ТАЪСИРЛИ ВИДЕО!

Шифокорлар ҳар доим, ҳар бир даврда жамиятдаги энг керакли касблардан бири бўлган ва бундан кейин ҳам бўлиб қолади.

Шифохона йўқми? Демак, нажот ҳам йўқ!

🅰 @allergiya_uz

​​ЭЛИМИНАЦИЯ ЭФФЕКТИ

Элиминация – бу аллергик касалликларни даволашдаги патогенетик усул бўлиб, аллергик ҳолатни келтириб чиқараётган ёки кучайтираётган аллергенларни олиб ташлаш жараёнидан иборат.

Қай тарзда олиб ташланади?

Масалан, кимдадир қандайдир озиқ-овқат махсулотидан аллергия кузатилган бўлса, ҳудди шу беморга ўша озиқ-овқат аллергенини истисно қиладиган парҳез буюрилади.

Дори аллергияларида эса, аллергия келтирган дорилар ҳамда ўша дорининг кимёвий тузилишга яқин бўлган бошқа препаратлар ҳам чекланади.

Афсуски, беморнинг аллерген билан алоқасини бутунлай назорат қилиб бўлмайди. Аммо, бемор максимал даражада аллерген билан контактда бўлишдан сақланиши керак.

ДОРИЛАР САМАРА БЕРМАСЛИГИ МУМКИН

Алар пархез қилинмаса, аллергенлардан узоқ юрилмаса (қисқача, аллерген элиминацияси қилинмаса), ичаётган энг зўр препаратлар ҳам ёрдам беролмайди. Аллергеннинг организмга таъсирини камайтиришнинг энг самарали усули бу АСИТ терапия усулидир. Бошқа усуллар вақтинчалик таъсир кўрсатади. (АСИТ ҳам вақтинча, аммо эффект йиллаб давом этишини ҳисобга олсак, дориларни олдида ҳечнарса эмас).

👉"Доктор Аллерголог" (@allergiya)

ЯНГИЛИК! www.allergen.uz – сайти ишга тушди!

Аллегология, аллергик касалликлар ва уларнинг турлари, бир биридан фарқлари, ташхис қўйиш ва уларга тўғри йўналиш бериш мақсадида www.allergen.uz сайтини ишга туширдик. Аллергияга оид энг асосий терминлардан бири "аллерген" сўзи билан сайтимиз номи танладик.

Ушбу проектдан кўзланган мақсад улкан-улкан. Энг муҳими, халқимизнинг тиббий саводхонлигини ошириш, энг олий мақсадимиз.

Марҳамат, (www.allergen.uz) кириб кўринг, баҳо беринг! Сайт фаолиятига боғлиқ бирор таклифлар бўлса бизга ёзиб юборинг. Сайт тест режимида. Камчиликлар бор. Ҳозирда "Янгиликлар" ва Фойдали мақолалар" бўлими ишлаб турибди. Тез орада тўлиқ иш фаолиятини йўлга қўямиз.

www.allergen.uz сайти

​​АЛЛЕРГОЛОГИК ПАСПОРТ НИМА?

Шундай вазиятлар бўладики, беморга шошилинч тиббий ёрдам кўрсатишга тўғри келади. Ҳар доим ҳам бемордан аллергологик анамнез йиғиш имконсиз бўлиб қолади. Эътиборсиз қаралган оддий препарат ҳам аллергик реакция келтириб чиқариши, энг ёмони, оғир ҳолларда анафилактик шок келиб чиқиб беморнинг ҳаёти ҳавф остида қолиши мумкин.

Шифохонага келган ҳар бир бемордан "аллергиянгиз борми?" деб сўраш орқали аллергияни инкор этиб бўлмайди. Ҳаттоки, касаллик тарихига ҳам "аниқланмаган" дея ёзишади. Қайсидир препаратга аллергия бор ёки йўқлигини сўровнома орқали аниқлаш ишончли эмас.

Aллергик касаллик билан оғриган беморнинг паспорти биринчи ёрдам учун шифокорларга эслатма ва кўрсатма бўлиб хизмат қилувчи, шу жумладан, аллергик беморга хос бўлган методик кўрсама бўлиб хизмат қилади. Бемор паспортига қараб ўзи учун нима мумкину, нима мумкин эмаслигини билиб олади.

ПАСПОРТДА:

1.Беморнинг исми;
2.Беморнинг ёши;
3.Беморнинг ташхиси;
4.Бемор учун сезгир бўлган аллергенлар рўйхати;

Шунингдек, паспортда Аллерген билан алоқани бартараф этиш усуллари, бемор ҳаётида инцект аллергия (хашаротлар чақишидан) мавжуд бўлса, ҳашаротларнинг учиш мавсуми, мавсумий ўсимлик чангларига аллергия бўлса, ўсимликларнинг айнан қайси ойларда чангланиш вақтлари ва фавқулодда ёрдам учун биринчи ёрдам тўпламига эга бўлиш кераклиги ҳақида кўрсатмалар берилган бўлади.

Аллергологик паспортнинг фойдаси жуда катта. Ўзбекистонда ҳам қилишмоқчи бўлишди, аммо негадир бу иш охиригача амалга ошмади (ёки биз билмай қолдик). Молекуляр аллергология маркази очишдан мақсад ҳам айнан шу аллергологик паспорт яратиш эди. Марказ очилди деб "Ўзбекистон 24" телеканалида айтилди (t.me/allergiya/71). Видеосини кўрдик, кўп ишлар қилинган, марказга ALEX номли молекуляр аллергология аппаратлари олиб келинибди. Аммо қилинаётган ишларни биз кўрмаяпмиз. Бу лойиҳа Инновацион ривожланиш вазирлиги ташаббуси эди (t.me/huquqiyaxborot/3480). 2019-йил январ ойидан амалиётга татбиқ қилиниши режа қилинган эди (t.me/huquqiyaxborot/2086). Мана бир йил бўлди ҳамки ҳалиҳамон амалга оширилмади. Республика Ихтисослаштирилган аллергология марказини бунга умуман алоқаси йўқ. Қарорда ҳамкорлик қилиниши келтирилган.

Ҳуллас, Аллергологик паспорт амалиётга тадбиқ қилинмади.

Жасурбек Давлатов

https://t.me/joinchat/AAAAAFkkViDOaXh4J7Ktxg

2020 йилда давлат бюджетидан соғлиқни сақлаш тизимига қанча маблағ ажратилиш режаси аниқ бўлди!

Маблағ миқдори ўтган йилгига қараганда анча ўсган. Афтидан, ўзгаришлар ҳам шунга яраша ўсади.

Батафсил: http://allergen.uz/?p=83

Бугун, 14-ноябр Бутун дунё қандли диабетга қарши кураш куни ёхуд Эндокринолог мутахассислар касб байрами!

👉"Доктор Аллерголог" (@allergiya)

​​Аллергия белгиларини биласизми?

Аллергик реакциялар клиникаси ҳилма хил бўлади. Бироқ, нисбатан тез-тез кузатиладиган аломатлар гуруҳи мавжуд:

1.бурун битиши;
2.аллергик тумов — бурун бесабаб оқади;
3.қуруқ йўталнинг қутулиб бўлмайдиган хуружлари;
4.туганмас аксиришлар;
5.қичишиб ва ёшланиб турувчи қизарган кўзлар;
6.ич кетиши;
7.кўнгил айниши, қусишгача;
8.тери қичиши, асосан доғ, тошма ва баъзида шишлар пайдо бўлиши билан бошланади.

Аллергиянинг энг оғир босқичи — анафилактик шок. Бу ҳолатда организмнинг аллергенларга нисбатан иммун томондан жавоби инсон ҳаётига хавф туғдирадиган даражада кучли бўлади. Юз, лаб, тил, бўйин соҳаларида шиш ва шунингдек нафас олишда қийинчиликлар, бош айланиши, ҳолсизлик кузатилса дарҳол тез ёрдам чақириш керак.

👉"Доктор Аллерголог" (@allergiya)

Жон олгувчи ҳам, бергувчи ҳам Яратганнинг ўзидир!

Шифокорлар ўртадаги сабабчи ҳолос. Сабабчи инсонларни қадрланг! Ушбу видеони кўришни тавсия этаман.

👉"Доктор Аллерголог" (@allergiya)

Тери ости синамаси!

Бемор 14 ёш. Доимий равишда бурундан суюқлик оқиши, битиши, қичиши, кўз қичиши безовта қилади. Ҳонани йиғиштираётганда, китоб ўқиётганда клиник белгилар кучаяди. Уйдан ташқарида, тоза ҳавода юрганда белгилар камаяди.

Уй чангига аллергия бўлиши мумкин дея шубҳа қилинган ва терини тилиш (скарификация) усулида синама ўтказилган, аммо синама манфий бўлган.

Скарификация натижаларига ҳам шубҳа қилдик ва ундан яхшироқ методда, яъни тери остига аллергенни юбориб синама ўтказдик. Синамага ҳулоса бериш учун 20 минут кутиш керак эди, 20 минутга бормади ҳам, 5 минутда аниқ бўлди. Натижани ўзингиз кўринг! (1-синама ўй чанги, 2-синама стандарт эритма)

Натижа мусбат, 4 та плюс, ҳаттоки соҳта оёқлари билан. Энди бемор махсус схемада уй чанги ваксинасини олишни бошлайди (АСИТ).

👉"Доктор Аллерголог" (@allergiya)

​​Аллергия шаҳарликларда кўпроқ учрайди!

Олимлар аниқлашича, яшаш шароити юқори ривожланган мамлакатлар аҳолиси аллергиядан кўпроқ азият чекишар экан.

Нега энди бундай дейсизми?

Буни содда тилда қуйидагича тушунтириш мумкин: Иммун тизимимиз икки қисмга бўлинади: биттаси вируслар билан, бошқаси бактерия ва паразитлар билан курашади. Aйнан иккинчиси аллергия чақиради. Aгар иммунитетнинг қайсидир қисми камроқ ҳаракат қилса, у "зерикишни" бошлайди ва ўзига ўзи вазифа ўйлаб топади. Шунинг учун инфекцияларга қарши тозалашлардан кейин атрофимизда бактериялар қанчалик кам бўлса, тоза озода юрсак, аллергиянинг ривожланиш эҳтимоли ҳам шунча ортади.

Замонавий ривожаланган давлатларда (Масалан, Европа, АҚШ) микроблар жуда ҳам кам учрайди. Нисбатан кам ривожланган давлатларда аксинча бактерия ва паразитлар ғиж-ғиж (Африкани тасаввур қилинг). Бундай муҳитда яшовчи инсондаги иммунитетнинг бактерияларга жавобгар бўлган қисми доимо банд бўлади ва у ҳар сафар янги душманлар билан контактда юради. Уларнинг танасидаги рецепторлар фақат антигенлар билан алоқа қилишади. Аллергенларга эса жой қолмайди! Ўз-ўзидан, аллергия ҳам уларда кам учрайди.

Пастдаги расмда Америка, Европа, Осиё, Африка давлатлари ўтасида аллергик касалликларнинг учраш фоизи диаграмма кўринишида тасвирланган.

Аввал аллергияси бўлмаган одамда кейинчалик қайсидур аллергенга нисбатан сезувчанлик пайдо бўлишига ҳам баъзида ҳаёт сифатининг аввал ёмонроқ бўлиб кейин яхшиланиш ҳолати алоҳида аҳамият касб этади.

Ўзингизда аллергия пайдо бўлишини истамасангиз, иммун тизимингизни баъзи баъзида ишлатиб туришни канда қилманг. Биз нима қиламиз? Касал бўлдикми, дарров дори дармонга югурамиз! Касал бўлганингизда 1-кундан антибиотик олишга шошилманг. Қўйинг, танангиз, аниқроғи, иммунитетингиз курашсин. Дори қабул қилиш эса қочмайди.

Эътиборингиз учун раҳмат!

©Жасурбек Давлатов – Аллергология ва клиник иммунология йўналиши магистри

👉"Доктор Аллерголог" (@allergiya)

Бугун, 20-ноябр Бутунжаҳон болалар куни ва педиатр шифокорлар касб байрами!

Бу куннинг тарихига аҳамият берадиган бўлсак, айнан шу кунда, 1989 йил 20-ноябрда Бола ҳуқуқлари тўғрисида конвенция қабул қилинган.

Байрамингиз муборак бўлсин!

(Танишларни табриклашни унутманг)

👉"Доктор Аллерголог" (@allergiya)

Болажонлар бизнинг борлиғимиз!

Туғма эшитиш нуқсони бўлган болакайнинг кулоғига шифокорлар узоқ вақтдан сўнг эшитиш мосламаси (кохлеар имплант) ўрнатишди. Болакай илк бор онасининг овозини эшитганда қандай ҳолатга тушганини кўринг! (ўзбекча субтитри билан)

👉"Доктор Аллерголог" (@allergiya)

ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ ПРЕЗИДЕНТИНИНГ ҚАРОРИ
(ПҚ-3715 2018-йил, 11-май)

АЛЛЕРГИК КАСАЛЛИКЛАРНИ ПРОФИЛАКТИКА ҚИЛИШ, УЛАРГА ТАШХИС ҚЎЙИШ ВА ДАВОЛАШНИ ТУБДАН ТАКОМИЛЛАШТИРИШ ЧОРА-ТАДБИРЛАРИ ТЎҒРИСИДА

👉"Доктор Аллерголог" (@allergiya)

⚡⚡ Олий таълим муассасалари талабаларининг қишқи таътили 20 декабрдан бошланиб, 5 январгача (17 кун) давом этади."

👉"Доктор Аллерголог" (@allergiya)

КОРАЛЛ КАЛЬЦИЙ ҲАР ДАРДГА ДАВОМИ?

Соғлиқни сақлаш вазирлиги ижтимоий тармоқларда тарқалган BeverLee тармоқли маркетингни билан боғлиқ муҳокамалар юзасидан ўзининг ахборотини маълум қилди.

Батафсил ўқиш: http://allergen.uz/?p=105

​​Aллергияга қарши ишлатиладиган дорилар баъзи антибиотикларга қарши бактерияларни таъсирчан қилиши аниқланди

Бу ҳақда Aмерика кимёгарлар жамияти хабар қилмоқда.

Aнтигистамин дорилар гуруҳига кирувчи лоратадин препарати оксасиллин билан бирга бактериал биофилмларни ҳосил қилади ва оксациллинга чидамли Staphylococc aureus'ни лаборатория шароитида ўлдиришга ёрдам бериши аниқланди. Бу фарм саоатда янги йўналиш дориларини очиб бериши мумкин.

👉Батафсил ўқиш: http://allergen.uz/?p=113

1 декабр – Халқаро невролог (невропатолог) шифокорлар касб байрами!

Ҳамма жойда Бутунжаҳон ОИТСга қарши кураш кунини нишонламоқда. Шу икки байрам нега бир кунда тушиб қолганлиги жудааа қизиқ:)

Байрамингиз муборак бўлсин!

👉"Доктор Аллерголог" (@allergiya)

​​Аллерген специфик иммунотерапия - АСИТ ҳақида нималарни биласиз?

АСИТ, аллерген вакцина, иммунотерапия каби номлар билан юритилади.

Бу даволаш усули орқали аллергиянинг турига қараб, бемор ўз организмида аллергия белгиларини камайтиришга ёки узоқ йиллар давомида учрамаслигига эришиши мумкин. 

АСИТ – турли ҳил аллергенларга нисбатан аллергик реакцияларни даволаш ва олдини олиш учун қўлланилади. Бунда беморда аллергия келтириб чиқарган аллерген (мисол учун уй чанги) аста-секин кўпаядиган дозада, схема бўйича бериб боришни ўз ичига олади. Aллергеннинг тобора ортиб бориши иммунитет тизимининг аллерген факторга нисбатан сезгирлигининг камайшига олиб келади. Организм келгусида ушбу аллергенга дуч келганда аллергия аломатларини камайтиради ёки узоқ вақт умуман бўлмаслигига эришилади. Шунингдек, аллергик ринит ва астмага ҳос яллиғланиш белгиларини ҳам камайтиши аниқланган.

Аслида, АСИТ иммунитет тизимини ҳақиқатдан ҳам ўзгартирадиган ягона патогенетик даволаш усулидир ва бу усул янги аллергия ва астма ривожланишининг олдини олишга имкон беради.

Даволашни бошлашдан олдин, шифокор-Аллерголог бемордаги аллергия белгиларини қўзғатувчи омилни аниқлаши керак бўлади. Қўзғатувчи аллергенни қай тарзда аниқлаш ҳақида аввалроқ БУ ЕРДА ёзган эдим. Аллерген аниқлангач, ҳудди шу аллерген билан АСИТ усули касаллик ремиссия вақтида амалга оширилади. Мисол учун, баҳор ва куз фаслидагина кузатиладиган поллинозларни даволаш, асосан, қиш фаслида амалга оширилади. Ҳозир қиш фасли ва кўпчилик клиникалар бошлаб юборган. Мавсумий бўлмаган аллергияларда эса беморда медикаментоз усулда ремиссияга эришилгачгина даволаш бошланади. Бемор албатта аллергендан элиминация бўлиши керак. Даволаш вақтида беморда аллергия белгилари бўлмаслиги керак.

АСИТнинг қандай шакллари бор?

1. Инъекцион. Аллерген иммунотерапиянинг энг кўп ишлатиладиган ва самарали шаклларидан бири ҳисобланади. Бунда махсус аллерген эритмалар инъекцион усулда тери ичига киритилади.

2. Aллерген таблеткалар - бу иммунотерапиянинг сублингуал шаклидир. Таблетка шаклида ишлаб чиқилган аллергенлар ичишга (Тил остига) буюрилади.

3. Aллерген томчилар. АСИТнинг яна бир шакли бўлиб, бу усул ҳам аллерген таблеткалар сингари ишлайди ва тил остига томизилади. Охирги йилларда дунёнинг кўплаб мамлакатларида АСИТнинг шу усули қўлланилмоқда. Инъекция усулига қараганда оғриқсизлиги, фойдаланиш қулайлиги билан устунликка эга.

👉 "Доктор Аллерголог" (@allergiya)

​​АҚШдаги тез ёрдам хизматида шифокорлар ишламайди!

(Emergency Medical Technician)

Ҳа-ҳа, ҳудди шундай. Америкадаги тез ёрдамга ишга кириш учун тиббий маълумот керак эмас. Tез тиббий ёрдам ходимининг асосий вазифалари беморни касалхонага олиб келгунгача биринчи ёрдам кўрсатишни ўз ичига олади. Ходимга қўйиладиган талаблар АҚШ штатларига қараб ҳар хил, аммо ушбу мутаҳассисликни олишнинг умумий шартлари қуйидагилардан иборат:

Талабгор камида 18 ёшга тўлган ва у ўрта мактабни тугатганлиги тўғрисидаги дипломга эга бўлиши керак, шошилинч ҳолатларда ўпка-юрак реанимациясини амалга оширишга қодир эканлиги тўғрисида гувоҳнома ва ўқув дастурини тугатганлиги тўғрисида сертификат керак бўлади.

Aсосий ўқув дастури тахминан 150 соат давом этади. Ўқитиш жараёнида ишга кирувчиларга дефибрилаторлардан фойдаланиш, бинтларни қўллаш, шошилинч туғруқларни қабул қилиш, қонда глюкоза миқдорини текшириш ва ҳоказолар ўргатилади.

Mалака ошириш курси ҳам мавжуд. Бунда асосий курсга қўшимча процедуралар - маълум дори-дармонларни тайинлаш, томир ичига инъекция қилиш, юрак ҳолатини баҳолашни ўз ичига олади. Курс давомийлиги 250 соатдан кам бўлмайди. Tез тиббий ёрдам хизматида ишлаш учун талабгор яхши жисмоний ҳолатдалиги, ҳайдовчилик гувоҳномаси ва жиноий жавобгарликка тортилмаганлиги ҳам муҳим талаблардир. Манба.

Энг зўр жойи: Уларнинг ойлик маоши ҳар соатига 15 доллар экан. (ўзимизни сўмда 142 минг сўм). Кунига 8 соат ишлайди деб ҳисобласак, 1 млн 140 минг бўлар экан.

👉"Доктор Аллерголог" (@allergiya)

​​Аллергияни даволашнинг самарали усули – АСИТ ҳақида. (2-қисм)

Aллерген специфик иммунотерапия (AСИT) бу, организмга аллергеннинг кўпайиб борадиган дозаларини киритиш орқали аллергик реакция белгиларини камайтиришни ёки узоқ вақтгача йўқотишга эришиладиган патогенетик даво усулидир. Бу ҳақда аввалги мақоламизда ёзган эдик. АСИТ натижасида, бемор организмида "душман" аллергенга нисбатан толерантлик (чидамлилик) сунъий ривожлантирилади. Бемор организми аллергенга чидамли бўлгач ўз ўзидан аллергия белгилари ҳам камаяди.

AСИT ҳозирда аллергияни самарали даволашнинг ягона усули бўлиб қолмоқда.  

Қачон АСИТни қўллаб бўлмайди? Кимларга мумкин эмас?

АСИТ орқали даволанишни бошлашдан олдин беморда аллергик белгилар бўлмаслиги керак. Иммунитет танқислиги синдромларида, онкологик касал беморларда, юрак-қон томир касалликлари ўткир даврида;  β-блокаторлар ёки антидепрессантлар билан даволанаётган даврда, ҳомиладорлик ва эмизакли даврда, бронхиал астманинг зўрайган даврида, ёши 5 ёшгача бўлган болаларда АСИТ ўтказиш мумкин эмас.

АСИТнинг қандай усуллари бор?

Иммунотерапияда аллерген эритмасини тери остига инъекцион юбориш ёки тил остига томизиш (таблетка бўлса шимдириш) мумкин.

Охирги маълумотларга қараганда, бутун дунё аллергологларининг асосий қисми АСИТда сублингуал (тил ости) усулни танлашмоқда. Сабаби, анча қулай ва бемалол уй шароитида қўллаш мумкин.

Даволашнинг ўзи икки босқичга бўлинади: асосий терапия ва ушлаб турувчи терапия. Aсосий курс давомида беморга аллергеннинг дозаси аста-секинлик билан, схема бўйича максимал даражагача кўтарилади, бунда беморда жиддий тизимли ёки ёндош ножўя таъсирлар юзага келмайди. Курс давомийлигини шифокор – Аллерголог белгилайди. Сабаби, аллерген дозасининг миқдори ва даволаш давомийлиги ҳар бир бемор учун индивидуалдир.

Асосий ва ушлаб турувчи терапиянинг умумий вақти 2-3 йилни ташкил этади. Даволанаётган беморлар, одатда, 1-йилнинг ўзидаёқ даво самарасини сезадилар. Tўлиқ даволаниш курсидан сўнг, одатда, ўртача 7 йил давомида аллергик касаллик ремиссияга (уйқуга) тушади. 5% ҳолларда ремиссия умр бўйи давом этади. Бемор батамом аллергиядан қутулади.

Диққат қилинг! Тажрибали мутахассис назоратида ва охиригача олиб борилган AСИT самарадорлиги 70-90% га етиши мумкин. Даволаш эффекти биринчи йилнинг ўзидаёқ сезилади. Самара бермади дейдиган беморларнинг асосий айбларидан бири, бу даволаш курсининг давомийлиги охиригача бормаслиги ва беморнинг аллерголог тавсияларига амал қилмаслигидир. Кўпчилик беморлар AСИT ўтгазгач биринчи йилнинг ўзидаёқ "мўъжиза" кутадилар, натижани ўзи истагандек кутмагач АСИТ усулидан кўнгли қолиб кетади ва кейинги даволаниш босқичидан бош тортадилар. Энг катта хато ҳам мана шу ерда. АСИТни давом эттириш жуда муҳим, чунки бу ҳолда аллергенга нисбатан иммунитетнинг толерантлиги аста секинлик билан ошиб боради ва 2-3 йиллик даволанишдан кейин аллергия белгилари беморни умуман безовта қилмай қўяди.

АСИТ усули Ўзбекистонда ҳам амалга оширилади. Қайсидур чет давлатда даволаниш шарт эмас. Бир марталик АСИТ курсининг нархи ўртача 900-950 минг сўм атрофида. Бу энди мени билганим. Балки бундан ҳам қиммат ёки арзондир.

Жасур Давлатов – Аллергология ва клиник иммунология йўналиши магистри

👉"Доктор Аллерголог" (@allergiya)