@TPortal | پورتال ترجمه
3.85K subscribers
2.55K photos
283 videos
268 files
953 links
﷽

🌐 پورتال ترجمه

🔍 اخبار، معرفے کتاب، کنفرانس و کارگاه، مجلات، فراخوان مقاله، سخنرانے، پادکست، آموزش، نقد و سایر مباحث ترجمه

👥 سمیر حسنوندی، مریم گلچین‌‌‌نژاد

👥 دکتری مطالعات ترجمه

🗓 ۱۶ بهمن ۹۴

💬 ارتباط با ما: @TPInbox

Join 🔜 @TPortal
Download Telegram
نشست «آسیب‌شناسی ترجمه بین زبانی» برگزار شد.
@TPortal | پورتال ترجمه
این نشست حسین رمضان کیایی، ایمان منسوب بصیری، فاطمه عسگری و مهرزاد شیخ الاسلامی حضور داشتند و به ایراد سخنرانی درباره آثار ایتالیایی ترجمه شده به فارسی پرداختند.

حسین رمضان کیایی کیایی نخستین سخنران این نشست با اشاره به تناقض‌هایی که به واسطه ترجمه ایجاد می‌شود، گفت: مترجمان نیز مانند سایر افراد جامعه دیدگاه‌های متفاوتی دارند و بدون شک این دیدگاه‌ها ناخواسته وارد ترجمه‌شان می‌شود و اگر این اتفاقات رخ دهد باعث ایجاد تناقض‌هایی در مخاطب می‌شود. برای پرداختن به آسیب‌های ترجمه ابتدا باید به این موضوع پرداخت که اصلاً ترجمه چیست و چه تعریفی دارد.

این استادیار زبان ایتالیایی دانشگاه تهران در توضیح مفهوم ترجمه اظهار کرد:‌ ما تعریف‌های مختلفی برای ترجمه داریم؛ برای مثال در برخی کتاب‌ها خوانده‌ایم که ترجمه پُل ارتباطی میان دو فرهنگ است. اگر ما این تعریف‌های متفاوت را بپذیریم باید قبول کنیم که ترجمه وارد وادی‌های مختلفی می‌شود.

وی با اشاره به چالش‌های موجود در ترجمه آثار گفت:‌ بیشترین چالش ما در ترجمه مربوط به ترجمه‌های ایدئولوژیک و مذهبی است زیرا وقتی یک اثر مذهبی ترجمه می‌شود نباید انتظار داشت که تمام مفهوم به شکل درست انتقال پیدا کند. درست است که مهمان ویژه نمایشگاه امسال کشور ایتالیا است اما باید به این نکته توجه داشته باشیم که در کشور ما در این حوزه کمتر کاری منتشر شده است . پیش از اعلام زبان انگلیسی به‌عنوان زبان دوم کشورها، بیشتر ترجمه‌های انجام شده در ایران از زبان فرانسوی بود و  از این رو بخش قابل توجهی از ترجمه‌های ما از این دو زبان است. ادامه ↓↓↓

🌐 ایلنا

🔗 https://goo.gl/rT1y7y

📝 @TPortal | پورتال ترجمه
.
غلط ننویسیم، ابوالحسن نجفی،
⭕️ به‌نوبه‌ی خود
@TPortal | پورتال ترجمه
☑️ https://t.me/tportal

🔸بسیاری از مترجمان که اصطلاحات و ترکیبات زبان مبدأ را بی‌توجه به بُردِ معنایی آن‌ها در زبان مقصد عیناً به فارسی برمی‌گردانند ترکیب نامأنوسِ «به‌نوبه‌ی خود» را که ترجمه‌ی لفظ به لفظِ à son tour فرانسوی و in his turn انگلیسی است در فارسی رواج داده‌اند، ولی اغلب اوقات این ترکیب در جمله‌ی فارسی معنای درستی ندارد. مثلا مترجمی جمله‌ی انگلیسی را این‌طور ترجمه کرده است:

🔹«ارسطو شاگرد افلاطون بود که وی به‌نوبه‌ی خود شاگرد سقراط بود.» این‌جا «به‌نوبه‌ی خود» چه معنی می‌دهد؟ آیا افلاطون نوبت گرفته بود که شاگرد سقراط شود؟ یا با ارسطو نوبت گذاشته بود تا نزد سقراط شاگردی کنند؟ یا یک نوبت ارسطو نزد افلاطون و یک نوبت هم افلاطون نزد سقراط درس می‌خواندند؟

🔸مترجم دیگری عبارت خارجی را چنین ترجمه کرده است: «او به ایشان خیر مقدم گفت و ایشان به‌نوبه‌ی خود از او تشکر کردند.» این عبارت هم معنای محصلی ندارد؛ آیا قرار گذاشته بوده‌اند که یک نوبت او به ایشان خیر مقدم بگوید و یک نوبت ایشان از او تشکر کنند؟ البته چنین نیست، و در ترجمه یا باید «به‌نوبه‌ی خود» را حذف کرد یا به‌جای آن گفت: نیز (یا: هم).

🔹ترجمه‌ی صحیح دو عبارت فوق چنین است: «ارسطو شاگرد افلاطون بود و افلاطون شاگرد سقراط.» و «او به ایشان خیر مقدم گفت و ایشان (نیز) از او تشکر کردند.»

📝 @TPortal | پورتال ترجمه
.
سخنرانی با عنوان «چرخش‌های معرفت شناختی و روش شناختی در گفتمان ترجمه‌پژوهی» روز یکشنبه ۱۵ اسفند ۹۵ در دانشکده ادبیات و زبانهای خارجی دانشگاه تهران توسط آقای دکتر کریم زاده برگزار گردید.
@TPortal
🔸هانری ‌مشونیک (Henri Meschonnic)، شاعر‌ و ‌مترجم‌ یهودی‌ فرانسوی، در‌ سال ۱۹۳۲ در ‌پاریس ‌از ‌پدر و مادری‌ روسی‌ زاده ‌شد، در‌ رشته‌ی‌ زبان‌شناسی تحصیل‌ کرد‌ و‌ ابتدا ‌در ‌دانشگاه ‌لیل‌ به ‌تدریس ‌زبان‌شناسی‌ پرداخت. در‌ سال ۱۹۶۹ به ‌همراه ‌ژیل ‌دلوز، ‌میشل ‌فوکو، ‌ژان‌ فرانسوا‌ لیوتار، ‌ژاک‌ لکان، آلن‌ بدیو ‌و ‌دیگران ‌دانشگاه ‌تجربی ‌ونسن‌ را‌ بنیان ‌نهاد.

🔹مشونیک ‌با‌ فراگیری‌ زبان‌ عبری‌ دست‌اندرکار ‌ترجمه‌ی‌ کتاب ‌مقدس ‌شد‌ و ‌این ‌تجربه ‌او ‌را ‌به ‌مطالعات ‌عمیق‌تری ‌در‌ زمینه‌ی ‌ترجمه ‌و ‌زبان برانگیخت‌ که ‌حاصل ‌آن‌ها ‌مقالات‌ و‌ کتاب‌های ‌متعددی است‌ که ‌در ‌آن‌ها ‌تأثیر ‌هومبولت، سوسور ‌و‌ به خصوص‌ امیل‌ بنونیست (زبان‌شناس‌ فرانسوی) ‌بارز ‌است. ‌او ‌ترجمه ‌را ‌کنشی ‌اخلاقی‌ و‌ سیاسی ‌می‌داند ‌و ‌متأثر ‌از ‌بنونیست، ‌معتقد ‌است‌ تحقق ‌چنین ‌کنشی ‌مستلزم ‌آن ‌است‌ که ‌نه‌ کلمه ‌و نه ‌حتی ‌گزاره، بلکه ‌گفتار ‌را ‌واحد‌ ترجمه ‌‌قرار ‌دهیم. هانری ‌مشونیک‌ در ‌سال ‌۲۰۰۹ درگذشت.

☑️ متن‌ زیر‌ ترجمه‌ی ‌بخش‌هایی ‌از ‌یکی ‌از ‌کتاب‌های‌ او، ‌اخلاق ‌و ‌سیاست‌ ترجمه Éthique et politique du traduire است که در سایت فرهنگ امروز منتشر شده و قرار است در ۷ قسمت با گویندگی سرکار خانم خوشحال به تدریج تقدیم همراهان گرامی #پورتال_ترجمه شود.

📝 @TPortal | پورتال ترجمه
اخلاق و سیاست ترجمه، هانری مشونیک، قسمت اول
@TPortal | پورتال ترجمه
هر ‌اخلاقِ ‌ترجمه ‌در ‌وهله‌ی ‌نخست‌ مستلزم ‌یک‌ اخلاق ‌لانگاژ (زبان-گفتار) ‌است ‌و ‌هر ‌اخلاق‌ زبان ‌مستلزم ‌نظریه‌ای‌ درباره‌ی ‌کلیت لانگاژ ‌است، ‌نظریه‌ای‌ انتقادی ‌در ‌معنای ‌مورد ‌نظر‌ هورکهایمر که‌ در ‌نقطه‌ی ‌مقابل ‌نظریه‌های‌ موضعی ‌قرار‌ دارد.

تفکر ‌درباره‌ی ‌لانگاژ ‌بدون ‌بوطیقا ‌آکادمیسم ‌محض‌ است؛ اندیشیدن ‌درباره‌ی ‌سیاست‌ باید ‌با ‌و ‌از ‌طریق ‌بوطیقا ‌و ‌برای ‌تحقق‌ بوطیقای ‌جامعه ‌صورت‌ گیرد. ‌تفکر ‌بدون بوطیقا ‌به ‌معنای ‌آن‌ است‌ که ‌همچون ‌آکادمیسین‌ها ‌دوگانگی ‌مستتر ‌در نشانه ‌را ‌حفظ ‌کنیم، ‌نشانه ‌با‌ همه‌ی‌ گرایشاتی که‌ در ‌آن ‌نهفته ‌است: دوگانگی ‌ظاهرِ ‌عبارت‌ و‌ روح‌ عبارت، ‌دوگانگی‌ هویت‌ و ‌غیریت، ‌دوگانگی‌ای‌ که‌ امر‌ الهی‌-سیاسی‌ نیز ‌تقویت‌کننده‌ی آن ‌است؛ و‌ این ‌فکرفریبی‌هایی که در ‌زمینه‌ی‌ ترجمه عبارتند ‌از‌ مفاهیم ‌وفاداری‌ و‌ دقت (وفادار ‌به ‌چه، به ‌زبان؟ کدام ‌زبان؟) اما ‌زبان‌ لانگاژ ‌نیست، نباید ‌این‌ دو‌ را ‌با‌ هم ‌مشتبه ‌کرد.

اگر‌ وقتی ‌درباره‌ی اخلاق‌ می‌اندیشیم‌ به‌ لانگاژ ‌نیندیشیم، ‌ناروشنی‌ خصلت بارزِ اندیشه‌ی ‌ما ‌خواهد ‌شد،‌ به خصوص‌ به محض‌ آنکه ‌سخن‌ از ‌شعر ‌در میان‌ باشد؛ ‌این ‌همان ‌چیزی است‌ که‌ مثلاً‌ در ‌اخلاقیات ‌لویناس‌ می‌بینیم و ‌به‌زعم‌ من ‌سبب‌ می‌شود ‌این‌چنین ‌در برابر ‌نفوذ ‌هایدگر‌ رخنه‌پذیر باشد، ‌در برابر ‌این‌ ذات ساختن ‌تعمیم‌یافته ‌از ‌زبان، ‌شعر ‌و‌ فرهنگ‌ ژرمنی‌ که‌ کلیت ‌ترجمه ‌را‌ در ‌چارچوب فهم ‌قرار ‌می‌دهد، کاری که‌ بعضی‌ دیگر مانند ‌ریکور ‌آن ‌را‌ تکرار ‌می‌کنند.

من‌ اخلاق‌ را‌ مسئولیت ‌اجتماعی ‌تعریف‌ نمی‌کنم، ‌اخلاق ‌در ‌چشم ‌من‌ جست‌وجویی ‌است‌ که ‌سوژه ‌در ‌پیش ‌می‌گیرد،‌ سوژه‌ای ‌که ‌تلاش ‌می‌کند ‌با ‌فعالیتش ‌خود ‌را ‌سوژه ‌کند، اما ‌در ‌این ‌فعالیت‌ سوژه ‌کسی است‌ که‌ دیگری‌ به‌واسطه‌ی‌ او‌ سوژه ‌می‌شود؛ ‌در ‌این ‌معنا، این‌ سوژه ‌که ‌موجودی‌ صاحب‌لانگاژ ‌است،‌ هم‌ وجودی‌ اخلاقی ‌است‌ و ‌هم‌ شاعرانه ‌و‌ اخلاق ‌و ‌بوطیقا ‌در ‌وجودش‌ جدایی‌ناپذیرند. ‌به ‌دلیل ‌این‌ هم‌بستگی ‌اخلاق ‌و ‌بوطیقا ‌است‌ که ‌اخلاق لانگاژ ‌به ‌همه‌ی‌ موجودات ‌صاحب‌لانگاژ (شهروندان ‌بشریت) ‌مرتبط ‌است؛ ازهمین‌روست‌ که ‌اخلاق ‌امری ‌سیاسی ‌است.

بوطیقا‌ یک‌ اخلاق ‌هم ‌هست،‌ زیرا ‌شعر ‌کنشی ‌اخلاقی ‌است؛ ‌چراکه ‌سوژه ‌را ‌متحول ‌می‌کند، ‌آن‌‌کس‌ را ‌که ‌می‌نویسد‌ و‌ آن‌کس‌ را ‌که ‌می‌خواند، ‌به ‌همین ‌واسطه ‌همه‌ی‌ سوژه‌های‌ دیگر ‌را ‌نیز ‌متحول ‌می‌کند، ‌از‌ سوژه‌ی فلسفی ‌گرفته ‌تا‌ سوژه‌ی فرویدی.

در ‌موضوعات لانگاژ،‌ ادبیات‌ و‌ ادبیات‌ها‌ و ‌در ‌نتیجه ‌در ‌موضوعات ‌ترجمه، ‌بر هم زدن‌ و ‌در هم شکستن نظراتِ‌ متعارف‌ ضرورتی ‌مبرم ‌دارد. ‌ضرورتِ‌ مبرم ‌دارد ‌که ‌دست‌کم ‌‌بی‌آنکه ‌دچار ‌توهم‌ شویم ‌دست‌اندر‌کار ‌فعالیتی ‌شویم ‌که‌ رمی‌ د‌ گورمن ‌(Rémy de Gourmont)‌ آن ‌را‌ از هم پاشاندن تصورات‌ می‌نامید، ‌تصوراتی که‌ تا ‌این‌ حد‌ به‌ هم پیوسته‌ و‌ تداعی‌کننده‌ی ‌یکدیگرند ‌و ‌آن‌چنان ‌در جای ‌خود ‌استقرار یافته‌اند ‌‌که ‌قطعی ‌و ‌مطلق ‌شده‌اند؛ ‌یعنی ‌دیگر ‌تکان‌ نمی‌خورند: ‌با ‌حفظ‌ قدرت‌هایشان‌ به جای‌ جست‌وجوی‌ تفکر ‌نشسته‌اند؛ ‌قدرت‌های‌ اجتماعی‌شان.

📝 @TPortal | پورتال ترجمه
هیجدهم اسفند ماه، سالروز درگذشت سیمین دانشور، مترجم و داستان‌نویس بزرگ ایرانی است.
@TPortal | پورتال ترجمه
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
در این ویدئو سیمین دانشور از وضعیت ترجمه‌ها و کلاه‌هایی که سرش گذاشته‌اند می‌گوید.
@TPortal | پورتال ترجمه
چراغ‌های رابطه تاریک نیست (سیمین دانشور)، ماهنامه مدیریت ارتباطات
@TPortal | پورتال ترجمه
ویژه‌نامهٔ سیمین دانشور در مجلهٔ انشا و نویسندگی
@TPortal | پورتال ترجمه
نامۀ دکتر حداد عادل به وزیر ارشاد دربارۀ نام انتخاب‌شده خودروی «کوییک»
@TPortal | پورتال ترجمه
بسمه‌تعالی

★ جناب آقای دکتر سیّد رضا صالحی امیری

★ وزیر محترم فرهنگ و ارشاد اسلامی و رئیس محترم شورای پاسداشت زبان فارسی

🔸با سلام، در خبرها آمده است که شرکت خودروسازی سایپا محصول جدیدی را به نام «کوییک» به بازار عرضه کرده است. نام انتخاب‌شده برای این محصول فارسی نیست و نقض صریح قانون «ممنوعیت به‌کارگیری اسامی، عناوین و اصطلاحات بیگانه»، مصوّب سال ۱۳۷۵ مجلس شورای اسلامی است. پیش از این نیز برخی شرکت‌های خودروسازی نام‌های خارجی برای تولیدات داخلی انتخاب کرده بودند که با تذکر مقام معظّم رهبری و پیگیری فرهنگستان زبان وادب فارسی نام انتخابی تغییر کرد. از آن جمله خودروی «پژو پرشیا» بود که به «پژو پارس» تغییر یافت. در مورد اخیر نیز تقاضا دارد به مسئولان ذی‌ربط دستور فرمایید اقدام لازم صورت گیرد، چرا که استفاده از این نام مجوّزی برای موارد مشابه خواهد بود و لازم است در اسرع وقت از آن جلوگیری شود.

🔹فرهنگستان آمادگی خود را برای یافتن نام مناسب برای این خودرو جدید اعلام می‌دارد.

★ غلامعلی حداد عادل

🌐 فرهنگستان زبان و ادب فارسی

🔗 https://goo.gl/QyOjhF

📝 @TPortal | پورتال ترجمه
سایپا نام کوییک را چگونه انتخاب کرد؟
@TPortal | پورتال ترجمه
🔸سایپا برای انتخاب نام کوییک هفت دلیل بیان کرده که پنج دلیل آن مربوط به جغرافیای ایران بر می‌گردد. این نام چگونه انتخاب شد؟

🔹سایپا برای هر یک از خودروهای خود در ابتدا نام پروژه‌ای تعیین کرده و بعد از رونمایی نام اصلی خودرو را مشخص می‌کند. به عنوان مثال نام ایکس ۲۰۰ یا سایپا ۲۰۰ برای تیبا در نظر گرفته شد و بعد از رونمایی خودرو، نام اصلی و تجاری این خودرو از طرف سایپا اعلام شد. سایپا چند ماهی است از ارائه خودروی سایپا ۲۱۲ تا آخر سال خبر داده بود. روز دوشنبه و پس از رونمایی از این خودرو واژه‌ی کوییک به عنوان نام تجاری محصول پروژه‌ی سایپا ۲۱۲ انتخاب شد. 

🔸سایپا برای انتخاب نام کوییک، ۷ دلیل بیان کرده است که در ادامه با هم مرور می‌کنیم.

1⃣ کوییک طایفه‌ای از ایل‌های کرد ایران و شامل تقریباً ۱۵۰ خانوار است. این طایفه در ژاورود مسکن دارند. منطقه‌ی ژاورود یکی از سه منطقه‌ی اورامانات است که درمیان شهرهای سنندج، سروآباد وکامیاران قرار گرفته است.

2⃣ کوییک نام وستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان جاسک در استان هرمزگان ایران است که جمعیت آن ۵۷۹ نفر (۱۲۰خانوار) بوده‌ است.

3⃣ در استان کردستان و بخش موچش شهرستان کامیاران نیز روستایی وجود دارد که نامش «کوئیک» است. این روستا در دهستان عوالان قرار دارد و جمعیت آن ۷۶ نفر (۱۸خانوار) است.

4⃣ نام روستای دیگری هم در شهر نقده «کوییک» است.

5⃣ نام تپه‌ی مربوط به عصر مس قدیم (هزاره ۴ میلادی ) است که در شهرستان جوانرود، بخش روانسر، و در جوار روستای کوئیک واقع شده, این اثر به‌ عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

6⃣ در زبان انگلیسی واژه‌ی «Quick» به معنای سریع و چابک است.

7⃣ این واژه هم به لحاظ آوایی و هم لحاظ نوشتاری بسیار خوش ترکیب و خوش صدا است.

🌐 زومیت

🔗 https://goo.gl/FF3tYa

📝 @TPortal | پورتال ترجمه