شفافیت برای آب
903 subscribers
7.15K photos
2.17K videos
244 files
1.62K links
🎯 اهداف کانال شفافیت برای آب
💡 شفافیت و دسترسی آزاد به اطلاعات
♻️ مدیریت بهم پیوسته منابع آب
👥 جلب مشارکت‌های مردمی
🌽 همبست آب، انرژی، غذا
🚱 سازگاری با کم آبی
📚 دستاوردهای علمی
🌎 تجارب جهانی
@ECONHOME
Download Telegram
👑“حکمراني آب”💧
به كليت نظام‌هايي اطلاق مي‌شود كه در تصميم‌گيري درباره توسعه و مديريت منابع آب دخيل هستند. به زبان همكاري جهاني آب، “حكمراني آب” «به طيفي از نظام‌هاي سياسي، اجتماعي، اقتصادي و اداري مربوط مي‌شود كه براي توسعه و مديريت منابع آب و عرضه خدمات آبي در سطوح مختلف جامعه وجود دارند».
💦💦💦💦💦💦💦💦💦💦
در حكمراني آب بحث راه و رسم تصمیم‌گیری درباره آب مطرح است: چگونه، به دست چه كسي، و تحت چه شرايطي. هم طريقه‌اي كه تصميمات درباره تخصيص و تنظيم آب گرفته مي‌شود، و هم نهادهاي رسمي و غيررسمي كه توسط آن‌ها اختيارات اعمال مي‌شود.

“حكمراني آب” ماهيتاً فرايندی سياسي است، بدين معنا كه براي برقراری توازن ميان منافع رقيب درباره اين‌كه چه كسي مستحق چه خدماتي است، چگونه خدمات فراهم شوند، چه كسي پرداخت ‌كند و چگونه ميان منافع رقيب توازن برقرار شود و نيز تصميمات درباره نحوة حفاظت از منابع آب مستلزم انتخاب سياسي است. نظام‌هاي حكمراني آب معمولاً بازتاب واقعيات سياسي در سطوح ملي، استاني و محلي هستند. بنابراين بحث كاملاً جداگانه حكمراني آب از حكمراني جامعه ناممكن است.

در حالي‌ كه تعاريف حكمراني نسبتاً بحث‌برانگيز نيستند، مؤلفه‌های حكمراني خوب فوق‌العاده محل بحث است. برخي معتقدند كه گروه‌هاي مختلف چشم‌اندازهاي مختلفي از «حكمراني مطلوب» دارند، که متأثر ايدئولوژی آنان است. برخي تحقق حكمراني خوب را عمدتاً با حذف محدوديت‌ها براي هموارشدن عمل بازار و به حداقل‌رساندن نقش دولت ميسر مي‌دانند، و حكمراني بد را بازارهاي بی‌کفایت و دولت حجیم. برخي ديگر نيز،‌ ويژگي‌هايي چون شفافيت، پاسخگويی و حق تصميم‌گيری در پائين‌ترين سطوح را برای حکمرانی خوب برمی‌شمارند.
@ParticipateForWater
به همین سادگی، به همین هولناکی

مهم‌ترین مساله ما در حال حاضر چیست؟
مذاکرات هسته‌ای؟
تحریم؟
داعش؟
اسراییل؟
سوریه؟
بهترین حالت را تصور کنید:
مذاکرات هسته‌ای به نتیجه رسیده،
تحریم‌ها همه یکجا لغو شده،
اسراییل و داعش و سعودی‌ها را یکجا یا نابود کرده‌ یا دماغ‌شان را به خاک مالیده‌ایم،
بشار اسد را هم نجات داده‌ایم و برگردانده‌ایم سر جای پنج سال قبل‌اش
در داخل کشور هم فقر و فساد و تبعیض منقرض شده ...
اما...
اما آب خوردن نداریم،
منابع تجدیدناپذیر آب را هدر داده‌ایم؛ به همین سادگی، به همین هولناکی!
وزیر نیرو گفته در برخی از مناطق عمق حفاری برای رسیدن به آب، به 400 متر رسیده.
ما ابرقدرت معنوی و مادی جهان هم بشویم و از هر انگشت‌مان ده فضیلت ببارد،
تشنگی را به رقت‌انگیزترین وجه تجربه خواهیم کرد؛ به همین سادگی، به همین هولناکی.
آب از کجا بیاوریم سفره‌های چند هزار ساله آب را که سی ساله خالی کردیم، پر کنیم دوباره؟
بگذریم که بی‌کفایتی و فساد و فقر و تبعیض دامنگیر و معضلات خودساخته و تحمیلی، مجال امیدواری را تنگ‌تر
هم کرده است.
اخبار بحران آب را دنبال کنید، جدی بگیرید، و باور کنید که خیلی دیر شده است.
"ایران سومالی آینده خواهد بود"؛ "کشوری خوفناک در ۳۰ سال آینده"
گزارش لوموند از خشکسالی در ایران را در پی می خوانید. امیدوارم دست کم لوموند باعث جلب توجه بایسته جهانیان و البته مردم ایران به پیامدهای خشکسالی در ایران شود: "تجربه کشورهای دیگر نشان می دهد که خشکسالی باعث تضعیف قدرت مرکزی شده و به رویارویی های نژادی، مذهبی، و اعتقادی، و همچنین افزایش خشونت دامن می زند."

گزارش لوموند از خشکسالی در ایران

ایران بسیار تلاش کرد تا وخامت بحران آب را تکذیب کند. اکنون کارشناسان محیط زیست براین باورند که دیگر برای جلوگیری از روند کنونی خشکسالی خیلی دیر شده. از دید کسانی که به شدت نسبت به این مسأله هشدار داده اند، "ایران سومالی آینده خواهد بود"؛ "کشوری خوفناک در ۳۰ سال آینده" که به یک "کویر بزرگ تبدیل شده".

این کشور که به داشتن آب و هوای قاره ای شناخته می شود، اکنون در معرض تغییرات شدید و ناگهانی قرار دارد.

طی دو سال اخیر، دریاچه ارومیه که یکی از بزرگ ترین دریاچه های خاورمیانه بود [۵۲۰۰ کیلومتر مربع] تا میزان ۹۵ درصد خشک شد. رییس جمهور میانه رو حسن روحانی در تاریخ ۲۷ نوامبر به منظور نجات این دریاچه تصمیم گرفت بودجه ای معادل ۷۳۰ میلیارد تومان [۱۷۸ میلیون یورو] را به آن اختصاص دهد. طرح دیگری نیز تحت عنوان "نکاشت" در دستور کار قرار گرفته که در صورت تصویب، به کشاورزان منطقه زرینه رود [که به دریاچه ارومیه می ریزد] برای هر هکتار زمینی که در آن کشت انجام ندهند، سالانه معادل ۵ میلیون تومان [۱۲۰۰ یورو] یارانه تعلق خواهد گرفت.

تهران نیز با مشکل کم آبی روبروست. تابستان امسال ۳ سد از ۵ سدی که آب پایتخت را تأمین می کنند عملاً خالی شدند و مقامات را مجبور کردند تا سیاست جیره بندی را اتخاذ کنند. در شهر اصفهان، در مرکز این کشور، خشک شدن زاینده رود نیز به شدت احساسات ایرانیان را برانگیخته.

"طبیعت دیگر تاب مقاومت ندارد"
از نظر ناصر کرمی، اقلیم شناس، این تغییرات آب و هوایی شدید نشان می دهد که "آستانه تحمل رد شده و طبیعت دیگر تاب مقاومت ندارد". از دید این استاد دانشگاه برگن در نروژ، دلیل اصلی آن مسایل اقتصادی و افزایش جمعیت است: جمعیت ایران درحال حاضر دارای ۷۸ میلیون نفر است و این یعنی دو برابر بیشتر از چهل سال پیش.

به دنبال انقلاب سال ۱۹۷۹ ... حکومت اجازه داد تا توسعه کشاورزی در کشور به شکلی نامحدود دنبال شود و بدین ترتیب تلاش کرد تا یک طبقه اجتماعی را در میان اقشار محروم و روستایی کشور به عنوان حامی برای خود ایجاد کند. مناطق مجاور اصفهان و ارومیه از این دسته اند. در آذربایجان میزان زمین های تحت کشت از ۱۵۰ هزار هکتار به ۶۰۰ هزار و حتی ۸۰۰ هزار هکتار رسید.

برای برآورده کردن نیازهای کشاورزان [۹۲ درصد از آب مصرفی برای کشاورزی استفاده می شود و ۷۰ درصد آن هرز می رود]، سدها و سدهای خاکی بدون هیچ گونه تحلیل علمی ساخته شدند. کارشناسان از ۷۰۰ سد خاکی بزرگ می گویند و تعداد سدهای کوچک و متوسط نیز در حدود ۱۰۰۰ سد برآورد می شود.

با توجه به آب و هوای قاره ای ایران، ساخت سد که در آن مقادیر هنگفتی از آب برای یک مدت طولانی ذخیره و سپس تبخیر می شود، بی شک راه حل مناسبی نیست." کشاورزان و روستاییان نیز بدون مجوز به حفاری چاه های عمیق دست زده اند [تعداد این چاه ها در حدود ۶۵۰ هزار حلقه برآورد می شود] و این مسأله باعث برهم خوردن تراز آب های زیرمینی شده است.

گسترش صنایع که نیاز به ذخیره آب قابل توجهی دارد، به ویژه در منطقه کویری اصفهان، بر وخامت این وضعیت افزوده.
کمتر از یک‌ سال به انتخابات ریاست جمهوری باقی مانده است. با مشاهده نحوه کار دولت یازدهم و با در نظر گرفتن موانع، می‌توان پیش‌بینی کرد عملکرد حسن روحانی و دولت آینده در صورت انتخاب مجدد او، چگونه خواهد بود. پرسش مهم اما این است که آیا سیاست‌های روحانی در حوزه‌هایی که آینده سرزمین و مردم به آن وابسته است، در سال‌های گذشته منطقی و موفقیت آمیز بوده که بتوان منتظر بهبود اوضاع بود یا خیر؟
در حوزه‌های آب و خاک، می‌توان طرح‌ها و برنامه‌های زیادی را برشمرد که دولت مایل به انجام‌شان بوده، اما موفق به اعمال‌شان نشده است. با وجود تعداد بی‌شماری چاه عمیق بدون مجوز و غیرقانونی، تنها تعداد اندکی مسدود شده؛ نشست زمین در دشت‌های ممنوعه، کماکان ادامه دارد و روند سدسازی وزارت نیرو، کند نشده است. با وجود مخالفت بسیاری از کارشناسان و متخصصان توسعه، دولت به همراه شریک اجرایی‌اش در سپاه پاسداران، یعنی قرارگاه سازندگی خاتم‌الانبیا، به دنبال اجرایی کردن طرح‌های بزرگ سدسازی و انتقال آب است.

از طرف دیگر، روند فرسایش خاک، کند نشده، در حالی که دولت روحانی از روزهای اول می‌دانست که ارزش خاکی که از دست رفته، بیشتر از رقم اعلام شده ۵۰ میلیارد دلار در سال است
@ParticipateForWater
سیاست یا کیاست؟

رئیس دولت یازدهم در معدود دفعاتی که در باره آب سخن گفته، مژده ساخت سد و انتقال آب از دریا و اقیانوس‌ها را داده است. چنین برخوردی بدون در نظر گرفتن واقعیت‌های پشت هر پاسخ، می‌تواند مخاطبان زیادی را تحت تاثیر قرار دهد. سخن از شیرین کردن آب در مقیاسی بزرگ و انتقال آن به مناطق مرکزی، بدون در نظر گرفتن منبع انرژی انتقال و مشکلات زمین‌ساختاری، کمی پوپولیستی به‌نظر می‌آید.

عجیب نخواهد بود اگر خوشحال‌ترین افراد از این گفته‌های روحانی، پیمان‌کاران و شرکت‌های تابعه و مهندسان مشاور توجیه کننده پروژه‌های بزرگ باشند. البته تجربه نشان داده که هیچ پیمان‌کاری قدرت مقابله و رقابت با قرارگاه سازندگی خاتم‌الانبیا را ندارد. بسیاری از پیمان‌کاران خرد نیز اگر بخشی از غذای روی سفره با آنان تقسیم شود خوشحال خواهند بود. شرکت‌های مشاور هم از نفوذ شرکت مهندسی مشاور مهاب قدس که با دولت همکاری می‌کند بهره‌مند نیستند و هیچ مجموعه‌ای در وزارت نیرو، به اندازه شرکت آب و نیرو، در تقسیم پروژه‌های کلان، تعیین کننده نبوده است.

نقطه مشترک دولت روحانی و مجموعه‌های منتفع از پروژه‌های بزرگ، بی‌توجهی به توسعه پایدار است. البته روحانی در این عرصه تنها نیست و راه پیشینیان خود را رفته است.
@ParticipateForWater
اجرای طرح‌های بزرگ ولی آسیب زننده به محیط زیست و منابع طبیعی، تازگی ندارد. بخش بزرگی از سدهای کشور و شبکه‌های آبیاری بدون توجه به نیاز آیندگان ساخته شده است. طرح‌های انتقال آب از استان چهار محال و بختیاری، آسیب‌هایی جدی به چشمه‌‌های سابقاً خروشان این خطه وارد کرده، اما عملکرد کارخانه‌های جدید ذوب آهن و پروژه‌های عظیم کشاورزی و طرح‌های صنعتی در اصفهان و یزد و کرمان، اندک اندک آب را تا آخرین قطرات از «بام ایران» می‌رباید.
تغییر روش‌های کم بازده آبیاری سنتی و حرکت به‌سوی بهره‌وری بیشتر را در برخی مناطق باید به فال نیک گرفت، اما هنوز شاهد تداوم همان روش‌های آسیب زننده در اکثر مزارع کشور هستیم.

اصرار بی‌جا بر خودکفایی کشاورزی بدون توجه به امکان کشت نیابتی، باعث شده دشت‌های بسیاری در اثر برداشت بی‌رویه آب، بخشکند و نشست کنند.

بی‌توجهی به کاهش روند بارندگی در استان‌های متعدد و فقدان آمادگی برای مقابله با سیلاب‌های خروشان، نشانه خوبی نیست. دولت نتوانسته مشارکت مردمی را برای اجرای طرح‌های آبخیزداری و آبخوان‌داری در راستای مهار سیلاب‌ها و جذب آب‌ در آبخوان‌ها جلب کند.

مشکل اینجا است که پتانسیل لازم در دستگاه‌های اجرایی و پژوهشی برای بهبود شرایط وجود دارد، اما ساختار اداری و فساد ساختاری مانع بهبود اوضاع می‌شود. بخشی از فساد حاکم باعث تصویب پروژه‌هایی می‌شود که در مواردی، نیازی به اجرای‌شان وجود نداشته است
@ParticipateForWater
چند وقت پیش، حمید چیت‌چیان وزیر نیرو، مهمان کمیسیون امنیت ملی بود. این مقام دولت روحانی کاهش بارندگی، تغییر اقلیم، افزایش درجه حرارت،‌ تغییر الگوی بارش (مثل کاهش بارش برف)، افزایش جمعیت و مصرف بی‌رویه آب را از جمله شرایط جدیدی بر شمرد که در مورد آب، حاکم است. اما وزیر دولت یازدهم از حکم‌رانی خطای آب در دولت‌های دهه‌های اخیر چیزی نگفت. چیت‌چیان که زمانی منتقد سدسازی افراطی به شمار می‌آمد، در حضور سردار عبد‌اللهی، فرمانده قرارگاه سازندگی خاتم‌الانبیا، انتقادی در باره طرح‌های انتقال آب و سدسازی‌های بی‌رویه مطرح نکرد.
برای بررسی عملکرد دولت فعلی و مجموعه‌های وابسته به آن در حوزه خاک و آب، و برای تصمیم‌گیری درباره آینده، شهروندان می‌توانند به نکات زیر توجه کنند و با توجه به این نکات از خود، نمایندگان دولت و نیز دیگر سیاسیونی که مدعی ارائه راه حل هستند، سوال کنند.
◾️جمعیت بیشتر می‌شود
◾️روند بارندگی به سمت کمتر شدن پیش می‌رود
◾️بخش عمده منابع آب‌های زیرزمینی از بین رفته و روند از میان رفتن منابع، کند نشده
◾️کاری برای جبران این ذخایر زیرزمینی آب، انجام نمی‌شود
◾️ذخیره برفی کوهستان‌ها کمتر شده
◾️میزان تبخیر سالانه افزایش یافته
◾️دشت‌های کشور یک به یک به خاطر نشست زمین و بروز فروچاله‌ها می‌میرند
◾️مهاجرت از مناطق کم آب افزایش یافته و شاهد حاشیه‌نشینان بیشتری هستیم
◾️سیاست‌های کلان مدیران آب تغییری نیافته
◾️سدسازی بی‌رویه و انتقال حوضه به حوضه آب بدون توجه به آثار منفی‌اش ادامه می‌یابد
◾️دولت نتوانسته مشارکت مردمی را برای حفظ منابع آب جلب کند
@ParticipateForWater
به‌تازگی، فعالان سیاسی، در کنار پرسش‌های سیاسی، سوال‌هایی مرتبط با تدابیر مسئولان در قبال مشکلات آب را روانه دفاتر رهبران قدیمی‌تر کرده‌اند.این امر به خودیِ خود باعث امیدواری است، چه، در سال‌های پیشین، فعالان سیاسی کار چندانی با محیط زیست نداشتند، سدسازی افراطی برای‌شان اهمیت چندانی نداشت و اغلب، حامی سیاست‌های عمرانی جناح خود بودند. امروز اما وضع تغییر کرده است.

به نظر می‌رسد تا انتخابات ریاست جمهوری سال بعد، میزان این پرسش‌ها بیشتر از این هم خواهد شد. باید دید آیا پرسش‌گری به شفاف‌تر شدن، مسوولیت‌پذیری و اصلاح تدبیرهای اشتباه منتهی خواهد شد یا نه.
@PaticipateForWater
در گزارش جدید بانک جهانی، سرانه آب تجدیدپذیر برای هر ایرانی در سال ۲۰۱۴ حدود ۱۶۴۴ مترمکعب اعلام شده است.

🔹در حالیکه در سال ۱۹۶۲ این مقدار ۵۵۷۰ مترمکعب بوده است؛ یعنی در حدود نیم قرن، سرانه آب تجدیدپذیر ایران کمتر از ۴ هزار مترمکعب کم شده است.

🔹همچنین در کل جهان در سال ۲۰۱۴، ۵۹۲۵ مترمکعب سرانه آب شیرین تجدید پذیر بوده است. در سال ۱۹۶۲، این مقدار ۱۳۲۰۶ مترمکعب بوده و هم اکنون کاهش بیش از 7هزار مترمکعبی دارد.

🔹عمده دلیل کاهش سرانه آب تجدیدپذیر در جهان افزایش جمعیت است. بنابراین کاهش این شاخص در ایران به مراتب کمتر از متوسط جهانی در نیم قرن اخیر گزارش شده است.http://yon.ir/JL9r
┏━━📡━━━━━━━━┓
🆔 @ParticipateForWater
┗━━
✅ ۴۰ سال قبل هر ایرانی بیش از ۷ هزار و 500 متر مکعب در سال آب تجدیدشونده در اختیار داشت اما امروز این میزان به کمتر از یک هزار و 400 مترمکعب رسیده است.
┏━━📡━━━━━━━━┓
🆔 @ParticipateForWater
┗━━━━━━━━📡━━┛