طنز تلخ: پیامی از آینده

Forwarded from رهاورد (علی صادقی) (علی صادقی شهمیرزادی)

6⃣1⃣ برادرم به‌هنگام خداحافظی، جوان را در آغوش گرفت و بوسید و گفت:
"تموم شد، ولی یه خواهش بزرگ ازت دارم؛ اینکه من رو ببخشی به‌خاطر اون سیلی که بهت زدم."
جوان که گویا تحت تاثیر وضعیت پیش‌آمده (بازداشت نشدن، ایجاد ارتباط عاطفی، دریافت کمک مالی و...) بود، گفت:
معلومه که می‌بخشم، مگه می‌تونم نبخشم‌تون با این‌همه لطفی که به من کردین...؟"

7⃣1⃣ جوان رفت. شریکش دستگاه را نفروخته بود. آن‌را ستاند و پس از دو روز صاحبش بازگرداند.
برادرم اما، اکنون که قریب به بیست سال از آن رخداد می‌گذرد، هنوز عمیقاً پشیمان و اندوهگینِ آن سیلی است که به صورت جوان نواخت.

8⃣1⃣ برادرم همچنین از عارفی برایم سخن گفت که نیمه‌شب مردی برای دزدی به خانه‌اش آمده بود. عارف بیدار شد اما خود را به خواب زد تا دزد با آسودگی چیزی بگزیند و بگریزد. اما دزد به کاهدان زده بود و چیز ارزشمندی نیافت. ترس بر وجودش چیره شده بود و مأیوس و مضطرب و پریشان عزم رفتن کرد. عارف برخاست، او را در آغوش گرفت و گریست و پوزش طلبید از اینکه چیزِ درخوری ندارد.

9⃣1⃣ دزد شگفت‌زده‌ی وضعیتِ پیش‌آمده بود. عارف گفت:
"پیشنهاد می‌کنم رکعتی نماز بگزاریم و دعا کنیم برای حصول گشایشی در زندگی تو."
نماز خواندند و دعا کردند. سپس مرد خواست که برود. عارف او را به ماندن و استراحت دعوت کرد، مرد با شک و تردید پذیرفت و خوابیدند. صبح مرد آماده‌ی رفتن بود که درب خانه را زدند. مرد مضطرب شد. عارف او را به آرامش فراخواند و درب را گشود. مردی بود با پول معتنابهی در دست که یکی از مریدان عارف پس از سال‌ها فرستاده بود تا به تشخیصِ خود در هر زمینه‌ای که صلاح میداند هزینه کند. عارف هم مقدار قابل توجهی از آن‌را به مرد بخشید تا به کسب و کاری خوب و آبرومندانه بپردازد.

0⃣2⃣ اندیشمندانِ بزرگی برآنند که خدا جهان را آفریده، اما مدیریت جهان بر عهده‌ی انسان است و خدا در آن مداخله نمی‌کند. این انسان‌ها هستند که بایستی در راستای بهبود ابعاد مختلف زندگی خود مطالعه و تصمیم‌سازی و برنامه‌ریزی کنند و با کاربستِ آموخته‌ها و تجارب‌شان زندگی را با همه‌ی ابعاد گوناگونش (معیشتی، خانوادگی، اخلاقی، فرهنگی، اجتماعی و....) به‌خوبی و خوشی سپری کنند.

1⃣2⃣ و ناگفته پیداست که در همه‌ی سرزمین‌ها ازجمله و بویژه سرزمین‌هایی همچون سرزمین ما، نقش و وظیفه‌ی دولت در این میان بسیار تعیین‌کننده و بی‌بدیل است. اگر حکمرانان یک سرزمین، دانا و توانا و پاکدست باشند، مسیرشان در راستای نیل به مقصدِ زندگیِ خوب و خوش، چندان طولانی نخواهد بود. و با دولت‌های ناتوان و ناپاک و ناکارآمد این مقصد در دسترس نخواهد بود. البته چنانکه می‌دانیم و تجربه کردیم و آفیلوس تراژدی‌نویس یونانی نیز در پانزده قرن پیش گفت:
"مقصرانگاشتنِ بیگانگان، هنر اصلی و حیاتی هر دولتمرد بی‌کفایتی است."

2⃣2⃣ اگر دولتمردان ما کفایت لازم را داشتند و به‌درستی انجام وظیفه می‌کردند، اگر عدالت اجتماعی و اقتصادی و شغلی و... در سرزمین ما جاری و ساری بود؛ شاید اکنون جیب‌بر بامعرفت خیابان شمالی شغلی خوب و آبرومندانه داشت. شاید یک کارآفرین موفق و کارفرمای دلسوز و سخاوتمند بود. شاید کارمند یک اداره و حتا مدیر ارشد یک نهاد دولتی بود؛ و اتفاقاً با این خطرپذیری و شجاعت و معرفتی که از خودش بروز داد، چه‌بسا می‌توانست مدیری باشد منصف، خوشنام، محبوب، خلاق، مبتکر، توانمند، موفق و مشهور. شاید مدیری بود با کارنامه‌ای سرشار از خدمات بزرگ برای مردم سرزمینش، و برانگیزنده‌ی تحسین و احترام هموطنانش. (اگرچه در کشور ما مدیریتِ مدیرانی با این ویژگی‌ها چندان نمی‌پاید و دوام نمی‌اورد.)
من مدیران بسیاری را می‌شناسم که هیچ ویژگی و توانمندیِ شاخصی ندارند که هیچ؛ بلکه بسیارهم ناتوان و بی‌ثمرند و عاملِ تعیین‌کننده‌ی انتصاب‌شان صرفاً رابطه و توصیه و حرف‌شنوی و اطاعت‌پذیری و... بوده است. و من، سخت باورمندم که اگر در سرزمین ما عدالت اجتماعی و شغلی حاکم بود و اوضاع کشورمان سرنوشت متفاوتی را برای جیب‌بر خیابان شمالی رقم می‌زد و مدیریت مجموعه‌ای به او سپرده می‌شد، او حتماً از اکثر قریب‌به‌اتفاق مدیران مد نظر من بهتر و شایسته‌تر انجام‌وظیفه می‌کرد.

3⃣2⃣ بعید نیست که من با این انتقاد روبرو شوم که "از یک جیب‌بر یک قهرمان ساخته‌ام." پاسخ من‌هم این خواهد بود که، مگر جز این است که قهرمان را یک صفتِ شاخص، یک ویژگیِ بارز، و انباشت و تراکم و تجلیِ یک توانمندی خاص در وجودش از دیگران متمایز می‌سازد و به او تشخص می‌بخشد؟ خب، این جیب‌بر هم با مهربانی و شفقت و معرفت و خطرپذیری‌اش نه‌تنها از بقیه‌ی جیب‌برها، بلکه از بسیاری انسان‌های غیرجیب‌برِ پاکیزه‌ای که فاقد هرگونه ویژگی یا صفت شاخصی هستند، متمایز می‌شود.

@ali_sadeghi_shahmirzadi

8 views11:25