🔴 مطلب دریافتی

ما کارگران و کرامتی که کوچک می‌شود

مجید رعایایی

ما کارگران، تورم را از روی سفره‌مان می‌فهمیم.تورم برای ما یک عدد در گزارش‌های رسمی نیست. تورم یعنی همان حقوقی که احتمالا "  اگر عقب نیفتد اول ماه به حساب می‌آید و چند روز بعد، انگار آب شده باشد. یعنی رفتن به فروشگاه با یک فهرست کوتاه‌تر از ماه قبل. یعنی حذف کردن چیزی که تا دیروز ضروری بود و امروز «کالای لوکس» محسوب می‌شود. یعنی نگاه کردن به قیمت گوشت، میوه، دارو، اجاره، مدرسه فرزندان و قبض‌ها و بعد، بی‌صدا برگرداندن بخشی از خریدها سر جای خودشان.

تورم برای کارگر، پیش از آنکه یک پدیده اقتصادی باشد، پدیده‌ای انسانی است. وقتی قیمت‌ها هر روز بالا می‌روند اما دستمزد با سرعتی بسیار کمتر حرکت می‌کند در واقع فقط قدرت خرید ما کم نمی‌شود بلکه بخشی از زندگی ما از دست می‌رود. کیفیت غذا، کیفیت درمان، کیفیت آموزش فرزندان، امکان تفریح، امکان پس‌انداز و حتی امکان اندیشیدن به آینده.. ما فقط فقیرتر نمی‌شویم؛ افق آینده‌مان کوتاه‌تر می‌شود. و این شاید دردناک‌ترین قسمت ماجرا باشد.
حقوقی که قبل از رسیدن، خرج شده است.

کارگری را تصور کنیم که صبح زود از خانه خارج می‌شود، ساعت‌ها کار می‌کند خسته به خانه برمی‌گردد و در پایان ماه حقوق می‌گیرد. اما سؤال ساده‌ای وجود دارد، این حقوق قرار است چه چیزی را برای خانواده او تأمین کند؟ اگر افزایش حقوق از افزایش هزینه‌های واقعی زندگی عقب بماند حقوق دیگر ابزار رفاه نیست؛ تبدیل می‌شود به ابزاری برای مدیریت کمبود. کارگر دیگر نمی‌پرسد چه چیزی دوست دارم بخرم؟ می‌پرسد: از کدام نیازم می‌توانم بگذرم؟ این تغییر، بسیار مهم‌تر از آن چیزی است که در آمارها دیده می‌شود. جامعه‌ای که در آن دستمزدبگیران دائماً مجبور باشند میان نیازهای ضروری خود انتخاب کنند، آرام‌آرام جمعیتی می‌شوند که در آن فقر از یک وضعیت اقتصادی به یک سبک زندگی اجباری تبدیل می‌شود.

امروز بسیاری از خانواده‌های کارگری پیش از آنکه چیزی بخرند، چند بار حساب می‌کنند. پیش از رفتن به پزشک، هزینه را حساب می‌کنند. پیش از خرید لباس برای فرزندشان، قیمت را می‌سنجند. پیش از مهمانی رفتن، جیب شان را نگاه می‌کنند. و پیش از هر تصمیم، یک سؤال تکراری در ذهنشان می‌چرخد: اگر این را بخریم، آخر ماه چه می‌شود؟ شرمندگی؛ کلمه‌ای است که در هیچ  یک از جدول های اقتصادی دولتمردان این موطن دیده نمی‌شود.

یکی از پنهان‌ترین آثار تورم، چیزی است که در محاسبات اقتصادی کمتر دیده می‌شود: شاخصِ شرمندگی. شرمندگی پدر یا مادری که نمی‌تواند خواسته طبیعی فرزندش را برآورده کند. شرمندگی کارگری که تمام عمرش کار کرده اما هنوز نمی‌تواند برای خانواده‌اش امنیت اقتصادی بسازد.این‌ها را نمی‌توان با درصد و شاخص و نمودار اندازه گرفت.اما حقیقی هستند. این فرسایش تدریجی کرامت انسانی است.مسئله فقط کم بودن حقوق نیست؛ مسئله ناتوانی در دفاع از ارزش کار است. ممکن است تصور کنیم راه‌حل تمام این مشکلات فقط «افزایش حقوق» است.

مشکل اصلی آنجاست که نیروی کار، در بسیاری از موارد، در برابر ساختارهای اقتصادی و تصمیم‌هایی که مستقیماً بر زندگی او اثر می‌گذارند، قدرت چانه‌زنی کافی ندارد. یک کارگر به تنهایی چه قدرتی دارد؟
او نمی‌تواند اعتراض کند، نمی‌تواند درخواست کند، نمی‌تواند از شرایط ناراضی باشد؛ چرا که فوری با اتهام هایی روبرو می شود که برایش دار و درفش به همراه خواهد داشت.ما به تشکل نیاز داریم؛ نه برای جنگیدن با جامعه، برای شنیده شدن در جامعه .سندیکا، اتحادیه و تشکل مستقل کارگری نباید در ذهن ما صرفاً به معنای تقابل و درگیری تعریف شود. تشکل کارگری، سالم، مسئولانه، شفاف و متکی بر منافع واقعی می‌تواند یک ابزار پر قدرت گفت‌وگو و چانه‌زنی اجتماعی باشد.مسئله این نیست که کارگر در برابر کارفرما یا دولت قرار بگیرد. مسئله این است که کارگر در تصمیم‌هایی که مستقیماً بر زندگی او اثر می‌گذارد، نماینده  واقعی و مستقل و صدای مؤثر داشته باشد. از طرفی ، کارگر نباید فقیر شدن خود را به سرنوشت طبیعی تبدیل کند.

ما به یک سازوکار سندیکالیستی و تشکل‌یابی مسئولانه نیاز داریم؛ سازوکاری که در آن کارگران بتوانند نمایندگان واقعی خود را انتخاب کنند، مطالباتشان را تدوین کنند، درباره قراردادها و دستمزدها مذاکره کنند، و در برابر تصمیم‌هایی که آینده معیشتی‌شان را تغییر می‌دهد، صدای جمعی داشته باشند. چنین تشکلی دشمن تولید و خدمات عمومی نیست. تولید پایدار، کارگر فقیر نمی‌خواهد؛ کارگر امیدوار می‌خواهد.

ما کارگران، عدد نیستیم. درصد نیستیم. ردیف بودجه نیستیم. ما انسان‌هایی هستیم که صبح از خانه بیرون می‌رویم و بخشی از عمرمان را در کارخانه، کارگاه، اداره، معدن، پروژه، فروشگاه، خیابان، بیمارستان و هزاران محیط کاری دیگر می‌گذاریم تا چرخ زندگی و اقتصاد بچرخد.⬇️