نمایشنامه «فتحنامه کلات» اثر بهرام بیضایی برای بار نخست در سال ١٣٦١ نوشته شد و بعدها در نشر روشنگران درآمد و بارها بازنشر شد. در روزهای اخیر اما  ترجمه‌ای از این كتاب به‌قلمِ منوچهر انور، مترجم بِنام منتشر شد. او نوزده سال پیش نمایشنامه «مرگ یزدگرد» بیضایی را ترجمه کرد و این‌بار «فتحنامه کلات» را به زبان انگلیسی برگردانده. انور در گفت‌وگویی كه به این بهانه با سهیلا قربانی انجام داده و روي سايت نشر روشنگران منتشر شده، «مرگ یزدگرد» را از فیلم‌های موردعلاقه خود می‌داند: «آقای بیضایی این را می‌دانست. از من خواست برای فیلم، زیرنویس انگلیسی بنویسم و نوشتم. بعدش، آقای بیضایی از من خواست مرگ یزدگرد را برای چاپ جداگانه ترجمه کنم. این ماجرا مربوط به هجده نوزده سال پیش است. درواقع از زیرنویس انگلیسی شروع شد، از ترجمه گذشت و درنهایت، بعد از چند ویرایش به‌چاپ رسید.» دو سال بعد، بیضایی از انور می‌خواهد تا «فتحنامه کلات» را هم ترجمه كند. «قرار بود فوری به‌چاپ برسد، اما نمی‌دانم چرا نرسید. این اواخر، دوباره چراغ کلات روشن شد و از من خواستند دوباره نگاهی به آن بیندازم و اگر لازم باشد در آن دست ببرم، که لازم شد و دست بردم و فوری به چاپ رسید.» انور درباره شخصیت‌ها و زبان متفاوت بیضایی نیز می‌گوید: «پیچیدگی شخصیت‌ها و ویژگی‌های نوشتاری در کارهای ایشان یکی دو تا ده ‌تا نیست. به‌خصوص در فتحنامه کلات، که پرسوناژ بی‌مانندي مثل آی‌بانو؛ زنی شریف و نازک‌دل و در عین‌حال، استوار در برابر غول‌های بی‌شاخ‌ودم خونخواری مثل توی‌خان و توغای‌خان مغول قد علم می‌کند و با کاردانی، حق را، تمام‌و‌کمال به کرسی می‌نشاند. ژرف‌نگری آی‌بانوی آرانی، خشونت خان‌های مغول را خنثی می‌کند و درآمیخته با مناعت ذاتی، درس بزرگی به فمینیست‌های پر قیل‌و‌قال امروزی می‌دهد.» اما زبان خاصِ بیضایی مشكلاتی نیز برای ترجمه پیش می‌آورد: «مشکلات زبانِ فتحنامه کلات برای ترجمه بیشتر از مشکلات زبانی مرگ یزدگرد بود. با توجه به دشواری زبان فتحنامه کلات، به‌نظرم آمد که برگردانش باید کمی آزاد باشد، نه لفظ‌به‌لفظ. این باعث شد که از آقای بیضایی جوازِ کمی پا را از خط بیرون‌گذاشتن بگیرم و از این راه به مقصود درام نزدیک‌تر شوم. اصولاً در کار ترجمه، برگردان لفظ‌به‌لفظ خیلی وقت‌ها حق مطلب را ادا نمی‌کند. بعضی‌ها به آن اعتقاد مطلق دارند، اما برخورد من با آن دوگانه است. در ترجمه، در عین‌حال كه باید به تک‌تک کلمات و شأن معنایی‌شان توجه داشت، نباید در همه‌حال به برگرداندن تک‌تک آنها اصرار ورزید، چون کلمه جزئی از کل معنی است. اگر ترجمه  تحت‌اللفظی لطمه به کل معنی بزند بهتر است ترجمه نشود و عبارتی در کار بیاید که کمک به شکفتن معنی نهایی بکند.»

انور در ترجمه درخشان خود از «عروسكخانه» و نيز در كتاب «زبان زنده» كه در دست چاپ دارد به این مسائل پرداخته. «اصرار به ترجمه لفظ‌به‌لفظ، غالباً مخل کلیتِ معنی و مقصود نویسنده است. خیلی وقت‌ها ترجمه باید کمی آزاد باشد تا به معنای کلی کار و مقصود نویسنده لطمه نزند. این کاری‌ست که در ترجمه فتحنامه کلات به آن سخت پایبند بوده‌ام.» با این اوصاف، ترجمه این نمایشنامه با حك و اصلاحاتی همراه است؛ در مواردی بعضی از دیالوگ‌ها جابجا شده و گفتارها کوتاه‌تر. «البته هیچ صحنه‌ای بالکل حذف نشده.» او به تفاوتِ ترجمه آثار نمایشی با آثار ادبی نیز اشاره می‌كند: «دیالوگ‌نویسی برای نمایشنامه به‌کلی امر جدایی‌ست از کار داستان یا رمان‌نویسی. دیالوگ یعنی حرف‌هایی که از دهن آدم‌ها بیرون می‌آید و باید به‌ همان شکل طبیعی اصلی ادا شود و شکل طبیعی اصلی در زبان گفتار فارسی پر از زیروبم‌ها و شکستگی‌های خاصی‌ست که در ترجمه باید دقیقاً نت‌نویسی شود و صداهاش دربیاید و حقش ادا شود. برای ترجمه نمایشنامه، معیارمان باید زبان گفتارمان باشد، اما چون بسیاری از مترجمانِ حتی درجه اولِ ما به این نکته توجه کافی نمی‌کنند، کارشان در ترجمه دیالوگ، شکل ادبی به خود می‌گیرد، درصورتی‌که گفتار در نمایش باید، درواقع، کمی «بی‌ادبی» باشد نه «ادبی». این اشکال کارِ نویسندگان و مترجمانِ ماست که چون سابقه تئاتری ندارند عمدتا کارشان یا قابل اجرا نیست، یا ترجمه‌هاشان شکل ادبی پیدا می‌کند.»

📰 روزنامه شرق

🌐 مَدّ و مِهْ

🔗 https://goo.gl/A0CcOF

📝 @TPortal | پورتال ترجمه

ترزبانی، شماره ۱۰
@TPortal | پورتال ترجمه

صنعت ترجمه، سال دوم، شماره ۶
@TPortal | پورتال ترجمه

یادی از ابولحسن نجفی در نخستین سالگردش
@TPortal | پورتال ترجمه

«خانه‌ام آتش گرفته ست، آتشی جانسوز ...» اخوان ثالث
@TPortal

چگونه ترجمه کنیم؟! - ترجمه و تحشیه پرستو سعیدی، دکتر منصوره زرکوب
@TPortal | پورتال ترجمه

کتاب «کيف تترجم» که ابتدا با استفاده از دو زبان عربي و انگليسي توسط استاد محمدحسن یوسف تأليف شده، به ارائه مشکلات ترجمه و راهکارهاي آن مي‌پردازد. اما با ترجمه آن به فارسي، اين امکان را به خواننده مي‌دهد تا از طريق مثال‌ها به مقايسه سه زبان فارسي، عربي و انگليسي پرداخته، با فرضيه نسبيت زباني به صورت عملي و کاربردي آشنا شود. وجود تعدادي از اصطلاحات ترجمه و معادل آن‌ها در فارسي، امکان مطالعات ترجمه را از طريق کتاب‌هاي عربي فراهم مي‌کند. مطالب این کتاب هم برای مترجمان تازه کار و هم برای مدرسان ترجمه سودمند است.

📝 @TPortal | پورتال ترجمه

یک مترجم ایرانی جزو پنج کاندیدای نهایی بهترین اداپتاسیون فیلم خارجی سال در فرانسه شد.
@TPortal | پورتال ترجمه

به گزارش بانی فیلم، محمد حقیقت از سوی انجمن مولفین فرانسه نامزد دریافت جایزه بهترین مترجم زیرنویس فیلم شد. هرساله موسسه Ataa که انجمن مترجمین سینمایی نام دارد و وابسته به جامعه موالفین فرانسوی است، طی مراسمی به بهترین مترجم دیالوگ های سینمایی فیلم هایی که به نمایش در می اید، جایزه می دهد. هرساله حدود ۴۵۰ فیلم داستانی خارجی در فرانسه با زیرنویس به پرده سینماها می اید.  از بین فیلمهای خارجی که در سال ۲۰۱۶ به نمایش عمومی در امده است، هیأت انتخاب مرکب از بهترین مترجمین ۵ فیلم خارجی را کاندیدای دریافت جایزه در این رشته کردند. که از بین انها فیلم ایرانی «سرزمین بدون اواز» ساخته آیت نجفی برای بهترین ترجمه دیالوگ ها جزو پنج کاندیدای نهایی شد.  ششمین دوره این جایزه طی مراسمی روز سوم فوریه به برنده نهایی در حضور شخصیت های سینمایی داده خواهد شد.  محمد حقیقت کاندیدای دریافت این جایزه است.  وی طی سالها اداپتاسیون فیلمهای چهره هایی چون عباس کیارستمی، محسن مخملباف، بهمن قبادی، ابوالفضل جلیلی، نیکی کریمی، امیرنادری و… را به عهده داشته است.

🌐 بانی فیلم

🔗 https://goo.gl/nva154

📝 @TPortal | پورتال ترجمه

فرق ترجمه های قرآن و انجیل چیست؟ مناظره احمد دیدات (نویسنده مسلمان) و استنلی شوبرگ (کشیش کلسیای استکهلم)
@TPortal | پورتال ترجمه

ترامپ گفت «تروریسم اسلامی» شما دقیق ترجمه نکردید.
@TPortal | پورتال ترجمه

نایب رئیس مجلس در صفحه اینستاگرام خود نسبت به عملکرد صداوسیما در ترجمه سخنان ترامپ انتقاد کرد.

به گزارش خبرآنلاین، علی مطهری برای بیان توصیه خود به صدا و سیما، در اینستاگرامش اینگونه نوشت:
آقای ترامپ در نطق تحلیف خود از تعبیر «تروریسم اسلامی» استفاده کرد، تعبیری که اوباما از آن ابا داشت، اما خبرنگار صدا و سیما در نیویورک آن را به «داعش» ترجمه کرد، در حالی که ترجمه دقیقی نیست و رویکرد ترامپ در خصوص دنیای اسلام را به خوبی نشان نمی‌دهد و از طرفی صدا و سیما باید امانت را حفظ کند و حق چنین دخل و تصرفاتی را ندارد.

🌐 خبرآنلاین

🔗 https://goo.gl/nEC3r5

📝 @TPortal | پورتال ترجمه
.

همایش بین المللی ترجمه در فضای میان فرهنگی
@TPortal | پورتال ترجمه

نجفی یک مترجم تمار عیار بود: روایت اصغر نوری از مترجم نامی کشور
@TPortal | پورتال ترجمه

سال گذشته در چنین روزی مترجم و پژوهشگر نامی کشور؛ ابوالحسن نجفی درگذشت. نجفی را می‌توان یکی از مهمترین مترجمان صد سال گذشته دانست؛ مترجمی که در دوره‌ای از تاریخ معاصر دانش‌اش باعث شکفتگی نسلی از نویسندگان مستعد بود.

اصغر نوری از مترجمان ادبی معاصر می‌گوید: ابوالحسن نجفی یک مترجم تمار عیار بود. همه انتظارهایی که از یک مترجم می توان داشت با خواندن آثار به جا مانده از او برآورده می شود: انتخاب اثری با ارزش های ادبی که حرفی برای جامعه ما هم دارد، درک تمام و کمال متن اصلی، و مهمتر از همه برگردان اثر با زبانی پالوده و درست. ترجمه های نجفی، جدا از معرفی نویسنده های بزرگ و آثار ارزشمند، نمونه های بی نظیری هستند از زبان فارسی در لحن ها و نثرهای مختلف آن که با آثار بزرگترین نویسنده های ایرانی برابری می کنند.

نوری گفت:  استاد نجفی یکی از معدود مترجمان نسل خود بود که می دانست انتقال درست معنا کمترین کار یک مترجم است نه تنها کار مترجم. او به رعایت سبک نوشتاری نویسنده اعتقاد داشت و موقع ترجمه هر اثر، لحنی مناسب در زبان فارسی انتخاب می کرد تا سبک نویسنده تا حد امکان منتقل شود. با بررسی ترجمه نجفی از آثاری مثل "خانواده تیبو"، "ضد خاطرات"، "شازده کوچولو" و... با متن اصلی، متوجه این نکته می شویم که او به خوبی می داند کدام بخش از سبک نویسنده مربوط به زبان اصلی است و منتقل نمی شود و کدام بخش را می شود در زبان فارسی بازآفرینی کرد.

اصغر نوری ادامه داد: نجفی با تسلط بی نظیری که به زبان فارسی داشت، برای بخش های غیرقابل انتقال اثر هم مابه ازهای خوبی در زبان فارسی پیدا می کرد و اصطلاح ها و ضرب المثل های قدیم و جدید فارسی را جایگزین نمونه های فرانسوی آن می کرد. بررسی ترجمه های نجفی با متن اصلی، اولین درس بزرگش این است که مترجم قبل از هر چیز باید تسلط خوبی روی زبان فارسی داشته باشد و رد نثرها و لحن های مختلف این زبان را در متون قدیم و جدید دنبال کرده باشد.

مترجم پاتریک مودیانو گفت: آشنایی من با استاد ابوالحسن نجفی از ابتدای دهه 70 با خواندن ترجمه های او شروع شد که طیف گسترده ای از ژانرهای ادبی را شمل می شد: رمان، داستان، نمایشنامه و متون نظری. نجفی برای من مترجمی فرهنگ ساز  بود که در انتخاب آثار به نیازهای زمان خود توجه می کرد و از این رو بود که هم نمایشنامه های "شیطان و خدا" سارتر و "کالیگولا"ی کامو را ترجمه می کرد و از طرفی "نژاد و تاریخ" کلود لوی استروس و رمان ها و داستان های گزیده ادبیات معاصر فرانسه. ادامه ↓↓↓

🌐 هنرآنلاین

🔗 https://goo.gl/EpgSTm

📝 @TPortal | پورتال ترجمه
.

New Book: Translation and Localisation in Video Games: Making Entertainment Software Global, By Miguel Á. Bernal-Merino
@TPortal | پورتال ترجمه

This book is a multidisciplinary study of the translation and localisation of video games. It offers a descriptive analysis of the industry – understood as a global phenomenon in entertainment – and aims to explain the norms governing present industry practices, as well as game localisation processes. Additionally, it discusses particular translation issues that are unique to the multichannel nature of video games, in which verbal and nonverbal signs must be cohesively combined with interactivity to achieve maximum playability and immerse players in the game’s virtual world. Although positioned within the theoretical framework of descriptive translation studies, Bernal-Merinoincorporates research from audiovisual translation, software localisation, computer assisted translation, comparative literature, and video game production. Moving beyond this framework, Translation and Localisation in Video Games challenges some of the basic tenets of translation studies and proposes changes to established and unsatisfactory processes in the video game and language services industries.

📝 @TPortal | پورتال ترجمه

🔗 https://goo.gl/SnVH3D