@TPortal | پورتال ترجمه
3.85K subscribers
2.55K photos
283 videos
268 files
953 links
﷽

🌐 پورتال ترجمه

🔍 اخبار، معرفے کتاب، کنفرانس و کارگاه، مجلات، فراخوان مقاله، سخنرانے، پادکست، آموزش، نقد و سایر مباحث ترجمه

👥 سمیر حسنوندی، مریم گلچین‌‌‌نژاد

👥 دکتری مطالعات ترجمه

🗓 ۱۶ بهمن ۹۴

💬 ارتباط با ما: @TPInbox

Join 🔜 @TPortal
Download Telegram
فصلنامه مترجم، شماره ۶۰

🔗 https://goo.gl/zpdkYg

📝 @TPortal | پورتال ترجمه
ترجمه از دیدگاه والتر بنیامین و ژاک دریدا، قسمت اول
@TPortal | پورتال ترجمه
◀️ قسمت اول

دكتر نجوميان در تبيين آراء والتر بنيامين اظهار كرد: بنيامين در سال 1923 در مقاله‌ي "وظيفه‌ي مترجم" ادعا مي‌كند كه وظيفه‌ي مترجم مي‌تواند بسيار مهم‌تر از نويسنده متن اصلي باشد. او اعتقاد دارد كه مترجم، از ميان موانع زوال يافته‌ي زبان اصلي خود، زبان خالص را رها مي‌سازد. او زباني را كه در اثر محبوس شده است، در خلق دوباره‌اش آزاد مي‌كند. بنيامين پروسه‌ي ترجمه را با پروسه‌ي نوشتن شعر مقايسه مي‌كند و مي‌گويد: "نيت شاعر آني، نخستين و ترسيمي است، اما نيت مترجم تقليدي، نهايي و نظري است. چرا كه نيت عظيمِ يكي كردن چندين زبان به يك زبان حقيقي در كار است." او با اين رأي خود سلسله مراتب سنتي را واسازي مي‌كند و ترجمه كردن را در مقامي والاتر از نوشتن متن اصلي قرار مي‌دهد. 

براي درك نظر بنيامين بايد به خوانش او از داستان "سفر پيدايش" در مقاله‌ي "درباره‌ي زبان به مثابه خود و زبان انسان" بازگشت. سه رويداد مهم در سفر پيدايش، سه مرحله‌ي تاريخ زبان را روايت مي‌كند:

الف) كنش نام نهادن انسان بر مخلوقات
ب) داستان درخت دانش و هبوط انسان از باغ عدن
ج) داستان برج بابل و پراكندگي انسان و زبان

بنيامين در داستان خلقت خداوند و نام نهادن انسان، نوعي كنش ترجمه را مي‌بيند. او نام اين مرحله را "نام نهادن" مي‌گذارد و "نام" را به عنوان "زبان اصلي" يا "زبان خالص" مي‌انگارد. دومين كنش ترجمه زماني رخ مي‌دهد كه نام به عالم دانش وارد مي‌شود. در اين مرحله به عقيده‌ي او زبان به وسيله‌اي براي تأثير‌گذاري بر عقايد و دادن ارزش و قضاوت تبديل مي‌شود. زبان باغ عدن بي‌واسطه و خالص است اما زبانِ پس از هبوط، واسطه مي‌شود. وسيله‌اي براي برقراري ارتباط و يك نشانه، اين مسئله پايه‌ي كثرت زبان‌ها را كه در داستان بابل آمده مي‌گذارد. در اين مرحله انسان كه "خلوص نام را آزرده است"، از درك چيزها يعني مفاهيم اوليه و اشياي طبيعي كه توسط خداوند خلق شده‌اند و توسط انسان نام گرفته‌اند دور مي‌شود. فهم نگاه بنيامين به تكثر زبانها و زبان به عنوان وسيله يا نشانه، نقش مهمي در فهم نظريه‌ي وي درباره‌ي ترجمه دارد، چرا كه بنيامين فكر مي‌كند از دست رفتن اصل، زوالي است كه ترجمه درصدد مقاومت در برابر آن و وارونه كردن روند آن است. 

دكتر نجوميان با يادآوري اين مطلب كه دريدا معتقد است بنيامين در مقاله‌ي "وظيفه‌ي مترجم" مي‌گويد ترجمه نه دريافت است، نه ارتباط و نه بازنمايي، در خصوص اين سه انكار گفت: بنيامين در آغاز اين مقاله بيان مي‌كند كه اثر هنري براي خواننده نوشته نشده است. بنابراين در همان ابتدا او مسئله‌ي دريافت و ارتباط را مورد سؤال قرار مي‌دهد. او حتا ايده‌ي مخاطب ايده‌آل را نفي مي‌كند. آن‌چه بنيامين را بر آن مي‌دارد كه نقش دريافت و ارتباط را نفي كند، اين است كه متن اصلي در پروسه دريافت و ارتباط شكل يگانه‌اي به خود مي‌گيرد كه اين شكل از ذات متن اصلي دور است. هم‌چنين بنيامين معتقد است كه در پروسه‌ي ترجمه نيز دريافت و ارتباط اتفاق نمي‌‌‍‌افتد. در حالي كه در ترجمه تلاش براي يگانه‌سازي معني متن اصلي صورت مي‌گيرد اما آن‌چه باقي مي‌ماند، اين است كه يك پروسه‌ي تحسين يا ستايش بين دو زبان صورت مي‌گيرد. به بيان ديگر، دو زبان بر هم تأثير مي‌گذارند. زبان اول به درون زبان دوم نفوذ مي‌كند و زبان دوم، زبان متن اصلي را دوباره‌نويسي مي‌كند. 

او سپس به موضوع انكار بازنمايي در آراء بنيامين پرداخت و گفت: براي بررسي انكار بازنمايي در ترجمه بايد به تقليد (محاكات) باز گرديم. بنيامين معتقد است كه شباهت نبايد هدف نهايي مترجم باشد. بنيامين در بازنمايي تقليدي چيزها نوعي رابطه‌ي غيرحسي بين كلام و بازنمايي قائل مي‌شود. اما در رابطه‌ي بين ترجمه و متن اصلي، پايه و اساس را بر تبادل دوستانه و دوجانبه‌ي خود و ديگري قرار مي‌دهد كه اين رابطه بر اساس شباهت نيست. از ديد ساختاري مي‌توان گفت كه اين پروسه شبيه رابطه‌ي خويشاوندي‌ست. بنيامين معتقد است كه ترجمه به جاي بيان معني، انتقال چيزي يا شبيه‌سازي معني اصلي، بايد متن اصلي و متن ترجمه را به عنوان پاره‌هايي از يك زبان كلان‌تر به نمايش گذارد. به عبارت ديگر ترجمه نويد مدينه‌ي فاضله‌اي را مي‌دهد كه در آن زبان‌ها با يكديگر آشتي مي‌كنند و به سوي زبان حقيقت حركت مي‌كنند. 

📝 @TPortal | پورتال ترجمه
ترزبانی، شماره ۹
@TPortal | پورتال ترجمه
@TPortal | پورتال ترجمه 😃
نکاتی پیرامون ترجمه، مصطفی ملکیان، قسمت چهارم
@TPortal | پورتال ترجمه
📗 Call for Chapter Proposals

📝 @TPortal | پورتال ترجمه
PhD Studentship in Translation Studies, Cardiff University

🔗 https://goo.gl/WQkKjT

📝 @TPortal | پورتال ترجمه
Postdoctoral Research Associate in Translation, University of Liverpool

🔗 https://goo.gl/KHKR1d

📝 @TPortal | پورتال ترجمه
ترجمه از دیدگاه والتر بنیامین و ژاک دریدا، قسمت دوم
@TPortal | پورتال ترجمه
◀️ قسمت دوم

دكتر نجوميان ضمن بيان اين‌كه ترجمه براي والتر بنيامين يك رابطه‌ي متقابل ميان زبان‌ها به سوي زبان كلان‌تري را بنيان مي‌نهد درباره‌ي آراء دريدا گفت: دريدا به تلقي "تماميت" در زبان، اعتقاد ندارد. به نظر او وقتي مترجم معني متن را به يك فهم يگانه تبديل مي‌كند، نيروي محدود كننده‌اي بر زبان تحميل شده است. او معتقد است عمل تك‌صدايي كردن متن اصلي، معاني بالقوه‌ي متن را از بين مي‌برد. اما دريدا مانند هميشه چرخشي در جهت عكس انجام مي‌دهد و مي‌گويد هر ترجمه‌ي گريزناپذيري به زنده بودن متن اصلي كمك مي‌كند و معناهاي جديدي را در متن اصلي بر‌مي‌انگيزد. در نتيجه دريدا متن را ناپايدار شمرده و آن را يك پديده‌ي در حال زايش مي‌داند. با اين‌كه او به مفهوم نخستين "زبان اصلي" يا "حقيقي" اعتقاد ندارد، اما به‌رغم آن يك "دِين" متقابل بين متن ترجمه و متن اصلي مي‌بيند. متن اصلي، تقاضاي ترجمه مي‌كند و هر ترجمه، خود يك متن اصلي براي ترجمه‌هاي مجدد است. 

دريدا اعتقاد دارد كه اگر در پي برگرداندن معني متن اصلي در ترجمه هستيم، حتماً يك معني را بر ديگر معانيِ متن اصلي ترجيح داده‌ايم. در نتيجه، ترجمه‌ي متن اصلي به طور كامل عملي غيرممكن مي‌نمايد، اگر حفظ معاني چندگانه‌ي متن اصلي در ميان باشد. اما در عين حال مترجم به تكثير معاني متن اصلي كمك مي‌كند. يگانه‌سازي (متن اصلي) از نظر دريدا ترجمه محسوب نمي‌شود. ترجمه‌اي كه معني واحدي را در متن اصلي جستجو مي‌كند، تناقص دارد، چرا كه واحد بودن متن اصلي خود به معني عدم امكان ترجمه است. به عبارت ديگر اگر متني چند معنايي باشد، ترجمه‌ي كامل ممكن نيست و اگر متن واحد باشد نيز تكرار آن در ترجمه امكان ندارد. اما ترجمه با نماياندن يك معني از متن، عملي گريز ناپذير است و به اين ترتيب در روندي رو به رشد، معاني چندگانه متن اصلي را حفظ مي‌كند و به نوبه‌ي خود ترجمه‌هاي بيشتري را در جهت معاني چندگانه تشويق مي‌كند. 

از ديدگاه بنيامين متون ترجمه شده، غيرقابل ترجمه‌اند، ولي دريدا به عكس بنيامين ترجمه‌ي مجدد را نه تنها نفي نمي‌كند بلكه آن را ضروري هم مي‌داند. مفهوم "تكرار" كه به اشكال مختلفي در نوشته‌هاي دريدا به چشم مي‌خورند، به همين مسئله مرتبط است. براي دريدا، ترجمه به عنوان شكلي از خوانش و فهم در واقع نياز به تكرار شدن دارد، چرا كه هر خوانش "دالي" براي خوانش‌هاي ديگر است و اين راز "بقاي" متن است. 

دكتر نجوميان با مقايسه‌ي آراء بنيامين و دريدا درباره‌ي ترجمه به عنوان بقاي متن اصلي، گفت: به زعم بنيامين متن اصلي در زمان ترجمه شدن وارد پروسه‌ي بالغ شدن، دگرگوني و نو شدن مجدد مي‌گردد، دريدا اعتقاد دارد كه براي بنيامين، ترجمه يك جا به جايي شاعرانه است كه زبان خالص را رهايي مي‌بخشد. ترجمه در پي عرضه‌ي معني متن اصلي نيست، بلكه سعي در بسط ساختار زبان دارد و زبانها را درون يك بيان سمبوليك قرار مي‌دهد: در نهايت، ترجمه و متن اصلي يكديگر را كامل مي‌كنند تا زبان كلان‌تري را در طي اين فرآيند "بقا" شكل دهند و در اين ميان هر دو متن، ترجمه و متن اصلي، دگرگون مي‌شوند. رابطه‌ي متن اصلي و متن ترجمه مانند رابطه‌ي زندگي با بقاست، متن اصلي در ترجمه فراتر از مرگ خود به زندگي ادامه مي‌دهد. پس ترجمه تنها در پي انتقال معني نيست و در پي نمايش امكان خود است. 
  
او با اشاره به مقاله‌اي از دريدا با نام "ادامه‌ي حيات/ مرزها" در تبيين نظريه‌ي "بقا" و "ادامه‌ي حيات" متن اصلي در انديشه‌هاي دريدا گفت: متن در واژگان دريدا، تلقي ويژه‌اي دارد. بسياري از منتقدان بر اين عقيده‌اند كه "متن" در "واسازي" دريدايي، نوعي نوشته است كه در آن پروسه‌ي دلالت صورت نمي‌پذيرد. اما به نظر مي‌آيد متن از ديدگاه وي فضايي‌ست با دلالت‌هاي در حال تكثير. دريدا متن را يك وجود بسته نمي‌داند. بنابراين مي‌خواهد مرزهاي متن را مورد سؤال قرار دهد. از ديد او متن تنها يك نوشته‌ي تمام شده نيست. مضموني محصور در يك كتاب يا در حاشيه‌هاي خود نيست، بلكه شبكه‌اي ساخته شده براساس تفاوت است. بافت رگه‌هايي است كه به طور بي‌پاياني بر چيزي جز خود ارجاع دارند. بنابراين متن تمام حدودي كه براي آن مشخص شده، در مي‌نوردد. متن نه به تمامي غايت است و نه به تمامي حاضر، بلكه در موقعيت معلق حيات درون مرگ درگير است. متن در آنِ‌واحد قابل ترجمه و غيرقابل ترجمه است. دريدا مفهوم بقا را با ادامه‌ي حيات مرتبط مي‌كند. او مي‌گويد اصطلاح ادامه‌ي حيات به اين معني نيست كه خود را در يك وضعيت بي‌روح نگاه داريم. براي او، اين واژه به معني حفظ متن در برابر پروسه‌ي اضمحلال و مرگ است. آنچه در يك متن رخ مي‌دهد و آن را به ادامه‌ي حيات سوق مي‌دهد، اين است كه يك متن، متن ديگر را مي‌خواند يا به بيان ديگر، متني ديگر را ترجمه مي‌كند.

قسمت اول ↙️

🔝 https://telegram.me/tportal/1251

📝 @TPortal | پورتال ترجمه

🔗 https://goo.gl/aVRJwU
"کریسمس مبارک" به زبان های اروپایی 🎄
@TPortal | پورتال ترجمه