🌿دوازده قسمت کامل نقاشی «ستایش بره مقدس»
"The Ghent Altarpiece Open"
🎨اثر هوبرت و یان وان آیک / 1432
مجموعه هنر لوکاس در فلاندر
From the collection of Lukas Art in Flanders
🎨🌿
@artperception

🌿📚فلسفه
🔻آیا فلسفۀ غرب ذاتاً نژادپرست است؟


🌿جریان اصلی فلسفه در غربْ کوته‌بین، تنگ‌نظر، و حتی بیگانه‌هراس است. اما در غیر این صورت چگونه می‌توان این واقعیت را تبیین کرد که سنت‌های فلسفی غنی چین، هند، آفریقا، ایران و مردم بومی آمریکای شمالی و جنوبی، تقریباً به‌طور کامل، در سراسر دانشکده‌های فلسفه در اروپا و جهان انگلیسی‌زبان نادیده انگاشته می‌شود؟

فلسفۀ غرب در گذشته از آزاداندیشی و جهان‌وطنیِ بیشتری برخوردار بود.
لایب‌نیتس (۱۷۱۶-۱۶۴۶) یکی از فیلسوفان مهم غربی بود که با اشتیاق آثار دربارۀ فلسفۀ چین را می‌خواند. او شگفت‌زده شده بود از تطابق آشکار بین حساب دودویی (باینری که او ابداع کرده بود و بعداً به مبنای ریاضی تمام رایانه‌ها تبدیل شد) و یی چینگ، یا کتاب دگرگونی‌ها، اثر کلاسیک چینی که به‌شیوۀ نمادین ساختار جهان را از طریق مجموعه‌های خطوط شکسته و راست، درحقیقت صفرها و یک‌ها، نشان می‌دهد.
لایب‌نیتس همچنین می‌گوید هرچند غرب از مزیت دریافت وحی مسیحی برخوردار است، و از نظر علوم طبیعی بر چین برتری دارد، «بی‌گمان آن‌ها در فلسفۀ عملی برتر از ما هستند. یعنی، در احکام اخلاق و سیاست که برای زندگی کنونی و استفادۀ انسان فانی تطبیق یافته از ما برترند».

لایب‌نیتس، ولف و کنه مثال‌های بارز آن چیزی هستند که زمانی نگرش رایج در فلسفۀ اروپا بود. درواقع، آن‌چنان که پیتر کی. جی. پارک در کتاب «آفریقا، آسیا، و تاریخ فلسفه: نژادپرستی در شکل‌گیری چارچوب فلسفه» (۲۰۱۴) متذکر می‌شود، تنها گزینه‌هایی که در قرن هجدهم از سوی اغلب اندیشمندان جدی گرفته می‌شد عبارت بودند از اینکه فلسفه در هند آغاز شده است، فلسفه در آفریقا آغاز شده است، یا اینکه هم هند و هم آفریقا فلسفه را به یونان داده‌اند.

🔹پس چرا اوضاع دگرگون شد؟ آفریقا و آسیا به‌واسطۀ تأثیر دو عامل درهم‌تنیده از چارچوب فلسفه طرد شدند؛ از یک سو، مدافعان فلسفۀ ایمانوئل کانت (۱۸۰۴-۱۷۲۴) آگاهانه تاریخ فلسفه را طوری بازنویسی کردند که به نظر برسد ایدئالیسم انتقادیِ او نقطۀ اوجی بوده است که تمام فلسفه‌های پیشین و پسین، کم و بیش با موفقیت، به‌سوی آن حرکت می‌کرده‌اند.

از دیگر سو، اندیشمندان اروپایی دیدگاه‌های برتری نژادی سفیدپوستان را پذیرفتند و نظام‌مند ساختند که بدان معنا بود که هیچ گروه غیرقفقازی (سفیدپوست و اروپایی) نمی‌تواند #فلسفه داشته باشد. (حتی سنت آگوستین، که در شمال آفریقا زاده شده است، غالباً در نقاشی‌های اروپایی فردی با پوست سفید مایل به زرد ترسیم می‌شود).
بنابراین، طرد فلسفۀ غیراروپایی از چارچوب فلسفه یک تصمیم بود، نه چیزی که مردم همواره به آن باور داشته‌اند، و این تصمیمی بود نه مبتنی بر استدلال خردورزانه، بلکه مبتنی بود بر ملاحظات جدلیِ حامیان کانت در فلسفۀ اروپا، و همچنین دیدگاه‌هایی دربارۀ نژاد که هم از نظر علمی نامعقول هستند و هم از نظر اخلاقی وقیحانه.

🔻خودِ کانت به‌طرزی ننگین نژادپرست بود. او نژاد را یک مقولۀ علمی در نظر می‌گرفت (که چنین نیست)، آن را با توانایی تفکر انتزاعی تطبیق می‌داد، و در نظرپردازی‌های خود دربارۀ سرنوشت نژادها در سخنرانی‌هایش برای دانشجویان، نژادها را در ساختاری سلسله‌مراتبی جای می‌دهد:

۱. «نژاد سفیدپوستان در خودش شامل تمام استعدادها و انگیزه‌ها است».

۲. «هندوها ... از درجۀ بالایی از آرامش برخوردار هستند، و همگی شبیه فیلسوفان هستند. باوجوداین، آن‌ها گرایش زیادی به خشم و عشق دارند. بنابراین آن‌ها را تا بالاترین درجه می‌توان آموزش داد، اما تنها در هنرها نه در علوم. آن‌ها هرگز به مفاهیم انتزاعی دست نخواهند یافت. [کانت چینیان را با بومیان شرق آمریکا در یک رده قرار می‌دهد، و ادعا می‌کند که] قومی ایستا هستند ... زیرا کتب تاریخشان نشان می‌دهد که اکنون چیزی بیشتر از آن نمی‌دانند که مدت‌های مدید می‌دانسته‌اند».

۳. «نژاد سیاه‌پوستان ... سرشار از شور و عاطفه، بسیار سرزنده، پرحرف و خودپسند است. آن‌ها را می‌توان آموزش داد، اما تنها آموزش خدمتکاران، یعنی، آن‌ها را می‌توان تربیت کرد».

۴. «مردم [بومی] آمریکا آموزش‌ناپذیر هستند، زیرا فاقد شور و عاطفه هستند. آن‌ها از عشق بی‌بهره‌اند، و بنابراین بارور نیستند. به‌سختی سخن می‌گویند ... به هیچ‌چیز اهمیت نمی‌دهند و تن‌پرورند».

کسانی که متخصص فلسفۀ چین هستند، به‌طور خاص از تحقیر کنفوسیوس از سوی کانت آگاه هستند: «فلسفه در هیچ کجای مشرق زمین یافت نمی‌شود. ... معلمشان کنفوسیوس در آثار خود چیزی جز آموزه‌هایی اخلاقی آموزش نمی‌دهد که برای شاهزادگان طرح شده است ... و صرفاً الگوهایی از شاهزادگان قبلی چین ارائه می‌کند. ... اما مفهوم فضیلت و اخلاق هرگز وارد ذهن چینیان نشده است».⬇️
@artperception

🌿حامیان این تفکر معتقدند ازآنجاکه «فلسفه» واژه‌ای با ریشۀ یونانی است، تنها به سنتی ارجاع دارد که از اندیشه‌های یونان باستان توسعه می‌یابد و «خاستگاه #فلسفه رسالۀ جمهوری افلاطون است».
🌿📚
@artperception

🌿کانت بی‌گمان یکی از چهار یا پنج تن از تأثیرگذارترین فیلسوفان در سنت غرب است. او اظهار می‌دارد که چینیان، هندیان، آفریقاییان و بومیان آمریکای شمالی و جنوبی به‌طور مادرزاد از فلسفه‌ورزی ناتوان هستند و فیلسوفان غربی معاصر این را امری بدیهی می‌انگارند که فلسفۀ چینی، هندی، آفریقایی یا بومیان آمریکا وجود ندارد.
حامیان این تفکر استدلال می‌کنند ازآنجاکه «فلسفه» واژه‌ای با ریشۀ یونانی است، تنها به سنتی ارجاع دارد که از اندیشه‌های متفکران یونان باستان توسعه می‌یابد و «خاستگاه فلسفه رسالۀ جمهوری افلاطون است».

🔻این‌ها آشکارا استدلال‌هایی بد هستند. زیرا اگر واژه‌شناسیِ یک اصطلاح تعیین می‌کند که کدام فرهنگ «صاحب» آن رشته است، آنگاه رشته‌ای به نام جبر در اروپا وجود ندارد، زیرا ما آن اصطلاح را از عربی و دانشمند مسلمان خوارزمی اخذ کرده‌ایم. همکاران من نیز، که دربارۀ «فیلسوفان» پیشاسقراطی همچون هراکلیتوس و پارمنیدس تدریس می‌کنند و کتاب می‌نویسند، کاری خارج از حوزۀ فلسفه انجام می‌دهند!

فیلسوفان بسیار دیگری نیز در سنت فلسفی پس از کانت هستند که بر این تنگ‌نظری دامن می‌زنند. مارتین هایدگر ادعا می‌کند که:
«اصطلاح بسیار رایج «فلسفۀ غربی-اروپایی»، درحقیقت، یکسان‌گویی است. چرا؟ زیرا فلسفه، بنا بر ذات خود، یونانی است؛ ... ذات فلسفه چنان است که برای شکوفایی خود نخستین بار بر جهان یونانی و تنها بر این جهان حاکم شد».

به‌طور مشابه، ژاک دریدا، در مسافرت به چین در سال ۲۰۰۱، با اظهار اینکه «چین فلسفه ندارد، تنها اندیشه دارد»، میزبانان خود را شگفت‌زده ساخت. در پاسخ به شگفتی آشکار مخاطبان خود، دریدا اصرار نمود که «فلسفه به نوع خاصی از تاریخ مرتبط است، زبان‌هایی خاص، و نوع خاصی از ابداع به‌دست یونانیان باستان. ... فلسفه چیزی با قالب اروپایی است».

در بهترین حالت برخی فیلسوفان (با بی‌میلی) اذعان می‌کنند که ممکن است برای مثال در چین یا هند #فلسفه وجود داشته باشد، اما سپس فرض می‌کنند که آن فلسفه به‌اندازۀ فلسفۀ اروپایی خوب نیست!

🔹حقیقت تلخ آن است که سخنانی نظیر اظهارات کانت، هایدگر، دریدا، مور، اسکالیا و فیلسوفان دیگر، تجلی آن چیزی هستند که ادوارد سعید به آن لقب «شرق‌شناسی» می‌دهد؛ در کتابی با همین نام که در سال ۱۹۷۹ منتشر شد: این دیدگاه که همه‌چیز از مصر تا ژاپن اساساً یکسان است، و قطب مخالف غرب است: «شرقیْ؛ غیرعقلانی، فاسد (گناهکار)، کودک‌صفت و ’متفاوت‘ است؛ بنابراین اروپاییْ عقلانی، پارسا، بالغ، و ’عادی‘ است».
«’شرقی‌ها‘ برای تمامی اهداف عملی چیزی جز یک ذات افلاطونی نیستند، که هر شرق‌شناس می‌تواند بررسی کند، فهم نماید، و آشکار سازد». و این ذات تضمین می‌کند که سخنان اندیشمندان چینی، هندی، اهل خاورمیانه یا دیگر غیراروپاییان، در بهترین حالت، عجیب و، در بدترین حالت، احمقانه است.

همچنین بسیاری از انواع فلسفه که عمیقاً تحت‌تأثیر سنت یونانی-رومی هستند ولی در جریان غالب دانشکده‌های فلسفه نادیده انگاشته می‌شوند، از جمله فلسفه‌های فمینیست، مسیحی، اسلامی، یهودی، آمریکای لاتین، و آفریقایی-آمریکایی.

در آخر، نه اینکه جریان اصلی فلسفۀ انگلیسی-اروپایی بد است و تمام انواع دیگر فلسفه خوب است، بلکه هدف گسترش فلسفه است با ازبین‌بردن مرزها، نه محدودکردن آن با ساختن مرزهای جدید. انجام این کار مستلزم پایبندی بیشتر به ایدئال‌هایی است که بهترین فلسفه را در هر فرهنگی ترویج می‌کند.

🌿هنگامی که از فیلسوف دوران باستان دیوگنس پرسیده شد که اهل کدام شهر است، او پاسخ داد: «من شهروند جهان هستم». فلسفۀ معاصر در #غرب این چشم‌انداز را از دست داده است. فلسفه برای رشد فکری، برای جذب دانشجویانی با تنوع روزافزون فرهنگی، و برای اینکه اهمیت فرهنگی خود را حفظ کند، باید ایدئال جهان‌وطنی نخستین خود را بازیابد.


📕«فلسفه غرب ذاتا نژادپرست است» / «Western philosophy is racist»
🖋نوشته برایان فان نوردن / Bryan W. Van Norden
📝ترجمۀ علی برزگر
https://t.me/joinchat/AAAAAEOZIOmg3nLm3WufYA
📚🌿
@artperception

🌿📚جیمز جویس نویسندۀ «شب‌زنده‌داری فینیگن‌ها» می‌گوید این کتاب را نوشته است «تا منتقدان را برای سیصد سال مشغول کند». وی دربارۀ رمانش گفت: «من اگر بزرگ‌ترین مهندس جهان نباشم، واقعاً یکی از مهندسان بسیار بزرگم. بماند که آهنگ‌ساز، فلسفه‌دان و چندین کارۀ دیگر هم هستم. من دارم موتوری می‌سازم که تنها یک چرخ دارد. البته پرّه هم ندارد. چرخ این موتور یک مربع کامل است».

#کتاب جویس، را با صفات گوناگون وصف کرده‌اند. گاه «شاهکار» خوانده شده است و گاه «چرندی ناخواندنی». اما بنا‌بر نظر دانشمندان مؤسسۀ فیزیک هسته‌ای در لهستان، این اثر در ساختار خود تقریباً تمایز چندانی با چندفراکتالی ریاضیاتیِ محض ندارد.

🔸فراکتال (Fractal) ساختاری هندسی است متشکل از اجزایی که با بزرگ کردن هر جزء به نسبت معین، همان ساختار اولیه به دست آید. به عبارتی دیگر ساختاری است که هر جزء از آن با کُلش همانند است. فراکتال‌ها سرتاسر نامنظم اند ولی میزان بی نظمی آنها در همه مقیاس‌ها یکسان است و جسم فراکتال از دور و نزدیک یکسان دیده می‌شود. به تعبییر دیگر خودمتشابه هستند. برای مثال ساختار دانه‌های برف و کهکشان‌ها فراکتالی است.

🌿دانشگاهیان بیش از صد اثر متعلق به ادبیات جهان را از نویسندگانی چون چارلز دیکنز گرفته تاشکسپیر، الکساندر دوما، توماس مان، اومبرتو اکو و ساموئل بکت، دست‌مایۀ تحلیل آماری قرار داده‌اند. آنها با نگریستن به طول جملات و دامنه و تنوعشان دریافتند که در «اکثریت‌قریب‌به‌اتفاق» متون مورد مطالعه، همبستگی‌هایی در اَشکال طول جمله وجود دارد. این همبستگی‌ها از پویایی آبشاری تبعیت می‌کنند؛ یعنی ساختمان آنها #فراکتال است.

این پژوهشگران می‌نویسند: «بررسی ویژگی‌های تنوع‌پذیریِ طول جمله، در شمار بسیار زیادی از متون ادبی مشهور جهان، نشان می‌دهد که حد مطلوبی از جاذبه و زیبایی‌شناسی، مستلزمِ جایگزینی‌های خودمشابه و آبشارگونِ اندازه‌های گوناگون جملات است». درواقع نویسندگان مدت‌ها پیش از دانشمندان، پرده از راز فراکتال‌ها و حتی چندفراکتال‌ها برداشته بودند.

بااین‌حال برخی آثار از حیث ریاضیاتی از دیگر آثار پیچیده‌تر بودند. آنهایی که روایت «جریانِ سیالِ ذهن» داشتند، از این نظر پیچیده‌ترین آثار و با چندفراکتال‌ها قابل مقایسه بودند.

🔹«جريانِ سيالِ ذهن» شيوه ای ادبی است در روايت، که به موجب آن، عمق جريانِ ذهنی يک شخصيت، که آميزه ای از ادراکات حسی و افکار آگاه و نيمه آگاه خاطرات، احساسات و تداعی های تصادفی است، به همان صورت بيان می شود. به عبارتی ديگر، لايه های پيش از گفتار در ذهنِ قهرمان داستان، بدونِ هيچ ملاحظه و نظمی بر روي کاغذ می آيند و تجارب ذهنی از طريق تک گویی درونی، به کشف احساس و ذهنيت شخصيت داستانی می‌انجامد.

🔺«شب‌زنده‌داری فینیگن‌ها» یا "Finnegans Wake"در میان همۀ این آثار، پیچیده‌ترین بود. پروفسور استانیسلاو درویزدز، می‌گوید: «معلوم شد که شب‌زنده‌داری فینبگن‌ها اثر #جیمز_جویس بهترین رکورد را از حیث چندفراکتالی‌بودن دارد. نتایجی که ما از تحلیل این متن به دست آوردیم، واقعاً تفاوتی با چندفراکتال‌های ریاضیاتی ایدئال و محض ندارد».

https://t.me/joinchat/AAAAAEOZIOmg3nLm3WufYA
📚🌿
@artperception

🌿برگی از کتاب «شب‌زنده‌داری فینیگن‌ها» (Finnegans Wake)
اثر #جیمز_جویس و تصحیحات او بر نسخه چاپی.
https://t.me/joinchat/AAAAAEOZIOmg3nLm3WufYA
📚🌿
@artperception

🌿پرتره ای از جیمز جویس (James Joyce / ۱۸۸۲ -۱۹۴۱ ) با چشم بند.
📷این عکس توسط #برنیس_آبوت عکاس مشهور در سال 1926 در پاریس از او گرفته شده است.
📚📷🌿
@artperception

🌿#مجسمه ‌های مینیاتوری ساخته شده از هسته هلو توسط تیان هونگبو (Tian Hongbo) که بر اساس افسانه‌های ارواح و دیوهای چینی، حماسه‌های تاریخی و ملی‌میهنی شکل گرفته اند.

🔹عبور یک میلیون سرباز شجاع از رودخانه یانگ تسه، قایق اژدها، گرفتار شدن همه شیاطین در یک تور ماهیگیری، خانواده ماهیگیر و زیبایی پاییزی از جمله این داستان‌ها و موضوعات هستند.🔻
🌿
@artperception

🌿«دایرةالمعارف هنر» برگزیده‌ جایزه‌ کتاب سال در بخش کلیات #هنر، ۱۳۹۶.
🔻 #رویین_پاکباز ، نویسنده این #کتاب سه جلدی، برای دریافت جایزه، در مراسم حاضر نشد و آن را نپذیرفت.
🌿📚
@artperception

🌿📚کسی استعداد ذاتی ندارد، اگر هم داشته باشد، چه بدتر!

🌿چرا برخی افراد پتانسیل خود را محقق می‌کنند ولی کسانی با استعدادهای مشابه نه؟ یا اینکه چرا برخی محمدعلی می‌شوند و مابقی مایک تایسون! در حقیقت کلید ماجرا توانایی و #استعداد نیست، بلکه این است که آیا توانایی را چیزی ذاتی بدانید که باید نمایش داده شود، یا چیزی که می‌تواند توسعه بیابد.

🔸در اواخر دهۀ ۱۹۶۰، یک سوژۀ داغ برای استاد روان‌شناسی استنفورد کارول دوک، در پژوهش‌های حیوانی «درماندگیِ آموخته‌شده» بود: حیوانات آزمایشگاهی گاهی اوقات آنچه را قادر به انجامش بودند انجام نمی‌دادند، چون پس از شکست‌های مکرّر دست از تلاش کشیده بودند. برای دوک سؤال بود که انسان‌ها چگونه با این وضعیت کنار می‌آیند. او تعریف می‌کند که: «پرسیدم: چه چیزی موجب می‌شود یک کودکِ واقعاً توانا در مواجهه با شکست دست از کار بکشد، درحالی‌که شکست موجب انگیزش برخی کودکان دیگر می‌شود؟»

افرادی که عملکرد برایشان مهم‌تر است، می‌خواهند باهوش به نظر بیایند، حتی اگر نتیجه‌اش آن باشد که در فرآیند هیچ یاد نگیرند. برای آن‌ها، هر تکلیف یک چالش برای شخصیت ظاهری آن‌هاست، و خب هر مانع یک تهدید شخصی می‌شود! لذا آن‌ها فقط فعالیت‌هایی را پی می‌گیرند که مطمئن باشند در آن‌ها می‌درخشند؛ و از تجربه‌های لازم برای رشد و شکوفایی در هر تلاشی می‌پرهیزند.
در سوی دیگر، افرادی که هدف آن‌ها یادگیری است، ریسک‌های لازم را می‌پذیرند و نگران شکست نیستند، چون هر خطا به فرصتی برای یادگیری تبدیل می‌شود.

🔹درواقع برخی افراد می‌خواهند با توانایی‌شان تظاهر کنند، ولی دیگران می‌خواهند توانایی‌شان را افزایش دهند، پس لابد «توانایی» معانی متفاوتی برای دو گروه دارد. دوک توضیح می‌دهد: «اگر بخواهید چیزی را مکرّر نمایش بدهید، حس چیزی ایستا را پیدا می‌کند که درون شما خانه دارد؛ ولی اگر بخواهید توانایی‌تان را افزایش بدهید، حس پویایی و چکش‌خواری پیدا می‌کند».
او استدلال می‌کند افرادی که اهداف عملکردی دارند، فکر می‌کنند هوش از زمان تولد «ثابت» است. افرادی که اهداف یادگیری دارند، ذهنیت «رشد» نسبت به هوش دارند، یعنی معتقدند که می‌توان آن را پرورش داد.
ذهنیت ثابت موجب شکل‌گیری یک دیدگاه جزمیِ «همه یا هیچ» دربارۀ صفات افراد می‌شود؛ این دیدگاه معمولاً موجب می‌شود مسائلی را نادیده بگیرید که در حال ریشه دواندن هستند، یا به محض مشاهدۀ اولین نشانه‌های مشکل از چالش‌ها دست بکشید.

🔻اگر به یک گروه از بزرگ‌سالان بگویید یک پرتره از خودشان بکشند، اکثرا فکر می‌کنند طراحی یک استعداد ذاتی است که ندارند، و پرتره‌هایشان فرقی با خط‌خطی‌های بچه‌ها ندارد. باور به اینکه امکان ارتقا ندارید، جلوی پیشرفت را می‌گیرد.

دوک می‌گوید «فرهنگ» نقش گسترده‌ای در شکل‌دادن به باورهای ما بازی می‌کند. حتی اگر با ذهنیت ثابت نسبت به فیزیک (یا زبان‌های خارجی یا موسیقی) بزرگ شده باشید، باز هم نگران نباشید: شما می‌توانید خودتان آن ذهنیت را عوض کنید. زیرا هوش مثل عضله از طریق تمرین و مشق قوی‌تر می‌شود.

اما بسیاری افراد را نیز داریم که هم به توانایی ذاتی اعتقاد دارند و هم باور دارند که هیچ چیزی بی‌زحمت به دست نمی‌آید. این دو ایده منطقاً با هم سازگارند. ولی دوک می‌گوید که از لحاظ روان‌شناختی، بسیاری از افرادی که به هوش ثابت اعتقاد دارند، فکر می‌کنند که برای عملکرد خوب نیازی به سخت‌کوشی ندارند. او می‌گوید این اعتقاد کاملاً هم نامعقول نیست؛اما: «مغالطه آنجاست که افراد با تعمیم این «نکته» به این «باور» می‌رسند که تلاش برای هر تکلیفی، بر کم بودنِ توانایی‌شان دلالت می‌کند».

🔹مطالعۀ کارول دوک نشان می‌د‌هد که وقتی #هوش افراد (نه تلاششان) تحسین می‌شود، انگیزۀ آن‌ها کاهش می‌یابد. نگران‌کننده‌تر آنکه، بسیاری از آن‌هایی که به‌خاطر هوششان تحسین شده بودند، دربارۀ دستاوردهایشان برای همتایان‌شان مبالغه می‌کنند و افرادی دروغگو می‌شوند.
او متوجه شد افرادی که شکست‌شان را به فقدان توانایی نسبت می‌دهند، حتی در حوزه‌هایی که توانمند هستند، دلسرد می‌شوند. در سوی دیگر، آن‌هایی که فکر می‌کنند صرفاً تلاششان به اندازۀ کافی نبوده است، از موانع و چالش‌ها قوت می‌گیرند.

🔻نهایتا وقتی بیش از حد دلواپس آن باشید که باهوش به نظر بیایید، نمی‌توانید به اقدامات جسورانه و آینده‌نگر دست بزنید. «اگر از خطاکردن بترسید، هرگز چیزی یاد نمی‌گیرید و رویکردتان تماماً تدافعی می‌شود، چون دائم به خودتان می‌گویید: باید مطمئن شوم که گند نمی‌زنم!»

🌿کارول دوک که در پنجاه و چند سالگی سراغ یادگیری پیانو و زبان ایتالیایی رفته است، اضافه می‌کند: انتظار نمی‌رود بزرگسالان این‌جور چیزها را بتوانند خوب یاد بگیرند!

🖊مارینا کراکوفسکی (Marina Krakovsky)
📝ترجمۀ محمد معماریان
https://t.me/joinchat/AAAAAEOZIOmg3nLm3WufYA
📚🌿
@artperception