🔁💧زاینده‌رود؛ طرح ناکام انتقال آب در دوره قاجار

▫️در دوره قاجار، خشکی‌های پیاپی زاینده‌رود موجب شد تا ایده انتقال آب به زاینده‌رود که با کارون سرچشمه مشترکی دارد قرن‌ها قبل مطرح شود. البته این ایده برای نخستین بار در کتاب تاریخ یعقوبی مطرح شد اما طرح عملیاتی آن از زمان صفوی و با پایتخت شدن اصفهان در دستور کار قرار گرفت و نتیجه کار ایجاد یک بریدگی به طول ۳۰۰ متر، عرض ۶۰ متر و عمق ۵۰ متر بود.

▫️«سانسون» سفیر پادشاه فرانسه که در عهد شاه سلیمان صفوی به اصفهان می‌‌‌آید نیز با اشاره به خشک شدن زاینده‌‌‌رود در فصل تابستان، می‌‌‌گوید شاه نقشه‌ای را در نظر گرفته که آب کارون را که رودخانه بزرگی در ۱۲ فرسنگی بالای اصفهان است و فقط کوهی آن را از زاینده‌‌‌رود جدا می‌‌‌سازد به آن ملحق کند.

▫️به نوشته سفیر پادشاه فرانسه، «مسیو ژنه» مهندس فرانسوی نیز الحاق آنها را بر عهده گرفته است. با این حال او خبر می‌دهد که پروژه با کارشکنی صدراعظم وقت، شیخ‌علی‌خان زنگنه، متوقف می‌شود چراکه شیخ‌علی‌خان گمان می‌کند در صورت پر شدن زاینده‌‌‌رود، دیگر محصولات او در کرمانشاه و همدان در بازار اصفهان فروش نخواهند رفت...👇

https://www.donya-e-eqtesad.com/fa/tiny/news-3818245

🇮🇱💧 ‏توافقنامه سه‌جانبه «برق خورشیدی در برابر آب آشامیدنی» میان اردن، امارات و اسرائیل با حضور جان کری!

یک شرکت اماراتی در اردن، نیروگاه خورشیدی می‌سازد و به اسرائیل می‌فروشد؛ اسرائیل نیز آب‌های شیرین شده استحصال از دریا را به اردن می‌فروشد.

‏طبق این قرارداد، امارات تنها سرمایه‌گذار (نیروگاه خورشیدی) و واسطه سیاسی قرارداد است. و از این طریق، وزن خود را بالا می‌برد...

💢کانال شفافیت برای آب💢

🆔 @Transparencyforwater

📊🌨عدم تناسب بارندگی و صنایع آب‌بر

▪️استان اصفهان با اینکه طی ۵۲ سال اخیر کم‌ بارش‌تر از ۲۴ استان کشور بوده، اما بیشترین و بالاترین بارگذاری صنایع سرمایه‌گذاری داخلی و خارجی در این استان انجام شده است.
‌
بررسی‌ها نشان می‌دهد در میزان بارندگی سالانه این استان در رتبه ۲۵ بین ۳۱ استان است اما این استان رتبه سوم را در دارا بودن واحدهای معدنی، فولادی و صنایع‌ آب‌بر دارد./فرهیختگان

💢کانال شفافیت برای آب💢

🆔 @Transparencyforwater

⚡️💧آیا بحران‌های زیست محیطی خصوصا بحران آب می‌تواند باعث شکاف‌های جدید اجتماعی در ایران شود؟
گفت‌وگو با حسین قاضیان، جامعه شناس

💢کانال شفافیت برای آب💢

🆔 @Transparencyforwater

💡💧 زاینده‌رود فصلی نیست!

🔸عکسی از خشکیدگی زاینده‌رود در عهد قاجار این اشتباه را گسترانده که باید این رودخانه را فصلی نامید و لابد وضعیت کنونی آن طبیعی است. این تصور غلط است.

🔸خشکسالی انواع دارد. کمابیش هر ده سال خشکسالی معمول رخ می‌دهد. هر ۳٠ سال خشکسالی دوره‌ای و هر صد سال خشکسالی دورانی و خشکسالی‌های خیلی شدیدتر ممکن است دوره‌های بازگشت سیصد یا هزار ساله داشته باشند.

🔸خشکسالی‌های دورانی با دوره برگشت چند ده ساله ممکن است هر رودخانه بزرگی را هم بخشکانند. اما این دلیل نمی‌شود که آنها را فصلی بنامیم. از آن جالب‌تر اینکه حتی رودخانه فصلی هم دست کم نیمی از سال باید آب آن جاری باشد.

🔸اما زاینده‌رود الان مطلقاً خشک است. وضعیت موجود قطعاً برای زاینده‌رود غیرطبیعی است و زاینده‌رود یک رودخانه دائمی است، همه ایام سال باید در آن آب جاری باشد مگر در خشکسالی‌های دورانی، که الان چنان وضعیتی حاکم نیست./ناصر کرمی

💢کانال شفافیت برای آب💢

🆔 @Transparencyforwater

🚦💧تجمع مردم چهارمحال و بختیاری برای رفع مشکل آب/صدا و سیما

💢کانال شفافیت برای آب💢

🆔 @Transparencyforwater

🔄💧کشاورزان معترض در اصفهان در سومین هفته متوالی، سه‌شنبه دوم آذر، هم با همراهی شماری از شهروندان در اصفهان به اعتصاب خود ادامه دادند. ‌
آنها خواهان بازگشایی آب زاینده‌رود و همینطور دریافت حق‌آبه هستند./بی بی سی فارسی

💢کانال شفافیت برای آب💢

🆔 @Transparencyforwater

📺💧مصاحبه بکی اندرسون با کاوه مدنی در سی‌ان‌ان درباره اعتراضات آبی در ایران

▪️کاوه مدنی می‌گوید که ایران برنامه‌ای برای مواجهه با شرایط حاضر نداشته و در نتیجه در حال حاضر وضعیت ایران به آسمان‌ها گره خورده است. به عقیده او، در نبود برف و باران، دامنه اعتراضات ممکن است گسترده شود.

▪️به گفته او در این مصاحبه، #تغییر_اقلیم در ایجاد شرایط #ورشگستگی_آبی در ایران نقش داشته است اما نباید آن را به عنوان عامل اصلی این شرایط تلقی کرد چرا که وضعیت موجود محصول سال‌ها مدیریت بد، #حکمرانی نامناسب و توسعه ناپایدار است.

▪️او در پاسخ به سوال اندرسون در مورد نقش #تحریم در شکل گیری وضعیت کنونی، تاکید می‌کند که تحریم‌ها عامل ورشکستگی آبی ایران نیستند اما نباید فراموش کرد که وقتی کشوری که با دنبال کردن اهداف و ایپدئولوژی خاصی تحریم می‌شود، حاضر نیست دست از اهداف خود بکشد اما حاضر است منابع و محیط زیست خود را فدای آرمان‌ها و ایدئولوژی خود بکند تا بتواند در مقابل تحریم‌ها دوام بیاورد.

▪️مدنی بر این باور است که بدون اصلاحات اقتصادی و تصمیمات مهم درباره روابط بین الملل و سیاست‌های اتمی، ایران نخواهد توانست دست به اصلاحات اقتصادی لازم برای کاهش فشار کنونی اقتصاد مقاومتی بر آب و منابع طبیعی بزند.

▪️او در پاسخ به پرسش دیگر اندرسون در مورد سیاست‌های اقلیمی ایران و حمایت این کشور از مواضع هند در اجلاس گلاسگو، توضیح می‌دهد که ایران یک منکر گرمایش زمین نیست و خود را قربانی این پدیده می‌داند اما یا توجه به نقش کشورهای صنعتی در ایجاد این معضل، کاهش گازهای گلخانه‌ای را منوط به دریافت کمک‌های مالی، انتقال فن‌آوری و برداشتن تحریم‌ها می‌کند و نگران کاهش درآمدهای نفتی خود در آینده است.

https://youtu.be/LQjslgDL1v8

🏭💧آمارهای ضدونقیض مصرف آب صنایع

در حالی که صنایع اصفهان و به ویژه صنایع فولادی همواره از کاهش میزان مصرف آب این واحدهای صنعتی سخن می‌گویند اما کارشناسان محیط‌زیست همچنان معتقدند ذوب آهن و فولاد مبارکه اصفهان به عنوان صنایع بسیار آب‌بر در منطقه‌ای کم آب، توجیه زیست محیطی و آمایشی ندارند.

این روزها گروهی حتی دلیل اصلی خشکی زاینده رود را هم صنایع می‌دانند. گواه ادعایشان هم اتفاقی است که در ۳۰ فروردین ماه سال ۹۸افتاد. هنگامی که روشن شد شرکت ذوب آهن در حال احداث یک خط لوله انتقال آب به قطر ۶۰۰ میلیمتر از دریاچه قایقرانی این شرکت است. درحالی که براساس قانون و طبق بند ۲ مصوبه ۹ ماده‌ای شورای‌عالی آب، که در سال ۱۳۹۲ تصویب شد، هر گونه بارگذاری جدید بر زاینده‌رود تا تعیین تکلیف حقابه داران و جبران خسارات آنها ممنوع است.

با این حال بدون بررسی آمارهای مصرف آب صنایع، نمی‌توان تاثیرگذاری یا عدم نقش‌آفرینی‌شان بر افت منابع آبی استان را ارزیابی کرد.

یک جست‌وجوی ساده نشان می‌دهد که آمارها در این باره بسیار متفاوت و بعضا با فاصله چشمگیری از یکدیگر است. برای مثال شهریورماه سال گذشته، محمدجواد بگی، مدیرعامل شرکت شهرک‌های صنعتی استان اصفهان حجم مصرف آب کل واحدهای صنعتی این استان را معادل ۳ تا ۵ درصد مصرف آب کل اصفهان اعلام کرد.

روزهای نهایی سال ۹۹ نیز سخنگوی کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی با بیان این که سهم صنایع از زاینده‌رود در مقایسه با سایر بخش‌ها بسیار ناچیز است، گفت: « سهم برداشت صنایع استان اصفهان از آب رودخانه زاینده‌رود بین ۵۵ تا ۶۰ میلیون‌مترمکعب است».

درحالی که ۲۹ آبان ماه سال ۱۴۰۰ و به دنبال گسترش دامنه اعتراضات کشاورزان اصفهانی، هوشنگ ملایی، رییس حوضه آبریز زاینده‌رود، مصرف صنایع بزرگ و ملی مستقر در این استان از جمله صنایع ذوب آهن، فولاد و پالایشگاه‌ها را ۲۰۰میلیون متر مکعب در سال اعلام کرد! ولی در ادامه سخنانش اضافه کرد که از این ۲۰۰ میلیون متر مکعب، کمتر از ۵۰ میلیون متر مکعب از زاینده رود تامین می‌شود.

همزمان با او محمود چیتیان، معاون آبفای استان اصفهان در گفت‌وگو با اقتصادآنلاین، مصرف صنایع استان اصفهان از زاینده‌رود را ۴۶ میلیون متر مکعب اعلام می‌کند و می‌گوید: « ما سال گذشته ۴۶ میلیون مترمکعب آب سطحی به صنایع بزرگی مثل فولاد، پتروشیمی، نیروگاه‌ها و ذوب‌آهن تخصیص دادیم».

ناگفته نماند که ظاهرا حتی درباره میزان کلی مصرف آب این صنایع هم اطلاعات متناقض است چه رسد به میزان برداشت آنان از زاینده رود.

برای مثال درحالی که رییس حوضه آبریز زاینده‌رود میزان مصرف را ۲۰۰ میلیون متر مکعب اعلام کرده، دوهفته قبل یعنی ۱۵ آبان ماه سال ۱۴۰۰، رییس سازمان صنعت، معدن و تجارت اصفهان این میزان را ۱۳۰ میلیون مترمکعب در سال خوانده بود. چند ماه پیش نیز استاندار سابق اصفهان گفته بود: « در زمان حاضر حدود صد میلیون مترمکعب آب برای صنایع استان مصرف می‌شود و پیش‌بینی می‌شود تا سال ۱۴۱۰ این میزان مصرف به ۱۸۰ میلیون مترمکعب برسد».

https://www.eghtesadonline.com/n/2vOQ

📊💧۸۶٪ مخزن سد زاینده‌رود خالیست!

مجتبی موسوی، مدیر سد زاینده‌رود گفت در حال حاضر تنها ۱۴ درصد سد زاینده‌رود آب دارد. به گفته او سامانه بارشی اخیر توانست به صورت مقطعی ورودی سد زاینده‌رود را افزایش دهد.

موسوی با اشاره به اینکه در حال حاضر ذخیره سد زاینده‌رود نسبت به سال گذشته ۵ درصد یعنی معادل حدود ۸ میلیون مترمکعب افزایش داشته، تاکید کرد ذخیره سد نسبت به میانگین بلندمدت اما ۷۳ درصد کاهش داشته است.

مدیر سد زاینده‌رود تصریح کرد: «در شرایط فعلی تنها راه مدیریت این میزان آب، صرفه‌جویی آب از سوی ذی‌نفعان است.»/ دویچه‌وله فارسی

💢کانال شفافیت برای آب💢

🆔 @Transparencyforwater

📲💧حمله سایبری به سدهای کشور!

یک منبع آگاه گفت:«در دوهفته گذشته سیستم‌های مربوط به جمع‌آوری و ارزیابی میزان ذخایر سدهای کشور بطور کامل قطع شده است به نحوی که در این مدت هیچ گونه دسترسی به میزان ذخایر سدهای کشور وجود نداشته است».

«اگرچه مسئولین بخش انفورماتیک شرکت مدیریت منابع آب خبر حمله سایبری را تأیید نمی‌کنند اما شرایط بوجود آمده نشان‌دهنده قوت گرفتن حمله سایبری است!».

«امروز حتی دسترسی کارکنان شرکت نیز به فضای مجازی از جمله نرم‌افزار واتس آپ که تا پیش از این کارکنان شرکت برای برای انتقال اطلاعات استفاده می‌کردند نیز از بین رفته است»./ صداوسیما

💢کانال شفافیت برای آب💢

🆔 @Transparencyforwater

⌛️💧پس از معیشت نوبت ریاضت آبی !

عراقچی: ایران حتماً باید یک دوره ریاضت آبی را طی کند تا به‌تدریج به موقعیت سابق برگردد!

دبیر شورای راهبردی روابط خارجی گفت:

دستگاه سیاست خارجی و تجارت خارجی ما باید بحث آب، دیپلماسی آب و آب مجازی را به‌طورجدی در دستور کار خود قرار دهند و برای خود ماموریت تعریف کنند که چگونه می‌توانند در این زمینه به کشور کمک کنند.

مقابله با این تهدید درازمدت است و هیچ راه‌حل فوری و سحرآمیزی برای آن وجود ندارد. سختی و مشقت و هزینه دارد و باید برای هزینه‌های آن آماده بود؛ و البته از همه مهم‌تر به یک اراده سیاسی و همه‌جانبه نیاز است.

عراقچی با اشاره به ایده سیاست ۱۰ سال ریاضت آبی، ادامه داد: این دوره هر چند سال که باشد؛ باید مورد توجه قرار گیرد و کشور حتماً باید یک دوره ریاضت آبی را طی کند تا به‌تدریج به موقعیت سابق برگردد و برای این ریاضت هم باید برنامه و راهبرد داشت.

💢کانال شفافیت برای آب💢

🆔 @Transparencyforwater

🌾💧سرنوشت کشاورزی در ایران

چه سرنوشتی در انتظار کشاورزی ایران است آیا کشاورزی توجیه اقتصادی دارد یا به واسطه قیمت ارزان آب گسترش یافته است. «دنیای اقتصاد» در گزارشی در قالب دو سناریو به این سئوالات پاسخ داده است.

سناریوی اول تداوم وضع موجود با قیمت ارزان آب است که در نهایت به گسترش بحران‌های زیست‌محیطی و اتمام ذخایر آبی منجر می‌شود. شواهد بسیاری نشان می‌دهد که به واسطه ارزان بودن آب محصولاتی در مناطق دارای تنش آبی کشت می‌شود که توجیه اقتصادی ندارد و حیات خاک را به خطر می‌اندازد.

سناریوی دوم؛ تغییر وضعیت فعلی با واقعی شدن قیمت آب است. در این سناریو تولید محصولات کشاورزی تنها در مناطقی از کشور که منابع آبی کافی در دسترس است توسعه می‌یابد. اما پرسش این است که سرنوشت کسانی که در مناطق دارای تنش آبی از طریق کشاورزی امرار معاش می‌کنند چه خواهد شد؟.

به نظر می‌رسد همزمان با چاره‌اندیشی برای کشاورزی باید به مزیت نسبی استان‌ها نیز پرداخت تا کسب و کارهای از بین رفته به واسطه کمبود آب در بخش‌های دارای مزیت نسبی احیاء شوند.

💢کانال شفافیت برای آب💢

🆔 @Transparencyforwater

⚡️💧فرونشست زمین در دشت ورامین

برداشت بی‌رویه منابع آب زیرزمینی، ایران را به یکی از رکوردداران بحران فرونشست زمین در دنیا بدل کرده است. هرچند در ایران فرونشست به بحران جدی بدل شده و بی‌آبی به اعتراضاتی در اصفهان و چهارمحال و بختیاری هم رسیده، اما فرونشست زمین در اطراف تهران رکورد جهانی دارد.

گزارش میدانی همشهری همراه با دکتر مهدی زارع، استاد پژوهشگاه بین‌المللی زلزله، نشان می‌دهد در جنوب ورامین فرونشست از بحران معمولی به مرحله فروچاله نزدیک شده است. حتی شکاف‌هایی در حاشیه آزادراه قم - گرمسار - مشهد در حوالی قلعه‌بلند ورامین، به سطح آزادراه نزدیک شده است.

به گفته دکتر زارع، با توجه به خشکسالی دو سال گذشته که منجر به تشدید روند برداشت‌ها آب از سفره‌های زیرزمینی در دشت ورامین شده است، باید در انتظار شدیدتر شدن بحران فرونشست در جنوب شرقی تهران هم باشیم./ بی‌بی‌سی‌ فارسی

💢کانال شفافیت برای آب💢

🆔 @Transparencyforwater

📢💧هفت ناگزاره در اعتراضات آبی

📝ناصر کرمی

▫️اعتراضات آبی در روزهای اخیر مسئله اول ایران بوده است. رسانه‌ها روزانه انبوهی خبر و گزارش و تحلیل و مصاحبه در این باره منتشر می‌کنند.

▫️به نظر می‌رسد شماری ناگزاره‌ها مدام در این باره تکرار می‌شوند. ناگزاره لزوما به معنای اطلاعات غلط نیست. همچنین می‌تواند نکته‌ای باشد که در بیشتر از مقیاس واقعی خودش و یا در بافتار نامناسبی از بحث مطرح می‌شود.

▫️متأسفانه تکرار ناگزاره‌ها توسط رسانه‌های جریان اصلی می‌تواند آن‌ها را به باور عمومی تبدیل کند. به شماری از این ناگزاره‌ها در پی اشاره می‌شود...

در INSTANT VIEW بخوانید:
https://bit.ly/اعتراضات‌آبی

🌾💧حیات سرزمینی یا حیات کشاورزی؟

آنچه امروز به عنوان تنش‌ها، چالش‌ها و بحران‌های گوناگون محیط زیستی عنوان می‌شود، دور از انتظار نبوده و دستاورد نظام تصمیم‌گیری غیرکارشناسانه، کوته‌نگرانه و سطحی است. رویکردی که در آن توسعه در سطحی‌ترین بعد خود و بدون ملزم دانستن آن به پایداری، در بخش‌های کشاورزی و صنعت و بی‌توجهی محض به رعایت آمایش سرزمینی شکل گرفته و حیاتی‌ترین ابعاد وجودی این سرزمین را قربانی خود ساخته است.

▫️در این میان کشاورزی و سیاست‌های اتخاذی مرتبط با این بخش جدی‌ترین نقش را در ایجاد چالش‌های موجود ایفا کرده است. دولت‌ها به دلیل آنکه هم امکان تغییر در شرایط بخش کشاورزی را در تمامی ابعاد آن نداشته و هم در سودای رسیدن به خودکفایی در محصولات کشاورزی بوده‌اند، زمینه را برای به کارگیری هر چه بیشتر منابع طبیعی در این راستا فراهم کرده و نتیجه‌ آن روند تخریب بسیار سریع منابع طبیعی، به‌ویژه منابع آب کشور بوده است.

▫️بخش‌های وسیعی از کشور تاب‌آوری لازم را برای تداوم فعالیت کشاورزی ندارد. شرایط محیط زیستی و منابع طبیعی بخش‌های گسترده‌ای از کشور نشان می‌دهد در این بخش‌ها باید بین حیات سرزمینی و تداوم کشاورزی یک مورد را انتخاب و تصمیم‌گیری کرد. در این نقطه تاریخی است که می‌توان اشتباه گذشته را در زمینه عدم توسعه بخش‌های سازگار با محیط زیست تکرار نکرده و در این بخش‌ها با سرمایه‌گذاری زمینه را علاوه بر ایجاد افزایش درآمد برای توسعه اشتغال فراهم کرد.

https://www.donya-e-eqtesad.com/fa/tiny/news-3819292