شفافیت برای آب
903 subscribers
7.15K photos
2.17K videos
244 files
1.62K links
🎯 اهداف کانال شفافیت برای آب
💡 شفافیت و دسترسی آزاد به اطلاعات
♻️ مدیریت بهم پیوسته منابع آب
👥 جلب مشارکت‌های مردمی
🌽 همبست آب، انرژی، غذا
🚱 سازگاری با کم آبی
📚 دستاوردهای علمی
🌎 تجارب جهانی
@ECONHOME
Download Telegram
در كنفرانس بين‌المللي آب و محيط‌زيست در دوبلين در ژانويه 1992، نمايندگان دولت‌ها از 100 كشور جهان بر سر اصولی به توافق رسيدند که به اصول دوبلين (موارد چهارگانه ذیل) مشهور شدند.
1.آب شيرين، منبعی محدود و آسيب‌پذير است و برای تداوم حيات، توسعه و محيط‌ زيست ضروری است.
2.زنان نقشی محوری در تهيه، مديريت و تضمين آب ايفا می‌كنند.
3.توسعه و مديريت آب بايستی بر رهيافتی مشاركتی شامل مصرف‌كنندگان، برنامه‌ريزان و سياست‌گذاران در تمامی سطوح مبتنی باشد.
4.آب در تمامی مصارف رقيب خود دارای ارزش اقتصادی است و بايستی به عنوان كالايی اقتصادی به رسميت شناخته شود
نهاد همکاری جهاني آب (GWP)، مديريت يکپارچه منابع آب را چنين تعريف مي کند:

«مديريت يكپارچه منابع آب، فرايندی است كه توسعه و مديريت هماهنگ آب، خاك و منابع وابسته را به‌منظور حداكثركردن رفاه اقتصادی و اجتماعی به شيوه‌ای عادلانه، بدون لطمه‌ديدن پايداری اكوسيستم‌های حياتی ترويج می‌كند.»

اجراي فرايند مديريت يكپارچه منابع آب، در گروی تحقق «سه ركن» زير است (شكل1):
1.بسترسازی در قالب سياست‌ها، راهبردها و قوانين مناسب برای توسعه و مديريت پايدار منابع آب.
2.چارچوب نهادی كه از طريق آن سياست‌ها، راهبردها و قوانين اجرا شوند.
3.ابزارهای مورد نياز برای انجام وظايف‌ نهادها.
سياست‌ها و قوانين، «برنامه بازي» را مشخص می‌كنند. نقش‌های نهادی مشخص می‌كنند «بازیگران» چه كساني هستند و چه بايد بكنند. ابزارهای مديريت نيز «صلاحيت‌ها و مهارت‌های» بازيگران را كه برای بازی لازم است مشخص می‌كنند
مديريت يكپارچه منابع آب يك نظريه علمی نيست كه نياز به اثبات يا رد داشته باشد. در واقع، مجموعه توصيه‌هايي است كه از فهم متعارف درباره عناصر مهم مديريت آب برگرفته شده است. مديريت يكپارچه منابع آب بايستی رويكردی انعطاف‌پذير به مديريت آب داشته باشد تا بتواند با شرايط متنوع (محلی و ملی) انطباق يابد. از سویی دیگر مستلزم آن است كه تصميم‌گيران درباره مناسب‌ترين پيشنهادها، اصلاحات، ابزارها و ترتيبات نهادی با توجه به زمينه خاص فرهنگی، اجتماعی، سياسی، اقتصادی و زيست‌محيطی به قضاوت بنشينند.

از نقاط قوت مهم مديريت يكپارچه منابع آب اين است كه به جامعه آب زبان مشتركي داده است كه در سطوح محلي تا ملي و منطقه‌ای قابل استفاده است. بر اين اساس امکان تبادل دانش و تجربه و توافق (در آب‌های مشترک) و پايش سياست‌ها و اهداف ارتقای مديريت منابع آب برای تصميم‌گيران و مديران فراهم می‌گردد
مشارکت عمومی(مردمی)، یکی از فاکتورهای کلیدی در موفقیت مدیریت یکپارچه منابع آبی می‌باشد. مشارکت ذینفعان محلی در تصمیم‌گیری ها، بخصوص در موضوعاتی که به طور مستقیم بر رفاه مردم تاثیر‌گذار است از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. وقتی که مردم در مدیریت منابع آبی درگیر می‌شوند، ایجاد تغییر در عملکردهای آنها که تاثیرات منفی بر مدیریت منابع آبی دارد راحت‌تر و سریعتر صورت می‌گیرد. از طرفی اجتماعات محلی دارای اطلاعات، تجربیات و ایده‌های با اهمیتی هستند که در حل مشکلات مدیریت منابع آبی می‌توانند مفید باشند. مشارکت عمومی همچنین باعث افزایش آگاهی مردم در مدیریت یکپارچه منابع آبی می‌گردد. تاریخ نشان می‌دهد که بسیاری از شکست ها در مدیریت منابع آب، به دلیل نوع نگاه به آب به عنوان یک کالای آزاد و نه به عنوان یک کالای اقتصادی، حادث شده است. یکی از عوامل عمده بروز مشکلات زیست محیطی به ویژه در زمینه مدیریت منابع آب، عدم مشارکت و فقدان احساس مسئولیت مردم، چه از نظر فردی و چه از لحاظ اجتماعی است.
💧آب، کالایی اقتصادی است!..............🎁 آب برای مصارف آشامیدنی، کشاورزی و صنعتی یک کالا تلقی می گردد که با مصرف آن به نسبت های متفاوت، ارزش ایجاد می شود. طبق نظریه های اقتصادی، هر کالای باارزش و کمیاب دارای قیمتی است که به میزان عرضه و تقاضای آن بستگی دارد. بنابراین، به سبب وجود عامل کمیابی و قابلیت مبادله، آب نیز کالایی اقتصادی است که می توان برای آن قیمت بازاری جستجو کرد. با تعریف آب به عنوان یک کالا می توان برای آن قائل به اجازه تصرف و کسب منافع گردید. در این خصوص اصل مالکیت و حیازت آب(حق استفاده) معنادار می شود. از طرفی آب جزو منابع طبیعی و از مشترکات ملی بوده و در عین تجدیدپذیر بودن، حیازت آن دال بر مالکیت تام و بدون قید و شرط نیست.
همان طور که بیان شد، آب کالایی است اقتصادی و قابل حیازت؛ لذا بر برداشت و مصرف آن سلسله قوانین و حقوقی(Water Property Rights) مترتب است. تدوین این حقوق و تعارض نداشتن آنها مستلزم نظارت بر رفتارهاست، به خصوص که در برخی مواقع مصرف آب با پیامدهای خارجی منفی(Negative Externalities) رو به رو است.
به لحاظ بروز مواردی مانند: ✅ تضییع حقوق دیگران ✅ کاهش حجم سفره های آب زیرزمینی ✅ خطر نابودی بوم نظام های طبیعی ✅ وجود پساب های مصرفی(از جمله فاضلاب ها و آلاینده ها که می توانند منجر به نابودی حقوق عمومی و خصوصی و تصرف در مشترکات و انفال ملی شوند)، آب در گروه کالاهایی قرار می گیرد که نظارت بر حقوق و مصرف آن الزامی است.
در برنامه‌ریزی اقدامات آگاهی‌بخشی آب، درباره چهار موضوع باید تصمیم‌گیری کرد: دامنه مخاطبان، پیچیدگی یا سادگی پیام و محتوا، میزان مشارکت و میزان تأثیر. بر این اساس، سه رویکرد پایه در آگاهی‌بخشی قابل تشخیص است: بازاریابی اجتماعی، رویکردهای آموزشی و رویکردهای اجتماعی. متناسب با هر رویکرد نیز اقدامات مختلفی قابل پیگیری است. شکل بالا جایگاه اقدامات مختلف آگاهی‌بخشی را در هر رویکرد نشان می‌دهد
👑“حکمراني آب”💧
به كليت نظام‌هايي اطلاق مي‌شود كه در تصميم‌گيري درباره توسعه و مديريت منابع آب دخيل هستند. به زبان همكاري جهاني آب، “حكمراني آب” «به طيفي از نظام‌هاي سياسي، اجتماعي، اقتصادي و اداري مربوط مي‌شود كه براي توسعه و مديريت منابع آب و عرضه خدمات آبي در سطوح مختلف جامعه وجود دارند».
💦💦💦💦💦💦💦💦💦💦
در حكمراني آب بحث راه و رسم تصمیم‌گیری درباره آب مطرح است: چگونه، به دست چه كسي، و تحت چه شرايطي. هم طريقه‌اي كه تصميمات درباره تخصيص و تنظيم آب گرفته مي‌شود، و هم نهادهاي رسمي و غيررسمي كه توسط آن‌ها اختيارات اعمال مي‌شود.

“حكمراني آب” ماهيتاً فرايندی سياسي است، بدين معنا كه براي برقراری توازن ميان منافع رقيب درباره اين‌كه چه كسي مستحق چه خدماتي است، چگونه خدمات فراهم شوند، چه كسي پرداخت ‌كند و چگونه ميان منافع رقيب توازن برقرار شود و نيز تصميمات درباره نحوة حفاظت از منابع آب مستلزم انتخاب سياسي است. نظام‌هاي حكمراني آب معمولاً بازتاب واقعيات سياسي در سطوح ملي، استاني و محلي هستند. بنابراين بحث كاملاً جداگانه حكمراني آب از حكمراني جامعه ناممكن است.

در حالي‌ كه تعاريف حكمراني نسبتاً بحث‌برانگيز نيستند، مؤلفه‌های حكمراني خوب فوق‌العاده محل بحث است. برخي معتقدند كه گروه‌هاي مختلف چشم‌اندازهاي مختلفي از «حكمراني مطلوب» دارند، که متأثر ايدئولوژی آنان است. برخي تحقق حكمراني خوب را عمدتاً با حذف محدوديت‌ها براي هموارشدن عمل بازار و به حداقل‌رساندن نقش دولت ميسر مي‌دانند، و حكمراني بد را بازارهاي بی‌کفایت و دولت حجیم. برخي ديگر نيز،‌ ويژگي‌هايي چون شفافيت، پاسخگويی و حق تصميم‌گيری در پائين‌ترين سطوح را برای حکمرانی خوب برمی‌شمارند.
@ParticipateForWater
به همین سادگی، به همین هولناکی

مهم‌ترین مساله ما در حال حاضر چیست؟
مذاکرات هسته‌ای؟
تحریم؟
داعش؟
اسراییل؟
سوریه؟
بهترین حالت را تصور کنید:
مذاکرات هسته‌ای به نتیجه رسیده،
تحریم‌ها همه یکجا لغو شده،
اسراییل و داعش و سعودی‌ها را یکجا یا نابود کرده‌ یا دماغ‌شان را به خاک مالیده‌ایم،
بشار اسد را هم نجات داده‌ایم و برگردانده‌ایم سر جای پنج سال قبل‌اش
در داخل کشور هم فقر و فساد و تبعیض منقرض شده ...
اما...
اما آب خوردن نداریم،
منابع تجدیدناپذیر آب را هدر داده‌ایم؛ به همین سادگی، به همین هولناکی!
وزیر نیرو گفته در برخی از مناطق عمق حفاری برای رسیدن به آب، به 400 متر رسیده.
ما ابرقدرت معنوی و مادی جهان هم بشویم و از هر انگشت‌مان ده فضیلت ببارد،
تشنگی را به رقت‌انگیزترین وجه تجربه خواهیم کرد؛ به همین سادگی، به همین هولناکی.
آب از کجا بیاوریم سفره‌های چند هزار ساله آب را که سی ساله خالی کردیم، پر کنیم دوباره؟
بگذریم که بی‌کفایتی و فساد و فقر و تبعیض دامنگیر و معضلات خودساخته و تحمیلی، مجال امیدواری را تنگ‌تر
هم کرده است.
اخبار بحران آب را دنبال کنید، جدی بگیرید، و باور کنید که خیلی دیر شده است.
"ایران سومالی آینده خواهد بود"؛ "کشوری خوفناک در ۳۰ سال آینده"
گزارش لوموند از خشکسالی در ایران را در پی می خوانید. امیدوارم دست کم لوموند باعث جلب توجه بایسته جهانیان و البته مردم ایران به پیامدهای خشکسالی در ایران شود: "تجربه کشورهای دیگر نشان می دهد که خشکسالی باعث تضعیف قدرت مرکزی شده و به رویارویی های نژادی، مذهبی، و اعتقادی، و همچنین افزایش خشونت دامن می زند."

گزارش لوموند از خشکسالی در ایران

ایران بسیار تلاش کرد تا وخامت بحران آب را تکذیب کند. اکنون کارشناسان محیط زیست براین باورند که دیگر برای جلوگیری از روند کنونی خشکسالی خیلی دیر شده. از دید کسانی که به شدت نسبت به این مسأله هشدار داده اند، "ایران سومالی آینده خواهد بود"؛ "کشوری خوفناک در ۳۰ سال آینده" که به یک "کویر بزرگ تبدیل شده".

این کشور که به داشتن آب و هوای قاره ای شناخته می شود، اکنون در معرض تغییرات شدید و ناگهانی قرار دارد.

طی دو سال اخیر، دریاچه ارومیه که یکی از بزرگ ترین دریاچه های خاورمیانه بود [۵۲۰۰ کیلومتر مربع] تا میزان ۹۵ درصد خشک شد. رییس جمهور میانه رو حسن روحانی در تاریخ ۲۷ نوامبر به منظور نجات این دریاچه تصمیم گرفت بودجه ای معادل ۷۳۰ میلیارد تومان [۱۷۸ میلیون یورو] را به آن اختصاص دهد. طرح دیگری نیز تحت عنوان "نکاشت" در دستور کار قرار گرفته که در صورت تصویب، به کشاورزان منطقه زرینه رود [که به دریاچه ارومیه می ریزد] برای هر هکتار زمینی که در آن کشت انجام ندهند، سالانه معادل ۵ میلیون تومان [۱۲۰۰ یورو] یارانه تعلق خواهد گرفت.

تهران نیز با مشکل کم آبی روبروست. تابستان امسال ۳ سد از ۵ سدی که آب پایتخت را تأمین می کنند عملاً خالی شدند و مقامات را مجبور کردند تا سیاست جیره بندی را اتخاذ کنند. در شهر اصفهان، در مرکز این کشور، خشک شدن زاینده رود نیز به شدت احساسات ایرانیان را برانگیخته.

"طبیعت دیگر تاب مقاومت ندارد"
از نظر ناصر کرمی، اقلیم شناس، این تغییرات آب و هوایی شدید نشان می دهد که "آستانه تحمل رد شده و طبیعت دیگر تاب مقاومت ندارد". از دید این استاد دانشگاه برگن در نروژ، دلیل اصلی آن مسایل اقتصادی و افزایش جمعیت است: جمعیت ایران درحال حاضر دارای ۷۸ میلیون نفر است و این یعنی دو برابر بیشتر از چهل سال پیش.

به دنبال انقلاب سال ۱۹۷۹ ... حکومت اجازه داد تا توسعه کشاورزی در کشور به شکلی نامحدود دنبال شود و بدین ترتیب تلاش کرد تا یک طبقه اجتماعی را در میان اقشار محروم و روستایی کشور به عنوان حامی برای خود ایجاد کند. مناطق مجاور اصفهان و ارومیه از این دسته اند. در آذربایجان میزان زمین های تحت کشت از ۱۵۰ هزار هکتار به ۶۰۰ هزار و حتی ۸۰۰ هزار هکتار رسید.

برای برآورده کردن نیازهای کشاورزان [۹۲ درصد از آب مصرفی برای کشاورزی استفاده می شود و ۷۰ درصد آن هرز می رود]، سدها و سدهای خاکی بدون هیچ گونه تحلیل علمی ساخته شدند. کارشناسان از ۷۰۰ سد خاکی بزرگ می گویند و تعداد سدهای کوچک و متوسط نیز در حدود ۱۰۰۰ سد برآورد می شود.

با توجه به آب و هوای قاره ای ایران، ساخت سد که در آن مقادیر هنگفتی از آب برای یک مدت طولانی ذخیره و سپس تبخیر می شود، بی شک راه حل مناسبی نیست." کشاورزان و روستاییان نیز بدون مجوز به حفاری چاه های عمیق دست زده اند [تعداد این چاه ها در حدود ۶۵۰ هزار حلقه برآورد می شود] و این مسأله باعث برهم خوردن تراز آب های زیرمینی شده است.

گسترش صنایع که نیاز به ذخیره آب قابل توجهی دارد، به ویژه در منطقه کویری اصفهان، بر وخامت این وضعیت افزوده.
کمتر از یک‌ سال به انتخابات ریاست جمهوری باقی مانده است. با مشاهده نحوه کار دولت یازدهم و با در نظر گرفتن موانع، می‌توان پیش‌بینی کرد عملکرد حسن روحانی و دولت آینده در صورت انتخاب مجدد او، چگونه خواهد بود. پرسش مهم اما این است که آیا سیاست‌های روحانی در حوزه‌هایی که آینده سرزمین و مردم به آن وابسته است، در سال‌های گذشته منطقی و موفقیت آمیز بوده که بتوان منتظر بهبود اوضاع بود یا خیر؟