🌿مهرههای شطرنج لویس (The Lewis Chessmen)
بازی شطرنج که خاستگاه آن سرزمین هند و مربوط به حدود سال 500 قبل از میلاد مسیح است، از طریق فتوحات و گسترش سرزمینهای اسلامی به اروپا راه یافت و نمونههایی از این بازی در انطباق با نمایش جامعه قرون وسطایی اروپا ساخته شد.
🔻شطرنج لویس یکی از این نمونههاست که در پایتخت نروژ در دوره وایکینگها در سالهای حدود 1150- 1200 میلادی ساخته شده و دارای شخصیتپردازیهای بسیار جالبی است. چشمان تمام شخصیتها و مهرههای حاضر در صفحه، از حدقه بیرون زده و سربازها از ترس دندان بر روی سپر خود گذاشتهاند؛ ملکه تاجی تزئین شده بر روی حجابش بر سر دارد؛ بر صندلی نشسته و با اضطراب دست خود را بر گونه گرفته است. در پشت صندلیها، حکاکیهای نقوش گیاهی و برگهای پیچان و درهم تنیده دیده می شود که این نقوش، برگرفته از نقوش تزئینی گوتها و وایکینگها در قرون وسطی در اروپاست.
این #شطرنج ساخته شده از دندان عاج شیرماهی، کشف شده از اسکاتلند درجزیره لویس، و با ارتفاع 9.6 سانتی متر و عرض 5 سانتی متر در موزه بریتانیا نگهداری میشود.
البته نمونههای تقریبا مشابه دیگری نیز از سال 1831 کشف شده و در موزههای ادینبورگ، بریتانیا و موزه بینالمللی اسکاتلند نگهداری می شوند.
🌿
@artperception
بازی شطرنج که خاستگاه آن سرزمین هند و مربوط به حدود سال 500 قبل از میلاد مسیح است، از طریق فتوحات و گسترش سرزمینهای اسلامی به اروپا راه یافت و نمونههایی از این بازی در انطباق با نمایش جامعه قرون وسطایی اروپا ساخته شد.
🔻شطرنج لویس یکی از این نمونههاست که در پایتخت نروژ در دوره وایکینگها در سالهای حدود 1150- 1200 میلادی ساخته شده و دارای شخصیتپردازیهای بسیار جالبی است. چشمان تمام شخصیتها و مهرههای حاضر در صفحه، از حدقه بیرون زده و سربازها از ترس دندان بر روی سپر خود گذاشتهاند؛ ملکه تاجی تزئین شده بر روی حجابش بر سر دارد؛ بر صندلی نشسته و با اضطراب دست خود را بر گونه گرفته است. در پشت صندلیها، حکاکیهای نقوش گیاهی و برگهای پیچان و درهم تنیده دیده می شود که این نقوش، برگرفته از نقوش تزئینی گوتها و وایکینگها در قرون وسطی در اروپاست.
این #شطرنج ساخته شده از دندان عاج شیرماهی، کشف شده از اسکاتلند درجزیره لویس، و با ارتفاع 9.6 سانتی متر و عرض 5 سانتی متر در موزه بریتانیا نگهداری میشود.
البته نمونههای تقریبا مشابه دیگری نیز از سال 1831 کشف شده و در موزههای ادینبورگ، بریتانیا و موزه بینالمللی اسکاتلند نگهداری می شوند.
🌿
@artperception
🌿فهم هنر🌿
🌿مهرههای شطرنج لویس (The Lewis Chessmen) بازی شطرنج که خاستگاه آن سرزمین هند و مربوط به حدود سال 500 قبل از میلاد مسیح است، از طریق فتوحات و گسترش سرزمینهای اسلامی به اروپا راه یافت و نمونههایی از این بازی در انطباق با نمایش جامعه قرون وسطایی اروپا ساخته…
🌿مهرههای شطرنج لویس
"The Lewis Chessmen"
ساخته شده از دندان عاج شیرماهی
🏛محل نگهداری: موزه بریتانیا / 1150-1200
@artperception
"The Lewis Chessmen"
ساخته شده از دندان عاج شیرماهی
🏛محل نگهداری: موزه بریتانیا / 1150-1200
@artperception
🌿فهم هنر🌿
🌿مهرههای شطرنج لویس (The Lewis Chessmen) بازی شطرنج که خاستگاه آن سرزمین هند و مربوط به حدود سال 500 قبل از میلاد مسیح است، از طریق فتوحات و گسترش سرزمینهای اسلامی به اروپا راه یافت و نمونههایی از این بازی در انطباق با نمایش جامعه قرون وسطایی اروپا ساخته…
🌿مهرههای شطرنج لویس
"The Lewis Chessmen"
ساخته شده از دندان عاج شیرماهی
🏛محل نگهداری: موزه بریتانیا / 1150-1200
@artperception
"The Lewis Chessmen"
ساخته شده از دندان عاج شیرماهی
🏛محل نگهداری: موزه بریتانیا / 1150-1200
@artperception
🌿داریوش شایگان، متفکر، فیلسوف، نظریه پرداز اجتماعی، نویسنده و مترجم ایرانی بدلیل سکته مغزی در بیمارستان بستری شد. غالب آثار #شایگان به زبان فرانسه و در حوزه فلسفه تطبیقی است.
🌿📚
@artperception
🌿📚
@artperception
🌿فهم هنر🌿
🌿داریوش شایگان، متفکر، فیلسوف، نظریه پرداز اجتماعی، نویسنده و مترجم ایرانی بدلیل سکته مغزی در بیمارستان بستری شد. غالب آثار #شایگان به زبان فرانسه و در حوزه فلسفه تطبیقی است. 🌿📚 @artperception
🌿«ما کودکان دورهی فَترتایم، در فاصلهی بین احتضارِ خدایان و مرگِ قریبالوقوعشان جای گرفتهایم، نه ایمانِ «مولوی» را داریم و نه تجربهی هولناک «کافکا» را، نه دنیای رنگینِ «رضا عباسی» را میشناسیم نه روحِ جنونزدهی «ونگوگ» را، نه خلوتِ با خود داریم و نه تنهای تنهاییم، نه توکل بر خدا داریم و نه مدعیاش هستیم، نه مُجهز به تسلیمایم و نه مسلح به قدرتِ هیولایی نَفی. بیهویتی، اکنون هویتِ ماست.»
🖊#داریوش_شایگان
📘 آسیا در برابر غرب
https://t.me/joinchat/AAAAAEOZIOmg3nLm3WufYA
📚🌿
@artperception
🖊#داریوش_شایگان
📘 آسیا در برابر غرب
https://t.me/joinchat/AAAAAEOZIOmg3nLm3WufYA
📚🌿
@artperception
📚🌿صنعت انتشار مقالات علمی
🔹صنعتی با حاشیهٔ سودی بالاتر از گوگل، اپل و آمازون
🌿این روزها میزان کار علمی هر کس با تعداد مقالههایی سنجیده میشود که از او به چاپ رسیده است. اما ماجرا همیشه اینطور نبوده است؛ یعنی در گذشته ممکن بود سرشناسترین دانشمندان یک رشتهٔ علمی حتی تا بیست سال هیچ چیزی منتشر نکنند و به پیگیری تحقیقاتشان ادامه دهند.
نشر علمی، علیرغم مخاطبان محدود، کسبوکاری است بسیار بزرگ. این صنعت در مقایسه، بین صنعت موسیقی و فیلم قرار میگیرد، اما بسیار سوددهتر است؛ یعنی حتی بیشتر از ارقام گزارششدهٔ اپل، گوگل یا آمازون.
شیوهٔ پولدرآوردن از مقالات علمی هم بدینصورت است: دانشمندان به اختیار خود (عمدتاً با پول حکومتها) آثاری خلق میکنند و رایگان به ناشران میدهند؛ ناشر هم به دبیران علمی پول میدهد که ارزش نشر اثر و گرامر آن را بررسی میکنند، اما حتی بخش اصلی بار دبیری یعنی داوری مقالات را دانشمندانی فعال، بهصورت داوطلبانه انجام میدهند. سپس ناشران، محصول را دوباره به کتابخانههای مؤسسهها و دانشگاههایی میفروشند که هزینهشان را حکومت تأمین میکنند، تا دانشمندان بخوانند، یعنی همانهایی که خالقان اصلی محصول بودهاند.
🔻درواقع دانشمندان همگی بردهٔ ناشراناند. کدام صنعت دیگر است که مواد خامش را از مشتریانش بگیرد، همان مشتریان را وادار کند کنترل کیفیت این مواد را انجام دهند، و سپس همان مواد را با قیمتی بسیار متورم به همان مشتریان بفروشد؟
امروزه هر دانشمندی میداند حرفهاش وابسته به انتشار آثارش است، و درج آثار در معتبرترین ژورنالهاست که شاخص اصلی موفقیت حرفهای به حساب میآید. آن پژوهشهای طولانی، کُند و تقریباً خودمختاری که برخی از پرنفوذترین دانشمندان قرن بیستم پی گرفتند، دیگر در این حرفه جزء گزینههای ممکن نیست و بسیاری از دانشمندان گذشته در نظام امروزی شاید کارشان را از دست میدادند!
در سالهای رونق پس از جنگ جهانی دوم، کارآفرینان با درآوردن نشر از چنگ دانشمندان و بسط این کسبوکار در مقیاسی که قبلاً در مخیلهها نمیگنجید، ثروتی عظیم به دست آوردند. علم، که از مشغلهٔ پراکنده و آماتوریِ اشرافزادگان ثروتمند به یک حرفهٔ محترم تبدیل شده بود، در آستانهٔ ورود به دورهٔ رشد بیسابقهای بود. در سالهای پس از جنگ، کلمه «علم» جایگزین کلمه «پیشرفت» شد.
🌿مقالهٔ علمی اساساً به یگانه شیوهٔ عرضهٔ نظاممند علم در جهان تبدیل شده است. مقاله منبع اصلی محترمترین قلمروِ تجربهٔ بشری است. نیل یانگ میگوید: «انتشار یعنی بیان کارمان. یک ایدهٔ خوب، یک گفتوگو یا مکاتبه حتی از مستعدترین چهرههای دنیا، به حساب نمیآید مگر آنکه منتشرش کرده باشید». کنترل دسترسی به ادبیات علمی، از همه جهت، شبیه کنترل علم است.
بازار علم نیز بهواقع حد و مرزی ندارد. تولید ژورنال انرژی هستهای، کسبوکار را از چنگ اصلاح ژنتیک در کشاورزی درنمیآورد. مقالههای علمی دربارهٔ کشفیات منحصربهفردند، پس یک مقاله نمیتواند جایگزین دیگری شود. اگر یک ژورنال علمی و جدی جدید پدیدار میشد، دانشمندان صرفاً از کتابخانهٔ دانشگاههایشان میخواستند مشترک آن هم بشود.
🔹فقط یک محدودیت بالقوه وجود داشت، یعنی کاهش شتاب سرمایهگذاری حکومتی، اما نشانهای دال بر چنین اتفاقی نیز نبود. در دههٔ ۱۹۶۰، کِنِدی بودجهٔ برنامهٔ هستهای را تأمین کرد، و در دههٔ ۱۹۷۰ نیکسون «جنگ علیه سرطان» را اعلام کرد؛ فارغ از جوّ سیاسی، #علم به لطف خروار خروار پول حکومتها تداوم داشت.
در میان این هجمه، ناگهان اینکه کارتان را «کجا» منتشر میکنید اهمیت فوقالعادهای یافت. ناشران هم سنجهای موسوم به «ضریب تأثیر» (Impact Factor / IF) را اقتباس کردند که یوجین گارفیلد، در دههٔ ۱۹۶۰ ابداع کرده بود: یک معیار کلی از اینکه مقالات یک ژورنال چقدر در سایر مقالات مورد استناد قرار میگیرند. این معیارْ ابزاری در دست ناشران شد تا وسعت قلمروِ علمی محصولاتشان را رتبهبندی و تبلیغ کنند. ژورنالهای نوآور با تأکید بر نتایج بزرگ در صدر رتبهبندیها نشستند، و دانشمندانی که کارهایشان را در ژورنالهایی با «تأثیر بالا» منتشر میکردند، از شغل و بودجه برخوردار میشدند و یکشبه معیار جدید اعتبار در جهان دانش خلق شد. گارفیلد بعداً گفت این دستاوردش «مثل انرژی هستهای است، یک برکت پردردسر».
🔻دربارهٔ قدرتی که دبیر ژورنال برای شکلدهی به حرفهٔ یک دانشمند و جهتگیری خود علم یافته بود هر چه بگوییم مبالغه نکردهایم. شکمن میگوید: «جوانها همیشه به من میگویند اگر مقالهای در سی.ان.اس نداشته باشم، بیکار میمانم». به نظر او، این سیستم مشوقدهی که پیگیری انتشار مقاله در ژورنالهایی با ضریب تأثیر بالا را ترویج میکند، به قدر امتیازهای بانکی فاسد است. او گفت: «آنها نفوذ بسیار بالایی روی مسیر علم دارند».⬇️
@artperception
🔹صنعتی با حاشیهٔ سودی بالاتر از گوگل، اپل و آمازون
🌿این روزها میزان کار علمی هر کس با تعداد مقالههایی سنجیده میشود که از او به چاپ رسیده است. اما ماجرا همیشه اینطور نبوده است؛ یعنی در گذشته ممکن بود سرشناسترین دانشمندان یک رشتهٔ علمی حتی تا بیست سال هیچ چیزی منتشر نکنند و به پیگیری تحقیقاتشان ادامه دهند.
نشر علمی، علیرغم مخاطبان محدود، کسبوکاری است بسیار بزرگ. این صنعت در مقایسه، بین صنعت موسیقی و فیلم قرار میگیرد، اما بسیار سوددهتر است؛ یعنی حتی بیشتر از ارقام گزارششدهٔ اپل، گوگل یا آمازون.
شیوهٔ پولدرآوردن از مقالات علمی هم بدینصورت است: دانشمندان به اختیار خود (عمدتاً با پول حکومتها) آثاری خلق میکنند و رایگان به ناشران میدهند؛ ناشر هم به دبیران علمی پول میدهد که ارزش نشر اثر و گرامر آن را بررسی میکنند، اما حتی بخش اصلی بار دبیری یعنی داوری مقالات را دانشمندانی فعال، بهصورت داوطلبانه انجام میدهند. سپس ناشران، محصول را دوباره به کتابخانههای مؤسسهها و دانشگاههایی میفروشند که هزینهشان را حکومت تأمین میکنند، تا دانشمندان بخوانند، یعنی همانهایی که خالقان اصلی محصول بودهاند.
🔻درواقع دانشمندان همگی بردهٔ ناشراناند. کدام صنعت دیگر است که مواد خامش را از مشتریانش بگیرد، همان مشتریان را وادار کند کنترل کیفیت این مواد را انجام دهند، و سپس همان مواد را با قیمتی بسیار متورم به همان مشتریان بفروشد؟
امروزه هر دانشمندی میداند حرفهاش وابسته به انتشار آثارش است، و درج آثار در معتبرترین ژورنالهاست که شاخص اصلی موفقیت حرفهای به حساب میآید. آن پژوهشهای طولانی، کُند و تقریباً خودمختاری که برخی از پرنفوذترین دانشمندان قرن بیستم پی گرفتند، دیگر در این حرفه جزء گزینههای ممکن نیست و بسیاری از دانشمندان گذشته در نظام امروزی شاید کارشان را از دست میدادند!
در سالهای رونق پس از جنگ جهانی دوم، کارآفرینان با درآوردن نشر از چنگ دانشمندان و بسط این کسبوکار در مقیاسی که قبلاً در مخیلهها نمیگنجید، ثروتی عظیم به دست آوردند. علم، که از مشغلهٔ پراکنده و آماتوریِ اشرافزادگان ثروتمند به یک حرفهٔ محترم تبدیل شده بود، در آستانهٔ ورود به دورهٔ رشد بیسابقهای بود. در سالهای پس از جنگ، کلمه «علم» جایگزین کلمه «پیشرفت» شد.
🌿مقالهٔ علمی اساساً به یگانه شیوهٔ عرضهٔ نظاممند علم در جهان تبدیل شده است. مقاله منبع اصلی محترمترین قلمروِ تجربهٔ بشری است. نیل یانگ میگوید: «انتشار یعنی بیان کارمان. یک ایدهٔ خوب، یک گفتوگو یا مکاتبه حتی از مستعدترین چهرههای دنیا، به حساب نمیآید مگر آنکه منتشرش کرده باشید». کنترل دسترسی به ادبیات علمی، از همه جهت، شبیه کنترل علم است.
بازار علم نیز بهواقع حد و مرزی ندارد. تولید ژورنال انرژی هستهای، کسبوکار را از چنگ اصلاح ژنتیک در کشاورزی درنمیآورد. مقالههای علمی دربارهٔ کشفیات منحصربهفردند، پس یک مقاله نمیتواند جایگزین دیگری شود. اگر یک ژورنال علمی و جدی جدید پدیدار میشد، دانشمندان صرفاً از کتابخانهٔ دانشگاههایشان میخواستند مشترک آن هم بشود.
🔹فقط یک محدودیت بالقوه وجود داشت، یعنی کاهش شتاب سرمایهگذاری حکومتی، اما نشانهای دال بر چنین اتفاقی نیز نبود. در دههٔ ۱۹۶۰، کِنِدی بودجهٔ برنامهٔ هستهای را تأمین کرد، و در دههٔ ۱۹۷۰ نیکسون «جنگ علیه سرطان» را اعلام کرد؛ فارغ از جوّ سیاسی، #علم به لطف خروار خروار پول حکومتها تداوم داشت.
در میان این هجمه، ناگهان اینکه کارتان را «کجا» منتشر میکنید اهمیت فوقالعادهای یافت. ناشران هم سنجهای موسوم به «ضریب تأثیر» (Impact Factor / IF) را اقتباس کردند که یوجین گارفیلد، در دههٔ ۱۹۶۰ ابداع کرده بود: یک معیار کلی از اینکه مقالات یک ژورنال چقدر در سایر مقالات مورد استناد قرار میگیرند. این معیارْ ابزاری در دست ناشران شد تا وسعت قلمروِ علمی محصولاتشان را رتبهبندی و تبلیغ کنند. ژورنالهای نوآور با تأکید بر نتایج بزرگ در صدر رتبهبندیها نشستند، و دانشمندانی که کارهایشان را در ژورنالهایی با «تأثیر بالا» منتشر میکردند، از شغل و بودجه برخوردار میشدند و یکشبه معیار جدید اعتبار در جهان دانش خلق شد. گارفیلد بعداً گفت این دستاوردش «مثل انرژی هستهای است، یک برکت پردردسر».
🔻دربارهٔ قدرتی که دبیر ژورنال برای شکلدهی به حرفهٔ یک دانشمند و جهتگیری خود علم یافته بود هر چه بگوییم مبالغه نکردهایم. شکمن میگوید: «جوانها همیشه به من میگویند اگر مقالهای در سی.ان.اس نداشته باشم، بیکار میمانم». به نظر او، این سیستم مشوقدهی که پیگیری انتشار مقاله در ژورنالهایی با ضریب تأثیر بالا را ترویج میکند، به قدر امتیازهای بانکی فاسد است. او گفت: «آنها نفوذ بسیار بالایی روی مسیر علم دارند».⬇️
@artperception
🌿فهم هنر🌿
📚🌿صنعت انتشار مقالات علمی 🔹صنعتی با حاشیهٔ سودی بالاتر از گوگل، اپل و آمازون 🌿این روزها میزان کار علمی هر کس با تعداد مقالههایی سنجیده میشود که از او به چاپ رسیده است. اما ماجرا همیشه اینطور نبوده است؛ یعنی در گذشته ممکن بود سرشناسترین دانشمندان یک رشتهٔ…
🌿صنعت نشر نفوذ بیش از حدی بر انتخاب موضوع مطالعهٔ دانشمندان دارد، که این نکته درنهایت به ضرر خود علم است. ژورنالها نتایج جدید و تماشایی را دوست دارند (چون بالاخره کارشان فروش اشتراک است) و دانشمندان، با اطلاع دقیق از اینکه چه کارهایی منتشر میشوند، محتوای ارائهشدهشان را با آن انتظار همسو میکنند.
و بدینترتیب علم به همکاری غریبی میان دانشمندان و دبیران ژورنالها تبدیل شد، چنانکه دانشمندان دنبال کشفیاتی میرفتند که دبیران را خرسند کند.
این روزها به هنگام انتخاب پروژه، دانشمندان هم کار کسالتبارِ تأیید یا رد مطالعات پیشین را کنار میگذارند، و هم چندین دهه دنبالکردن یک هدف عظیم اما پرخطر را؛ و چیزی در میانهٔ این دو را دنبال میکنند: موضوعی که دبیران دوست دارند و احتمالاً بتوان مرتب از آن مقاله درآورد. سیدنی برنر، برندهٔ جایزهٔ نوبل، در مصاحبهای در سال ۲۰۱۴ گفت: «دانشگاهیان تشویق به تولید پژوهشهایی میشوند که این نیازها را برآورده کنند»، و این نظام را «فاسد» نامید.
🔻اما در دوره ای که اینترنت میآمد تا جایگزینی رایگان ارائه دهد و دانشمندان نتایجشان را روی سرورهای اولیهٔ وب به اشتراک بگذارند، باز هم مثل همیشه ناشرانْ بازار را بهتر از دانشگاهیان میفهمیدند.
در سال ۱۹۹۸، الزویر طرح خود برای عصر اینترنت را پیاده کرد که به «معاملهٔ بزرگ» موسوم شد. این طرح دسترسی الکترونیک به بستههای چندصدتایی از ژورنالها را فراهم میکرد: دانشگاه هر سال مبلغ معینی میپرداخت و هر دانشجو یا استاد میتوانست هر ژورنال دلخواهش را از طریق وبسایت دانلود کند؛ دانشگاهها دستهجمعی ثبتنام کردند.
از یک جهت، این تقصیر را که دنیای علم گویا مقهور نیروی کششی این صنعت شده است نمیتوان به گردن یک ناشر خاص انداخت. وقتی حکومتها (ازجمله چین و مکزیک) برای انتشار در ژورنالهایی با ضریب تأثیر بالا پاداش میدهند، این کارشان در پاسخ به تقاضاهای یک ناشر خاص نیست، بلکه بهدنبال مزایایی از این نظام بسیار پیچیدهاند که باید ایدهآلهای آرمانشهری علم را با اهداف تجاری ناشران مسلط بر این نظام وفق دهد.
🌿از اوایل قرن بیستم، دانشمندان طلایهدار بدیلی شدهاند برای نشر اشتراکی که «دسترسی آزاد» نام دارد. این طرح، برای حل مسئلهٔ توازن الزامات علمی و تجاری، عنصر تجاری را از معادله حذف میکند. یعنی دانشمندان قدری پیشپرداخت برای تأمین هزینههای دبیری میدهند، و بعد تضمین میشود که اثرشان تا ابد بهصورت رایگان در دسترس همه است. اما علیرغم حمایت تعدادی از بزرگترین آژانسهای سرمایهگذار دنیا، فقط حدود یکچهارم از مقالههای علمی در زمان انتشارشان بهصورت رایگان عرضه میشوند.
این ایده که تحقیق علمی باید بهرایگان در اختیار همگان باشد مسیری بسیار متفاوت یا حتی تهدیدی برای نظام فعلی است؛ زیرا این نظام برای حفظ سودآوری عظیم خود متکی به توان ناشران در محدودسازی دسترسی به ادبیات علمی است.
🔹در سالهای اخیر، رادیکالترین جبههٔ مخالف با وضعیت فعلی حول یک وبسایت جنجالی به نام «سای-هاب» متبلور شده است، که به هر کس اجازهٔ دانلود رایگان مقالات علمی را میدهد. خالق این وبسایت، خانم الکساندرا الباکیانِ قزاقستانی، در خفا به سر میبرد چون در ایالات متحده با اتهام هک و نقض حق تکثیر مواجه است.
🌿الباکیان یک آرمانشهرگرای جسور است. او گفت: «دانش باید متعلق به دانشمندان باشد، نه ناشران». او در نامهای به دادگاه، به مادهٔ ۲۷ اعلامیهٔ جهانی حقوق بشر ملل متحد، استناد کرد که بر حق «بهرهمندی از پیشرفت علمی و مزایایش» تأکید میکند.
📚«آیا صنعتِ انتشار مقالات علمی به ضرر علم است؟»
🖊استفن بورانی (Stephen Buranyi)
📝ترجمۀ محمد معماریان
https://t.me/joinchat/AAAAAEOZIOmg3nLm3WufYA
📚🌿
@artperception
و بدینترتیب علم به همکاری غریبی میان دانشمندان و دبیران ژورنالها تبدیل شد، چنانکه دانشمندان دنبال کشفیاتی میرفتند که دبیران را خرسند کند.
این روزها به هنگام انتخاب پروژه، دانشمندان هم کار کسالتبارِ تأیید یا رد مطالعات پیشین را کنار میگذارند، و هم چندین دهه دنبالکردن یک هدف عظیم اما پرخطر را؛ و چیزی در میانهٔ این دو را دنبال میکنند: موضوعی که دبیران دوست دارند و احتمالاً بتوان مرتب از آن مقاله درآورد. سیدنی برنر، برندهٔ جایزهٔ نوبل، در مصاحبهای در سال ۲۰۱۴ گفت: «دانشگاهیان تشویق به تولید پژوهشهایی میشوند که این نیازها را برآورده کنند»، و این نظام را «فاسد» نامید.
🔻اما در دوره ای که اینترنت میآمد تا جایگزینی رایگان ارائه دهد و دانشمندان نتایجشان را روی سرورهای اولیهٔ وب به اشتراک بگذارند، باز هم مثل همیشه ناشرانْ بازار را بهتر از دانشگاهیان میفهمیدند.
در سال ۱۹۹۸، الزویر طرح خود برای عصر اینترنت را پیاده کرد که به «معاملهٔ بزرگ» موسوم شد. این طرح دسترسی الکترونیک به بستههای چندصدتایی از ژورنالها را فراهم میکرد: دانشگاه هر سال مبلغ معینی میپرداخت و هر دانشجو یا استاد میتوانست هر ژورنال دلخواهش را از طریق وبسایت دانلود کند؛ دانشگاهها دستهجمعی ثبتنام کردند.
از یک جهت، این تقصیر را که دنیای علم گویا مقهور نیروی کششی این صنعت شده است نمیتوان به گردن یک ناشر خاص انداخت. وقتی حکومتها (ازجمله چین و مکزیک) برای انتشار در ژورنالهایی با ضریب تأثیر بالا پاداش میدهند، این کارشان در پاسخ به تقاضاهای یک ناشر خاص نیست، بلکه بهدنبال مزایایی از این نظام بسیار پیچیدهاند که باید ایدهآلهای آرمانشهری علم را با اهداف تجاری ناشران مسلط بر این نظام وفق دهد.
🌿از اوایل قرن بیستم، دانشمندان طلایهدار بدیلی شدهاند برای نشر اشتراکی که «دسترسی آزاد» نام دارد. این طرح، برای حل مسئلهٔ توازن الزامات علمی و تجاری، عنصر تجاری را از معادله حذف میکند. یعنی دانشمندان قدری پیشپرداخت برای تأمین هزینههای دبیری میدهند، و بعد تضمین میشود که اثرشان تا ابد بهصورت رایگان در دسترس همه است. اما علیرغم حمایت تعدادی از بزرگترین آژانسهای سرمایهگذار دنیا، فقط حدود یکچهارم از مقالههای علمی در زمان انتشارشان بهصورت رایگان عرضه میشوند.
این ایده که تحقیق علمی باید بهرایگان در اختیار همگان باشد مسیری بسیار متفاوت یا حتی تهدیدی برای نظام فعلی است؛ زیرا این نظام برای حفظ سودآوری عظیم خود متکی به توان ناشران در محدودسازی دسترسی به ادبیات علمی است.
🔹در سالهای اخیر، رادیکالترین جبههٔ مخالف با وضعیت فعلی حول یک وبسایت جنجالی به نام «سای-هاب» متبلور شده است، که به هر کس اجازهٔ دانلود رایگان مقالات علمی را میدهد. خالق این وبسایت، خانم الکساندرا الباکیانِ قزاقستانی، در خفا به سر میبرد چون در ایالات متحده با اتهام هک و نقض حق تکثیر مواجه است.
🌿الباکیان یک آرمانشهرگرای جسور است. او گفت: «دانش باید متعلق به دانشمندان باشد، نه ناشران». او در نامهای به دادگاه، به مادهٔ ۲۷ اعلامیهٔ جهانی حقوق بشر ملل متحد، استناد کرد که بر حق «بهرهمندی از پیشرفت علمی و مزایایش» تأکید میکند.
📚«آیا صنعتِ انتشار مقالات علمی به ضرر علم است؟»
🖊استفن بورانی (Stephen Buranyi)
📝ترجمۀ محمد معماریان
https://t.me/joinchat/AAAAAEOZIOmg3nLm3WufYA
📚🌿
@artperception
🌿🔻تصاویری از جزئیات و ضربقلمهای دو نقاشی: «شب پرستاره» ونگوگ و «بوسه» گوستاو کلیمت:
Title: The Starry Night
Creator: Vincent van Gogh
Date Created: 1889
Style: Post-Impressionism
Physical Dimensions: w921 x h737 mm
Original Title: La nuit étoilée
Medium: Oil on canvas
@artperception
Creator: Vincent van Gogh
Date Created: 1889
Style: Post-Impressionism
Physical Dimensions: w921 x h737 mm
Original Title: La nuit étoilée
Medium: Oil on canvas
@artperception
Title: The Kiss
Creator: Gustav Klimt
Date: 1908-1909
Physical Dimensions: w180 x h180 cm
Type: Oil on canvas
@artperception
Creator: Gustav Klimt
Date: 1908-1909
Physical Dimensions: w180 x h180 cm
Type: Oil on canvas
@artperception