که در گذشته اتفاق افتاده. نوستراداموس شهرت خود را بیشتر مدیون دوبیتی‌هایش است؛ دوبیتی‌هایی که اغلب آنها پیش گویی هایی مبهم و شاعرانه‌اند**. اگر قرار باشد با رویکرد یافتن ارتباط، کل تاریخ بشریت را بگردیم میتوانیم مصداق هایی پیدا کنیم که به نحوی با جملات نوستراداموس ارتباط دارند.

مشکل پیش‌گویی‌های نوستراداموس این است که زیاده از حد پیش۔گویانه اند. به هر بخش از تاریخ جهان که نگاه کنید می توانید رویدادهایی پیدا کنید که به نظر می رسد این به اصطلاح پیش‌گویی‌ها در مورد آنها صدق میکند. از طرف دیگر، هرکدام از این پیشگویی ها که اسامی، مکانها یا تاریخهای خاص دارند، به طرز فاجعه باری در پیش‌گویی شکست می‌خورند.
در این نوع پیشگویی ها تنها بر اثر گذشت زمان و با استفاده از تطبيق واپس‌نگر می توان بین رویدادها و پیشگویی‌ها تشابه پیدا کرد. به طور کلی در علم، امکان توضیح وقایع با نگاه به گذشته، معیار خوبی برای صحت‌سنجی یک نظریه محسوب نمیشود؛ بلکه باید بتوانید وقایع آینده را پیش‌بینی کنید و این نکته ای است که در مورد پیش‌گویی‌های نوستراداموس صدق نمی‌کند.

🖋استیون نولا
📖ذهن فریبکار شما
🖍ترجمه:اکبر سلطانی و مریم آقازاده

📩H.N.L.

@LiberalScientists

*Retrofitting
**نوستراداموس (۱۵۰۳- ۱۵۶۶) در مقدمه ی این دو بیتی‌ها تأکید می‌کند که سرنوشت بشر و آینده ی جهان را از روی حرکات ستارگان می‌توان پیش‌بینی کرد و این که هر دو بیتی ، گویای اتفاقی است که در آینده‌ی دور یا نزدیک رخ می‌دهد. پیش‌بینی‌های نوستراداموس ، تنها ، تا پایان سال 1999 را در بر می‌گیرد.

@LiberalScientists

#برشی_از_کتاب
#جهان_در‌تسخیر_‌اهریمن
#نوشته‌ی‌کارل‌سیگن
جفرسون دست اموز تاریخ بود- نه این تاریخ و زمانه ی دلچسب ما یا کشورمان، که در خدمت تعصبات قومی و ملی مان باشد- بلکه تاریخ حقیقی شکل گرفته به دست انسانها، که بیان کننده ی ضعف ها و قوت های ماست. تاریخ به او اموخته بود که اگر به ثروتمندان و قدرتمندان کوچکترین فرصتی داده شود ظلم می کنند و به تاراج می برند. او فرمانروایان ملل اروپایی را توصیف می کند که به عنوان سفیر امریکا در فرانسه با آنها روبرو می شود. او می گوید در بازی قدرت ملت شان را به دو دسته تقسیم کرده اند: گرگ و گوسفند. جفرسون به ما می آموزد که هر حکومت و دولتی وقتی تنها به فرمانروایان واگذار شود رو به فساد و تباهی می گذارد، چرا که فرمانروایان -به علت ذات عمل فرمانروایی- از اعتماد افکار عمومی سو استفاده می کنند. او می گوید: تنها خود مردم امانت دار و ضامن [سلامت] قدرت هستند.
اما او اظهار نگرانی می کند که مردم -و این استدلال به زمان ارسطو و توسيديد برمی گردد- به آسانی گمراه می شوند. بنابراین از نوعی سکان اطمینان، سخن به میان می آورد، ابزارهای سیاسی اطمینان بخش. یکی از آنها تجزیه نهادها و کانون های قدرت در قانون اساسی است؛ استدلال اینگونه است که گروه ها و نهادهای متعدد که انگیزه های خودخواهانه خود را دنبال می کنند یکدیگر را به تعادل می رسانند، و از سیطره هر کدام بر کل کشور جلوگیری می کند: نهاد اجرایی، نهاد قانون گذاری، نهاد قضایی؛ کاخ سفید و مجلس سنا؛ فرمانداری ایالتی و دولت فدرال (توضیح مترجم: هریک از این مجموعه ها در مقابل هم قرار می گیرند). او همچنین بطور مداوم و بطرز نیرومندی تاکید می کند، که برای مردم بسیار حیاتی است که از سود و زیان نهادهای حکومتی آگاه باشند، که تحصیل کنند و سطح درک و فهم خود را ارتقا دهند، و خود را در سازوکار سیاسی سهیم کنند. او می گوید اگر چنین نکنند گرگ ها مسلط می شوند. او در کتابش، یادداشتها در مورد ویرجینیا ۱۷۸۵، این نکته را برجسته می کند و تاکید می کند که چگونه قدرتمندان فاسد نقاط ضعف را می یابند و از آن [در جهت اهداف خود] سو استفاده می کنند:
در وجود هر حاکمی بروی زمین اثاری از سستی و ناتوانی به چشم می خورد، نوعی ریشه تباهی و هرزگی، که فریب کاری از آن بهره می برد و به طور ناخودآگاه تباهی آن را می گشاید، پرورش می دهد و به بار می نشاند. هر حاکمی که مورد اطمینان قرار بگیرد و در حکومت به حال خود گذاشته شود رو به فساد می آورد. بنابراین تنها امانت دار حکومت خود مردم هستند. و برای اینکه این اطمینان دائمی باشد باید ذهنشان پرورش یابد...
جفرسون سهم چندانی در نوشتن قانون اساسی امریکا نداشت؛ در هنگام تنظیم قانون اساسی، او به عنوان نماینده امریکا در فرانسه خدمت می کرد. پس از آنکه محتوی آن را می خواند، خرسند می شود، اما دو شرط اساسی را لازم می داند. یک کاستی: هیچ حد و مرزی برای تعداد دفعاتی که رییس جمهور می تواند برگزیده شود تعیین نشده است. جفرسون اظهار نگرانی می کند که این راهی را باز می کند که رییس جمهور، نه در ظاهر قوانین بلکه در اصل، تبدیل به پادشاه شود. یک کمبود اساسی دیگر حقوق شهروندی یا آزادی های مدنی است. جفرسون می اندیشد که، یک شهروند یعنی یک انسان معمولی، از سواستفاده‌ی اجتناب ناپذیر آنهایی که در کانون قدرت هستند، به قدر کافی حفاظت نشده است.
او آزادی بیان را تبلیغ می کند، بیشتر به این دلیل که صداهای عموما نامحبوب شنیده شوند، به این دلیل که راهکارهای متفاوت با خرد جمعی هم در نظر گرفته شود. به لحاظ شخصیت او فردی خوشرو بود، که حتی به نکوهش و بدگویی از دشمنان قسم خورده اش هم علاقه چندانی نشان نمی داد. حتی تندیسی از الکساندر همیلتون در سر در دالان خانه اش در مانتیچلو نگه داری می کرد. با این وجود او باور داشت که خوی شک گرایی باید یکی از اساسی ترین شروط شهروند مسئولیت پذیر باشد. او استدلال می کند که بهای اموزش در مقایسه باهزینه ای که نادانی و بیسوادی تحمیل می کند، یعنی واگذاری حکومت به گرگها، بسیار ناچیز است. او سعی داشت به ما بیاموزد که کشور تنها زمانی در سلامت است که مردم قدرت را در دست داشته باشند.
ترجمه: رضا شعبانی
https://telegram.me/LiberalScientists

#در_باب_مغالطه

مُغالِطِه، سَفسَطه یا مَغلَطِه (به پارسی سره: دُژفرنود) استدلالی است که از نظر علم منطق به یکی از دلایل زیر نادرست باشد:

نخست آنکه دست‌کم یکی از مقدمات گزاره نادرست باشد؛
دوم آنکه مقدمات گزاره، متضمن نتیجهٔ گزاره نباشد.
مغالطه جزئی از برهان است که به طور قابل اثباتی در منطق آن ایراد وجود دارد و بنابراین کلِ برهان را نامعتبر می‌سازد. مغالطه ممکن است برای وارونه کردنِ حقیقت(ها) به کار رود.

مغالطه‌گر کسی است که از روی استدلال نادرست به یک نتیجهٔ درست یا نادرست رسیده‌است و ممکن است آن نتیجه را برای نتیجه‌گیری‌های دیگری هم به کار گیرد. به گفته مهرزاد خرادآذر خلاصهٔ تعریف مغالطه – که از واژه عربی غلط مشتق شده است – استدلالی است که درآن فساد معنوی وجود داشته باشد، و تفاوت سَفسَطه‌گر با مَغلَطه‌گر در آن است که اولی نادانسته مرتکب اظهار برهان مبتلا به انحراف می‌شود و دومی دانسته و برپایهٔ اصول تغلیط به سوی استنتاج منطبق با مقصود خود می‌گراید.

در استدلال‌های منطقی مغالطه‌ها ساختاری یا ناساختاری می‌باشند. از آن جایی که درستی یک استدلال قیاسی به شکل آن بستگی دارد، مغالطهٔ ساختاری، استدلال قیاسی‌ای است که شکل باطلی دارد در حالی که یک مغالطهٔ ناساختاری هر استدلال نادرستی است که کاستی و عیب آن در شکل استدلال نیست و با نگاه کردن به محتویات آن‌ها می‌توان آن‌ها را شناسایی کرد.

قیاس یا استدلال قیاسی (deductive reasoning) در منطق، ریاضیات، و هوش مصنوعی بدست آوردن یک گزاره از دنباله‌ای از یک مجموعه گزاره‌ها است. دنبالهٔ گزاره استفاده شده مفروضات و گزارهٔ بدست آمده نتیجه نامیده می‌شود. استدلال یا گواه آوردن قیاسی، منطق قیاسی نیز نامیده می‌شود. این روش استدلال کردن یا گواه آوردن از بحث‌های قیاسی به دست می‌آید. در این گونه بحث، تلاش می‌شود تا نشان داده شود که نتیجه به طور بایسته و ضروری، از مجموعه‌ای از پیش فرض‌ها یا فرضیه‌ها به دست می‌آید. بحث قیاسی هنگامی معتبر است که نتیجه به طور بایسته و ضروری، از پیش فرض و فرضیه به دست آید. گواه آوری یا استدلال قیاسی در کنار گواه آوری استقرایی (inductive reasoning)، یکی از دو روش رایج در شناخت و رسیدن به دانایی یا معرفت است.


یک مثال ساده

مثال زیر، ویژگی این روش را نشان می‌دهد:

- همه انسان‌ها می‌میرند
- سقراط انسان است
- بنابراین: سقراط خواهد مرد.
پیش فرض نخست بیان می‌کند که همه موجودات قرار گرفته زیر نام و عنوان «انسان» یک روز خواهند مرد. عبارت دوم بیان می‌کند: سقراط هم زیر عنوان یک «انسان» قرار دارد. در نتیجه سقراط بالاخره می میرد، زیرا او نیز به عنوان یک انسان خواهد مرد،چون که عنوان «انسان» به او نسبت داده شده و این ویژگی او را نیز شامل می شود.

تشخیص مغالطه در استدلال‌های حقیقی ممکن است مشکل باشد؛ زیرا این استدلال‌ها غالباً در ساختارهای خود از الگوهای بدیع و فصیحی استفاده می‌کنند که اتصالات منطقی در بین اظهارات آن‌ها مبهم و نامفهوم می‌شود. همچنین ممکن است مغالطه‌ها از ضعف احساسی یا عقلانی طرف بحث بهره ببرند. داشتن توانمندی تشخیص مغالطه‌های منطقی در استدلال‌ها، احتمال وقوع چنین امری را کاهش می‌دهد.

https://telegram.me/LiberalScientists

#روانشناسی_تکاملی @LiberalScientists

📝 ایزاک مارکس (۱۹۸۷) کارکرد تکاملی ترس را به اختصار چنین توضیح میدهد:
"ترس یک میراث تکاملی حیاتی است که باعث می شود ارگانیسم از خطر اجتناب کند، و از این رو ارزش بقای آن واضح است. ترس یک هیجان است که در نتیجه ی درکی حضور یا نزدیکی خطر ایجاد می شود و در موقعیت های معین رخ دادن آن امری طبیعی است. در واقع، در شرایط طبیعی افراد کمی ،،بدون ترس قادرند در درازمدت زنده بمانند. ترسی، بدن ما را سفت و محکم می کند و به این شکل ما را برای واکنش سریع هنگام مواجهه با خطر آماده می کند. همچنین ما را برای عملکرد مطلوب تحت شرایط پر تنش آماده میسازد. ترس به ما کمک می کند تا با دشمن بجنگیم، با دقت رانندگی کنیم، به احتیاط با چتر بپریم، چیزها را آزمایش کنیم، با دیگران برخورد خوبی داشته باشیم و هنگام کوهنوردی از رد پا دور نشویم.

ترس را می توان چنین تعریف کرد: «احساسی معمولاً ناخوشایند، اما طبیعی، که در واکنش به خطرات واقعی ایجاد می شود».

برشی از کتاب
📖#روانشناسی_تکاملی
🖋#دیوید_باس
گردآورنده: مهتاب

http://t.me/LiberalScientists

📝 برای سعادت فکری بشر (که تمام خوشی‌های دیگرش به آن بستگی دارد)، آزادی عقیده و آزادی بیانِ آن عقیده، به چهار علت مهم و اساسی لازم است:

🔸الف - اگر عقیده ای را به زور خاموش کنند ، آن عقیده ، تا جائی که مسلما می‌دانیم ، ممکن است صحیح باشد و تکذیب این حقیقت ، مفهومی جز این ندارد که خفه کنندگانِ آن، خود را اشتباه ناپذیر می‌شمارند.

🔸ب- حتی به فرض اینکه عقیده ی خاموش شده ، اشتباه باشد، باز هم ممکن است که پاره‌ای از حقیقت را در بر گرفته باشد (چنانکه غالباً هم می‌گیرد) و چون عقیده رایج زمان ( درباره هر موضوعی) ، هیچوقت حقیقت کل نیست ، و اگر هم باشد برحسب تصادف است، در این صورت تنها در اثر برخورد عقیده‌های متضاد است که میتوان بازمانده‌ی حقیقت را به دست آورد.

@LiberalScientists

🔸ج- حتی به فرض اینکه عقیده ی پذیرفته شده، نه تنها حقیقت بلکه « کل حقیقت » باشد ، مادام که نتواند به سختی مورد تعرض و چون و چرا قرار گیرد ، مادام که عملا در معرض چون و چرا قرار نگرفته است ، نحوه‌ی قبول شدنش بی‌طرفانه نیست به این معنی که اکثریت کسانی که آنرا می‌پذیرند به اصول و معتقداتی ایمان پیدا می‌کنند که مبانی منطقی اش را درک و احساس نکرده‌اند و نه تنها این نقص ، دامن‌گیر عقیده است ، بلکه:

🔸د - مفهوم خود آن عقیده ، در معرض اضمحلال کلی یا لااقل در معرض این خطر قرار دارد که به تدریج از باقی گذاشتنِ اثر حیاتی در رفتار و خصلت بشری محروم گردد. اصول و فروع عقیده کم‌کم به صورت محفوظات رسمی در می‌آیند یعنی در حقیقت به اندیشه‌ای تبدیل می شوند که خود، منشاء اثری نیست ، در حالی که صحن تفکر بندگان را همچنان اشغال کرده و مانع از نموّ هر گونه اعتقاد حقیقی که از آب و گلِ برهان بشری می‌روید ، گردیده است.

🖋جان استوارت میل
📖کتاب رساله‌ای درباره آزادی
🖍ترجمه جواد شیخ الاسلامی
📩H.N.L

@LiberalScientists

#برشی_از_کتاب
#جهان_در_تسخیر_اهریمن
نوشته‌ی #کارل_سیگن

احتمالا مشهورترین ادعای جعلی در مورد وجود الگوی رمز آلود، کانال‌کشی بر سطح سیاره مریخ باشد. این کانال‌‌ها که اولین بار در سال ۱۸۷۷ مشاهده شدند، چنان که به نظر می‌رسید توسط تعدادی از اخترشناسان متعهد از سرتاسر جهان که با تلسکوپ به دقت به آسمان می‌نگریستند، تایید شدند. دسته‌ای از خطوط مستقیم تک‌راه و جفت‌راه گزارش شد، که به شکلی متقاطع، سطح مریخ را منقوش کرده‌اند با آن نظم هندسی غیر معمولی که دارند تنها منشا وجود آن‌ها می‌تواند یک موجود هوشمند باشد. نتیجه گیری‌‌های هیجان‌انگیز مطرح شدند که یک سیاره خشک و تقریبا مرده با ساکنینی که خردمند و پخته‌تر و متمدنانه‌تر، منابع آبی خود را تحت مدیریت قرار می‌دهند. صد‌ها کانال تصویر‌نگاری و نام‌گذاری شدند. اما عجیب آن بود که خود را در تصویر‌برداری نشان ندادند. حدس بر این بود که چشم انسان، می‌تواند در لحظات کوتاه که اتمسفر شفاف و آرام است، تصاویری بی‌نقص را در ذهن بسپارد، در حالیکه صفحه عکاسی کلی‌نگر میانگینی از تصاویر روشن و تصاویر نه چندان شفاف را نمایش می‌دهد. برخی اخترشناسان کانال‌‌هایی مشاهده کردند. بسیاری دیگر آن‌ها را ندیدند. شاید برخی از مشاهده‌گران قابلیت بیشتری برای دیدن کانال‌‌‌ها داشته‌اند. و شاید کل این موضوع نوعی خطای ادراکی باشد.
بسیاری از ایده‌‌هایی که مریخ را به عنوان منزلگاهی برای حیات در نظر می‌گیرد، و همچنین رواج سوژه «مریخی ‌ها*» در داستان‌‌های علمی تخیلی، از همان کانال‌‌های معروف ناشی می‌شود. من شخصا در فضایی که ایده‌‌های این چنینی رواج داشت، بزرگ شدم، و هنگامیکه عضوی از پروژه «مارینر 9*» به مریخ-اولین فضاپیمای چرخنده به دور سیاره سرخ- شدم، طبیعتا برایم مهم بود که ببینم حقیقت از چه قرار است. با فضاپیما‌های مارینر 9 و وایکینگ* قادر بودیم که نقشه‌ای وجب به وجب از سیاره فراهم کنیم. جزئیاتی را از سطح آن شناسایی کردیم که هزاران برابر کوچکتر از آن چیزی بودند که از زمین برایمان قابل رویت بود. اما در کمال تعجب کوچکترین اثری از کانال‌‌‌ها در عکس‌‌‌ها پدیدار نبود. جزئیات مشاهده شده توسط تلسکوپ، تعدادی طرح کم و بیش خط مانند(شبیه به کانال) را مشخص کردند، بعنوان مثال، یک شیار میان‌کوه 5000 کیلومتری که به سختی می‌شد آن را نادیده گرفت. اما صد‌ها کانال «معروف» انتقال آب، که از طریق بیابان‌های خشک از کلاهک قطبی به سمت شهر‌های استوایی سوزان در جریان بودند، روی نقشه آشکار نشدند. آن‌ها ترکیبی از برخی خطا‌های دید مغز و دست بشری بودند که مادامیکه از جو آشفته و ناپایدار به آن نگاه می‌کردیم در نتیجه‌ی محدودیت ما در تحلیل رخ می‌دادند.
حتی عده زیادی از دانشمندان حرفه‌ای از جمله، ستاره‌شناسانی که اکتشافات تایید شده دیگری داشته‌اند و هم اکنون نیز بخاطر آن‌ها مورد تجلیل قرار دارند، می‌توانند در دریافت الگو‌ها مرتکب اشتبا‌هات جدی و حتی عمیقی شوند. خصوصا در مواردی که معنای آنچه گمان می‌کنیم می‌بینیم به نظر خارق العاده می‌آید، ممکن است ما به قدر کافی به انضباط شخصی و خود- انتقادگری عادت نکرده باشیم. افسانه کانال مریخی بیانگر روایت مهم و محتاطانه‌ای است.
ترجمه: رضا شعبانی

http://t.me/LiberalScientists

#راز_باوری

کاتولیک های رومی که باورشان به خطاناپذیری کلیسا آنان را وا می دارد تا بپذیرند که شراب، به رغم ظاهر امر، حقیقتا به خون بدل می شود، عشای ربانی را یک «راز» می دانند. می بینید؟ با راز خواندن عشای ربانی، همه چیز رو به راه می شود. این تدبیر دست کم برای ذهنی که از پیش عفونت داشته، کارآمد است. همین مطلب برای راز تثلیث نیز دقیقا صادق است. قرار نیست رازها گشوده شوند، بلکه باید تکریم برانگیزند. این ایده که «راز ارزشمند است» به کاتولیک ها کمک می کند زیرا بدون آن، اعتقاد به اراجیف آشکاری مثل عشای ربانی و «سه تن در یک تن» تحمل ناپذیر است. پس می بینیم که باور به «راز ارزشمند است» یک حلقه ی خود- ارجاع دارد. چنان که هوفستادتر می توانست بگوید،راز آمیزی یک باور، باورمند را به ابدی کردن آن راز وا می دارد.یک نمونه ی حاد از عفونت «راز ارزشمند است» این بیان معروف پرتالیانادا است که می گفت: est Certum est quia impossible (چون ناممکن است، قطعی است). این است طریقت دیوانگی. آدمی به یاد حرف بی‌بی سفید در داستان لوئیس کارول می افتد که در پاسخ به آلیس که گفت «آدم نمی‌تواند چیزهای غیرممکن را باور کند» جواب داد: «به جرأت می گویم تو تجربه‌ی کافی نداری ... وقتی من همسن و سال تو بودم همیشه روزی نیم ساعت چنین می‌کردم. خوب، گاهی هم حتى شش تا چیز غیرممکن را پیش از صبحانه باور می‌کردم». یا آدم به یاد"راهب برقی در داستان داگلاس آدامز می‌افتد. راهب برقی دستگاهی است برای تسهیل باورکردن، چنان برنامه ریزی شده که با متصل کردن آن به شمابرایتان عمل باور کردن را انجام می دهد، و حتی می تواند چیزهایی را به آدم بباوراند که باورکردن شان برای مردم سالت لیک سیتی (مرکز ایالت یوتا، که مردمانش به ساده لوحی معروف اند) هم دشوار است. مثلا همین که راهب برقی به شخص متصل شد، می تواند به او بباوراند که همه ی چیزهای دنیا جز سایه هایی از رنگ صورتی نیستند. اما وقتی در نظر آوریم که در زندگی عادی نمی توان میان باورمندان فاضلی مثل بی بی سفید و راهب برقی با الاهیدانان محترم و سرشناس تمایز نهاد، قضیه كمتر خنده دار می نماید. مثلا جناب ترتالیان همچنین فرموده که باید به هر نحو بدان باور داشت، چون واهی می نماید وعالیجناب توماس براونز (۱۶۳۵) هم علاوه بر تأیید نظر ترتالیان، و از او هم پیش تر می رود و می نویسد «چنین می نماید که هیچ امر دینی غیرممکنی مخل ایمان نیست.» و نیز «من مایل ام ایمان خود را در دشوارترین مواضع به کار برم زیرا باور کردن امور معمول ومحسوس، ایمان نیست، نگرش است.»
من گاهی احساس کرده ام که در این قسم باور کردن چیزی جالب تر از دیوانگی محض یا ترهات سورالیستی نهفته هست. چیزی است مثل آن تحسینی که از دیدن تردستی که در حین رقص روی طناب آویزان، ده تا توپ را هم به هوا می اندازد و باز می گیرد به شخص دست می دهد . انگار که هرچه اعتقادات مؤمن ناممکن تر نمایند، پرستیژ بیشتری نسبت به اعتقادات رقیبان دارند. آیا به یک معنا نمی توان گفت که مؤمنان نیز مانند تردستان عضلات اعتقادی شان را تمرین و ممارست می دهند، تا بتوانند با باور به امور سراسر ناممکن،دیگران را شگفت زده و مغبون سازند و به کیش خویش فراخوانند؟

#برشی_از_کتاب
#ویروسهای_ذهن
#ریچارد_داوکینز
گردآورنده: مهتاب


http://t.me/LiberalScientists


#روانشناسی_تکاملی
یک شاخه ی نسبتا جدید است که از اصول دارویني انتخاب طبیعی، برای مطالعه ی ذهن انسان بهره میگیرد. بر مبنای مفروضه ی اصلی این شاخه، ذهن انسان همچون اندامیست که توسط انتخاب طبیعی و به منظور هدایت فرد در تصمیمات مرتبط با بقا و تولید مثل طراحی شده است. بخشی از این هدایت گری، از طریق تکامل
«غرایز» مختص به گونه و بخشی از طریق تكامل سازوکارهای یادگیری صورت میگیرد. بنابراین، برخلاف تصور بسیاری از افراد، روان شناسی تکاملی مدافع این نیست که همه چیز ذاتی ست.. اشتباه خواهد بود اگر شکست روانشناسی قرن بیستم در بهره گیری از تفکر داروینی را صرفا نتیجه ی افراط کاریهای نسبی گرایان فرهنگی بدانیم. چراکه بطور کلی روان شناسان غالبا تمایل دارند تا بر پرسشهای نزدیک جویانه تمرکز کنند؛ نظیر اینکه چطور افراد از یکدیگر تأثیر می گیرند؟ یا حافظه چطور کار میکند؟ یا در ایجاد اختلالات خوردن چه عواملی اهمیت دارند؟ و چندان به پرسشهای دورجویانه- که بخوبی در چارچوب داروینی قابل بررسی ست توجهی ندارند. از این رو، با توجه به نوع پرسشهای مورد علاقه ی روان شناسان، تعجبی ندارد که تا مدتها نیازی به بهره گیری از تفکر داروینی در روانشناسی احساس نشد. در هر حال، ما امروز در جریان بهره گیری از تفکر تکاملی در فهم رفتار و روان انسان، هنوز تنها دم این گاو را پوست کنده ایم و بسیاری از ایده های بیان شده در این کتاب بی شک در دهه های آینده باطل خواهند شد. اما در هر صورت، ما به عنوان روان شناسان قانع شده ایم که روان شناسی تکاملی، در مسیر فهم نحوهی کارکرد ذهن چیزهای زیادی برای ارائه دارد و اگر میخواهیم فهم جامعی از انسان در تمامی حالت هایش از عشق و نفرت گرفته تا عقل و جنون پیدا کنیم لازم است از اصول تکاملی پایه و به ویژه نگاه ژن محور به زندگی نیز اطلاع پیدا کنیم. ما فکر می کنیم برخی نسخه های روان شناسی تکاملی در آینده برجسته تر خواهد شد و آن نوع منطق رایج در این رویکرد، نه تنها به کار پاسخ گویی به برخی پرسشهای کلیدی خواهد آمد، بلکه مجموعه ی کاملا جدیدی از پرسشها در مشت ما خواهد گذاشت که روان شناسان باید به آنها پاسخ دهند.

#روانشناسی_تکاملی
#نوشته: #لانس_ورکمن_و_ویل_رید



t.me/LiberalScientists

@LiberalScientists

❤️❤️عشق به تمام موجودات زنده شرافتمندانه ترین و باشکوه ترین ویژگی انسان است. ((چارلز داروین ))

زاد روزت شادباش ،بزرگ مرد

@LiberalScientists

#ذهن_کودک
@LiberalScientists
تکامل چنان کودک را شکل داده که هر آنچه را که فرهنگ اطرافش به او القا کند جذب مي کند. مسلما کودک زبان مادري اش را به همين شيوه مي آموزد. کودک با شنيدن سخنان بزرگ ترها لغت نامه ي بزرگي از واژگان زبان محاوره را ضبط مي کند؛ يک دائرة المعارف اطلاعاتي را جذب مي کند؛ و قواعد پيچيده ي نحوي و معنايي را فرا مي گيرد. پيش از اينکه کودک به ميانه ي راه بلوغ برسد، همه ي اين اطلاعات از مغز بزرگ ترها به مغز او منتقل شده اند. ما چنان برنامه ريزي شده ايم که همه ي اطلاعات مفيد را به سرعت فراگيريم. در طي اين فرآيند، اجتناب از انتقال اطلاعات مضر و مهلک بسيار دشوار است. با اين همه بيت هاي ذهني که بايد دانلود کرد، و اين همه کدهايي که بايد دروني کرد، شگفت آور نيست که ذهن ساده لوح کودک آماده ي پذيرش همه جور پيشنهاد، مستعد تخريب، و طعمه ي سهل و آساني براي شيادان، رمال ها و راهبه ها است. ذهن کودک به بدن بيماراني مي ماند که دچار ضعف سيستم دفاعي بدن هستند، اين ذهن پذيراي همه جور عفونت است. عفونت هايي که بزرگ ترها مي توانند بدون هيچ زحمتي به آن منتقل کنند

من پيش تر به استعداد ذاتي کودک براي گول خوردن اشاره کردم. استعدادي که ذهن کودک را براي يادگيري زبان و آموزه هاي سنتي محيط بسيار مساعدي مي کند، که به آساني سخنان راهبه ها، موني هالا و کساني از اين قماش را مي پذيرد. به بيان عام تر، ما همگي در حال مبادله ي اطلاعات با هم هستيم. البته ما فلاپي ديسک هايمان را در شکاف جمجمه ي همديگر فرو نمي کنيم، اما از طريق گوش و چشم هايمان جملات را مبادله مي کنيم. ما به شيوه هاي حرکت کردن و لباس پوشيدن هم توجه مي کنيم و از هم تأثير مي پذيريم. ما دنگ و رنگ هاي تبليغاتي را جذب مي کنيم، و حتما تحت تأثيرشان قرار مي گيريم، اگر اين طور نبود کاسبکاران سودنگر چنان پول هاي کلاني خرج آلوده کردن هوا با تبليغات نمي کردند.

#برشی_از_کتاب
#ویروسهای_ذهن
#ریچارد_داوکینز
گردآورنده: مهتاب

t.me/LiberalScientists