💧⭕️ حكمراني منابع مشترک و مدلهای تصمیمساز
تنش آب، با تفكر بحرانزا، حل نميشود❗️
علیرضا دائمی. قائممقام سابق وزير نيرو و پژوهشگر منابع آب
دستاندازی انسان به منابع طبیعی زمین و استفاده روزافزون از دانش فنی برای یافتن و استخراج منابع زیرزمینی و از آن جمله آبهای زیرزمینی و سوخت فسیلی باعث شده است تا زمین با مخاطرات زیادی مواجه شود. اقدامات بشر منجر به افزایش گازهای گلخانهای و در نتیجه تغییرات آبوهوايی شده است و اثرات این پدیده بر کره خاکی نیز باعث تشدید پدیده تغییر اقلیم نظیر کمبارشی، افزایش درجه حرارت، تغییر الگوی بارش و بیابانزايی در مناطق گستردهای از زمین شده است. انتشار گزارش سازمان ملل به مناسبت روز جهانی آب در مارس ٢٠١٨ میلادی حاکی از تهدید بخشی از ساکنان زمین به دلیل تغییر اقلیم و خشکسالی است. در این گزارش پیشبینی شده است که در سه دهه آینده ٧٠٠ میلیون نفر از ساکنان مناطق کمآب مجبور به مهاجرت خواهند شد. همچنین از دولتها درخواست شده است تا با توجه به آنکه تا سال ٢٠٥٠ میلادی بیش از پنج میلیارد نفر در معرض خطر دسترسی سخت به آب مناسب خواهند بود، راهحلهایي ارائه كنند. خانم ادری ازولاي، مدیرکل یونسکو در پیشگفتار این گزارش عنوان کرده ما نیاز به راهحلهای جدید در مدیریت منابع آب داریم تا بر چالشهای ناشی از امنیت آب به دلیل رشد جمعیت و تغییر اقلیم سازگار شویم.
🔗ادامه مطلب از طریق لینک زیر🔰
http://www.sharghdaily.ir/News/184901/%D8%AA%D9%86%D8%B4-%D8%A2%D8%A8%D8%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%AA%D9%81%D9%83%D8%B1-%D8%A8%D8%AD%D8%B1%D8%A7%D9%86%E2%80%8C%D8%B2%D8%A7%D8%8C-%D8%AD%D9%84-%D9%86%D9%85%D9%8A%E2%80%8C%D8%B4%D9%88%D8%AF
تنش آب، با تفكر بحرانزا، حل نميشود❗️
علیرضا دائمی. قائممقام سابق وزير نيرو و پژوهشگر منابع آب
دستاندازی انسان به منابع طبیعی زمین و استفاده روزافزون از دانش فنی برای یافتن و استخراج منابع زیرزمینی و از آن جمله آبهای زیرزمینی و سوخت فسیلی باعث شده است تا زمین با مخاطرات زیادی مواجه شود. اقدامات بشر منجر به افزایش گازهای گلخانهای و در نتیجه تغییرات آبوهوايی شده است و اثرات این پدیده بر کره خاکی نیز باعث تشدید پدیده تغییر اقلیم نظیر کمبارشی، افزایش درجه حرارت، تغییر الگوی بارش و بیابانزايی در مناطق گستردهای از زمین شده است. انتشار گزارش سازمان ملل به مناسبت روز جهانی آب در مارس ٢٠١٨ میلادی حاکی از تهدید بخشی از ساکنان زمین به دلیل تغییر اقلیم و خشکسالی است. در این گزارش پیشبینی شده است که در سه دهه آینده ٧٠٠ میلیون نفر از ساکنان مناطق کمآب مجبور به مهاجرت خواهند شد. همچنین از دولتها درخواست شده است تا با توجه به آنکه تا سال ٢٠٥٠ میلادی بیش از پنج میلیارد نفر در معرض خطر دسترسی سخت به آب مناسب خواهند بود، راهحلهایي ارائه كنند. خانم ادری ازولاي، مدیرکل یونسکو در پیشگفتار این گزارش عنوان کرده ما نیاز به راهحلهای جدید در مدیریت منابع آب داریم تا بر چالشهای ناشی از امنیت آب به دلیل رشد جمعیت و تغییر اقلیم سازگار شویم.
🔗ادامه مطلب از طریق لینک زیر🔰
http://www.sharghdaily.ir/News/184901/%D8%AA%D9%86%D8%B4-%D8%A2%D8%A8%D8%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%AA%D9%81%D9%83%D8%B1-%D8%A8%D8%AD%D8%B1%D8%A7%D9%86%E2%80%8C%D8%B2%D8%A7%D8%8C-%D8%AD%D9%84-%D9%86%D9%85%D9%8A%E2%80%8C%D8%B4%D9%88%D8%AF
روزنامه شرق
تنش آب، با تفكر بحرانزا، حل نميشود
علیرضا دائمی. قائممقام سابق وزير نيرو و پژوهشگر منابع آب
⁉️ از کدام حق اعتراض مسالمتآمیز حرف میزنید
🔻پست اینستاگرامی قلعه نویی، در واکنش به سرکوب کشاورزان شرق اصفهان که ۱۸ فروردین، تجمع کرده بودند
💢کانال مشارکت برای آب💢
🆔🔜 @Participateforwater
🔻پست اینستاگرامی قلعه نویی، در واکنش به سرکوب کشاورزان شرق اصفهان که ۱۸ فروردین، تجمع کرده بودند
💢کانال مشارکت برای آب💢
🆔🔜 @Participateforwater
حاجی دلیگانی، نماینده مجلس:
🔹5 میلیون نفر در اصفهان از مرداد ماه آب آشامیدنی ندارند
🔹420 میلیون آب شرب نیاز است اما در حال حاضر تنها 100 میلیون آب پشت سدها موجود است
https://bit.ly/2Hgz2zn
🔹5 میلیون نفر در اصفهان از مرداد ماه آب آشامیدنی ندارند
🔹420 میلیون آب شرب نیاز است اما در حال حاضر تنها 100 میلیون آب پشت سدها موجود است
https://bit.ly/2Hgz2zn
💧استاندار تهران:
مدیران ادارات استان تهران موظف به کاهش ۲۰ درصدی مصرف آب در ادارات خود هستند/اقتصاد آنلاین
💢کانال مشارکت برای آب💢
🆔🔜 @Participateforwater
مدیران ادارات استان تهران موظف به کاهش ۲۰ درصدی مصرف آب در ادارات خود هستند/اقتصاد آنلاین
💢کانال مشارکت برای آب💢
🆔🔜 @Participateforwater
Audio
🎙 فایل صوتی
حسن کامران نماینده اصفهان:
"مسئولان باید دست از شوخی با آب بردارند"—"کشته خواهیم داد"❗️
صحن علنی مجلس، ۱۹ فروردین ۹۶
💢کانال مشارکت برای آب💢
🆔🔜 @Participateforwater
حسن کامران نماینده اصفهان:
"مسئولان باید دست از شوخی با آب بردارند"—"کشته خواهیم داد"❗️
صحن علنی مجلس، ۱۹ فروردین ۹۶
💢کانال مشارکت برای آب💢
🆔🔜 @Participateforwater
🌪 رئیس دفتر استانی ستاد احیای دریاچه ارومیه:
▪️تندباد اخیر تراز #دریاچه_ارومیه را 4 سانتی متر کاهش داد❗️
توفان 100 میلیون مترمکعب از آب دریاچه ارومیه را به باد داد/ ایرنا
🆔🔜 @Participateforwater
▪️تندباد اخیر تراز #دریاچه_ارومیه را 4 سانتی متر کاهش داد❗️
توفان 100 میلیون مترمکعب از آب دریاچه ارومیه را به باد داد/ ایرنا
🆔🔜 @Participateforwater
[زریوار در بستر مرگ]
🗞روزنامه آفتاب یزد
🗓دوشنبه ۲۰ فروردین ۹۷
💢کانال مشارکت برای آب💢
🆔🔜 @Participateforwater
🗞روزنامه آفتاب یزد
🗓دوشنبه ۲۰ فروردین ۹۷
💢کانال مشارکت برای آب💢
🆔🔜 @Participateforwater
[آب اصفهان تمام شد!]
🗞روزنامه آوای اصلاحات
🗓دوشنبه ۲۰ فروردین ۹۷
💢کانال مشارکت برای آب💢
🆔🔜 @Participateforwater
🗞روزنامه آوای اصلاحات
🗓دوشنبه ۲۰ فروردین ۹۷
💢کانال مشارکت برای آب💢
🆔🔜 @Participateforwater
[پتانسیلهای تجارت آب مجازی]
http://www.ettelaat.com/mobile/?p=75079&device=phone
🗞روزنامه اطلاعات
🗓دوشنبه ۲۰ فروردین ۹۷
💢کانال مشارکت برای آب💢
🆔🔜 @Participateforwater
http://www.ettelaat.com/mobile/?p=75079&device=phone
🗞روزنامه اطلاعات
🗓دوشنبه ۲۰ فروردین ۹۷
💢کانال مشارکت برای آب💢
🆔🔜 @Participateforwater
[نجات کشفرود معطل اقدام دولت]
🗞روزنامه خراسان
🗓دوشنبه ۲۰ فروردین ۹۷
💢کانال مشارکت برای آب💢
🆔🔜 @Participateforwater
🗞روزنامه خراسان
🗓دوشنبه ۲۰ فروردین ۹۷
💢کانال مشارکت برای آب💢
🆔🔜 @Participateforwater
💧💵 جلسات غیرعلنی مجلس برای بحران آب و افزایش قیمت دلار
🔸سخنگوی هیئترئیسه مجلس از برگزاری جلسات غیرعلنی پارلمان برای بررسی نرخ دلار و #بحران_آب در هفته جاری خبر داد.
🔸به گزارش فارس، بهروز نعمتی سخنگوی هیئترئیسه مجلس شورای اسلامی با اشاره به جزئیات جلس عصر امروز(یکشنبه، ۱۹ فروردین) هیئترئیسه پارلمان، گفت: در این جلسه، ضمن بررسی آخرین تحولات کشور و نیز موضوع افزایش بی رویه نرخ ارز، طی روزهای اخیر، مقرر شد که آقای سیف، رئیس کل بانک مرکزی و مسعود کرباسیان، وزیر امور اقتصادی و دارایی، در جلسهای غیرعلنی، گزارشی از وضعیت بازار ارز به نمایندگان ارائه کنند.
🔸وی افزود: جلسه غیرعلنی مجلس برای بررسی موضوع افزایش نرخ ارز، در روز سهشنبه(۲۱ فروردین) با حضور وزیر اقتصاد و رئیس کل بانک مرکزی برگزار میشود.
🔸سخنگوی هیئترئیسه مجلس به بخش دیگری از تصمیمات اتخاذ شده در جلسه امروز هیئترئیسه مجلس اشاره کرد و گفت: در جلسه امروز هیئترئیسه مجلس، مقرر شد که وزرای جهاد کشاورزی و نیرو و نیز آقای کلانتری، رئیس سازمان حفاظت محیط زیست، برای ارائه گزارشی از وضعیت کمبود آب در سد «دز» در جلسهای غیرعلنی که در روز چهارشنبه(۲۲ فروردین) برگزار میشود، حضور یابند
http://www.alef.ir/news/3970119244.html
🔸سخنگوی هیئترئیسه مجلس از برگزاری جلسات غیرعلنی پارلمان برای بررسی نرخ دلار و #بحران_آب در هفته جاری خبر داد.
🔸به گزارش فارس، بهروز نعمتی سخنگوی هیئترئیسه مجلس شورای اسلامی با اشاره به جزئیات جلس عصر امروز(یکشنبه، ۱۹ فروردین) هیئترئیسه پارلمان، گفت: در این جلسه، ضمن بررسی آخرین تحولات کشور و نیز موضوع افزایش بی رویه نرخ ارز، طی روزهای اخیر، مقرر شد که آقای سیف، رئیس کل بانک مرکزی و مسعود کرباسیان، وزیر امور اقتصادی و دارایی، در جلسهای غیرعلنی، گزارشی از وضعیت بازار ارز به نمایندگان ارائه کنند.
🔸وی افزود: جلسه غیرعلنی مجلس برای بررسی موضوع افزایش نرخ ارز، در روز سهشنبه(۲۱ فروردین) با حضور وزیر اقتصاد و رئیس کل بانک مرکزی برگزار میشود.
🔸سخنگوی هیئترئیسه مجلس به بخش دیگری از تصمیمات اتخاذ شده در جلسه امروز هیئترئیسه مجلس اشاره کرد و گفت: در جلسه امروز هیئترئیسه مجلس، مقرر شد که وزرای جهاد کشاورزی و نیرو و نیز آقای کلانتری، رئیس سازمان حفاظت محیط زیست، برای ارائه گزارشی از وضعیت کمبود آب در سد «دز» در جلسهای غیرعلنی که در روز چهارشنبه(۲۲ فروردین) برگزار میشود، حضور یابند
http://www.alef.ir/news/3970119244.html
جامعه خبری تحلیلی الف
جلسات غیرعلنی مجلس برای بحران آب و افزایش قیمت دلار
سخنگوی هیئترئیسه مجلس از برگزاری جلسات غیرعلنی پارلمان برای بررسی نرخ دلار و بحران آب در هفته جاری خبر داد.
🌾🚫 کشت برنج به جز استانهای شمالی کشور ممنوع شد
🔹رضا اردکانیان، وزیر نیرو:
🔻مانند هر منبع دیگری اگر گرفتار بد مصرفی باشیم با محدودیتهایی از قبیل قطع برق، جیرهبندی آب و نظایر آن مواجه میشویم، اعتقاد دارم اگر مردم توجه بیشتری به محدودیتهای منابع زیست محیطی داشته باشند و آنچه که داریم را درست مصرف کنند کفایت میکند و نباید از این جهت دغدغه داشته باشیم، لذا اگر عادات غلط را کنار نگذاریم باید هزینه آن را بپردازیم که هزینههای صرفا مادی نیست.
🔻در زمان ترسالی نیز ممکن است کشت محصولی ممنوع باشد به طور مثال دولت تصمیم گرفت #کشت_برنج در غیر از استانهای شمالی ممنوع شود، این مسئله سیاستی است که یک وزارتخانه براساس شرایط اقلیمی و علمی اتخاذ کرده، کشت برنج در مناطق کم آب یا بیآب از ابتدا موضوعیتی نداشته است.
🔗گزارش کامل در لینک زیر🔰
https://www.ilnanews.com/بخش-اقتصادی-4/610149-اولویت-اول-ما-آب-شرب-است-کشت-برنج-غیر-از-استان-های-شمالی-ممنوع-شد
🔹رضا اردکانیان، وزیر نیرو:
🔻مانند هر منبع دیگری اگر گرفتار بد مصرفی باشیم با محدودیتهایی از قبیل قطع برق، جیرهبندی آب و نظایر آن مواجه میشویم، اعتقاد دارم اگر مردم توجه بیشتری به محدودیتهای منابع زیست محیطی داشته باشند و آنچه که داریم را درست مصرف کنند کفایت میکند و نباید از این جهت دغدغه داشته باشیم، لذا اگر عادات غلط را کنار نگذاریم باید هزینه آن را بپردازیم که هزینههای صرفا مادی نیست.
🔻در زمان ترسالی نیز ممکن است کشت محصولی ممنوع باشد به طور مثال دولت تصمیم گرفت #کشت_برنج در غیر از استانهای شمالی ممنوع شود، این مسئله سیاستی است که یک وزارتخانه براساس شرایط اقلیمی و علمی اتخاذ کرده، کشت برنج در مناطق کم آب یا بیآب از ابتدا موضوعیتی نداشته است.
🔗گزارش کامل در لینک زیر🔰
https://www.ilnanews.com/بخش-اقتصادی-4/610149-اولویت-اول-ما-آب-شرب-است-کشت-برنج-غیر-از-استان-های-شمالی-ممنوع-شد
خبرگزاری ایلنا
اولویت اول ما آب شرب است/ کشت برنج غیر از استانهای شمالی ممنوع شد
وزیر نیرو گفت: اولویت اول ما آب شرب است و به دلیل محدودیت منابع آب قطعا محدودیت برای بخش های مختلف ایجاد می شود، البته این مسئله به معنای نادیده گرفتن حقوق کشاورزان نیست.
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
❗️دکتر محمد فاضلی:
«بحران های اقتصادی، ریزگردها و #آب نتیجه خودِ #ناکارآمدی است و نه احساس ناکارآمدی»...
نشست بررسی ابعاد اعتراضات دیماه
💢کانال مشارکت برای آب💢
🆔🔜 @Participateforwater
«بحران های اقتصادی، ریزگردها و #آب نتیجه خودِ #ناکارآمدی است و نه احساس ناکارآمدی»...
نشست بررسی ابعاد اعتراضات دیماه
💢کانال مشارکت برای آب💢
🆔🔜 @Participateforwater
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
💧🎥 راهپیمایی کشاورزان و مردم اصفهان در فلکه خوراسگان در اعتراض به بیآبی/۲۰فروردین۹۷
💢کانال مشارکت برای آب💢
🆔🔜 @Participateforwater
💢کانال مشارکت برای آب💢
🆔🔜 @Participateforwater
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
💧🕳 #چاههاي_غيرمجاز؛ علل و پيامدها
مدير كل دفتر حفاظت و بهرهبرداري شركت مديريت منابع آب ايران در گفتگو با شبکه خبر/ ۱۹ فروردین ۹۷
💢کانال مشارکت برای آب💢
🆔🔜 @Participateforwater
مدير كل دفتر حفاظت و بهرهبرداري شركت مديريت منابع آب ايران در گفتگو با شبکه خبر/ ۱۹ فروردین ۹۷
💢کانال مشارکت برای آب💢
🆔🔜 @Participateforwater
🖼عکسهای هوایی دریاچه ارومیه
عکس: مجتبی اسماعیل زاده
http://tn.ai/1696263 ◀️
خبرگزاری تسنیم
💢کانال مشارکت برای آب💢
🆔🔜 @Participateforwater
عکس: مجتبی اسماعیل زاده
http://tn.ai/1696263 ◀️
خبرگزاری تسنیم
💢کانال مشارکت برای آب💢
🆔🔜 @Participateforwater
💧تلاقی آب شرب با فاضلاب؛ آب اهواز 'ناسالم است'
🔹محمدرضا ایزدی، عضو شورای شهر اهواز با تاکید بر ناسالم بودن آب اهواز گفت: "آب شرب اهواز سالم نیست و سیستم فاضلاب مردم را عذاب میدهد و حتی در ۳۰۱ نقطه شهر تلاقی آب و فاضلاب برخوردار هستیم."
🔹به گزارش مهر، آقای ایزدی افزود: "شکایاتی هم در خصوص این تلاقیها به دادگاه قدس ارائه شده چون برخی از مردم به بیماری هپاتیت آ مبتلا شدهاند؛ حتی ۱۳ نفر شناسایی و آدرس این شهروندان نیز موجود است. مردم نباید بیشتر از این گرفتار آب ناسالم و شرایط موجود باشند، مقتضی است که مسئولان ذیربط پیگیریهای لازم را داشته باشند."
https://bbc.in/2HnSoCA
🔹محمدرضا ایزدی، عضو شورای شهر اهواز با تاکید بر ناسالم بودن آب اهواز گفت: "آب شرب اهواز سالم نیست و سیستم فاضلاب مردم را عذاب میدهد و حتی در ۳۰۱ نقطه شهر تلاقی آب و فاضلاب برخوردار هستیم."
🔹به گزارش مهر، آقای ایزدی افزود: "شکایاتی هم در خصوص این تلاقیها به دادگاه قدس ارائه شده چون برخی از مردم به بیماری هپاتیت آ مبتلا شدهاند؛ حتی ۱۳ نفر شناسایی و آدرس این شهروندان نیز موجود است. مردم نباید بیشتر از این گرفتار آب ناسالم و شرایط موجود باشند، مقتضی است که مسئولان ذیربط پیگیریهای لازم را داشته باشند."
https://bbc.in/2HnSoCA
BBC News فارسی
ایستگاه خبر؛ دوشنبه ۲۰ فروردین ۱۳۹۷
لحظه به لحظه با خبرهای دوشنبه ۲۰ فروردین از ایران، افغانستان، جهان، ورزش، دنیای هنر و سرگرمی و...
🇮🇷💧🇮🇱 دو دشمن با یک چالش مشترک
✍ عباس دهقان—بخش دوم
علیرغم تمهیدات عنوان شده، پروژه Dead sea-Red sea مخالفانی نیز دارد. مخالفانی که از جمله به اختلاف شوری آب منتقل شده از دریای سرخ به دریای نمک با آب این دریاچه (شوری آب دریای نمک همچنان پنج برابر بیشتر از پسماندِ شورِ آب دریای سرخ خواهد بود) و تغییرات اکولوژیکی که انتقال آب میتواند به همراه داشته باشد اشاره میکنند اما مزایای چنین پروژهای آنچنان فراوان است که به دید خیلیها بر خطرات آن میچربد.
علاوه بر مزایای آبی و زیستمحیطی، این پروژه به لحاظ سیاسی نیز حائز اهمیت است. اجرای این پروژه، در منطقهای که وحشت از جنگهای بزرگ آینده بر سر آب وجود دارد، موجب شده نمایندگان سه همسایه، اسرائیل، تشکیلات خودگردان فلسطینی و اردن به طور مستمر دور یک میز نشسته و همکاری کنند.
حال سئوال اینجاست که آیا چنین پروژهای برای دریاچه ارومیه (به عنوان نمونه انتقال آب از دریای مازنداران) نیز قابل تجویز است؟!
بحث انتقال آب یکی از موضوعات بسیار پیچیده است و باید از از زوایای مختلف به آن پرداخت، مانند موضوع افزایش جمعیت، رشد شتابان شهرنشینی،افزایش ناگهانی و پرحجم آب، گسترش بیرویه زمینهای کشاورزی برای تولید محصولات بی کیفیت و غیرضروری، توسعه صنایع گوناگون بدون داشتن برنامه مشخص و مشکلات زیست محیطی که مواردی مهم و تعیین کننده هستند.
با تشدید خشکی دریاچه ارومیه و ناکارآمدی سیاستهای دولت و به خصوص ستاد احیای دریاچه ارومیه، زمزمههایی مبنی بر انتقال آب حتی با مبدأ خارج از مرزها شنیده میشود.
انتقال آب بین حوضهای یکی از راهحلهای بحران کمبود آب به شمار میرود که از اوایل قرن بیستم در جوامع توسعه یافته شکل گرفت و شیلی، استرالیا، آفریقای جنوبی و اسپانیا از جمله کشورهایی بودند که با مشکلات اساسی در اجرای این پروژهها روبرو گردیدند.
در نیمه ابتدایی قرن بیستم، عمدتا بوروکراتها و تکنوکراتها نقش فراگیری در اجرای این پروژهها داشتند و خبری از نهادهای مردمی، سمنها و هواداران محیط زیست نبود اما در چند دهه اخیر با پدیدار شدن آثار مخرب اجرای طرحهای بزرگ انتقال آب، تغییرات اساسی در تصمیم گیریها به عمل آمد. در همه دنیا مجریان چنین طرحهایی ابتدا بار مالی آن را با هزینههای کمِ ذینفعان ارزیابی میکنند اما بعدها تجربه نشان داد که این دولتها و ملتها هستند که با چندین برابر هزینههای پیشبینی شده اولیه، متقبل بار مالی سنگین شدهاند و این بار منفی اقتصادی–اجتماعی نه تنها به جوامع مبدا، بلکه به جوامع مقصد هم آسیبهای جدی وارد کرده است. در منطقه دریافت کننده آب منتقل شده نیز موضوعاتی بغرنج مانند رشد بیرویه جمعیت، گسترش ناهمگون شهرها و ازهم گسیختگی اجتماعی بوجود آورده که اقتصاد منطقه دریافت کننده را گرفتار وابستگی شدید به خط لوله انتقال آب میکند و در طول مسیر خطوط انتقال، شهرها و روستاها به این لولهها دستبرد زده و به صورت غیرقانونی از آن بهره میبرند.
کشمکشهای قومی و منطقهای، به خطر افتادن امنیت ملی، مناقشات روانی و اجتماعی از جمله معضلاتی است که چنانچه هوشیارانه و خردمندانه با آن برخورد نکنیم، پیامدهای ناگوار خواهد داشت. منطقه مبدأ هم از این طرحها متأثر گردیده و گاها با دولت درگیر خواهند شد که به معنای تخریب سرمایه اجتماعی(دامهای اجتماعی) است. به اعتقاد بسیاری از کارشناسان محیط زیست، دستکاری در سامانه رودخانهها و پهنههای آبی دیگر با عنوان«نجاتبخشی ارومیه» میتواند سبب بروز مشکلات زیستمحیطی(خطر انتقال گونههای مهاجم، تغییر در شیمی و فیزیک آب، نابودی جنگلها) در حوزههای مبدأ و مقصد شود.
سازمان یونسکو پنج شرط را برای اجرای چنین طرحهایی پیشنهاد کرده است: کمبود اساسی در مقصد باشد، توسعه آتی مبدا نباید آسیب ببیند، ارزیابی جامع زیست محیطی انجام شود، ارزیابی جامع اثرات اجتماعی و فرهنگی انجام شود، مزایا و منافع این انتقال باید منصفانه بین دو منطقه مبدأ و مقصد، تقسیم شود. و در پایان اینکه هرگونه تصمیمگیری در اجرای چنین پروژههایی باید کاملا مشارکتی باشد.
صِرف مخالفت با این پروژهها، ما را به جایی نخواهد رساند، باید پیشنهادی جایگزین ارائه کرد، ما چه راهکارهایی را برای رفع مشکلات کمبود آب مناطق مقصد میتوانیم تصور کنیم؟
کارشناسان معتقدند ابتدا بایستی از ظرفیتهای مدیریت تقاضا به طور کامل استفاده نمود. بهتر است نخست راه حلهای سادهتر، از جمله بهینه کردن آب مصرفی در بخش کشاورزی با روشهای آبیاری مدرن، پرداخت خسارت آیش یا کاهش زمینهای کشاورزی، اشتغال جایگزین و یا استفاده مجدد از فاضلابِ به درستی تصفیه شده در بخش کشاورزی مورد توجه قرار گیرد تا بتوان میزان آب طبیعی ورودی به دریاچه ارومیه را افزایش داد و سپس به اقدامات دیگر اندیشید. انتقال آب، آخرین گزینه ممکن از میان راهحلهای عملی موجود است.
✍ عباس دهقان—بخش دوم
علیرغم تمهیدات عنوان شده، پروژه Dead sea-Red sea مخالفانی نیز دارد. مخالفانی که از جمله به اختلاف شوری آب منتقل شده از دریای سرخ به دریای نمک با آب این دریاچه (شوری آب دریای نمک همچنان پنج برابر بیشتر از پسماندِ شورِ آب دریای سرخ خواهد بود) و تغییرات اکولوژیکی که انتقال آب میتواند به همراه داشته باشد اشاره میکنند اما مزایای چنین پروژهای آنچنان فراوان است که به دید خیلیها بر خطرات آن میچربد.
علاوه بر مزایای آبی و زیستمحیطی، این پروژه به لحاظ سیاسی نیز حائز اهمیت است. اجرای این پروژه، در منطقهای که وحشت از جنگهای بزرگ آینده بر سر آب وجود دارد، موجب شده نمایندگان سه همسایه، اسرائیل، تشکیلات خودگردان فلسطینی و اردن به طور مستمر دور یک میز نشسته و همکاری کنند.
حال سئوال اینجاست که آیا چنین پروژهای برای دریاچه ارومیه (به عنوان نمونه انتقال آب از دریای مازنداران) نیز قابل تجویز است؟!
بحث انتقال آب یکی از موضوعات بسیار پیچیده است و باید از از زوایای مختلف به آن پرداخت، مانند موضوع افزایش جمعیت، رشد شتابان شهرنشینی،افزایش ناگهانی و پرحجم آب، گسترش بیرویه زمینهای کشاورزی برای تولید محصولات بی کیفیت و غیرضروری، توسعه صنایع گوناگون بدون داشتن برنامه مشخص و مشکلات زیست محیطی که مواردی مهم و تعیین کننده هستند.
با تشدید خشکی دریاچه ارومیه و ناکارآمدی سیاستهای دولت و به خصوص ستاد احیای دریاچه ارومیه، زمزمههایی مبنی بر انتقال آب حتی با مبدأ خارج از مرزها شنیده میشود.
انتقال آب بین حوضهای یکی از راهحلهای بحران کمبود آب به شمار میرود که از اوایل قرن بیستم در جوامع توسعه یافته شکل گرفت و شیلی، استرالیا، آفریقای جنوبی و اسپانیا از جمله کشورهایی بودند که با مشکلات اساسی در اجرای این پروژهها روبرو گردیدند.
در نیمه ابتدایی قرن بیستم، عمدتا بوروکراتها و تکنوکراتها نقش فراگیری در اجرای این پروژهها داشتند و خبری از نهادهای مردمی، سمنها و هواداران محیط زیست نبود اما در چند دهه اخیر با پدیدار شدن آثار مخرب اجرای طرحهای بزرگ انتقال آب، تغییرات اساسی در تصمیم گیریها به عمل آمد. در همه دنیا مجریان چنین طرحهایی ابتدا بار مالی آن را با هزینههای کمِ ذینفعان ارزیابی میکنند اما بعدها تجربه نشان داد که این دولتها و ملتها هستند که با چندین برابر هزینههای پیشبینی شده اولیه، متقبل بار مالی سنگین شدهاند و این بار منفی اقتصادی–اجتماعی نه تنها به جوامع مبدا، بلکه به جوامع مقصد هم آسیبهای جدی وارد کرده است. در منطقه دریافت کننده آب منتقل شده نیز موضوعاتی بغرنج مانند رشد بیرویه جمعیت، گسترش ناهمگون شهرها و ازهم گسیختگی اجتماعی بوجود آورده که اقتصاد منطقه دریافت کننده را گرفتار وابستگی شدید به خط لوله انتقال آب میکند و در طول مسیر خطوط انتقال، شهرها و روستاها به این لولهها دستبرد زده و به صورت غیرقانونی از آن بهره میبرند.
کشمکشهای قومی و منطقهای، به خطر افتادن امنیت ملی، مناقشات روانی و اجتماعی از جمله معضلاتی است که چنانچه هوشیارانه و خردمندانه با آن برخورد نکنیم، پیامدهای ناگوار خواهد داشت. منطقه مبدأ هم از این طرحها متأثر گردیده و گاها با دولت درگیر خواهند شد که به معنای تخریب سرمایه اجتماعی(دامهای اجتماعی) است. به اعتقاد بسیاری از کارشناسان محیط زیست، دستکاری در سامانه رودخانهها و پهنههای آبی دیگر با عنوان«نجاتبخشی ارومیه» میتواند سبب بروز مشکلات زیستمحیطی(خطر انتقال گونههای مهاجم، تغییر در شیمی و فیزیک آب، نابودی جنگلها) در حوزههای مبدأ و مقصد شود.
سازمان یونسکو پنج شرط را برای اجرای چنین طرحهایی پیشنهاد کرده است: کمبود اساسی در مقصد باشد، توسعه آتی مبدا نباید آسیب ببیند، ارزیابی جامع زیست محیطی انجام شود، ارزیابی جامع اثرات اجتماعی و فرهنگی انجام شود، مزایا و منافع این انتقال باید منصفانه بین دو منطقه مبدأ و مقصد، تقسیم شود. و در پایان اینکه هرگونه تصمیمگیری در اجرای چنین پروژههایی باید کاملا مشارکتی باشد.
صِرف مخالفت با این پروژهها، ما را به جایی نخواهد رساند، باید پیشنهادی جایگزین ارائه کرد، ما چه راهکارهایی را برای رفع مشکلات کمبود آب مناطق مقصد میتوانیم تصور کنیم؟
کارشناسان معتقدند ابتدا بایستی از ظرفیتهای مدیریت تقاضا به طور کامل استفاده نمود. بهتر است نخست راه حلهای سادهتر، از جمله بهینه کردن آب مصرفی در بخش کشاورزی با روشهای آبیاری مدرن، پرداخت خسارت آیش یا کاهش زمینهای کشاورزی، اشتغال جایگزین و یا استفاده مجدد از فاضلابِ به درستی تصفیه شده در بخش کشاورزی مورد توجه قرار گیرد تا بتوان میزان آب طبیعی ورودی به دریاچه ارومیه را افزایش داد و سپس به اقدامات دیگر اندیشید. انتقال آب، آخرین گزینه ممکن از میان راهحلهای عملی موجود است.