🌿فهم هنر🌿
701 subscribers
479 photos
63 videos
14 files
229 links
🌿سِیری در جهانِ هنرها

🌿کانالِ مطالبِ تخصصی #هنر؛ موسیقی، سینما، ادبیات، نقاشی و متون گزیده آکادمیک

🌿گریزی بینامتنی به تاریخ هنر، #فلسفه و علوم انسانی
➖➖➖➖➖
ادمین:
@mahmoodvatankhah
Download Telegram
🌿🏛درباره «تاریخ هنر»

🌿با وقوع بحران در پولیس (شهر) و اشغال یونان، نخست به دست مقدونی ها و سپس رومیان، ساختار پیچیده و درهم تنیدۀ با هنر در شهرهای یونانی، به شکلی اسفبار دستخوش تغییر شد. قوای تازه پدیدارشدۀ شاهان مقدونی (فیلیپ دوم و پسرش اسکندر، و جانشینان آنها) و سپس رومی‌ها، انسجامِ مدنیِ شهرها و تجاربِ فرهنگی را از هم گسست، هویتِ فردیِ متكی بر گروه‌گراییِ پولیس را تضعیف و نوستالژیِ خلاقیت و توازنِ گذشته را ايجاد كرد.

از این زمان به بعد همه شروحِ تاریخِ فرهنگِ یونان نیز به گونه ای روزافزون با گرایشِ بیش ازپیش به گذشته همراه شد. جنبۀ مهم این فرآیند، ابداعِ نوعی مفهومِ فرهنگی بسیار نادر، یعنی مفهومِ «تاریخ هنر» بود.
گرچه تمامی فرهنگ های بشری از پیش ازتاریخ گونه ای «هنر» خلق کرده اند، شمارِ بسیار اندكی از آن‌ها دربارۀ «تاریخ هنر» نوشته‌اند. (نمونۀ مشابه آن چین در دورۀ دودمان تانگ است)

🌿از حدود سده های چهارم و سوم پیش‌ازمیلاد، هنرمندان و روشنفکران #یونان به تدوین کتاب‌هایی دربارۀ نقاشی و پیکره‌سازی پرداختند؛ اما حتی نگاهِ نقاشان و پیکرسازانی که دربارۀ هنر نوشتند نیز هنگام مقایسۀ حال با افتخارات گذشته و درنتیجه، هنگام قضاوت دربارۀ خودشان در برابر هنرمندان عصرِ طلایی (پریکلس) یونان، منفی بود.

در نتیجه فهرست هایی از بزرگ ترین هنرمندان و شاهکارهای آنان فراهم شد، در حالی که برخی از آن ها تاراج شده و به روم برده شده بود و برای کسانی که قادر به تهیۀ نمونه های اصل نبودند، کپی های متعدد از روی کارهای اصل ساخته شد.

در این فرایندِ ستایشِ گذشته، آتن در عهدِ پریکلس (429 -461 پیش ازمیلاد) بالاترین رتبه را داشت. شش سده بعد، پلوتارک چنین نوشت که هر یک از آثاری که در آن هنگام در آکروپولیس قرار داشت، «به دلیل زیبایی و تعالی خود، با اینکه اثرِ باستانی قدیمی بود، اما چنان زنده و تازه می نمود که گویی امروزه ساخته شده است. نوعی شورِ جوانی از این کارها می تراويد و آن ها را از آسیبِ زمانه در امان نگاه می‌داشت؛ چنان که گویی روحی جاودان به آنها دمیده شده و جوانی ابدی دارند.»

📕پیکره ای برای صلح: تندیس های پنلوپه، از تخت جمشید تا رم
🖊به کوشش شاهرخ رزمجو
📚🏛🌿
@artperception
🌿فهم هنر🌿
🌿کاریاتیدها (Caryatids = ستون های انسان‌نما) 🏛در نیایشگاه اِرِختیون (Erechtheion) در آکروپولیس آتن / یونان 🌿 @artperception
🌿سری بودن (Serial)، در هنر معاصر و تاریخ هنر نقشی کلیدی دارد؛ از مجسمه های برنزی یونانی و کپی‌های مرمرین رومی گرفته تا نقاشی های اندی وارهول.
والتر کوپِِری (Walter Cupperi) با ارجاع به کاری از روزالیند کراس (Rosalind Krauss)، دیدگاهی بسیار مفید برای حل اختلاف نظرهای موجود دربارۀ اصطلاحات تخصصی متفاوت در این حوزه ارائه کرده است.
وی به پیروی از اثر معروف والتر بنجامین (Walter Benjamin)، تأکید می‌کند که توجه جدی به این مضمون‌ها در هنر «پیشامدرن»، با پیدایش عکاسی، سینما و رسانه های دیجیتال برانگیخته شده و آزمایش های «تکرارسازی» توسط هنرمندان معاصری چون دوشان (Duchamp) و وارهول (Warhol) در هويت اثر اصل، به طور جدی ايجاد ترديد كرده است.

🌿کوپِری، در بحث خود دربارۀ اصطلاحات تخصصی مربوط، برخی واژگان کلیدی را از هم متمایز می‌کند:

🔹بدل (Replica): بسیار مشابه اصل است و اگر تطابق کمتری بین آنها باشد، می‌توان آن را مشتق شده از اصل به‌شمار آورد.
اصطلاح بدل در صورتی که اثر همۀ ویژگی‌های پیش‌نمونۀ اولیه را دارا باشد، كاربرد چندانی نخواهد یافت.

🔹کپی (copy): واژه ای که فاصلۀ زیاد فضایی یا زمانی اثر را با پیش نمونۀ اولیه نشان می دهد و درنتیجه نیازمند ایفای نقش فعال‌تر فرد کپی‌کننده است.

🔹تکرار (Repetition): اصطلاحی به ظاهر خنثی و با توجه به ابهام ذاتی آن نه‌چندان مفید؛ از آن می‌توان برای توصیف نمونه های جعلی و استفاده دوباره از یک نقش استفاده کرد.

🔹سری‌ها (Series): آثاری كه خلق آن‌ها نيازمند تبیین فرایند تولید از طریق تقسیم کار است.

🔹چندتایی (Multiple): اصطلاحی برای توصیف کارهایی که از همان آغاز بیش از یک نمونه از آن ساخته شده است.
همچنین برای توصیف «بدل‌های یکسان» از یک اثر نیز به كار می‌رود که در آغاز به عنوان قطعاتی منحصربه فرد تولید شده بودند.
🏛🌿
@artperception
🌿فهم هنر🌿
🌿سری بودن (Serial)، در هنر معاصر و تاریخ هنر نقشی کلیدی دارد؛ از مجسمه های برنزی یونانی و کپی‌های مرمرین رومی گرفته تا نقاشی های اندی وارهول. والتر کوپِِری (Walter Cupperi) با ارجاع به کاری از روزالیند کراس (Rosalind Krauss)، دیدگاهی بسیار مفید برای حل اختلاف…
🌿کپی مرمری رومی «افرودیت» از روی مجسمه یونانی برنزی کالامیس در 460 قبل از میلاد.
فقط در اولمپیا بیش از سه هزار مجسمه وجود داشته است که بیشتر در خدمت اهداف جمعی شهری ساخته می‌شدند.
🌿🏛
@artperception
🌿هر چه سریع‌تر اشتباه کن!
📚«Be Wrong as Fast as You Can»

هر هفته، ایدۀ چند کار هنری یا داستان به ذهنمان می‌آید که به خیال خودمان، اگر نوشته شوند بازار کتاب زیر و رو خواهد شد! اما وقتی دست به قلم می‌بریم،‌ گویا از گردن به بالا فلج می‌شویم و بوی شکست فضا را پر می‌کند. دست‌کم ۲۵ سال است که من از این رؤیاپردازی‌ها می‌کنم و صدها ایده را در دفترچه یادداشت‌های کوچک ثبت می‌کنم و این دفترچه‌ها را داخل یک جعبۀ کفش در کمد لباس‌هایم روی دفترچه‌های قبلی می‌اندازم، انگار که یک دایرةالمعارف شخصی از فهرست کارهای انجام‌نشده داشته باشم. گاهی اوقات یاد کارنامۀ کلاس اول دبستانم می‌افتم که معلمم رویش نوشته بود: «هیوگو تخیل بسیار قوی و فعالی دارد، اما باید روی مهارتش برای پیگیری کارها بیشتر تمرین کند».

می‌دانم که فقط من این وضعیت را ندارم. کیست که طرح‌های بزرگی در ذهن نداشته باشد و هیچ‌وقت حوصلۀ عملی‌کردن آن‌ها را پیدا نکرده باشد؟ هر کسی ایده‌هایی را با دوستانش رد و بدل کرده که مثلاً من می‌توانستم فلان برنامۀ تلویزیونی را بسازم یا فلان فیلم‌نامۀ نوآورانه را بنویسم.

من بعضی از موفق‌ترین فیلم‌نامه‌نویسان، رمان‌نویسان، تولیدکنندگان برنامه‌های تلویزیونی و نویسندگان را می‌شناسم که به‌مراتب از من تنبل‌ترند. بعدازظهرها چرت مفصلی می‌زنند، کلی بسکتبال بازی می‌کنند و هر چند ماه یک بار کار کوچکی را تمام می‌کنند یا اصلاً کاری را به انجام نمی‌رسانند؛ و به شما بگویم که تازه ایده‌هایشان چندان هم بدیع و اصیل نیست!

پس کم و کسری من چیست؟ آن چیزی که رؤیاپردازی‌های بعضی‌ها را به رُمان بعدی آن‌ها برای بهترین ناشران تبدیل می‌کند چیست که من پیدایش نمی‌کنم؟
برای یافتن پاسخ، کافی است نگاهی به گزارش مارک جیکوبسن در مجلۀ نیویورک‌تایمز از راننده‌تاکسی‌های دهۀ ۱۹۷۰ بیندازید. داستان جیکوبسن راجع‌به راننده تاکسی‌های شب‌کاری است که آرزو دارند هنرپیشه یا شاعر یا نمایش‌نامه‌نویس بشوند. جیکوبسن خودش یکی از آن‌ها بوده است. نقشۀ اصلی‌اش این بود که هفته‌ای سه شب رانندگی کند، هفته‌ای سه شب نویسندگی کند، و یک شب هم به مهمانی برود. اما وقتی وضع بقیۀ راننده‌ها را دید که درگیر زندگی کاری شده‌اند، فهمید که فشار روزمره چطور ذره‌ذره آن‌ها را از رؤیاهایشان دور کرده است.

جیکوبسن می‌نویسد: «ترس بزرگ این است که زمانه آن‌قدر سخت خواهد شد که مجبور می‌شوی پنج‌شش شب در هفته رانندگی کنی، نه سه شب. ترس بزرگ این است که نمایش‌نامه‌ات، همانی که فقط یک چرک‌نویس است و هنوز تا به نمایش درآمدن راه زیادی دارد، توی کمد خاک بخورد. ترس بزرگْ فکرکردن به همۀ کارمندهای سرسخت و فقیری است که در فکر همۀ نمایش‌نامه‌های خارق‌العاده‌ای بودند که می‌توانستند بنویسند. ترس بزرگ این است که بعد از بیست سال درس‌خواندن، تو را شیفت روز بگذارند. ترس بزرگ این است که داری راننده تاکسی می‌شوی».

من هم وقتی تلاش کردم تخیلاتم را روی کاغذ بیاورم، یا تلاش کردم آن‌ها را به یک چیز ملموس تبدیل کنم، همه مثل رنوِ قدیمیِ دوستم در دانشگاه به پت‌پت افتادند. صداهایی که با آن وضوح و قدرت در گوشم می‌شنیدم روی کاغذ ساکت و بیگانه شده بودند. تعجب می‌کردم که چرا این‌قدر خجالت می‌کشم از نوشتن چیزی که اصلا هیچ‌کس دیگری هم قرار نیست آن را بخواند. احساس سرافکندگی می‌کنم از اینکه چرا نتوانسته‌اند سرزندگی خودِ آن ایده‌ها را آن‌طور که در ذهنم بوده‌اند منتقل کنند. انگار که صدای ضبط‌شدۀ خودتان را گوش کنید. "ممکن نیست این صدای من باشد!"؛ اوه، اما هست.

اخیراً مصاحبه‌ای دیدم از چارلی رُز با جان لَستر، که از بنیان‌گذاران استودیو انیمیشن پیکسار است. مصاحبه دربارۀ این بود که پشت فیلم‌هایش چه فرآیند خلاقانه‌ای در جریان است. نظریۀ درون‌سازمانیِ پیکسار این است: :هر چه سریع‌تر اشتباه کن.»
اشتباهات جزء ضروریِ فرآیند خلاقانه هستند، پس مستقیم به سراغشان بروید و انجامشان دهید. حتی ایده‌های بزرگ هم در مسیر به‌ثمررسیدن در هم می‌شکنند و بعد باید با زحمت زیاد دوباره ساخته شوند. لستر می‌گفت: «همۀ فیلم‌های پیکسار زمانی در طول فرآیند تولیدِ خود، بدترین فیلمِ تاریخِ سینما بوده‌اند. مردم این را باور نمی‌کنند، ولی واقعیت همین است. اما ما فیلم‌ها را در همان نقاط به حال خودشان رها نمی‌کنیم».

به یک معنا می‌شود گفت که ما به ایده‌ها بیش از حد بها می‌دهیم. البته شما به ایده‌های خوب نیاز دارید، اما در این نقطه از فرهنگِ فوق اشباعِ ما ایده‌های بسیار اندکی هستند که آن‌قدر بدیع باشند که هیچ‌کس دیگری پیش‌تر به آن‌ها فکر نکرده باشد. قسمت مهم ماجرا درواقع این است که #ایده را از کجا بگیرید و چقدر خودتان را متعهد کنید به این که مسائل بی‌شماری که در حین اجرای آن پیش می‌آید را حل کنید.

🖋هوگو لیندگرن
🔖سردبیر مجلۀ هالیوود ریپورتر
https://t.me/joinchat/AAAAAEOZIOmg3nLm3WufYA
🌿
@artperception
🌿زندگی یک تردمیل است!
فلسفه شوپنهاور📚

قرن نوزدهم با پیشرفت‌های خیره‌کننده‌اش در علم و تکنولوژی قرنِ خوش‌بینی بود. بااین‌حال #شوپنهاور، تنها فیلسوفی بود که خودش را بدبین معرفی کرد. او که ثروتمندی مستقل بود، هرگز به‌خاطر شغل دانشگاهی‌اش پول نمی‌گرفت و درواقع برای آن کسانی که «نه ’برای‘ فلسفه، بلکه ’از راه‘ آن زندگی می‌کنند»، یعنی برای «اساتیدِ فلسفه»، هیچ‌ چیز جز تحقیر نداشت. شوپنهاور تأکید داشت که استقلالِ مالیْ پیش‌شرطِ استقلالِ فکری است. او که تا دههٔ پایانی زندگی‌اش ناشناخته بود، در سال ۱۸۶۰ در قامتِ سرشناس‌ترین فیلسوف اروپا درگذشت.

🔸اما #فلسفه شوپنهاور از این قرار است: درون‌نگری به ما می‌گوید آنچه کنش‌های ما را به وجود می‌آورد «اراده» است؛ یعنی احساسات، عواطف و آرزوهایی که به تصمیمات منتهی می‌شوند، همگی ناشی از «کنش‌های اراده» هستند. اراده رفتارِ آدمی و همچنین رفتار حیوانات را تبیین می‌کند. این کشفِ شوپنهاور که «ذاتِ» نهفتهٔ زندگی اراده است، کشفی خوشحال‌کننده نیست، زیرا خواستن یعنی رنج.
پیامدِ این حقیقت، آن است که زندگی رنج است. جهانی که اراده، نخست و مهم‌تر از همه «ارادهٔ معطوف به حیات»، باید در آن در پی ارضای خویشتن برآید، جهانِ کشمکش است؛ جهانِ «جنگِ همه علیه همه» که در آن فقط پیروز به حیات ادامه می‌دهد. از بیمِ انقراض، شاهین باید از گنجشگ تغذیه کند و گنجشگ از کرم. ارادهٔ معطوف به حیات در یک فرد گزینهٔ دیگری ندارد، مگر نابودساختنِ ارادهٔ معطوف به حیات در دیگری.

🔹بنابراین جهان سراسر ترس، رنج، و مرگ است. این درست است که در رابطه با گونهٔ انسان، تمدن تا حدودی وحشیگریِ خونینِ طبیعت را اصلاح کرده است، اما جامعهٔ انسانی نیز در ذاتِ خود همچنان میدانِ رقابت است. اگر فردی ثروت به دست آورد، دیگری در دام ِتنگدستی افکنده می‌شود. همان‌طور که رومی‌ها می‌دانستند، انسان گرگِ انسان است.
شوپنهاور، با برهانِ «ملالِ» خود، از زندگی اجتماعی به روان‌شناسی فردی روی می‌آورد. ما می‌دانیم که زیستن یعنی خواستن. اکنون، یا خواهشِ آدمی برآورده می‌شود یا خیر. اگر برآورده نشود، آدمی رنج می‌کشد. اگر میلِ به خوردن برآورده نشود، آدمی دچارِ رنجِ گرسنگی می‌شود؛ اگر میلِ جنسی برآورده نشود، آدمی دچارِ رنجِ سرخوردگی جنسی می‌شود.
در دیگر سو، اگر خواهش آدمی برآورده شود، آنگاه، در بهترین حالت، پس از لحظه‌ای گذرا از لذت یا شادی، «ملال یا پوچیِ ترسناکی» ما را فرامی‌گیرد. این امر به‌ویژه در آمیزشِ جنسی آشکار است؛ باز همان‌طور که رومی‌ها می‌دانستند، همه از ناراحتیِ پس از آمیزشِ جنسی رنج می‌برند. بنابراین، زندگی «همانندِ یک آونگ» بینِ دو نوع رنج در نوسان است: فقدان و ملال.

🌿آگاهیِ روزمرهٔ آدمی را رنجِ کنونی و اضطرابِ رنجِ آینده فراگرفته است. اما در #هنر و آگاهی زیبایی‌شناختی، چنان‌که خودمان هم بدان معترفیم، «از وجودِ غمناکِ خود، آزاد می‌شویم». مستغرق در بازیِ پرتوهای مهتاب بر روی رقصِ زیبای امواج یا در یک قطعهٔ موسیقی زیبا، ما خویشتنِ پُرخواهشِ معمولی خود را فراموش می‌کنیم و بنابراین رنج و اضطرابِ جدایی‌ناپذیر از آگاهی معمولی را نیز از یاد می‌بریم. ما برای یک لحظه به آن «سعادت و آرامش روان دست می‌یابیم که همواره می‌جوییمش، اما همیشه در مسیرِ خواستن از چنگِ ما می‌گریزد».

تأثیر شوپنهاور بر هنرمندانِ اواخر قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم بیشتر از تأثیر هر فیلسوف دیگری بوده است: تولستوی، تورگنیف، زولا، موپاسان، پروست، هاردی، کُنراد، مان، جویس، بکت، واگنر و نیچه همگی تحت تأثیر آثار او بودند و آثارش را می‌ستودند.
سنتِ فلسفی غرب، سرسپرده به آموزهٔ مسیحی، با اعتقاد به جهان‌آفرینی نیک‌خواه و با قدرتِ مطلق، مجبور شده تا نتیجه بگیرد که ما در بهترین جهانِ ممکن زندگی می‌کنیم. هنرمندان در شوپنهاور فیلسوفی را یافتند که برای نخستین‌بار آشکار ساخت که این آموزه چقدر از حقیقت دور است.
هنرمندی که عمیق‌ترین رابطه را با شوپنهاور داشت، ریچارد واگنر بود و شاگرد پرشورِ واگنر، فردریش نیچهٔ جوان، نخستین کتاب خود، «زایش تراژدی» را به واگنر تقدیم می‌کند و آن را «با منشِ شوپنهاور و به افتخار او» می‌نویسد.

🔸به باور من، شوپنهاور نخستین بودایی اروپایی بود. او به ما می‌گوید زیستن یعنی خواستن، و خواستن یعنی شرکت در کشمکشِ پراضطراب و فرساینده و بی‌پایانی که تنها لایق‌ترین‌ها از آن جانِ سالم به در می‌برند. لذاتِ دستیابی به یک هدف، یا زودگذرند یا ناموجود؛ و به‌محض اینکه به هدف دست یافتیم، باید به‌سوی هدفِ بعدی بشتابیم تا از تهدیدِ همیشه‌حاضرِ «ملال» بگریزیم. زندگی یک تردمیل است: تردمیلی که هرگز از حرکت باز نمی‌ایستد!

🖊جولیان یانگ (Julian Young)
🌿
@artperception
🌿خیلی قبل‌تر از بازی تاج و تخت در ایران!
🔻«اژدها»

تصویر یک اژدها معمولا بصورت هیولایی وحشتناک با پوست چرمی و پولک‌دار و بال‌های بزرگ به ذهن ما می آید. از بازی تاج و تخت و هری پاتر گرفته تا افسانه‌های قرون وسطایی، اژدهای اهریمنی و دمنده آتش از دهان، اژدهای چینی در مراسم جشن سال نو.
اما در حقیقت ایران خاستگاه موجود افسانه‌ای #اژدها است. هم بصورت هیولایی مهیب و هم بصورت نقشی تزئینی که کارکردی اساسی در اسطوره شناسی، کتاب‌ها و نوشته‌ها و هنر ایرانی دارند و قدیمی‌ترین افسانه‌ها را شامل می شوند.

یکی از قهرمانان افسانه‌ای در حماسه های ایرانی بهرام گور است، پادشاه ساسانی ایرانی (قرن پنجم قبل از میلاد) که در حال جنگ با اژدها بارها به تصویر و در #شاهنامه فردوسی و هفت‌پیکر نظامی نیز به شعر در آمده است. این افسانه که مربوط به دوره پیش از اسلام می شود، در انواع شاهنامه ها بخصوص شاهنامه فردوسی روایت و سروده شده است. فردوسی در واقع ترکیبی میان افسانه‌های باستانی ایرانی، داستان‌های عامیانه و شفاهی مردمی و جهان‌بینی اسلامی ایجاد کرده و قهرمان شاهنامه رستم را در مقابل اژدها قرار داده است.
🌿📚
@artperception
🌿فهم هنر🌿
🌿رستم و اژدها (بهرام گور و اژدها)/ قرن پنجم هجری کاشی به شکل ستاره دوازده پر / متعلق به عصر سلجوقی / کاشان محل نگهداری: گالری فریر / واشنگتن🏛 🌿 @artperception
🌿در نقاشی های ایرانی نیز اژدها با بدنی مار مانند و دمنده آتش به تصویر در آمده که بی شباهت به افسانه های چینی نیست. همچنین تصویر اسطوره‌ای اژدها در نقاشی‌های هندی و ترکی و مغول نیز راه یافته و تصاویری از بیرون کشیدن مردی از شکم اژدها توسط بهرام گور، یا ماجرای کشتن اژدها توسط عُمَر در حمزه نامه، و یا تصاویر تزئینی اژدها در میان گل و برگ‌های ختایی، از این دست آثار هستند.🔻
🌿📚
@artperception
🌿فهم هنر🌿
🌿اژدها در میان نقوش ختایی Dragon in Foliage, by Mir Sayyid Muhammad Naqqash, 1520-1550 رقم میرسید محمد نقاش / قرن نهم هجری 🏛محل نگهداری: موزه هنر هاروارد 🌿🎨 @artperception
🌿اژدها در افسانه‌های ایرانی همیشه موجودی شرور به تصویر در نمی‌آید. برای مثال در نگاره‌هایی داستانی مربوط به قرن نهم هجری، کلاغ همه حیوانات را برای تعیین پادشاه جدید به بالای کوه فرا می‌خواند و در این ماجرا اژدها نیز همراه با سایر حیوانات در این اجتماع سیمرغ‌گون شرکت می کند.

در واقع در #هنر ایرانی، اژدها در حالت های گوناگونی حضور دارد که در جایگاهی میان طبیعت و اسطوره قرار می گیرد و این اسطوره، اژدها را نه در حالتی صرفا تخیلی و فانتزی، بلکه بصورت موجودی طبیعی و در میان طبیعت، ولی به دور از چشم آدمیان قرار می دهد.🔻
🌿📚
@artperception
MOTAMEDI-Hamrah-E Nasim
Mohammad Motamedi
🌿همزمان با پنجمين سال درگذشت استاد همايون خرم، قطعه جديد #محمد_معتمدی به نام «همراه نسيم» با شعری از مرحوم بيژن ترقی و آهنگی از زنده ياد همايون خرم منتشر شد.
🌿🎶
@artperception
🌿فهم هنر🌿
🌿«گفتار» را نباید در حدِ معانیِ از پیش معلوم پایین آورد؛ نباید خیال کرد که جهان چهرهٔ خواندنیِ خود را به سوی ما برگردانده؛ جهان همدستِ شناساییِ ما نیست. 📘نظم گفتار 🖊میشل فوکو 🌿 @artperception
📚❗️زنگِ آگاهی / فلسفه
🌿چگونه از پیش‌دانسته‌های خود فاصله گرفته و ساختارهای متفاوتِ دانش را کشف کنیم؟
▪️تحلیل گفتمان

🌿در هر فرهنگی، در زمانهٔ معین، همیشه یک اپیستمه یا بنیانِ معرفتیِ تعیین کننده وجود دارد که شرایطِ امکانِ هرگونه #دانش را مشخص می کند و این بنیان های معرفتی به مفهومِ قدرت و کارکردهای اجتماعی رهنمون می کنند. آنچه که در مسئله تحلیل گفتمان اهمیت دارد، خودِ پدیدهٔ زبان یا پدیدهٔ گفتار نیست، بلکه کشف این مسئله است که زبان و گفتار، حاملِ نظمی اجتماعی است که خود را بر گوینده تحمیل می کند، نظمی همانند نظم موجود در دیگر زمینه ها (علوم، اقتصاد، ...)، که به نوعی حاصلِ کارکردِ اجتماعی قدرت است.

در جامعهٔ ما و به گمانم در همهٔ جوامع دیگر، نوعی سخن‌گریزی عمیق، نوعی ترس پنھانی از انبوهِ چیزهای گفته شده، از سرریز این همه گزاره های بیانی و همهمهٔ عظیم دایمی و ناموزونِ #گفتار، وجود دارد.
و اگر بخواهیم این ترس را، نمی گویم بزداییم، بلکه در قالبِ شرایط، عملکرد و آثارش را تحلیل کنیم، گمان می کنم باید تسلیمِ سه تصمیمی که اندیشهٔ ما امروز در برابرشان اندکی مقاومت می‌ورزد، بشویم که عبارتند از:

🔹شک کردن در اعتبارِ ارادت‌مان به حقیقت؛
🔹بازگرداندنِ خصلتِ رویدادگی به گفتار؛
🔹و سرانجام پایین کشیدنِ دال از سریرِ قدرت.

و چهار مفهوم داریم که باید از آنها به عنوان اصولِ تنظیم کننده در تحلیل استفاده کرد: مفهومِ رویداد، مفهومِ سلسله، مفهوم ِقاعده‌مندی و مفهوم شرایطِ امکان.
این ها چنانکه پیداست، هر یک در مقابل یک مفهوم دیگر قرار می گیرند:

🔸رویداد در مقابلِ آفرینش،
🔸سلسله در مقابلِ وحدت،
🔸قاعده مندی در مقابلِ اصالت ( = یکه بودن)،
🔸 و شرایطِ امکان در مقابلِ معنا.

🌿این چهار مفهوم آخری (آفرینش، وحدت، یکه بودن، معنا) به نحوی کلی، بر تاریخِ اندیشه ها چیره بوده اند. تاریخی که در آن همه بر پایهٔ توافقی مشترک، در جستجوی نقطهٔ آفرینش، وحدتِ یک اثر یا یک دوره یا یک موضوع، نشانهٔ اصالت فردی، و گنجِ بی‌پایانِ معانی و اسرارِ نهفته بوده اند.

و این در حالی است که کار ما کشفِ اسرار نهفته در متون و پدیده‌ها نیست زیرا جهان همدستِ شناسایی ما نیست و چهرهٔ خواندنی خود را به سوی ما برنگردانده تا حقایقی را بر ما عرضه کند. ما باید از طریق رهایی از پیش‌دانسته‌های خود به کمک اصول تنظیم‌کننده، بر تحلیلِ #گفتمان و ساختارهای غالب بر دانش دست یابیم.

📕نظم گفتار
🖊#میشل_فوکو

https://t.me/joinchat/AAAAAEOZIOmg3nLm3WufYA
📚🌿
@artperception
🌿«و چیزهایی که نباید فراموش می شد، گُم شد. تاریخ، افسانه گشت و افسانه اسطوره شد.»
✒️J.R.R. Tolkien, The Lord of the Rings
__
🎨«پادشاه در تله» / 1896
اثر: Pierre Jean Van der Ouderaa
📚🎨🌿
@artperception
Homayoun Shajarian (www.MyYazd-Music10.com)
Homayoun Shajarian (www.MyYazd-Music10.com)
🌿به مناسبت زادروز حکیم #فردوسی
🎼بخشی از قطعه «سیمرغ و زال» از آلبوم ارکسترال «سیمرغ»
🎤خواننده: #همایون_شجریان
🎶آهنگساز: حمید متبسم
🌿🎼🎶
@artperception
🌿فهم هنر🌿
Homayoun Shajarian (www.MyYazd-Music10.com) – Homayoun Shajarian (www.MyYazd-Music10.com)
چو آن کودک خُرد پُر مایه گشت

برآن کوه بر روزگاری گذشت

یکی مرد شد چون یکی زاد‌ سرو

بَرش کوه سیمین، میانَش چو غَرو*

نشانش پراکنده شد در جهان

بد و نیک هرگز نماند نهان

به سام نریمان رسید آگهی

از آن نیک پی پور با فرهی

#شاهنامه_فردوسی📜
*غرو: نی، قلم
https://t.me/joinchat/AAAAAEOZIOmg3nLm3WufYA
📖🌿
@artperception
🌿📚«دربارۀ کتاب‌های ناخوانده»

🔸شما می‌توانید با کمال مسرّت دربارۀ کتاب‌هایی حرف بزنید که نخوانده‌اید، حتی برای دانشجویانتان، حتی وقتی که آن #کتاب اهمیت فوق‌العاده‌ای داشته باشد. خب طبیعی است که کتابخانه‌های خوب چندین میلیون کتاب دارند: حتی اگر هر روز یک کتاب بخوانیم، هر سال فقط ۳۶۵ کتاب می‌خوانیم، در ده سال حدود ۳۶۰۰ کتاب، و از ده‌سالگی تا هشتادسالگی فقط ۲۵۲۰۰ کتاب می‌خوانیم. چقدر ناچیز!

این مسئله حتی در مورد فیلم‌ها نیز کمابیش صدق می کند؛ فیلم‌های مهم بسیاری هستند که ما هرگز ندیده‌ایم، اما حتی درباره آنها صحبت می‌کنیم و در حرف‌هایمان جسورانه به محتوا و نام آنها اشاره می کنیم.

🔹هیچکس نمی‌تواند همۀ کتاب‌ها را بخواند، پس باید راه‌های دیگری برای مواجهه با کتاب‌ها پیدا کرد.
برای شرکت در بحث درباره کتاب‌هایی که نخوانده ایم، فقط کافی است از نام و قدری از بافتِ ضروری کتاب، خبر داشته باشیم؛ بی آنکه حتی ممکن است یک کلمه از آن‌ها را خوانده باشیم. در واقع با شناختِ رابطۀ یک کتاب با متون و کتاب‌های دیگر، اغلب بیش از آنکه واقعاً آن را خوانده باشید، درباره‌اش می‌دانید.
و بافتِ ضروری، مسأله ای حیاتی است. بسیاری از افراد و حتی نویسندگان در کتابهایشان بدونِ شرمساری اعلام می‌کنند که هرگز فلان کتابِ مهم را نخوانده اند.

🔸یک جنبۀ کنجکاوی‌برانگیز این مسئله، این است که ما درصدِ زیادی از کتاب‌هایی که واقعاً خوانده‌ایم را فراموش می‌کنیم و به‌واقع یک تصویرِ مجازی از آن‌ها می‌سازیم که شاکله‌اش نه گفته‌های آن کتاب‌ها، بلکه آن محتوایی است که در خاطرمان انداخته‌اند.
پس اگر کسی که کتابی را نخوانده است، قطعه‌ها یا موقعیت‌هایی از آن نقل کند که در اصل اثر وجود ندارند، پذیرش آن را داریم که باور کنیم واقعاً در کتاب هستند!

🔹البته جنبه خلاقانه این مسئله این است که کتاب های خوانده نشده‌ی کتابخانه ما خیلی مهم‌تر از کتاب های خوانده شده است، چون این کتاب‌ها به ما گوشزد می کنند که چیزهایی هست که نمی‌دانیم و از چشمِ ما پنهان مانده‌اند.
در واقع مسئله جالب این است که هر خواندن یا ناخواندن یا ناقص‌خوانی، لاجرم یک جنبۀ خلاقانه دارد، و به بیانِ ساده این که خوانندگان هم باید نقش‌شان را ایفا کنند. برخی مشتاقِ خلقِ مدرسه‌ای هستند که دانش‌آموزانش کتاب‌هایی را «بیافرینند» که مجبور به خواندنشان نیستند، چون حرف زدن دربارۀ کتاب‌های ناخوانده، یک راه به سوی «خودآگاهی» است.

🌿برگرفته از نوشته «دربارۀ کتاب‌های ناخوانده» (On Unread Books)
🖊امبرتو اکو

https://t.me/joinchat/AAAAAEOZIOmg3nLm3WufYA
📖🌿
@artperception