Antibiotiklar davri tugayaptimi?
Unitilgan qahramon yana qaytadimi?

Kuni kecha "Namangan pediatrlari maktabi" a’zolari uchun navbatdagi mashg‘ulot tashkil etildi. Unda men "Pediatriyada bakteriofag terapiyasi" mavzusida ma'ruza qildim.

📈 Mavzu shu darajada dolzarbki, antibiotikdan ko'ra bezarar, samaraliroq alternativ davo usuliga qaytadigan davrga keldik. Sodda qilib aytganda, bakteriofaglar bu - bakteriyalarning tabiatdagi dushmanlaridir. Ya'ni, dushmanimizning dushmani!

Kunning 1-yarmida bemorlar qabulini amalga oshirib, 2-yarmida shifokor hamkasblarimiz bilan birgalikda bakteriofag terapiyasi bo'yicha judayam foydali bilimlarni bo'lishdik.

Taklif uchun "Namangan pediatrlar maktabi" asoschisi, "Dr.Muyassar" klinikasi bosh pediatr shifokori Muyassar Nishonovaga alohida minnatdorchilik bildiraman.

✅ @allergiya

❗️Leksiya mavzulari rejasi!

Joriy haftadan telegramdagi yopiq Allergologlar klubimizda haftalik ma'ruzalarni boshlash arafasidamiz. 3 oylik kontent rejamiz bilan tanishing:

1⃣Gipersezuvchanlik turlari — klinik interpretatsiya. EAACI yangi klassifikatsiyasidagi o'zgarishlar

✔️ Sana: 25-aprel (Shanba)
🕐 Soat: 21:00

2⃣Immunologik bomba:
Dori allergiyasi, Stivens Jonson, Layella sindromi

✔️ Sana: 2-may (Shanba)
🕐 Soat: 21:00

3⃣Oziq-ovqat allergiyasi:
Haqiqiy va soxta allergiya, DAO defisiti!

✔️ Sana: 9-may (Shanba)
🕐 Soat: 21:00

4⃣Molekulyar allergodiagnostika
Qachon kerak? Qachon befoyda?

✔️ Sana: 16-may (Shanba)
🕐 Soat: 21:00

5⃣Bronxial astma:
Eng oxirgi GINA strategiyasi

✔️ Sana: 23-may (Shanba)
🕐 Soat: 21:00

6⃣Atopik dermatit:
EAACI, AAAAI, WAO strategiyalari

✔️ Sana: 30-may (Shanba)
🕐 Soat: 21:00

7⃣Surunkali qavarchiq allergiya emasmi?
Dalillarga asoslangan davo strategiyasi

✔️ Sana: 6-iyun (Shanba)
🕐 Soat: 21:00

8⃣ASIT terapiya qanday bemorga kerak?
To‘g‘ri seleksiya va xatolar

✔️ Sana: 13-iyun (Shanba)
🕐 Soat: 21:00

9⃣Allergik kasalliklarda biologik terapiya:
Kimga, qachon, qancha muddat?

✔️ Sana: 20-iyun (Shanba)
🕐 Soat: 21:00

1⃣ Bolalarda bronxoobstruktiv sindrom:
Astma xavfi va to'g'ri nazorat qilish

✔️ Sana: 27-iyun (Shanba)
🕐 Soat: 21:00

Allergolog shifokor bo'lsangiz, lekin klubimizga qo'shilmagan bo'lsangiz @allergolog profiliga yozishingiz mumkin.

✅ @allergiya

📈📉 Immun javobni kuchaytirish yoki pasaytirish xususiyatiga ega tabiiy maxsulotlar

Ko‘p o‘simlik va oziq moddalari kontekstga qarab immun tizimni faollashtirishi ham, susaytirishi (tolerogen ta’sir) ham mumkin.

🌿 1️⃣ Kurkuma (zarchava)

Faol modda: kurkumin
Ta’siri:
🔼 Past–o‘rtacha dozada yallig'lanishga qarshi, Treg hujayralarni ko'paytirib tolerantlik chaqiradi
🔼 Ba’zi holatda (infeksiya, stress) makrofaglar va sitokinlarni oshiradi

🍄 2️⃣ Ganoderma qo‘ziqorini

Ta’siri:
🔼 Immun yetishmovchilikda NK-hujayra va T-hujayra faolligini oshiradi
🔽 Allergiya/autoimmun holatda yallig‘lanish mediatorlarini kamaytiradi
👉 Klassik immunomodulyator

🌱 3️⃣ Echinacea purpurea

Ta’siri:
🔼 Qisqa muddat ta'sir bo'lsa immun stimulyatsiya (infeksiyaga qarshi)
🔽 Uzoq muddat yoki yuqori doza desensitizatsiya/tolerantlikka o‘xshash effekt
👉 Shuning uchun uzoq ichish tavsiya qilinmaydi

🧄 4️⃣ Sarimsoq

Ta’siri:
🔼 Antimikrob + immun stimulyator
🔽 Yallig'lanishga qarshi (NF-kB yo‘lini bloklaydi)
👉 Infeksiyada foydali, hattoki kerak vaqtda ortiqcha immun javobni pasaytirishi mumkin

🫒 5️⃣ Zaytun moyi

Ta’siri:
🔽 Surunkali yallig‘lanishni kamaytiradi
🔼 Immun tizimni balansda ushlab turadi

🧬 6️⃣  Probiotiklar (ichak mikrobiotasi orqali)

Ta’siri:
🔽 Allergiya va autoimmun reaksiyalarni kamaytiradi
🔼 Infeksiyaga qarshi himoyani oshiradi
👉 Mexanizm:
Treg hujayralarni oshiradi
ichak bar’eri yaxshilanadi
sitokin balans tiklanadi

🍵 7️⃣ Ko'k choy

Ta’siri:
🔽 Antioksidant, yallig‘lanishni kamaytiradi
🔼 Ba’zi immun hujayralarni qo‘llab-quvvatlaydi

✅ @allergiya

Homiladorlikda burun bitishi

Homiladorlik riniti — bu homiladorlik davrida paydo bo‘ladigan, allergiya yoki infeksiya bilan bog‘liq bo‘lmagan burun bitishi va oqishi bilan kechuvchi holat. Odatda 2–3-trimesterda boshlanadi va tug‘ruqdan keyin o‘z-o‘zidan yo‘qoladi.

Nega homiladorlikda rinit kuzatiladi?

1️⃣ Gormonal o‘zgarishlar (asosiy sabab)
Homiladorlikda estrogen va progesteron darajasi oshadi. Bu burun shilliq qavatida qon tomirlar kengayishiga shish hosil bo‘lishiga olib keladi. Natijada burun bitadi

2️⃣ Qon hajmining ortishi
Homiladorlikda umumiy qon hajmi ~30–50% ga oshadi. Bu burun shilliq qavatiga ham ko‘proq qon kelishiga sabab bo‘ladi. Burun ichida “to‘lish” hissi paydo bo‘ladi

3️⃣ Shilliq sekretsiya ko‘payishi
Gormonlar ta’sirida bezlar faoliyati oshadi. Burundan suyuqlik ajralishi kuchayadi

4️⃣ Avtonom nerv tizimi o‘zgarishi
Parasimpatik tonus ortishi mumkin. Bu ham burun sekretsiyasini kuchaytiradi

Klinik belgilari
Doimiy yoki davriy burun bitishi
Suvsimon oqindi
Ba’zida hid bilish pasayishi
Aksirish kamroq bo‘ladi (allergiyadan farqi)

⚠️ Muhim farqlash
Homiladorlik riniti quyidagilardan farq qiladi:
Allergik rinit (qichishish, ko‘p aksirish bo‘ladi)
Infeksion rinit (isitma, yiringli ajralma bo‘ladi)

⏳ Qachon boshlanadi va tugaydi?
Odatda: 2–3 trimestr
Tug‘ruqdan keyin: 2 hafta ichida yo‘qoladi

✅ @allergiya

⚡️Instagramda 40.000+ nafardan oshdik

Berayotgan ma'lumotlarimiz xalqimiz uchun manfaatli bo'layotganidan xursandmiz!

📹 Obuna bo'ling:
www.instagram.com/dr_jasurdavlatov

⚡️Atopik dermatitda emoliyentlardan nafaqat kasallik darajasiga, balki faslga qarab ham foydalanish kerak!

✅ Atopik dermatitda emoliyentlar — bu davolashning “bazasi”. Ular teri barerini tiklaydi, transepidermal suv yo‘qotilishini kamaytiradi va yallig‘lanishni bilvosita kamaytiradi. To‘g‘ri turini tanlash juda muhim.

Emoliyentlar 3 asosiy mexanizmga ega:
✅ suvni ushlab qolish (okklyuziv)
✅ suvni tortish (humektant)
✅ barierni tiklash (lipidlar)

Kombinatsiyalangan emoliyentlar

Hozirda atopik dermatitni nazorat qilishda qo'llaniladigan zamonaviy krem/losyon emoliyentlar kombinatsiya shaklida, ya'ni: humektant + okklyuziv + lipid komponent birgalikda bo'ladi. Aynan shu kombinatsion turlari kundalik foydalanish uchun eng optimal variant hisoblanadi.

Faslga bog'liq tarzda ishlatish:

❄️ Qishda — qalin, yog‘li (ointment)
☀️ Yozda — yengil (cream/lotion)

Muhim qoidalar:

✅ Emoliyentlarni cho'miltirilgandan keyin 3–5 minut ichida surtish kerak.

✅ Kuniga kamida 2–3 marta surtish kerak.

✅ Doridan oldin yoki keyin qo‘llash strategiyasi yaxshi samarali hisoblanadi.

✅ Bolalarga hidsiz, minimal tarkibli emoliyentlar tavsiya etiladi.

Agar sizga Atopik dermatit bo'yicha mutaxassis kerak bo'lsa, murojaat qiling:
📞 +998946920852 (@allergolog)

💬Telegram 📹Instagram  📹YouTube

🐄 Sigir suti oqsiliga allergiya!

✅ Sigir suti oqsiliga allergiya (CMPA — Cow’s Milk Protein Allergy) shubha qilingan bolalarda oddiy formula emas, maxsus davolovchi formulalar ishlatiladi. Ular asosan 2 katta guruhga bo‘linadi:

1️⃣ Kuchli gidrolizlangan formulalar
(Extensively Hydrolyzed Formula — eHF)
2️⃣ Aminokislotali formulalar
(Amino Acid Formula — AAF / Elemental formula)

Agar CMPA shubha qilinsa:

❌ Oddiy formulani to‘xtatish
⏳ 2–4 hafta eHF sinab ko‘rish
📈 Javob bo‘lmasa → AAF ga o‘tish

Keyin provokatsion test bilan tashxisni tasdiqlash kerak bo'ladi. Boshqacha usullari doim ham samarali emas. Masalan, qon orqali Sigir suti oqsiliga xos IgE analizi normal chiqishi mumkin. Teri prick testlari ham 15-20 daqiqada sensibilizatsiyani ko'rsatib berolmasligi mumkin. Chunki, bu allergiya turi kechikkan IV tip allergik reaksiya turida ko'proq uchraydi!

Agar sigir suti oqsiliga allergiya bo'yicha mutaxassis kerak bo'lsa, murojaat qiling:
📞 +998946920852 (@allergolog)

💬Telegram 📹Instagram  📹YouTube

😖 Kuchli gidrolizlangan va aminokislotali deyarli barcha smeslar ta'mi achchiq bo'ladi!

Ko‘p bolalar dastlab bu formulalarni yaxshi qabul qilmasligi mumkin. Ayniqsa kuchli gidrolizlangan (eHF) va aminokislotali (AAF) smeslarning ta’mi oddiy formuladan ancha farq qiladi.

Sababi:
✅ Oqsil parchalangani uchun achchiqroq/hidliroq ta’m paydo bo‘ladi
✅ Aminokislotali formulalarda “metallik” yoki o‘tkir hid bo‘lishi mumkin

Ayniqsa 4–6 oydan katta bolalar,
oldin oddiy shirin formula ichib yurganlar ko‘proq rad qilishi mumkin.

Odatda qanday holatlar bo‘ladi?

1️⃣ Birinchi kunlari rad qiladi
yuzini buradi, kam ichadi, yig‘laydi, butilkani itaradi

2️⃣ Bir necha kunda o‘rganib ketadi
Ko‘pchilik bola 3–7 kun ichida asta-sekin o‘rganadi. Agar allergiya simptomlari kamayishni boshlasa, bola keyinroq o‘zi ham yaxshiroq qabul qiladi.

⚠️ Smesga shirin bo'lsin deb shakar, asal, vanilin qo‘shish tavsiya qilinmaydi. Bu allergiya xavfini oshiradi, diareya qilishi mumkin. Bola keyin formulani umuman ichmay qo‘yishi mumkin.

Eslatma: CMPA bo‘lgan bolalarning katta qismi vaqt o‘tib sut oqsiliga tolerantlik hosil qiladi. Ko‘pchilikda 1–3 yosh oralig‘ida asta-sekin o‘tib ketadi.

Agar sigir suti oqsiliga allergiya bo'yicha mutaxassis kerak bo'lsa, murojaat qiling:
📞 +998946920852 (@allergolog)

💬Telegram 📹Instagram  📹YouTube

❗️DIQQAT, E'LON:

31-may kuni Namangan shahridagi «Dr. Muyassar» klinikasiga boramiz!

🗓 31-may (Yakshanba) kuni allergik kasalliklari bo‘lgan bemorlar uchun Namangan shaxridagi “Dr. Muyassar” klinikasida Allergolog va klinik immunolog Jasur Davlatov tomonidan navbatdagi tibbiy konsultatsiya o‘tkaziladi.

Quyidagi bemorlar qabul qilinadi:

✅ Allergik rinit;
— Burun bitishi, oqishi, aksirish,

✅ Allergik konyuktivit;
— Ko‘z yoshlanishi, qichishi, qizarishi

✅ Krapivnitsa (qavarchiq, Eshak yemi);
— Terida toshma toshishi, qichishi

✅ Bronxial astma;
— Nafas qisishi, xushtaksimon xirillash

✅ Bronxial obstruktiv sindrom
— Allergiya fonida tez-tez qaytalanadigan obstruktiv bronxiti bor bolalar

✅ Atopik dermatit (Diatez);
— Bolalar terisidagi muammolar

✅ Oziq-ovqat allergiyasi;
— Turli oziq-ovqatga bog‘liq toshmalar

🗓 Sana: 31-may (yakshanba)
⏰ Vaqt: 09:00 dan 15:00 gacha
👥 Ham bolalar, ham kattalarga!

🚩 Manzil: Namangan sh, Gʻirvonsoy 11-uy
🏦 Mo‘ljal: “Anor Bank” ro‘parasi
🗺 Lokatsiya: t.me/doktorMuyassar/134553

Qabulga ro‘yxatdan o‘tish uchun:
☎️ +998 954010606

☀️ SPF KREM — YOZDA TERI UCHUN "KO‘RINMAS QALQON"

Ko‘pchilik SPF kremni faqat dengizga borganda yoki quyoshda qoraymaslik uchun ishlatiladi deb o‘ylaydi. Aslida esa SPF har kuni kerak bo‘ladigan teri himoyachisidir.

❓ SPF nima?
SPF (Sun Protection Factor) — terini quyoshning zararli ultrabinafsha (UV) nurlaridan himoya qiluvchi vosita.

🌞 Quyosh nurlari teriga nima qiladi?
🔸 Teri kuyishiga sabab bo‘ladi
🔸 Teri qarishini tezlashtiradi
🔸 Qora dog‘lar va pigmentatsiyani kuchaytiradi
🔸 Ajinlar paydo bo‘lishini tezlashtiradi
🔸 Teri saratoni xavfini oshiradi

Eng qizig‘i, teri kuyib qolmasa ham UV nurlari teriga zarar yetkazishda davom etadi.

🇺🇿 O‘zbekiston sharoitida SPF nega muhim?
Yoz oylarida havo harorati 40–45°C gacha ko‘tariladi. Bunday paytda UV nurlanish ham juda yuqori bo‘ladi.

Ayniqsa:
✅ Bolalarda
✅ Atopik dermatitli bemorlarda
✅ Allergiyasi bor insonlarda
✅ Homilador ayollarda
✅ Yuzida qora dog‘lari bor odamlarda
SPF ishlatish tavsiya etiladi.

Qanday SPF tanlash kerak?
✔️ SPF 50+
✔️ Broad Spectrum (UVA + UVB)
✔️ Water Resistant (terlashga chidamli)
✔️ Hidsiz (Fragrance-Free)

Bolalar va sezgir teri uchun:
✔️ Zinc Oxide yoki Titanium Dioxide saqlovchi mineral SPFlar afzal.

Qachon surtish kerak?
🔹 Ko‘chaga chiqishdan 15–20 daqiqa oldin
🔹 Tashqarida bo‘lsangiz har 2 soatda qayta surtish kerak
🔹 Ko‘p terlasangiz yoki yuzingizni yuvsangiz yana surtish lozim

Uning vazifasi:
🛡️ Terini quyoshdan himoya qilish
🛡️ Pigmentatsiyani kuchayishidan saqlash
🛡️ Erta qarishning oldini olish

Yaxshi emollient va SPF — ko‘plab teri muammolarining oldini oluvchi eng oddiy, ammo eng samarali kombinatsiyadir.

✅ @allergiya

Taglik ostidagi qizarish sababi nima?

Ko‘pchilik ota-onalar taglik sohasidagi qizarishni ko‘rib darhol xavotirga tushishadi. Bu holatga diaper dermatit deyiladi.

Diaper dermatit — bu taglik sohasida rivojlanadigan dermatitlar uchun umumiy nom. Uning ichida bir nechta sabablar bo‘lishi mumkin:
1️⃣ Irritant kontakt dermatit (eng ko‘p uchraydi)

2️⃣ Kandidozbilan bog‘liq diaper dermatit

3️⃣ Allergik kontakt dermatit

Eng ko'p uchraydi turi - irritant kontakt dermatit

Nima uchun paydo bo‘ladi?
💧 Siydik va najasning teri bilan uzoq kontakt qilishi,
🌡 Issiqlik va namlik,
🩲 Taglikning ishqalanishi natijasida terining himoya qavati shikastlanadi.

Natijada quyidagilar paydo bo‘ladi:
🔴 Qizarish,
🔥 Achishish,
😢 Taglik almashtirganda bezovtalik

Muhim belgi: Qizarish odatda dumba, jinsiy a’zolar va son ichki yuzalarida bo‘ladi, lekin teri burmalarining o‘zi ko‘pincha saqlanib qoladi.

✅ Taglikni tez-tez almashtirish
✅ Terini quruq saqlash
✅ Himoya kremlaridan foydalanish (sink oksidli kremlar)

Ko‘p hollarda aynan shu choralar yetarli bo‘ladi.

⚠️ Bu jarayon uzoq davom etganda, zamburug‘li infeksiya qo‘shilishi ham mumkin.

✅ @allergiya

🫁 Astma yo‘qolib ketdimi yoki shunchaki nazorat ostidami?

Ko‘pchilik astma belgilari kamaygach, dorilarni o‘zboshimchalik bilan to‘xtatib qo‘yadi. Natijada esa kasallik yana kuchayib, xurujlar qaytalanadi.

🎯 Astmani davolashning asosiy maqsadi — to‘liq nazoratga erishish.

O‘zingizni tekshirib ko‘ring:

✅ Kunduzi astma belgilari haftasiga 2 martadan kam bezovta qiladimi?
✅ Tunda yo‘tal yoki nafas qisishi sabab uyg‘onmaysizmi?
✅ Kundalik faoliyatingiz cheklanmaganmi?
✅ Tez yordam beruvchi inhalyatorga haftasiga 2 martadan kam ehtiyoj sezayapsizmi?

Agar ushbu savollarning barchasiga “Ha” deb javob bersangiz, astmangiz yaxshi nazorat qilinayotgan bo‘lishi mumkin.

Astma nazorat ostida bo‘lmasa:
🔸 Xurujlar soni ortadi
🔸 Shifoxonaga tushish xavfi oshadi
🔸 O‘pka funksiyasi asta-sekin yomonlashishi mumkin

❌ Eng ko‘p uchraydigan xato: Bemor faqat nafas qisganda ingalyator ishlatadi, lekin yallig‘lanishni nazorat qiluvchi asosiy davoni muntazam qabul qilmaydi.

🩺 Astma — bu surunkali kasallik. Belgilar yo‘qolgani kasallik yo‘qolganini anglatmaydi!

✅ @allergiya

🤧 Burun bitishi va tinimsiz aksirish bezovta qiladimi?

😣 Teringizda qichishuvchi toshmalar, qavarchiqlar tez-tez paydo bo'ladimi?

😮‍💨 Nafas qisishi, xirillash yoki allergiyaga bog'liq yo'tal bilan qiynalasizmi?

❗️Allergiya belgilarini e'tiborsiz qoldirmang!

🗓 26-iyun kuni Namangan shahridagi «Dr. Muyassar» klinikasida allergolog va klinik immunolog Jasur Davlatov tomonidan konsultatsiya o'tkaziladi.

Qabul quyidagi muammolar bo'yicha:

✅ Allergik rinit
✅ Allergik konyunktivit
✅ Krapivnitsa (eshak yemi)
✅ Bronxial astma
✅ Atopik dermatit (diatez)
✅ Oziq-ovqat allergiyasi

🗓 Sana: 26-iyun (juma)
⏰ Vaqt: 07:00–15:00

👶 Bolalar va kattalar qabul qilinadi.

📍 Manzil: Namangan sh., G'irvonsoy 11-uy
🏦 Mo'ljal: «Anor Bank» ro'parasi

📞 Qabulga yozilish: +998 95-401-06-06

⚠️ Ulgurib qoling, joylar cheklangan!

📌 ALLERGIK KASALLIKLAR UMRBOD DAVOM ETADIMI?

Ko‘pchilik bemorlar: "Doktor, allergiyamdan butunlay qutula olamanmi?" deb so‘rashadi.

Javob esa allergiyaning turiga bog‘liq.

1️⃣ Ba'zi allergiyalar vaqt o‘tishi bilan yo‘qolishi mumkin Masalan, bolalardagi sut, tuxum yoki bug‘doy allergiyasi ko‘pincha yosh o‘tishi bilan kamayadi yoki butunlay yo‘qoladi.

2️⃣ Ba'zi allergiyalar esa yillar davomida saqlanib qoladi Uy changi kanasi, gul changlari, mushuk-it allergenlari yoki ayrim dori vositalariga allergiya ko‘pincha uzoq muddat davom etadi.

3️⃣ Astma va allergik rinit nazorat qilinadigan kasalliklardir To‘g‘ri davolash bilan bemorlar deyarli sog‘lom inson kabi hayot kechirishi mumkin. Muhimi — kasallikni nazorat ostida ushlash.

4️⃣ "Allergiya ketmadi" degani davolash foydasiz degani emas
Maqsad faqat simptomlarni kamaytirish emas, balki:
✔️ xurujlarning oldini olish,
✔️ hayot sifatini yaxshilash,
✔️ kasallikning og‘irlashishini to‘xtatishdir.

5️⃣ Ba'zi hollarda ASIT (allergen-spetsifik immunoterapiya) kasallikning tabiiy kechishini o‘zgartirishi mumkin Bu usul allergenlarga bo‘lgan sezuvchanlikni kamaytirib, uzoq muddatli remissiyaga olib kelishi mumkin.

Allergik kasalliklar "bir umr dori ichib yurish" degan tushuncha bilan cheklanmaydi. Zamonaviy yondashuvning maqsadi — kasallikni nazorat qilish, xurujlarni kamaytirish va imkon qadar remissiyaga erishishdir.

✅ @allergiya