🌿📚جیمز جویس نویسندۀ «شب‌زنده‌داری فینیگن‌ها» می‌گوید این کتاب را نوشته است «تا منتقدان را برای سیصد سال مشغول کند». وی دربارۀ رمانش گفت: «من اگر بزرگ‌ترین مهندس جهان نباشم، واقعاً یکی از مهندسان بسیار بزرگم. بماند که آهنگ‌ساز، فلسفه‌دان و چندین کارۀ دیگر هم هستم. من دارم موتوری می‌سازم که تنها یک چرخ دارد. البته پرّه هم ندارد. چرخ این موتور یک مربع کامل است».

#کتاب جویس، را با صفات گوناگون وصف کرده‌اند. گاه «شاهکار» خوانده شده است و گاه «چرندی ناخواندنی». اما بنا‌بر نظر دانشمندان مؤسسۀ فیزیک هسته‌ای در لهستان، این اثر در ساختار خود تقریباً تمایز چندانی با چندفراکتالی ریاضیاتیِ محض ندارد.

🔸فراکتال (Fractal) ساختاری هندسی است متشکل از اجزایی که با بزرگ کردن هر جزء به نسبت معین، همان ساختار اولیه به دست آید. به عبارتی دیگر ساختاری است که هر جزء از آن با کُلش همانند است. فراکتال‌ها سرتاسر نامنظم اند ولی میزان بی نظمی آنها در همه مقیاس‌ها یکسان است و جسم فراکتال از دور و نزدیک یکسان دیده می‌شود. به تعبییر دیگر خودمتشابه هستند. برای مثال ساختار دانه‌های برف و کهکشان‌ها فراکتالی است.

🌿دانشگاهیان بیش از صد اثر متعلق به ادبیات جهان را از نویسندگانی چون چارلز دیکنز گرفته تاشکسپیر، الکساندر دوما، توماس مان، اومبرتو اکو و ساموئل بکت، دست‌مایۀ تحلیل آماری قرار داده‌اند. آنها با نگریستن به طول جملات و دامنه و تنوعشان دریافتند که در «اکثریت‌قریب‌به‌اتفاق» متون مورد مطالعه، همبستگی‌هایی در اَشکال طول جمله وجود دارد. این همبستگی‌ها از پویایی آبشاری تبعیت می‌کنند؛ یعنی ساختمان آنها #فراکتال است.

این پژوهشگران می‌نویسند: «بررسی ویژگی‌های تنوع‌پذیریِ طول جمله، در شمار بسیار زیادی از متون ادبی مشهور جهان، نشان می‌دهد که حد مطلوبی از جاذبه و زیبایی‌شناسی، مستلزمِ جایگزینی‌های خودمشابه و آبشارگونِ اندازه‌های گوناگون جملات است». درواقع نویسندگان مدت‌ها پیش از دانشمندان، پرده از راز فراکتال‌ها و حتی چندفراکتال‌ها برداشته بودند.

بااین‌حال برخی آثار از حیث ریاضیاتی از دیگر آثار پیچیده‌تر بودند. آنهایی که روایت «جریانِ سیالِ ذهن» داشتند، از این نظر پیچیده‌ترین آثار و با چندفراکتال‌ها قابل مقایسه بودند.

🔹«جريانِ سيالِ ذهن» شيوه ای ادبی است در روايت، که به موجب آن، عمق جريانِ ذهنی يک شخصيت، که آميزه ای از ادراکات حسی و افکار آگاه و نيمه آگاه خاطرات، احساسات و تداعی های تصادفی است، به همان صورت بيان می شود. به عبارتی ديگر، لايه های پيش از گفتار در ذهنِ قهرمان داستان، بدونِ هيچ ملاحظه و نظمی بر روي کاغذ می آيند و تجارب ذهنی از طريق تک گویی درونی، به کشف احساس و ذهنيت شخصيت داستانی می‌انجامد.

🔺«شب‌زنده‌داری فینیگن‌ها» یا "Finnegans Wake"در میان همۀ این آثار، پیچیده‌ترین بود. پروفسور استانیسلاو درویزدز، می‌گوید: «معلوم شد که شب‌زنده‌داری فینبگن‌ها اثر #جیمز_جویس بهترین رکورد را از حیث چندفراکتالی‌بودن دارد. نتایجی که ما از تحلیل این متن به دست آوردیم، واقعاً تفاوتی با چندفراکتال‌های ریاضیاتی ایدئال و محض ندارد».

https://t.me/joinchat/AAAAAEOZIOmg3nLm3WufYA
📚🌿
@artperception

🌿برگی از کتاب «شب‌زنده‌داری فینیگن‌ها» (Finnegans Wake)
اثر #جیمز_جویس و تصحیحات او بر نسخه چاپی.
https://t.me/joinchat/AAAAAEOZIOmg3nLm3WufYA
📚🌿
@artperception

🌿پرتره ای از جیمز جویس (James Joyce / ۱۸۸۲ -۱۹۴۱ ) با چشم بند.
📷این عکس توسط #برنیس_آبوت عکاس مشهور در سال 1926 در پاریس از او گرفته شده است.
📚📷🌿
@artperception

🌿#مجسمه ‌های مینیاتوری ساخته شده از هسته هلو توسط تیان هونگبو (Tian Hongbo) که بر اساس افسانه‌های ارواح و دیوهای چینی، حماسه‌های تاریخی و ملی‌میهنی شکل گرفته اند.

🔹عبور یک میلیون سرباز شجاع از رودخانه یانگ تسه، قایق اژدها، گرفتار شدن همه شیاطین در یک تور ماهیگیری، خانواده ماهیگیر و زیبایی پاییزی از جمله این داستان‌ها و موضوعات هستند.🔻
🌿
@artperception

🌿«دایرةالمعارف هنر» برگزیده‌ جایزه‌ کتاب سال در بخش کلیات #هنر، ۱۳۹۶.
🔻 #رویین_پاکباز ، نویسنده این #کتاب سه جلدی، برای دریافت جایزه، در مراسم حاضر نشد و آن را نپذیرفت.
🌿📚
@artperception

🌿📚کسی استعداد ذاتی ندارد، اگر هم داشته باشد، چه بدتر!

🌿چرا برخی افراد پتانسیل خود را محقق می‌کنند ولی کسانی با استعدادهای مشابه نه؟ یا اینکه چرا برخی محمدعلی می‌شوند و مابقی مایک تایسون! در حقیقت کلید ماجرا توانایی و #استعداد نیست، بلکه این است که آیا توانایی را چیزی ذاتی بدانید که باید نمایش داده شود، یا چیزی که می‌تواند توسعه بیابد.

🔸در اواخر دهۀ ۱۹۶۰، یک سوژۀ داغ برای استاد روان‌شناسی استنفورد کارول دوک، در پژوهش‌های حیوانی «درماندگیِ آموخته‌شده» بود: حیوانات آزمایشگاهی گاهی اوقات آنچه را قادر به انجامش بودند انجام نمی‌دادند، چون پس از شکست‌های مکرّر دست از تلاش کشیده بودند. برای دوک سؤال بود که انسان‌ها چگونه با این وضعیت کنار می‌آیند. او تعریف می‌کند که: «پرسیدم: چه چیزی موجب می‌شود یک کودکِ واقعاً توانا در مواجهه با شکست دست از کار بکشد، درحالی‌که شکست موجب انگیزش برخی کودکان دیگر می‌شود؟»

افرادی که عملکرد برایشان مهم‌تر است، می‌خواهند باهوش به نظر بیایند، حتی اگر نتیجه‌اش آن باشد که در فرآیند هیچ یاد نگیرند. برای آن‌ها، هر تکلیف یک چالش برای شخصیت ظاهری آن‌هاست، و خب هر مانع یک تهدید شخصی می‌شود! لذا آن‌ها فقط فعالیت‌هایی را پی می‌گیرند که مطمئن باشند در آن‌ها می‌درخشند؛ و از تجربه‌های لازم برای رشد و شکوفایی در هر تلاشی می‌پرهیزند.
در سوی دیگر، افرادی که هدف آن‌ها یادگیری است، ریسک‌های لازم را می‌پذیرند و نگران شکست نیستند، چون هر خطا به فرصتی برای یادگیری تبدیل می‌شود.

🔹درواقع برخی افراد می‌خواهند با توانایی‌شان تظاهر کنند، ولی دیگران می‌خواهند توانایی‌شان را افزایش دهند، پس لابد «توانایی» معانی متفاوتی برای دو گروه دارد. دوک توضیح می‌دهد: «اگر بخواهید چیزی را مکرّر نمایش بدهید، حس چیزی ایستا را پیدا می‌کند که درون شما خانه دارد؛ ولی اگر بخواهید توانایی‌تان را افزایش بدهید، حس پویایی و چکش‌خواری پیدا می‌کند».
او استدلال می‌کند افرادی که اهداف عملکردی دارند، فکر می‌کنند هوش از زمان تولد «ثابت» است. افرادی که اهداف یادگیری دارند، ذهنیت «رشد» نسبت به هوش دارند، یعنی معتقدند که می‌توان آن را پرورش داد.
ذهنیت ثابت موجب شکل‌گیری یک دیدگاه جزمیِ «همه یا هیچ» دربارۀ صفات افراد می‌شود؛ این دیدگاه معمولاً موجب می‌شود مسائلی را نادیده بگیرید که در حال ریشه دواندن هستند، یا به محض مشاهدۀ اولین نشانه‌های مشکل از چالش‌ها دست بکشید.

🔻اگر به یک گروه از بزرگ‌سالان بگویید یک پرتره از خودشان بکشند، اکثرا فکر می‌کنند طراحی یک استعداد ذاتی است که ندارند، و پرتره‌هایشان فرقی با خط‌خطی‌های بچه‌ها ندارد. باور به اینکه امکان ارتقا ندارید، جلوی پیشرفت را می‌گیرد.

دوک می‌گوید «فرهنگ» نقش گسترده‌ای در شکل‌دادن به باورهای ما بازی می‌کند. حتی اگر با ذهنیت ثابت نسبت به فیزیک (یا زبان‌های خارجی یا موسیقی) بزرگ شده باشید، باز هم نگران نباشید: شما می‌توانید خودتان آن ذهنیت را عوض کنید. زیرا هوش مثل عضله از طریق تمرین و مشق قوی‌تر می‌شود.

اما بسیاری افراد را نیز داریم که هم به توانایی ذاتی اعتقاد دارند و هم باور دارند که هیچ چیزی بی‌زحمت به دست نمی‌آید. این دو ایده منطقاً با هم سازگارند. ولی دوک می‌گوید که از لحاظ روان‌شناختی، بسیاری از افرادی که به هوش ثابت اعتقاد دارند، فکر می‌کنند که برای عملکرد خوب نیازی به سخت‌کوشی ندارند. او می‌گوید این اعتقاد کاملاً هم نامعقول نیست؛اما: «مغالطه آنجاست که افراد با تعمیم این «نکته» به این «باور» می‌رسند که تلاش برای هر تکلیفی، بر کم بودنِ توانایی‌شان دلالت می‌کند».

🔹مطالعۀ کارول دوک نشان می‌د‌هد که وقتی #هوش افراد (نه تلاششان) تحسین می‌شود، انگیزۀ آن‌ها کاهش می‌یابد. نگران‌کننده‌تر آنکه، بسیاری از آن‌هایی که به‌خاطر هوششان تحسین شده بودند، دربارۀ دستاوردهایشان برای همتایان‌شان مبالغه می‌کنند و افرادی دروغگو می‌شوند.
او متوجه شد افرادی که شکست‌شان را به فقدان توانایی نسبت می‌دهند، حتی در حوزه‌هایی که توانمند هستند، دلسرد می‌شوند. در سوی دیگر، آن‌هایی که فکر می‌کنند صرفاً تلاششان به اندازۀ کافی نبوده است، از موانع و چالش‌ها قوت می‌گیرند.

🔻نهایتا وقتی بیش از حد دلواپس آن باشید که باهوش به نظر بیایید، نمی‌توانید به اقدامات جسورانه و آینده‌نگر دست بزنید. «اگر از خطاکردن بترسید، هرگز چیزی یاد نمی‌گیرید و رویکردتان تماماً تدافعی می‌شود، چون دائم به خودتان می‌گویید: باید مطمئن شوم که گند نمی‌زنم!»

🌿کارول دوک که در پنجاه و چند سالگی سراغ یادگیری پیانو و زبان ایتالیایی رفته است، اضافه می‌کند: انتظار نمی‌رود بزرگسالان این‌جور چیزها را بتوانند خوب یاد بگیرند!

🖊مارینا کراکوفسکی (Marina Krakovsky)
📝ترجمۀ محمد معماریان
https://t.me/joinchat/AAAAAEOZIOmg3nLm3WufYA
📚🌿
@artperception

🌿«قلمدان»
ابعاد : 6.35 در 34.61 سانتی متر
مواد کار: #صدف و چوب و طلا (لاکی)
#هنر_اسلامی / هند، احمدآباد
قرن 16th میلادی / قرن 9 هجری
🏛محل نگهداری: مجموعه M. Heeramaneck
🌿🐚
@artperception

🌿 #صدف «ناتیلوس»
هنرمند: Cornelis Bellekin
مربوط به 1650 تا 1700 میلادی
اندازه: حدود 8 سانتیمتر
🏛محل نگهداری: Rijksmuseum، آمستردام / هلند
🌿🐚
@artperception

🌿📚🎬«چیزهایی زیادی هست که فلسفه می‌تواند از فیلم بیاموزد»

🔻برخی از فیلسوفان می‌گویند فلسفه میدانِ برهان‌آوری عقلی است، نه بازی با احساسات و هیجانات، و به همین دلیل نباید فیلم‌ها را وارد بحث‌های فلسفی کرد. اما واقعیت آن است که سردرگمی‌ها، شعف‌ها و غم‌ها بخشی جدانشدنی و پراهمیت از حیات انسانی‌اند، مسائلی که جایشان در بحث‌های فلسفی معمولاً خالی است. اینجاست که اتفاقاً یک #فیلم می‌تواند به ما نشان دهد، به‌عنوان یک موجود بشری، قرارگرفتن در موقعیتی فلسفی چه حال و هوایی دارد.

نمونه‌اش شاهکار آکیرا کوروساوا به نام «راشومون» (۱۹۵۰) که بیننده را به ضیافتی منحصربه‌فرد دعوت می‌کند: اندیشیدن روی پردۀ نقره‌ای.
فلسفه‌ورزی نه از مسیر استدلال‌های ساختاریافته یا با زبان پیچیده، بلکه از طریق داستان‌سرایی بدیع، تصویرسازی گیرا و فیلم‌بردای نوآورانه. شخصیت‌های فیلم کوروساوا به دنیایی یکسان می‌نگرند، اما بنا به دلایل اخلاقی یا شناختی، روایت‌هایشان از آنچه می‌بینند هریک دنیای درونیِ خود را دارد. درنتیجه، نمی‌شود دانست که دنیای واقعی و حقیقت به چه شکل بوده است. پیام غایی فیلم آن است که ما از اساس ناتوان از «تشخیص و گفتن حقیقت» هستیم.

🔹معمای فلسفی در بطن فیلم کوروساوا این گونه است: اگر نتوانیم واقعاً بدانیم که چه اتفاقی افتاده است، چه؟ اگر هر روایتی که دربارۀ دنیای پیرامونمان می‌سازیم، یک دنیای درونی باشد، و روایت هرکسی بسیار متفاوت از دیگری باشد، بی هیچ راهی برای اینکه بدانیم کدام‌یک واقعیت دارد، چه؟
همۀ این‌ها لاجرم این برداشتِ طاقت‌فرسا را تعمیق می‌کنند که آنچه شاهدش هستیم، پایانِ توانایی‌مان در تشخیص و گفتنِ حقیقتْ است.

🔸البته این نکته، از لحاظ فلسفی، بدیع نیست: از ساختار‌شکنی حقیقت در قالب «ارادۀ معطوف به قدرتِ» نیچه، تا این مفهوم ریچارد رورتی که حقیقت «نه یافته، بلکه ساخته می‌شود»؛ ما به دنیایی عادت کرده‌ایم که گویا نیاز به دانستن اینکه حقیقت چیست و کجاست را رها کرده است!
شاید پیام فیلم کوروساوا در سطح انسانی‌اش ما را آشفته کند، اما خود فیلم سر میزِ همان بحثی می‌نشیند که در فلسفۀ غرب سابقه‌ای قدیمی دارد.

🌿کوروساوا دقیقاً همان کاری را می‌کند که هر فیلم‌ساز خوب باید بکند: تحریک بینندگان به اینکه از آنچه روی پرده می‌بینند فراتر بروند، درگیر پرسش‌های بزرگ دربارۀ وضعیت بشر شوند.
چهره‌های بزرگی همچون ژیل دلوز استدلال می‌آورند که «فیلم می‌تواند فلسفه باشد». یعنی اینکه خدمت سینما به #فلسفه می‌تواند با روش‌های خود، و به شیوه‌ای باشد که نتوان آن را به روش‌های فلسفه‌ورزی سنتی تقلیل داد. روشن است که همۀ فیلم‌ها به‌طرز چشم‌گیر فلسفی نیستند، اما برخی فیلم‌ها هستند و همین ما را بس. به تعبیر مالهال: «چنین فیلم‌هایی مادۀ خام فلسفه یا مایۀ تزیینش نیستند، بلکه مشق فلسفه‌اند، فلسفه در عمل هستند.»

🔻البته «نظریۀ جسورانه‌ای» که فیلم را فلسفه می‌داند به شدت محاصره شده است. خط اصلی حمله می‌گوید فیلم نمی‌تواند فلسفه باشد، چون فلسفه باید با استدلال کار کند. اما فیلم، به‌جای استدلال، با تصاویر و هیجانات و امثالش کار می‌کند. به بیان دیگر، فیلم‌ساز نمی‌تواند فیلسوف باشد چون براساس طرح استدلال‌ها و ردیّه‌های پیش‌دستانه عمل نمی‌کند. ولی با این تعریف، تعداد قابل توجهی از فلاسفه هم فیلسوف نیستند: در این تعریف جایی برای هراکلیتوس و دیوگنس نمی‌ماند، یا برای کنفوسیوس و نیچه.

🔹اما همچنان این حقیقت پابرجاست که فیلم‌ها می‌توانند تأثیری مشابه با آثار سترگ و جاودانۀ فلسفه بر ما داشته باشند: تکان‌دادن و بیدارکردن ما، دمیدن حیات تازه به ذهن‌هایمان، مهیا کردنمان برای شیوه‌های جدید دیدن خودمان و دنیای پیرامونمان.
در آثار آندره تارکوفسکی، اینگمار برگمان و کوروساوا یک‌جور نظاره‌گری ناب، نگاه عمیق و بصیرت ظریف وجود دارد که همتای آثار فلاسفۀ بزرگ است.

🌿ولی شاید مهم‌ترین نکته این است که فیلمهامی‌توانند معنای انسان‌بودن را بیاموزند: شیوه‌های آشفتۀ زندگی‌مان را، اینکه گاهی ممکن است چقدر بی‌ثبات و پیچیده و نهایتاً بی‌خرد باشیم. هیجانات و اشتیاقات هم به اندازۀ خرد، ما را به حرکت وامی‌دارند؛ شور و شوق انسانی، اضطرارهای اجتماعی، و شیوۀ صحبت مستقیم با قلب انسان که در متون فلسفی، چندان خبری از این چیزها نیست.

🔻البته همۀ این‌ها «فقط فیلم» هستند! ولی! زمان تسویه‌حساب شاید زودتر از آنی رسیده باشد که انتظارش را داشتیم. چون وقتی حکومت‌ها ما را وامی‌دارند که دروغ را نه دروغ، بلکه «حقیقتِ» بدیهی بدانیم، می‌فهمیم مرجع حرفشان رورتی یا نیچه نیست، بلکه رمان ۱۹۸۴ جورج اورول است؛ و این دیگر «فقط فیلم» نیست، بلکه ما ساکنِ آن شده‌ایم.


🖊نوشته کاستیکا براداتان (Costica Bradatan)
📝ترجمۀ محمد معماریان
📚منبع: وب‌سایت ترجمان
https://t.me/joinchat/AAAAAEOZIOmg3nLm3WufYA
🌿🎥📚
@artperception

🌿"تحمل زندگی دشوار است" پس گردن‌فَرازی‌ات در بامداد و اُفتادگی‌ات در شامگاه چیست؟ خود را چنین نازپروده منمای! ما را چه نسبت است با غنچه‌ای که از نشستنِ ژاله‌ای بر تن‌اش بر خویش می‌لرزد؟
@artperception