🎬 سوگیری ضمنی - تبعیض نژادی
🔹تیم ترجمۀ مرکز شناخت

🔸منبع: پیج یوتیوب McCombs School of Business - Texas University

Instagram
@shenakhtcenter
www.shenakhtcenter.com

🌾 @Sedanet

☘️ سلسله سخنرانی‌هایِ «خدا و شرّ»
👤 #محسن_کدیور

🔅چرا خدا دنیایی به این بدی آفریده است؟! در این دنیای آکنده از شرّ خدا کجاست؟ کدام دسته درست می‌گویند: خداناباوران، منکران اطلاق علم و قدرت و خیرخواهی خداوند، یا مدافعان آزادی تکوینی و اختیار آدمی؟ تعالیم اسلامی مدافع کدام فلسفه زندگی و رویکرد است: دست برداشتن از اطلاقِ علم و قدرت و خیرخواهی خداوند یا دست برداشتن از اطلاق آزادی تکوینی و اختیار آدمی؟

🌐 دریافت فیلم، صوت و متن

🌾 @Sedanet
🌾 @Mohsen_Kadivar_Official

☘️ نام خداوند را به باطل بر زبان میاور
در پاسخ به سلسله سخنرانی‌هایِ «خدا و شرّ» #محسن_کدیور
✍️ #سعیده_میرصدری

🔅چندی پیش دکتر محسن کدیور سخنرانی‌ای در باب «خدا و شرّ» در سه بخش و در طول چندین هفته ارائه کردند. هرچند که سخنرانی دقیق و مفصل ایشان در باب گفتمان شرّ در غرب را بسیار ارزشمند می‌دانم – چرا که مخاطبان علاقمند فارسی‌زبان را از مباحث مطرح در این حوزه به زبانی ساده و در عین حال حکیمانه و تخصصی آشنا می‌کند – اما برای منی که سالهاست در سطح فردی و آکادمیک با مسئلۀ شرور دست به گریبانم، و روشنفکری دینی را به دلیل ارائۀ تفسیر انسانی از دین – که در آن، نگاه منِ انسان، نیازهایم، دغدغه‌هایم، پرسش‌هایم، حقوقم و غیره جدّی گرفته می‌شود – همواره تحسین می‌کرده‌ام، لحن بی‌توجّه به انسانِ دکتر کدیور در باب مسئلۀ شرور و ارائۀ پاسخ‌های کاملاً سنّتی به این مسئله برایم بسیار شوک‌آور و تا حدّی مأیوس‌کننده آمد.

🔅علّت این شوک و یأس من آن بود که می‌دیدم روشنفکری دینی، که همواره در تفسیر دین و فقه در کنار انسان‌ها ایستاده و به مسائل نه از نگاه شارعِ خلوت‌نشین و بی‌توجّه به انسان، و درگیر با مفاهیم خشک و بی‌روح و انتزاعی، بلکه از زاویۀ دیدِ منِ انسان گوشت و پوست‌ و استخوان‌دار که دین را نه فقط برای رستگاری اخروی و آنجایی بلکه برای تحمّل‌پذیر کردن زندگی دنیوی و اینجایی‌ام نیاز دارم، می‌بیند، زمانی که پرسش از وجودی‌ترین دغدغۀ الاهیاتی و فلسفی، یعنی مسئلۀ شر پیش می‌آید، نه در کنارِ منِ انسان که در جایگاهِ محتسبِ متنعّم و مستغنی ایستاده، دست به توجیه شرّ می‌زند.

🔅و جهان را سراسر خیر دیده و انسان را – به دلیلِ گناهانش، نخوتش، جهلش و غیره – محکوم می‌کند. از این رو بر خود لازم دیدم که این نوشتار را به رشته قلم درآورم تا گلایه‌ و درخواستی باشد از ایشان و از سایر روشنفکرانِ دینی که مسئلۀ شرّ را چون سایر مسائل مطرح در نواندیشی دینی جدّی بگیرند، و بیش و پیش از دفاع از خدایِ فلسفیِ خود – با غیرت و حدّتی که به قیمت نادیده گرفتن «رنج انسانی» تمام می‌شود – قدری با انسان همدلانه‌تر و مهربانانه‌تر رفتار کنند – چنان که پیشتر در خوانش‌شان از فقه سنّتی بوده است...

🌐 مطالعه کامل این نوشتار

🌾 @Sedanet

☘️ معرفی کتاب فلسفه در زندگی: جستارهایی در تفکر انتقادی، فلسفه برای کودکان و فلسفه

🔅کتاب «فلسفه در زندگی: جستارهایی در تفکر انتقادی، فلسفه برای کودکان و فلسفه» اثر محمدرضا واعظ شهرستانی به تازه‌گی توسط نشر نگاه معاصر منتشر شده است. این کتاب با هدف ساده‌سازی فلسفه و عمومی ساختن آن در زندگی با راهنمایی در باب تفکر انتقادی و یادداشت‌هایی که به نقد و بررسی مسائل روز رسانه‌ها از منظری منطقی می‌پردازد، آغاز می‌شود و با طرح چگونگی آغاز برنامۀ فلسفه برای کودکان در جهان و ارائۀ جستارهایی در باب آموزش تسهیل‌گری و وضعیت فعلی فلسفه برای کودکان در ایران ادامه می‌یابد. سرانجام این کتاب با ارائۀ یادداشت‌هایی از نویسنده در حوزه فلسفه پایان می یابد.

🔅این کتاب به منظور آغاز مطالعه در حوزه تفکر انتقادی و برای مربیان، معلمان و به ویژه تسهیل‌گران برنامۀ فلسفه برای کودکان و به طور کلی علاقه مندان به فلسفه کاربردی و مفید است. همچنین، بخش ‌های اول، دوم و سوم این کتاب می‌تواند به منظور آشنایی پدر و مادران با تفکر نقادانه و کندوکاو فلسفی با کودکان و نوجوانان مؤثر واقع شود...

🌐 متن کامل معرفی به همراه یادداشت‌های حذف شده

🌾 @Sedanet
@tanhaatarazyekbarg

🗞 ماندن یا نماندن؟ مسئله این است!
✍🏻 حسین دبّاغ
منتشر شده در شماره چهارم ویژه نامه پرسش روزنامه اصفهان زیبا – تیر ۹۹

✅محی‌الدین عربی در فصوص الحکم (الفص الشیثی) بی‌آنکه دلیلی بیاورد، به طرزی غریب، ادعا میکند انقراض عالم، یعنی تولد آخرین فرزند انسان، از چین آغاز می شود به طوریکه جملگی زنان و مردان عقیم می شوند! اینک، در روزگار حاضر، ویروسی که به نظر می‌رسد شیوع آن از چین آغاز شده است، جهان ما آدمیان را زیر و زبر کرده است.

✅احوال آخرالزمانی حادث شده، این بیم را در ذهن زنده می کند که آیا به منقرض شدن نزدیک می شویم؟ اگر مسئول انتشار این موجود خطر‌آفرین ما آدمیان هستیم، که البته هستیم، وظیفه اخلاقی ما در قبال رویداد انقراض چیست؟ این سوال فربه را در این مقالۀ مختصر به بحث گذاشته و استدلال کرده ام فراهم آوردن اسبابی که به انقراض موجودات این عالم می انجامد اخلاقا نارواست.

✅ سه جهان موازی زیر را در نظر آورید:

✅جهان ماندنی: در این جهان امور به گونه ای رقم می خورد که جنگ دیگری در نمی گیرد و هیچ موجودی طی فاجعه‌ای از میان نمی رود. صلح در این جهان تداوم می یابد و موجودات در آرامش کنار یکدیگر زندگی می کنند تا دست طبیعت آنان را از میان بر دارد.

✅جهان نیمه‌ماندنی: در این جهان از بد حادثه جنگ جهانی سوم در می گیرد و طی فاجعه‌ای دردآور (مثل جنگ هسته‌ای) هشتاد درصد موجودات عالم دچار مرگ می شوند و از بین می روند.

✅جهان ناماندنی: در این جهان نیز به سان جهان نیمه‌ماندنی، جنگ جهانی سوم رخ می دهد اما طی فاجعه‌ای رنج‌آور (مثل جنگ میکروبی) کل موجودات عالم منقرض می شوند و از بین می روند. از موجودات عالم هیچ باقی نمی ماند.

✅حال این سه جهان را با یکدیگر قیاس کنید: با فرض اینکه مرگ پدیده ای دردآور و رنج‌آور است، کدام یک از این جهان‌ها درد و رنج کمتری به همراه دارد؟ شهودهای اخلاقی عموم آدمیان گواهی می دهد که جهان ماندنی درد و رنج کمتری نسبت به جهان‌های موازی دیگر به همراه دارد...

🌐 مطالعه کامل در صدانت
🌐 دریافت از academia.edu

🆔 @hossein_dabbagh
@esfzibanews
@Sedanet

☘️ مرگ از منظر زندگی در مصاحبه با #مقصود_فراستخواه

🔅فراستخواه در این گفت وگو برای ما از دو مواجهه متفاوت با مرگ سخن می گوید: مواجهه اول، هرمنوتیک مرگ و تشرّف ِبه مردن است و مواجهه دوم تصرف علمی و تکنولوژیک ِ مرگ است. روی آورد نخست اگزیستانسیل هست اما روی آورد دوم؛ سابجکتیو . در مواجهۀ نخست، فراستخواه با بهره گیری از نوعی حکمت عرفانی ومعنوی، از حسیّات شخصی خویش و تجربه های زیستۀ هیجانی وادراکی خود، با ما می گوید و توضیح می دهد که چگونه فردی مثل او که ساعات متمادی از زندگی شبانه روزی اش با تدریس وتحقیق و دانشجو و حوزه عمومی و کار وفعالیت و اجتماع و خلاصه با کثرت و کنش و زندگی جمعی آغشته است سعی دارد در پسِ پشت، از طریق یک تجربۀ معنابخش و با عمل معنادادن به مرگ نه تنها با مرگ کنار بیاید بلکه با آن مغازله بکند وهر شب وروز با ان در آویزد و در آمیزد و لذت ببرد. اما در سطح دوم بحث توضیح می دهد که چگونه علم وتکنولوژی مدرن در همان حال که می کوشید مرگ را از میان بردارد و به تأخیر بیندازد، خود مرگ آور ومخرب بود. تمام سخن فراستخواه به نحو پارادوکسیال با دیالکتیکی از مرگ و زندگی درگیر است...

🌐 متن کامل به همراه فایل PDF

🌾 @Sedanet | @mfarasatkhah

درکی از فلسفه ژان پل سارتر
مترجم و گوینده : ایمان فانی
🌾 @Sedanet
@dr_iman_fani

☘️ چکیده‌ای از مقاله‌ی «القَواعِدَ مِنَ البَیْت» نوشته‌ی یوسف (جُزِف) ویتزتِم
✍️ #زهیر_میرکریمی

🔅جزِف ویتزتِم در مقاله‌ی «القَواعِدَ مِنَ البَیْت» (The Foundations of the House) به بررسی آیه‌های ۱۲۷ تا ۱۲۹ از سوره‌ی بقره می‌پردازد (وَ إِذْ یَرْفَعُ إِبْرَاهِیمُ الْقَوَاعِدَ مِنَ الْبَیْتِ وَ إِسْمَاعِیلُ رَبَّنَا تَقَبَّلْ مِنَّا إِنَّکَ أَنتَ السَّمِیعُ الْعَلِیمُ …). در این آیه‌ها بنای «البیت»، که احتمالاً اشاره به «کعبه» است، به ابراهیم و اسماعیل نسبت داده شده است. ویتزتِم می‌کوشد تا نشان دهد که توصیف قرآن از بنای پرستشگاه یا بَیت که به دست ابراهیم و اسماعیل انجام شده باشد در متون قانونی بایبلی موجود نیست اما این روایت را در سنّت‌ها و متون پسابایبلی که ناظر به تفسیرهای فصل ۲۲ از سِفر پیدایش از بایبل عبری‌اند می‌توان ریشه‌یابی کرد.

🔅یکی از نکات کلیدی که در مقاله‌ی ویتزتم به آن پرداخته شده است این مطلب است که میان روایات پسابایبلی درباره‌ی ابراهیم و ساختن قربانگاه و خانه‌ای برای خدا با کمک اسحاق در اورشلیم با روایت قرآن درباره‌ی ابراهیم و ساختن خانه‌ای برای خدا با کمک اسماعیل در مکه شباهت‌های انکارناپذیری وجود دارد. نویسنده ادعا می‌کند که روایت‌های پسابایبلی که ناظر به ماجرای آزمایش ابراهیم، قربانی‌کردن اسحاق، و ساخت پرستشگاه/قربانگاه در اورشلیم بر تپه‌ی موریاه (מוריה) به دست ابراهیم و اسحاق بوده است در روایت قرآن به اقتضای باورهای قومی اعراب که خود را از فرزندان اسماعیل می‌دانسته‌اند به ماجرای قربانی اسماعیل و ساخت پرستشگاه کعبه در مکه به دست ابراهیم و اسماعیل تبدیل شده است. این تغییر، هم کارکرد هویت‌بخشی برای اعراب و دین تازه را داشته است و هم جایگاه مکه را با انتساب به ابراهیم تقویت می‌کرده است.

🔅او برای اثبات این ادعا، متن قرآن و تفسیرهای مسلمانان بر قرآن را با متون رَبَّنیِ یهودی، و مواعظ و تفسیرهای مسیحی به زبان یونانی، سُریانی، و قِبطی که ناظر بر فصل ۲۲‌ از سِفر پیدایش‌اند مقایسه می‌کند...

🌐 متن کامل این نوشتار

🌾 @Sedanet | @phoenixnotes

☘️ درس‌گفتارهای نگاهی به مقوله طردشدگی
👤 #آذرخش_مکری - هشت جلسه

🔅انسان‌ها موجودات اجتماعی هستند و اساس زیستی آنان متکی بر عضویت و تعامل با گروه‌های متعدد و متنوع انسانی است. میزان مقبولیت و طردشدگی در گروه‌های انسانی، بر رفتار، باور، سلامت روان و احساسات فرد اثر دارد. دکتر آذرخش مکری در این درس‌گفتارها به مقوله طردشدگی و تاثیرات آن می‌پردازد...

🌐 دریافت تمام جلسات

🌾 @Sedanet
@DrAzarakhshMokri

🎥 لایوها و برنامه‌های فرهنگی اخیر

🔹 مستندهای ممنوعه 1 / خبر فوری / زلزله در تبریز/ گفتگو با محسن هادی

🔹 مستندهای ممنوعه 2 / چم مهر / بحران های پسا سیل در روستاهای ایران / گفتگو با علی نیکبخت پژوهشگر و مستند ساز حوزه ی مسائل اجتماعی

🔹 مستندهای ممنوعه 3 / قصه دختران فروغ / بی تدبیری سازمان بهزیستی در خصوصی سازی رفع آسیبهای اجتماعی مورد کاویِ واگذاری 45 کودک بد و بی سرپرست به یک زوج خیر! / گفتگو با خاطره حناچی پژوهشگر و مستند ساز حوزه ی آسیبهای اجتماعی

🔹 تحلیل فیلم «سه رنگ: آبی» از منظر روانشناسی و فلسفه در گفتگوی محمدرضا سرگلزایی و حسین محمودی

🔹تحلیل فیلم کفرناحوم از منظر روانشناسی و فلسفه در گفتگوی محمدرضا سرگلزایی و حسین محمودی

🔹نقد و بررسی فیلم پلتفرم در گفتگوی علی فرهمند با حسین بیات

🔹خشونت عاطفی (در روابط زوجی) در گفتگو با علی ثاقبی

🔹نسبت ميان حقيقت و هنر در جهان معاصر در گفتگو با بهرام كلهرنيا و شريف لطفى

🔹 بررسی كتاب “گفتگو با غريبه‌ها” اثر مالکوم گلدول در گفتگوی زينب شرع الاسلام و مهبان مقدم (مترجم)

🔹 بررسی کتاب "یک هفته در فرودگاه" اثر آلن دوباتن در گفتگوی پریسا افتخار و حسین محمودی

🔹 اخلاق؛ نسبی یا مطلق؟ در گفتگو با کاوه بهبهانی

🔹دیدار مجازی با هوشنگ ابتهاج (ه. ا. سایه)

🔵 اخبار لایوهای فرهنگی را اینجا در تلگرام و اینجا در اینستاگرام دنبال کنید

🎙 نشست "ذهنیت جمعی و کرونا در ایران"
👥 #مصطفی_مهرآیین و #محمدرضا_سرگلزایی
🗓 ۵ مرداد ۹۹
سرگلزایی (راونپزشک): مقاومت در برابر تغییر
مهرآیین (جامعه‌شناس): روایت‌های مختلف از کرونا

🌾 @Sedanet
@drsargolzaei
@mostafamehraeen

☘️ درس‌گفتارهای هگل و مسئله شکاکیت
👤 #مصطفی_زالی | ۳۰ جلسه
دانشگاه تهران – زمستان ۹۸ تا بهار ۹۹

🔅موضوع «درس‌گفتارهای هگل و مسئله شکاکیت» بازخوانی و ارائه‌ی تصویری است جامع از کلیت سنت ایدئالیسم آلمانی با محوریت فلسفه‌ی هگل. گفته می‌شود مفهوم محوری فلسفه‌ی هگل که در جای‌جای آثار او نیز به چشم می‌خورد، امر مطلق است. ولی به رغم پیشینه خاص کانتی فلسفه‌ی هگل و شکل‌گیری مسائل آن در بستر سنت ایدالیسم آلمانی، بسیاری، مفهوم مطلق را بر مبنای دلالتی الهیاتی تفسیر کرده‌اند. بنابراین این پرسش محوری به میان می‌آید که چگونه پس از نقادی‌های کانت به مابعدالطبیعه و دیالکتیک استعلایی در نقد اول که به امتناع موضوع قرار گرفتن امور نامشروط در متافیزیک می‌انجامد، بازگشت به امر مطلق ممکن شده است، به ویژه با نوعی دلالت الهیاتی یا به شکل اعم، دلالتی متافیزیکی. به همین دلیل برای تبیین دقیق دلالت امر مطلق در فلسفه‌ی هگل، لازم است نسبت او با فلسفه‌ی کانت روشن شود. از آن جا که کل سنت ایدئالیسم آلمانی را می‌توان پاسخی به مسأله شکاکیت (ناشناختنی ماندن شیء فی‌نفسه و نفی امکان شناخت امر نامشروط) قلمداد کرد، در این درس کوشش می‌شود کل پروژه‌ی فلسفه‌ی نظری هگل نیز به عنوان پاسخی به شکاکیت در نظر گرفته شود. بنابراین برای بیان پیوستگیِ نظام فلسفی هگل و سنت ایدئالیسم آلمانی، این درس بر مبنای پاسخ به یک پرسش فلسفی پیش خواهد رفت:‌ دریافت هگل از مسأله‌ی شکاکیت چیست و نیز چه پاسخی برای این پرسش دارد؟

🔅هگل خود تصریح می‌کند که ناشناختنی‌ماندن شیء فی‌نفسه نزد کانت، مستلزم انکار امکان معرفت و در نتیجه شکاکیت است. اما درباره‌ی پاسخ هگل به پروژه‌ی نقادی کانت و نحوه‌ی بازبینی او در پروژه‌ی کانت اختلاف نظر جدی وجود دارد: اول، دریافتی متافیزیکی که بر آن است که هگل از امر مطلق به عنوان یک بنیاد نامشروط برای تمامیت تعینات انسانی و طبیعی سخن می‌گوید. دوم، تفسیر غیرمتافیزیکی که مسأله‌ی هگل را در نفی ناشناختنی ماندن شیء فی‌نفسه، بدون طرح امر نامشروط می‌دانند. در این بیان مقصود از امر مطلق، اطلاق خودآگاهی استعلایی و کفایت مفاهیم برای صورت‌بندی متعلقات تجربه است.

🔅تفاسیر غیرمتافیزیکی در بدو امر، نسبت روشنی با مسأله‌ی شکاکیت کانتی ندارند و حتی به نظر می‌رسد که از مسأله‌ی اساسی (نسبت میان کانت و هگل) غفلت کرده، بر نسبت میان اسپینوزا و هگل تأکید می‌کنند. با این حال هم‌چنان می‌توان از پروژه‌ی متافیزیکی هگل ذیل مسأله‌ی شکاکیت کانتی سخن گفت؛ بر این اساس مسأله‌ی هگل در نفی شکاکیت، نه نفیِ شیءِ فی‌نفسه ناشناختنی و بیرون نماندنِ فعلیتِ اشیاء از مفاهیمِ آگاهی، که اثبات تمامیت تبیین‌پذیری از طریق بازگشت مجدد به بنیان نامشروط است.

🔅برای ارزیابی نحوه‌ی خوانش هگل از فلسفه‌ی کانت و طرح امکان شناخت، نخست دریافت خاص هگل از پروژه‌ی نقادی کانت بر مبنای مقدمه‌ی کتاب پدیدارشناسی بازخوانی شده، تمایز رویکرد استعلایی از رویکرد دیالکتیکی هگل بیان می‌شود. بر مبنای این خوانش روشن می‌شود که چگونه نزد هگل، پروژه‌ی نقادی مستلزم از پیش مفروض گرفتن نوعی سوبژکتیویسم محکوم به شکاکیت بوده و رویکرد دیالکتیکی، پاسخی به این معضل است. از این رو، و به منظور دستیابی به دریافتی جامع از کلیت پروژه‌ی هگل فقراتی منتخب از کتاب پدیدارشناسی مورد بررسی قرار می‌گیرد.

🔅در ادامه بحث دریافت کانت از سرشت امر نامشروط و پیوند آن با غایت‌شناسی بر مبنای فقراتی منتخب از بخش دیالکتیک استعلایی کتاب نقد عقل محض و کتاب نقد قوه حکم مورد بحث قرار می‌گیرد. در انتها پاسخ هگل به مسائل مورد نظر و تعین امر مطلق نزد او، بر اساس بخش سوم علم منطق بازسازی می‌شود.

🌐 صوت و توضیحات تمام جلسات

🌾 @Sedanet

🗞مقاله «مسئولیت انسان‌ها در قبال محیط زیست: اجماع هم‌پوش میان اخلاق دینی و اخلاق فرادینی»
✍️ به قلم ابوالقاسم فنائی و سجاد بهروزی

منتشر شده در: دو فصلنامه علمی هستی و شناخت، دوره ۴، شماره ۲ – شماره پیاپی ۸، پاییز و زمستان ۱۳۹۶ (دوره ۴، شماره ۲، پاییز و زمستان ۱۳۹۶، پیاپی ۸)

رهایی از بحران محیط زیست، که سراسر کره زمین را در برگرفته است، نیازمند مشارکت همه انسان‌هاست؛ مشارکتی که بدون توافق بر سر هنجارهای جهان‌شمول در اخلاق محیط زیست ممکن نیست. اما، با توجه به اختلاف‌نظر فرهنگ‌ها و مکاتب گوناگون در جهان‌بینی و مبانی اخلاق، این پرسش مطرح می‌شود که «چگونه می‌توان به چنین توافقی دست یافت؟». ادعای اصلی این پژوهش این است که برای رسیدن به چنین توافقی می‌توان از ایده «اجماع هم‌پوش» بهره گرفت. بر اساس این ایده، برای توافق بر سر هنجارهای جهان‌شمول، توافق بر سر مبانی توجیهی اخلاق محیط زیست لازم نیست، بلکه کافی است که این هنجارها به‌گونه‌ای صورت‌بندی شوند که توجیه آنها به جنبه‌های اختصاصی هیچ‌یک از سنت‌های دینی، مکاتب جامع علمی، فلسفی و اخلاقی وابسته نباشد، و پیروان سنت‌ها و مکاتب گوناگونِ عقیدتی با تمسک به دلایل پذیرفته‌شده در سنت و مکتب خود، بتوانند بر سر آنها توافق کنند. این مقاله می‌کوشد نشان دهد که چنین اجماعی بر سر «لزوم اخلاقی احترام به طبیعت»، به عنوان هنجاری بنیادین در حفاظت از محیط زیست، ممکن است. برای مثال، مسلمانان می‌توانند بر اساس آموزه‌های دینی خود این هنجار را به رسمیت بشناسند، و هواداران نظریۀ «احترام به طبیعت» -که نظریه‌ای فرادینی در اخلاق محیط زیست است – نیز بر اساس مبانی فرادینی خود می‌توانند چنین هنجاری را توجیه کنند.

دریافت مقاله از سایت صدانت
دریافت مقاله از سایت دانشگاه مفید

🌱@Abolghasemfanaei

🗞 رضا داوری اردکانی در گفت‌وگو با هومان دوراندیش: نباید می‌گفتم غرب نفسانیت است / میرشکاک علیه اینشتین یاوه گفته است

🔅#هومان_دوراندیش : #رضا_داوری_اردکانی ، در بین اهالی فلسفه در ایران، جزو افرادی است که به مخالفت با تجدد و اومانیسم و لیبرالیسم و علم و دموکراسی شهره است. آقای داوری البته اتهام علم‌ستیزی را رد می‌کند و اگرچه می‌گوید به دموکراسی نقدها دارد، اما نقدهایش به دموکراسی را دال بر دفاع از استبداد نمی‌داند. وی در مجموع جهان جدید را خوش ندارد ولی می‌گوید ما در مقام عمل چاره‌ای جز پذیرش تجدد و دموکراسی و توسعه نداریم. منتقدین این فیلسوف کهنسال، او را نا ساینتیستی می‌دانند که به تاریخ علم آشنا نیست و لاجرم نباید بر کرسی ریاست فرهنگستان علوم تکیه می‌زده؛ چه رسد به اینکه ۲۲ سال در این مقام باقی بماند. اما دکتر داوری در این گفت‌وگو می‌گوید که اولا دانشمندان از بالا و از بیرون به علم نظر نمی‌کنند، ثانیا دانشمندان ایرانی هم در قیاس با خود او، آشنایی بیشتری با تاریخ علم ندارند. دکتر داوری البته سوال انتقادی را چندان خوش ندارد و در مجموع مایل است که سوالات انتقادی روزنامه‌نگاران را با تعابیری چون “دعوی” و “دشمنی” نادیده بگیرد و بی‌پاسخ بگذرد. بدیهی است که روزنامه‌نگار باید صدای افکار عمومی باشد و از مریدی و ایفای نقش “مسئول روابط عمومی” متنفذین و قدرتمندان و مشاهیر پرهیز کند؛ اما جدا از این نکته، گاهی سوالات انتقادی منتهی به پاسخ‌های خردمندانه و به دور از عصبانیت، بالاترین کمک یک روزنامه‌نگار به فیلسوف صاحب‌مقامی است که خودش و مرادش و مریدانش از دیرباز در بین لایه‌های مهمی از جامعه فکری ایران متهم‌اند که از غرب فقط فاشیسمش را پسندیده و برگرفته‌اند و از آزادی فقط اباحه‌گری‌اش را خوش دارند. آقای داوری چند دهه است که عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی است و همکاران ایشان در این شورا، رئیس جمهور و رئیس قوه قضاییه و رئیس مجلس و بسی از دیگر چهره‌های سیاسی برجسته کشور بوده‌اند. چنین شخصیتی قطعا در ساختار قدرت سیاسی جایگاه در خوری داشته و افکارش که چند دهه نیز با استقبال حکومت مواجه بوده، قاعدتاً نسبتی با وضع کنونی حاکم بر کشور دارد. بنابراین وظیفه هر روزنامه‌نگاری در مواجهه با فیلسوفی از این دست، طرح بدون لکنت و البته بدون ناسزای پاره‌ای از سوالات افکار عمومی است.

🌐 مطالعه متن کامل این گفت‌وگو

🌾 @Sedanet

نک کش‌ کشان‌ات می‌برند/ إنّا إلَیه راجِعون

برادر گرامی جناب آقای عباس صفایی حائری

▪️خبر درگذشت پدر گرامی‌تان، جناب حجت الاسلام و المسلمین حاج شیخ علیرضا صفایی حائری، موجب تألم و تاثر خاطر گردید. آن مرحوم، که از بیتی شریف، دانشمند، مردم‌دار و خدمت‌گذار بود، عمری در اعتلای جلوه‌های رحمانی اسلام مجاهدت کرد و خود مصداق آیه‌ی شریفه «مِنَ المُؤمِنينَ رِجالٌ صَدَقوا ما عاهَدُوا اللَّهَ عَلَيهِ فَمِنهُم مَن قَضىٰ نَحبَهُ وَمِنهُم مَن يَنتَظِرُ و ما بَدَّلوا تَبديلًا» گردید.

▪️این مصیبت را به جنابعالی و همه‌ی بازماندگان تسلیت می گوییم، و از حضرت حقّ‌ـــــ‌جلّ و علی‌ـــــ‌برای آن مرحوم مغفرت و آرزوی حشر با صالحان و برای بازماندگان صبر جمیل و اجر جزیل طلب می کنیم.

از طرف گردانندگان تارنمای فرهنگی «صدانت» و نیز: ابوالقاسم فنائی، نعیمه پورمحمدی، فاطمه توفیقی، محمدرضا جلایی‌پور، یاسر میردامادی، کاوه بهبهانی، سید مصطفی طاهری، صدیق قطبی، وحید حلاج

☘️ چگونه رابطه‌مان را با جهان از نو برقرار کنیم؟ (قسمت دوم)
✍️ #مژگان_خلیلی

🔅برای فلسفه‌ورزی در مفهومی نوین و وام گرفته شده از فلسفه دوم ویتگنشتاین، ضروری است‌ با هدفِ دستیابی به «آن‌چه‌که هست» تصویری از جهان‌مان دریافت کنیم تا بعد بتوانیم با تمرکز روی تصویرِ این «شکل‌زندگی»، روایتی از روابط درون آن و نسبت‌هایی که از این طریق، درباره‌ی خود و جهان‌مان اندیشیده‌ایم به دست بیاوریم. باید پیدا کنیم پاره‌های تفکر فلسفی درباره‌ی چگونگی ِزندگی‌مان ‌کجا گسیخته مانده و پنهان رها شده، که با بازنگری و اندیشیدن درباره‌ی‌ کل آن، تداوم منطقیِ‌ جایگاهی‌که حالا محصولِ‌ آن هستیم، پی بگیریم و بتوانیم به افق‌ها و مرزهای «آن‌چه داریم و هستیم» آگاه شویم تا از این مسیر فلسفه‌ورزی درباره‌ی راهی برای پیوندِ نو به جهان، ممکن شود. اما توجه به این نکته بسیار ضروری است که در این‌جا، منظور از «آن چه که هست» بازتاب واقعیت نیست و دنبال تبیینی از بازتابِ واقعیت، یا آن‌چه به اصطلاح در واقعیت در جریان دارد، نیستیم بلکه دنبال بینش و حکمتی هستیم که نگاه ما را به تصویری که از جهان‌مان به دست آورده‌ایم، نشان دهد.

🔅منظور از حکمت در کهن‌ترین و گسترده‌ترین شکل ِ تلقی آن، توانایی انسان برای ازپسِ زندگی برآمدن است، همان توانی که به ما امکان می‌دهد درباره‌ی موارد مشخص، داوری کنیم. هرچه بیش‏تر در زندگی دچار بحران و مسئله باشیم برای مواجهه، بیش‌تر به حکمت نیاز داریم و منظورمان از آن، همان فهم عرفی‌اش، به معنای چیزی خوب یا درست است که هر چه واجد آن باشیم فرد بهتری هستیم و رویاروییِ درستی با دگرگونی‌های پیش رو خواهیم داشت. به عبارتی به نوعی حکمتِ فلسفه‌گون نیاز داریم، اهل حکمت بسته به میزان بهره‌مندی‌شان از حکمت، در تلاش و تقلا برای این زندگی «خوب/ درست» هستند. اما موفقیت در چنین کاری به داوری کردن درست پیوند خورده و این هم به نوبه‌ی خود مستلزم شناخت ِدرخور و به ویژه خودشناسی است. برای دستیابی به این خودشناسی، علم و عملی به هم پیوسته و وابسته لازم داریم تا با موقعیت‌های پیش آمده با جهانِ پیرامون و با خودمان مواجهه‌ی موفق داشته باشیم. این نحوه‌ی عمل برای رویاییِ موفق با جهان هم مستلزم دانش ِجهت دهنده است، دانشی که جنبه‌ی ضروری وغیرقابل تفکیک ازچنین حکمتی است...

🌐 مطالعه متن کامل

🌾 @Sedanet | @Simiagari

🎥 هشدار حسن عارفی (نخستین رئیس دانشکده پزشکی دانشگاه تهران و دومین رئیس دانشگاه تهران پس از انقلاب)
🌾 @Sedanet

☘️ کرونا و عزاداری، مس‍ئ‍له‌‌ای بس ساده
✍️ #فرهاد_شفتی

🔅گاه یک مس‍ئ‍له‌ی ساده و واضح در مقام بحث و جدل پیچیده می‌شود، آنقدر که پاسخ‌های روشن نیز به نظر مبهم و ناقص می‌نمایند. این نوشتار کوتاه تلاشی است برای نشان دادن وضوح مس‍ئ‍له‌ی ساده‌ی کرونا و عزاداری:

🔅 در مواجهه با بیماریهای عفونی، بر اساس روایات تاریخی موجود در کتب شیعی و سنّی، توصیه‌ی پیشوایان دین در خانه ماندن، از شهر بیرون نرفتن، و بر حذر بودن بوده است. بر اساس روایات، پیامبر با مردی که برای بیعت نزد او آمده بود و مبتلا به جذام بود دست نداد و با رعایت فاصله بیعت او را پذیرفت، توصیه‌ی امام باقر (ع) درباره‌ی مواجهه با وبا، کناره‌گرفتن (اعتزال) بود.

🔅 در منش اسلام چیزی به عنوان فدا کردن خود یا قهرمانی کردن در عمل به تکالیف دینی (غیر از جهاد) نداریم. بر اساس نصّ صریح قرآن، سلامتی و جان انسان چنان ارزشی دارد که در صورت لزوم، حرام موقّتاً مباح می‌گردد (مانند مصرف گوشت حرام در حالت اضطرار) و واجب، عجالتاً برداشته می‌شود (مانند ترک روزه در سفر و بیماری).

🔅 بر اساس سیره‌ی پیامبر، و هم‌گام با قرآن، عمل به شعائر دینی نباید به گونه‌ای باشد که انسان را به دشواری بسیار بیندازد. در روایات آمده است که گاه به علّت ریزش شدید باران و گل و لای حاصل از آن، در زمان پیامبر نماز جمعه برگزار نمی‌شد. ندای "صلّوا فی بیوتکم" (نماز را در خانه‌هایتان بخوانید) که در این ایّام از برخی مساجد دنیا شنیده شد بر همین مبناست. دسته‌بندی عذرهای پذیرفته شده برای معاف شدن از تکالیف دینی از مباحث مشهور فقه در مذاهب اسلامی است.

🔅 عزاداری آگاهانه و عبرت آموز برای واقعه‌ی کربلا گوهری است پرارزش و هم‌گام با دین، امّا از واجبات دین نیست. ضرر رساندن به دیگران امّا حرام قطعی است.

🔅 آن چه توصیه شده است، زنده نگاه داشتن یاد و پیام حسین (ع) است، هیچ توصیه‌ای امّا درباره‌ی شکل و چگونگی این یادآوری نیامده است. شرکت در مراسم و سینه‌زنی جمعی و روضه‌خوانی و هیأت، علم و سنج و زنجیر و سفره، یکی از اشکال متنوّع فرهنگی برای این کار است که در طول تاریخ به‌تدریج شکل گرفته است. تغییر موقّت این شکل از عزاداری به شکلی که با شرایط زمانه، مانند دوره‌ی عالم‌گیری یک بیماری خطرناک، تناسب داشته باشد امری فرهنگی است نه دینی. تغییر شکل عزاداری به معنی تعطیل عزاداری نیست.

🔅 کرونا و عزاداری مس‍ئ‍له‌‌ای است بس ساده، در دینی که تعقّل را ارج می‌نهد و اهل تسامح و تسهیل است.

🌾 @Sedanet | @Farhadshafti

☘️ کرونا و نگاهی اخلاقی به تجمعات
✍️ #مصطفی_سلیمانی

🔅این روزها و در آستانه ماه محرم، به دلیل افزایش آمار مبتلایان به ویروس کرونا، دغدغه بسیاری از مذهبی‌ها و متدیّنین، چگونگی برگزاری مراسم عزاداری أبی‌عبدالله(ع) است. این دغدغه‌ها تاکنون واکنش‌های مختلفی را از سوی مخالفین و موافقینِ برگزاری مراسم عزاداری أبی‌عبدالله(ع) برانگیخته است. در این میان، آن‌چه که مسلّم است، نظر فعالان حوزه سلامت است، که با توجه به شرایط کنونی، با برگزاری هرگونه مراسم و تجمع، حتی با وجودِ تعهدِ تجمع‌کنندگان نسبت به رعایت پروتکل‌های بهداشتی، مخالف برگزاری این مراسم‌ها هستند.

🔅در این میان، متدیّنین و متشرّعینی که به برگزاریِ مراسم عزاداری اصرار و تأکید دارند، برآورده شدن آرزوی معاندین اسلام و نیز تعطیلی شریعت را به عنوان پیامدهای منفی تحریم مراسم عنوان می‌کنند و این در حالی است که در روزهای اخیر، شیوع و میزان مرگ‌و‌میر در اثر ویروس کرونا به بیشترین حد خودش در شش ماه گذشته رسیده است. آماری که به شدت جای تأمل و نگرانی دارد.

🔅آشکار است که با توجه به وضعیتی که کشور اکنون به آن دچار است و در شرایطی که بسیاری از شهرهای ایران در وضعیت قرمز هستند، اقدام به برگزاری مراسم می‌تواند بسیار خطرآفرین و فاجعه‌آمیز باشد.

🔅اما این‌که چرا در شرایطی که فریضه «حج» ممنوع شده است، هم‌چنان از سمت عده‌ای، بر برگزاری مراسم عزاداریِ محرم اصرار و پافشاری می‌شود جای توجه و بررسی دارد.

🗞 مطالعه متن کامل + PDF

🌾 @Sedanet | @filsofak

🎥 رنگ‌آمیزی جهان با محبت
🌾 @Sedanet