💧🌊 سیل نعمت است نه نغمت!
استاد سید آهنگ کوثر، بنیانگذار علم آبخوانداری:
"سیل نعمت است نه نغمت، تغذیه آبخوانها با سیل از فروش نفت درآمدزاتر است".
«سیلاب یک برکت است. این نادانی ماست که سیل را دردسر و مصیبت میدانیم. اگر سیل نبود، در بیشتر مناطق جهان حیات نبود. سیلابها باید باشند تا سفرههای آب زیرزمین سیراب شوند. فقط نکته مهم اینجاست که ما بتوانیم سیلابهای جاری را مهار و از برکت خدا به شکل مطلوب استفاده کنیم.» این بخشی از اظهارات پیرمرد شیرازی است که سالها است لقب بنیانگذار علم آبخوانداری در ایران را با خود یدک میکشد. دکتر آهنگ کوثر که تاکنون جوایز متعددی از سوی برنامه اسکان بشر سازمان ملل و یونسکو کسب کرده به ایران میگوید: رخداد خشکسالی و سیل روال همیشگی بیابانها بوده و امری استثنایی نیست. بیشتر بیابانها از نعمت میلیونها کیلومتر مکعب آبرفت درشتدانه که توان نگاهداری میلیونها مترمکعب آب را دارند، برخوردارند و کشور ایران نیز کشور بیابانی است».
آهنگ کوثر که موفق شده دشت گربایگان فسا را که در دهههای گذشته خالی از سکنه و کشاورزی شده بود با توزیع سیلاب در زمین، بار دیگر احیا کند، اخیراً با کمک همکارانش حمید مصباح و مهرداد محمد نیا، حاصل ۲۰ سال پژوهشهایش را با درج مقالهای در ژورنال معتبر هیدروژئولوژی از انتشارات "اسپرینگر"، با عنوان: «بهبود بلندمدت کشاورزی با گسترش سیلاب در دشت گربایگان، ایران: آیا برای تأمین امنیت انسانها، تغذیه مصنوعی آبخوانها سودمندتر است یا فروش نفت؟» به چاپ رسانده است. این پژوهشگر میافزاید: پیامد آبکشی بیرویه از چاههای غیرمجاز، خشکیدن قناتهایی بود که آب چهار روستا را در دشت گربایگان در جنوب ایران تأمین میکردند. این نابخردی سبب بحرانی شدن شرایط زیست و مهاجرت گروهی روستاییان به شهرها شد. طراحی و ساخت ۲۰۳۴ هکتار شبکههای گسترش سیلاب برای آبیاری سیلابی و تغذیه مصنوعی آبخوانها از دی ۱۳۶۱ تا ۱۳۷۵، سبب مهار شدن ۱۹۳ میلیون مترمکعب سیلاب و نفوذ ۷۶ درصد آن به آبخوان شد. نتیجه این کار ایجاد انگیزه بازگشت در بیشتر مهاجران به روستاهایشان بود. درنتیجه اجرای این طرح در سال زراعی ۱۳۹۰-۱۳۸۹، مساحت پهنه کشتزارهای فاریاب، به بیش از ۱۳ برابر سال ۱۳۶۱ رسید.
http://www.irangreenworld.com/Fa/post_single.aspx?id=52488
┏━━📡━━━━━━━━┓
🆔 @ParticipateForWater
┗━━━━━━━━📡━━┛
استاد سید آهنگ کوثر، بنیانگذار علم آبخوانداری:
"سیل نعمت است نه نغمت، تغذیه آبخوانها با سیل از فروش نفت درآمدزاتر است".
«سیلاب یک برکت است. این نادانی ماست که سیل را دردسر و مصیبت میدانیم. اگر سیل نبود، در بیشتر مناطق جهان حیات نبود. سیلابها باید باشند تا سفرههای آب زیرزمین سیراب شوند. فقط نکته مهم اینجاست که ما بتوانیم سیلابهای جاری را مهار و از برکت خدا به شکل مطلوب استفاده کنیم.» این بخشی از اظهارات پیرمرد شیرازی است که سالها است لقب بنیانگذار علم آبخوانداری در ایران را با خود یدک میکشد. دکتر آهنگ کوثر که تاکنون جوایز متعددی از سوی برنامه اسکان بشر سازمان ملل و یونسکو کسب کرده به ایران میگوید: رخداد خشکسالی و سیل روال همیشگی بیابانها بوده و امری استثنایی نیست. بیشتر بیابانها از نعمت میلیونها کیلومتر مکعب آبرفت درشتدانه که توان نگاهداری میلیونها مترمکعب آب را دارند، برخوردارند و کشور ایران نیز کشور بیابانی است».
آهنگ کوثر که موفق شده دشت گربایگان فسا را که در دهههای گذشته خالی از سکنه و کشاورزی شده بود با توزیع سیلاب در زمین، بار دیگر احیا کند، اخیراً با کمک همکارانش حمید مصباح و مهرداد محمد نیا، حاصل ۲۰ سال پژوهشهایش را با درج مقالهای در ژورنال معتبر هیدروژئولوژی از انتشارات "اسپرینگر"، با عنوان: «بهبود بلندمدت کشاورزی با گسترش سیلاب در دشت گربایگان، ایران: آیا برای تأمین امنیت انسانها، تغذیه مصنوعی آبخوانها سودمندتر است یا فروش نفت؟» به چاپ رسانده است. این پژوهشگر میافزاید: پیامد آبکشی بیرویه از چاههای غیرمجاز، خشکیدن قناتهایی بود که آب چهار روستا را در دشت گربایگان در جنوب ایران تأمین میکردند. این نابخردی سبب بحرانی شدن شرایط زیست و مهاجرت گروهی روستاییان به شهرها شد. طراحی و ساخت ۲۰۳۴ هکتار شبکههای گسترش سیلاب برای آبیاری سیلابی و تغذیه مصنوعی آبخوانها از دی ۱۳۶۱ تا ۱۳۷۵، سبب مهار شدن ۱۹۳ میلیون مترمکعب سیلاب و نفوذ ۷۶ درصد آن به آبخوان شد. نتیجه این کار ایجاد انگیزه بازگشت در بیشتر مهاجران به روستاهایشان بود. درنتیجه اجرای این طرح در سال زراعی ۱۳۹۰-۱۳۸۹، مساحت پهنه کشتزارهای فاریاب، به بیش از ۱۳ برابر سال ۱۳۶۱ رسید.
http://www.irangreenworld.com/Fa/post_single.aspx?id=52488
┏━━📡━━━━━━━━┓
🆔 @ParticipateForWater
┗━━━━━━━━📡━━┛
💧🕳اقدامی داوطلبانه برای نجات منابع آب زیرزمینی در اصفهان
کشاورزان "شهرضا" داوطلبانه چاههای غیرمجاز را پر کردند/ صرفهجویی سالانه 1.5 میلیون مترمکعب در سفرههای آب زیرزمینی منطقه . در اقدامی داوطلبانه حدود 50 نفر از کشاورزان و مالکان چاههای فاقد پروانه در دهستان "کهرویه" شهرضا در استان اصفهان چاههای خود را پر و مسدود کردند.
بهگزارش پایگاه اطلاعرسانی وزارت نیرو (پاون)، رئیس اداره منابع آب شهرضا یکی از مهمترین اقداماتی را که برای مقابله با بحران خشکسالی انجام میشود، مسدود کردن چاههای غیرمجاز دانست و تصریح کرد: دشت شهرضا جزو دشتهای ممنوعه استان اصفهان است و تا کنون 64 حلقه چاه غیرمجاز در این شهرستان مسدود شده است.
"محمدرضا اخلاصی" با تأکید بر پر کردن داوطلبانه حدود 50 نفر از مالکان چاههای فاقد پروانه در دهستان کهرویه شهرضا، افزود: با پر شدن این تعداد چاه که به طور متوسط عمق آنها 15 تا 20 متر بود، سالانه یک و نیم میلیون مترمکعب در سفرههای آب زیرزمینی منطقه صرفه جویی میشود.
https://goo.gl/KTvPFF
┏━━📡━━━━━━━━┓
🆔 @ParticipateForWater
┗━━━━━━━━📡━━┛
کشاورزان "شهرضا" داوطلبانه چاههای غیرمجاز را پر کردند/ صرفهجویی سالانه 1.5 میلیون مترمکعب در سفرههای آب زیرزمینی منطقه . در اقدامی داوطلبانه حدود 50 نفر از کشاورزان و مالکان چاههای فاقد پروانه در دهستان "کهرویه" شهرضا در استان اصفهان چاههای خود را پر و مسدود کردند.
بهگزارش پایگاه اطلاعرسانی وزارت نیرو (پاون)، رئیس اداره منابع آب شهرضا یکی از مهمترین اقداماتی را که برای مقابله با بحران خشکسالی انجام میشود، مسدود کردن چاههای غیرمجاز دانست و تصریح کرد: دشت شهرضا جزو دشتهای ممنوعه استان اصفهان است و تا کنون 64 حلقه چاه غیرمجاز در این شهرستان مسدود شده است.
"محمدرضا اخلاصی" با تأکید بر پر کردن داوطلبانه حدود 50 نفر از مالکان چاههای فاقد پروانه در دهستان کهرویه شهرضا، افزود: با پر شدن این تعداد چاه که به طور متوسط عمق آنها 15 تا 20 متر بود، سالانه یک و نیم میلیون مترمکعب در سفرههای آب زیرزمینی منطقه صرفه جویی میشود.
https://goo.gl/KTvPFF
┏━━📡━━━━━━━━┓
🆔 @ParticipateForWater
┗━━━━━━━━📡━━┛
💧⚠️ هشدار 14 سال پیش سازمان ملل نسبت به عواقب سدسازی ها در ایران
پاپی زاده نماینده دزفول طی نامه ایی به ابتکار از تذکر و هشدار ۱۴ #سال_پیش #سازمان_ملل به جمهوری اسلامی در رابطه با عواقب #نابود_کننده خوزستان به وسیله سد سازی و انتقال آب #پرده_برداشت .
🔹سازمان ملل متحد 14 سال قبل در خصوص فاجعه زیست محیطی در خوزستان هشدارهای لازم را داده بود و این مطلب در سال 83 توسط یکی از نمایندگان خوزستان به سرکار خانم ابتکار یادآوری شده است. در گزارش UNEP آمده است که سد سازی و انتقال آب، بزرگترین تالاب خاورمیانه را به بیابان و نمک زار تبدیل خواهد کرد، چرا خانم ابتکار که در آن زمان سکاندار سازمان حفاظت محیط زیست بودند هیچ گونه اقدامی در این خصوص انجام ندادند؟ پس لابد پروژه عظیم انتقال آب از سرشاخههای دز و کارون به استانهایی مانند اصفهان یا با مجوز سازمان حفاظت محیط زیست بوده یا اینکه حتما با سکوت این سازمان همراه بوده که در هر دو حال سازمان حفاظت محیط زیست مقصر اصلی است، اساسا این سازمان حفاظت محیط زیست است که مجوز نهایی برای بلامانع بودن انجا پروژه های عمرانی _ صنعتی _ کشاورزی و خدماتی کشور را صادر می نماید.
http://www.icana.ir/fa/news/272453
┏━━📡━━━━━━━━┓
🆔 @ParticipateForWater
┗━━━━━━━━📡━━┛
پاپی زاده نماینده دزفول طی نامه ایی به ابتکار از تذکر و هشدار ۱۴ #سال_پیش #سازمان_ملل به جمهوری اسلامی در رابطه با عواقب #نابود_کننده خوزستان به وسیله سد سازی و انتقال آب #پرده_برداشت .
🔹سازمان ملل متحد 14 سال قبل در خصوص فاجعه زیست محیطی در خوزستان هشدارهای لازم را داده بود و این مطلب در سال 83 توسط یکی از نمایندگان خوزستان به سرکار خانم ابتکار یادآوری شده است. در گزارش UNEP آمده است که سد سازی و انتقال آب، بزرگترین تالاب خاورمیانه را به بیابان و نمک زار تبدیل خواهد کرد، چرا خانم ابتکار که در آن زمان سکاندار سازمان حفاظت محیط زیست بودند هیچ گونه اقدامی در این خصوص انجام ندادند؟ پس لابد پروژه عظیم انتقال آب از سرشاخههای دز و کارون به استانهایی مانند اصفهان یا با مجوز سازمان حفاظت محیط زیست بوده یا اینکه حتما با سکوت این سازمان همراه بوده که در هر دو حال سازمان حفاظت محیط زیست مقصر اصلی است، اساسا این سازمان حفاظت محیط زیست است که مجوز نهایی برای بلامانع بودن انجا پروژه های عمرانی _ صنعتی _ کشاورزی و خدماتی کشور را صادر می نماید.
http://www.icana.ir/fa/news/272453
┏━━📡━━━━━━━━┓
🆔 @ParticipateForWater
┗━━━━━━━━📡━━┛
خبرگزاری خانه ملت
بودجه 55 میلیارد تومانی ریزگردها در کدام محل هزینه شده/اعتبار ریزگردها در لایحه 94 حذف نشده است
نماینده مردم دزفول در مجلس شورای اسلامی در جوابیه ای به رییس سازمان محیط زیست توضیحاتی را در زمینه بودجه این سازمان در لایحه 94 ارایه کرد.
💧❌فاجعه ای به نام #سد_گتوند
این #سد بعنوان مرتفع ترین سد خاکی کشور و نماد مهندسی سدسازی در دولت احمدی نژاد با سرمایه دوهزار و هشتصدمیلیارد تومان ساخته و در سال نود افتتاح شد.
کارشناسان آب و خاک و محیط زیست بسیاری درآن سالها درباره فاجعه #زیست_محیطی آبگیری و افتتاح این سد در آیندهای نزدیک هشدار میدادند، اما وزارت نیرو دولت وقت با مغرضانه خواندن نظر این کارشناسان و نسبت دادن آنان به بیگانگان با رد نظراتشان اهتمام ویژه ای در افتتاح این #سد داشتند.
و اما علت این هشدارها
#معدن کوه نمک تنها به فاصلهی ۵کیلومتری دریاچه سد!
وزارت نیرو با رد این فرضیه که آب پشت سد به کوه نمک خواهد رسید و معدنی از نمک را در خود حل خواهد کرد هزینه ۲۸۰۰ میلیارد تومانی ساخت و بهره برداری #سد را از جیب ملت پذیرفتند و اکنون تنها پس از ۳سال آبگیری،آب پشت سد #گتوند نه تنها به معدن نمکی رسید که کل معدن نمک را در خود حل کرد!
آبی که قرار بود به واسطه ساختن سد برای آشامیدن و کشاورزی زمینهای پایین دست و جلگه خوزستان استفاده شود اکنون بلای جان #خوزستان شده است.
هم اکنون مطالعات این فاجعه و پیداکردن راه حل در دولت روحانی به دانشگاه #تهران سپرده شده تا دانشمندان دانشگاه تهران راهکاری برای خلاص شدن از این فاجعه تهیه نمایند.
اولین راهکار،بازکردن دریچههای سد و ورود این آب شور به کارون و انتقال آن به #خلیج_فارس است که بدلیل حجم شوری آب،کشاورزی #خوزستان نابود خواهد شد.
راهکار دوم انتقال این آب از طریق لوله کشی به خلیج فارس است که با توجه به فاصله ۲۰۰ کیلومتری تا خلیج فارس این سرمایه هنگفت بی نتیجه است و اما راهکار سوم ایجاد حوضچه های تبخیر آب در فاصله بیست و پنج کیلومتری سد گتوند هست که این راهکار،جدای از هزینه هنگفت حداقل ۶ سال زمان خواهد برد.
۱۶۰ میلیون مترمکعب آبی که در این شرایط بحران خشکسالی میتوانست مرهمی بر زخم های سفره های این سرزمین باشد با هزینه کرد ۲۸۰۰میلیارد تومان به آب شوره ای تبدیل گشته که برای رهایی از آن هم هزینه ای بسیار زیاد باید پرداخت کرد تا بلکه کیفیت آب کارون به قبل از سال ۹۰ بازگردد!!!
🎥 فیلم زیر را ببینید👇
┏━━📡━━━━━━━━┓
🆔 @ParticipateForWater
┗━━━━━━━━📡━━┛
این #سد بعنوان مرتفع ترین سد خاکی کشور و نماد مهندسی سدسازی در دولت احمدی نژاد با سرمایه دوهزار و هشتصدمیلیارد تومان ساخته و در سال نود افتتاح شد.
کارشناسان آب و خاک و محیط زیست بسیاری درآن سالها درباره فاجعه #زیست_محیطی آبگیری و افتتاح این سد در آیندهای نزدیک هشدار میدادند، اما وزارت نیرو دولت وقت با مغرضانه خواندن نظر این کارشناسان و نسبت دادن آنان به بیگانگان با رد نظراتشان اهتمام ویژه ای در افتتاح این #سد داشتند.
و اما علت این هشدارها
#معدن کوه نمک تنها به فاصلهی ۵کیلومتری دریاچه سد!
وزارت نیرو با رد این فرضیه که آب پشت سد به کوه نمک خواهد رسید و معدنی از نمک را در خود حل خواهد کرد هزینه ۲۸۰۰ میلیارد تومانی ساخت و بهره برداری #سد را از جیب ملت پذیرفتند و اکنون تنها پس از ۳سال آبگیری،آب پشت سد #گتوند نه تنها به معدن نمکی رسید که کل معدن نمک را در خود حل کرد!
آبی که قرار بود به واسطه ساختن سد برای آشامیدن و کشاورزی زمینهای پایین دست و جلگه خوزستان استفاده شود اکنون بلای جان #خوزستان شده است.
هم اکنون مطالعات این فاجعه و پیداکردن راه حل در دولت روحانی به دانشگاه #تهران سپرده شده تا دانشمندان دانشگاه تهران راهکاری برای خلاص شدن از این فاجعه تهیه نمایند.
اولین راهکار،بازکردن دریچههای سد و ورود این آب شور به کارون و انتقال آن به #خلیج_فارس است که بدلیل حجم شوری آب،کشاورزی #خوزستان نابود خواهد شد.
راهکار دوم انتقال این آب از طریق لوله کشی به خلیج فارس است که با توجه به فاصله ۲۰۰ کیلومتری تا خلیج فارس این سرمایه هنگفت بی نتیجه است و اما راهکار سوم ایجاد حوضچه های تبخیر آب در فاصله بیست و پنج کیلومتری سد گتوند هست که این راهکار،جدای از هزینه هنگفت حداقل ۶ سال زمان خواهد برد.
۱۶۰ میلیون مترمکعب آبی که در این شرایط بحران خشکسالی میتوانست مرهمی بر زخم های سفره های این سرزمین باشد با هزینه کرد ۲۸۰۰میلیارد تومان به آب شوره ای تبدیل گشته که برای رهایی از آن هم هزینه ای بسیار زیاد باید پرداخت کرد تا بلکه کیفیت آب کارون به قبل از سال ۹۰ بازگردد!!!
🎥 فیلم زیر را ببینید👇
┏━━📡━━━━━━━━┓
🆔 @ParticipateForWater
┗━━━━━━━━📡━━┛
💧🌎 آبخوان؛ سد
سفره آب یا آبخوان قسمتی از پوسته زمین است که سوراخ ها و خلل و فرج سنگ های آن انباشته از آب باران می شود و آب با رسیدن به یک سطح غیر قابل تراوش مثل لایه های رسی متوقف می گردد و در جای مناسب بصورت چشمه به سطح زمین می آید و تبدیل به نهر میشود. آبخوان مهمترین رقیب سد است و برای مناطقی مناسب است که آبرفت درشت دانه و سیلاب باکیفیت داشته باشد. ایران 43 میلیون هکتار زمین آبرفتی درشتدانه دارد و 14 میلیون هکتار آن مناسب آبخوان است. از نظر عملیاتی آبخوان مستلزم تغذیه مصنوعی زمین است و برای ایجاد آن به ایجاد بند در مسیر سیلاب میپردازند و آب را به درون زمین هدایت میکنند. ایران با بیش از 93 سد بزرگ مخزنی و با همین تعداد سد در حال احداث توجه زیادی به پدیده ذخیره و حفظ آب از طریق آبخوان نداشته است.
آبخوانها (Aquifer) عمق متفاوتی دارند. آبخوانهای نزدیک به سطح زمین منبع آب مناسبی برای آبیاری و سایر بهرهبرداریها هستند و بارانهای محلی نیز با احتمال بیشتری به آن راه مییابند. بسیاری از مناطق بیابانی دارای تپههای آهکی در خود یا نزدیکی خود هستند که بعنوان منبع آب زیرزمینی قابل استفاده میباشند. بخشی از کوههای واقع در آفریقای شمالی، لبنان و مناطق بین سوریه و لبنان، کوه اخدر در عمان و بخشهایی از سیرانوادا و سلسله کوههای مجاور آن در جنوب غربی ایالات متحده دارای آبخوانهای کمعمقی هستند که آب آنها قابل استفاده است. بهرهبرداری بیش از اندازه منجر به بهم خوردن پایداری این سفرهها میشود. در امتداد خطوط ساحلی کشورهایی چون لیبی و اسرائیل افزایش استفاده از آب بهمراه رشد جمعیت موجب پایین آمدن سطح سفره آب و بدنبال آن آلودگی آب زیرزمینی توسط آب شور دریا شده است.
سواحل مختلف در گوشه و کنار دنیا مدل معینی در اختیار میگذارند که بتوان کیفیت آبخوان منطقه را مشاهده کرد. اگر سوراخی در میان شن حفر شود، در عمق کم زمین شنهای خیلی مرطوب یا اشباع از آب مشاهده میشود. این سوراخ در واقع یک چاه خام است و شنهای مرطوب نیز مبین یک آبخوان میباشند و سطح آب در سوراخ مبین سطح سفره آب آن میباشد. در سال 2013 آبخوانهای آب شیرین بزرگی در قفسههای قارهای کشورهای استرالیا، چین، آمریکای شمالی و آفریقای جنوبی کشف شد. این آبخوانها حاوی نیم میلیون کیلومتر مکعب آب با شوری کم بودند که میتوان از نظر اقتصادی آنها را برای مصرف آماده کرد. این مخازن زمین شکل گرفتهاند که سطح آب اقیانوسها پایینتر بوده و آب باران مسیر خود را به سمت عمق زمین باز میکردهاند بویژه در زمینهایی که تا عصر یخبندان که در 20 هزار سال پیش خاتمه یافته است غرق نشده بودهاند.
دستهبندی
در تصویر در قالب یک برش عرضی، جهت جریان آب در سیستم آبخوان محصور یا غیرمحصور نشان داده شده است. در این سیستم دو آبخوان با یک لایه غیر قابل نفوذ (آکیتارد) در بین آنها نشان داده شده و همه آنها توسط یک بستر صخرهای بنام «آکیکلود» (Aquiclude) محصور شده و یک نهر به سمت سطح زمین راه یافته است. سفره آب و مناطق غیراشباع نیز در تصویر آمده است. «آکیتار» (Aquitard) منطقهای است که جریان آبهای زیرزمینی را از یک آکیفر به آکیفر دیگر محدود میسازد. آکیتار اگر کاملاً غیر قابل نفوذ باشد «آکیکلود» یا «آکیفوژ» (Aquiclude ) نامیده میشود. آکیتارها متشکل از لایههای رسی یا سنگهای غیرمتخلخل میباشند و هدایت آب در آنها کم است.
آبهای زیرزمینی را میتوان به درجات معینی در همه نقاط زمین در لایههای زیرین زمین مشاهده کرد اگرچه آبخوان ضرورتاً به معنی آب شیرین نیست. پوسته زمین را میتوان به دو منطقه تقسیم کرد: منطقه اشباعی فریاتیک (مثل آبخوانها و آکیتاردها و غیره) که تمام فضا توسط آب پر میشود و منطقه غیراشباعی (منطقه وادوز) که همچنان کیسههای هوایی وجود دارد که حاوی مقداری آب است ولی میتواند با آب بیشتری پر شود.
┏━━📡━━━━━━━━┓
🆔 @ParticipateForWater
┗━━━━━━━━📡━━┛
سفره آب یا آبخوان قسمتی از پوسته زمین است که سوراخ ها و خلل و فرج سنگ های آن انباشته از آب باران می شود و آب با رسیدن به یک سطح غیر قابل تراوش مثل لایه های رسی متوقف می گردد و در جای مناسب بصورت چشمه به سطح زمین می آید و تبدیل به نهر میشود. آبخوان مهمترین رقیب سد است و برای مناطقی مناسب است که آبرفت درشت دانه و سیلاب باکیفیت داشته باشد. ایران 43 میلیون هکتار زمین آبرفتی درشتدانه دارد و 14 میلیون هکتار آن مناسب آبخوان است. از نظر عملیاتی آبخوان مستلزم تغذیه مصنوعی زمین است و برای ایجاد آن به ایجاد بند در مسیر سیلاب میپردازند و آب را به درون زمین هدایت میکنند. ایران با بیش از 93 سد بزرگ مخزنی و با همین تعداد سد در حال احداث توجه زیادی به پدیده ذخیره و حفظ آب از طریق آبخوان نداشته است.
آبخوانها (Aquifer) عمق متفاوتی دارند. آبخوانهای نزدیک به سطح زمین منبع آب مناسبی برای آبیاری و سایر بهرهبرداریها هستند و بارانهای محلی نیز با احتمال بیشتری به آن راه مییابند. بسیاری از مناطق بیابانی دارای تپههای آهکی در خود یا نزدیکی خود هستند که بعنوان منبع آب زیرزمینی قابل استفاده میباشند. بخشی از کوههای واقع در آفریقای شمالی، لبنان و مناطق بین سوریه و لبنان، کوه اخدر در عمان و بخشهایی از سیرانوادا و سلسله کوههای مجاور آن در جنوب غربی ایالات متحده دارای آبخوانهای کمعمقی هستند که آب آنها قابل استفاده است. بهرهبرداری بیش از اندازه منجر به بهم خوردن پایداری این سفرهها میشود. در امتداد خطوط ساحلی کشورهایی چون لیبی و اسرائیل افزایش استفاده از آب بهمراه رشد جمعیت موجب پایین آمدن سطح سفره آب و بدنبال آن آلودگی آب زیرزمینی توسط آب شور دریا شده است.
سواحل مختلف در گوشه و کنار دنیا مدل معینی در اختیار میگذارند که بتوان کیفیت آبخوان منطقه را مشاهده کرد. اگر سوراخی در میان شن حفر شود، در عمق کم زمین شنهای خیلی مرطوب یا اشباع از آب مشاهده میشود. این سوراخ در واقع یک چاه خام است و شنهای مرطوب نیز مبین یک آبخوان میباشند و سطح آب در سوراخ مبین سطح سفره آب آن میباشد. در سال 2013 آبخوانهای آب شیرین بزرگی در قفسههای قارهای کشورهای استرالیا، چین، آمریکای شمالی و آفریقای جنوبی کشف شد. این آبخوانها حاوی نیم میلیون کیلومتر مکعب آب با شوری کم بودند که میتوان از نظر اقتصادی آنها را برای مصرف آماده کرد. این مخازن زمین شکل گرفتهاند که سطح آب اقیانوسها پایینتر بوده و آب باران مسیر خود را به سمت عمق زمین باز میکردهاند بویژه در زمینهایی که تا عصر یخبندان که در 20 هزار سال پیش خاتمه یافته است غرق نشده بودهاند.
دستهبندی
در تصویر در قالب یک برش عرضی، جهت جریان آب در سیستم آبخوان محصور یا غیرمحصور نشان داده شده است. در این سیستم دو آبخوان با یک لایه غیر قابل نفوذ (آکیتارد) در بین آنها نشان داده شده و همه آنها توسط یک بستر صخرهای بنام «آکیکلود» (Aquiclude) محصور شده و یک نهر به سمت سطح زمین راه یافته است. سفره آب و مناطق غیراشباع نیز در تصویر آمده است. «آکیتار» (Aquitard) منطقهای است که جریان آبهای زیرزمینی را از یک آکیفر به آکیفر دیگر محدود میسازد. آکیتار اگر کاملاً غیر قابل نفوذ باشد «آکیکلود» یا «آکیفوژ» (Aquiclude ) نامیده میشود. آکیتارها متشکل از لایههای رسی یا سنگهای غیرمتخلخل میباشند و هدایت آب در آنها کم است.
آبهای زیرزمینی را میتوان به درجات معینی در همه نقاط زمین در لایههای زیرین زمین مشاهده کرد اگرچه آبخوان ضرورتاً به معنی آب شیرین نیست. پوسته زمین را میتوان به دو منطقه تقسیم کرد: منطقه اشباعی فریاتیک (مثل آبخوانها و آکیتاردها و غیره) که تمام فضا توسط آب پر میشود و منطقه غیراشباعی (منطقه وادوز) که همچنان کیسههای هوایی وجود دارد که حاوی مقداری آب است ولی میتواند با آب بیشتری پر شود.
┏━━📡━━━━━━━━┓
🆔 @ParticipateForWater
┗━━━━━━━━📡━━┛