Forwarded from موسی غنینژاد
✍ موسی غنینژاد
طرح این ادعا که این نهادهای سیاسی هستند که نهادهای اقتصادی (مثلا نظام بازار) را به وجود میآورند سخن نادرستی است و البته از ادعای برعکس آن یعنی تقدم نهادهای اقتصادی بر نهادهای سیاسی هم نمیتوان دفاع کرد. نهادها بر اساس ارزشها و عقاید حاکم بر جوامع شکل میگیرند و مستقل از آنها وجود ندارند ......
...... وقتی موضوع حقوق انسانی، یعنی حق حیات، حق مالکیت و آزادی در اندیشه مدرن مطرح گردید نهادهای اقتصادی و سیاسی متناسب با آنها از جمله نظامهای سیاسی دموکراتیک هم بر اساس آنها به تدریج شکل گرفتند و تحکیم شدند. این تصور که دولتها نهادهای سیاسی یا اقتصادی را به وجود میآورند تصور اشتباهی است. دولتها خود برآمده از نهادها هستند و اینها نیز محصول نهایی عقاید و ارزشهای حاکم بر عامه مردم و نخبگان جامعه هستند. بدون توجه به این سلسله مراتب منطقی، تحلیل درستی از چگونگی تحولات جامعه نمیتوان ارائه داد.
تفکر غالب میان روشنفکران، جامعهشناسان و بسیاری از اقتصاددانان درست برعکس این روال منطقی است. آنها تصریحا یا تلویحا به توضیح مادی یا ماتریالیستی تحولات اجتماعی اعتقاد دارند یعنی بر این رأی هستند که شرایط مادی و عینی زندگی تعیین کننده شیوههای تفکر است و استقلال و اولویتی برای اندیشهها قائل نیستند. از این رو آنها بر تغییر دادن بیرونی و عینی تاکید میورزند و میگویند عقاید، ارزشها و اندیشهها هم به تبع آن تغییر میکنند.
مصداق عینی و بارز این شیوه رویکرد را در استراتژی صدور توسعه یا دموکراسی میتوان دید که از بعد از جنگ جهانی دوم در دستور کار موسسات بینالمللی مانند سازمان ملل و برخی کشورهای بزرگ ذینفوذ قرار گرفت. آخرین و شاید فاجعهبارترین نمونههای عمل به این استراتژی، اشغال نظامی و تغییر رژیم دو کشور افغانستان و عراق در سالهای آغازین هزاره سوم به قصد ایجاد دموکراسی و جامعه باز است. آمریکاییان تصور میکردند با ساختن پل، جاده، مدرسه و دیگر زیرساختهای اقتصادی و نیز استقرار دستوری نهادهایی مانند پارلمان و سازمانهای دولتی امروزی میتوان در افغانستان یا عراق جامعه دموکراتیک و مدرن ایجاد کرد. اما تجربه پانزده سال گذشته نتایج مایوسکنندهای را نشان داده است.
این سخن به معنی نفی تأثیرپذیری عقاید و اندیشهها از شرایط مادی و عینی زندگی نیست بلکه تاکید بر این امر مهم است که در تحلیل نهایی اندیشهها تعیین کنندهاند و تغییر آنها طی فرایند پیچیده و کموبیش مستقلی صورت میگیرد که تمامی آن با شرایط مادی زندگی قابل تبیین نیست.
📚 کتاب «جامعه مدنی؛ اقتصاد، آزادی و سیاست»، انتشارات مینوی خرد، سال ۱۳۹۹
🆔 @ghaninejad_mousa
✔️ @BoomrangInstitute
طرح این ادعا که این نهادهای سیاسی هستند که نهادهای اقتصادی (مثلا نظام بازار) را به وجود میآورند سخن نادرستی است و البته از ادعای برعکس آن یعنی تقدم نهادهای اقتصادی بر نهادهای سیاسی هم نمیتوان دفاع کرد. نهادها بر اساس ارزشها و عقاید حاکم بر جوامع شکل میگیرند و مستقل از آنها وجود ندارند ......
...... وقتی موضوع حقوق انسانی، یعنی حق حیات، حق مالکیت و آزادی در اندیشه مدرن مطرح گردید نهادهای اقتصادی و سیاسی متناسب با آنها از جمله نظامهای سیاسی دموکراتیک هم بر اساس آنها به تدریج شکل گرفتند و تحکیم شدند. این تصور که دولتها نهادهای سیاسی یا اقتصادی را به وجود میآورند تصور اشتباهی است. دولتها خود برآمده از نهادها هستند و اینها نیز محصول نهایی عقاید و ارزشهای حاکم بر عامه مردم و نخبگان جامعه هستند. بدون توجه به این سلسله مراتب منطقی، تحلیل درستی از چگونگی تحولات جامعه نمیتوان ارائه داد.
تفکر غالب میان روشنفکران، جامعهشناسان و بسیاری از اقتصاددانان درست برعکس این روال منطقی است. آنها تصریحا یا تلویحا به توضیح مادی یا ماتریالیستی تحولات اجتماعی اعتقاد دارند یعنی بر این رأی هستند که شرایط مادی و عینی زندگی تعیین کننده شیوههای تفکر است و استقلال و اولویتی برای اندیشهها قائل نیستند. از این رو آنها بر تغییر دادن بیرونی و عینی تاکید میورزند و میگویند عقاید، ارزشها و اندیشهها هم به تبع آن تغییر میکنند.
مصداق عینی و بارز این شیوه رویکرد را در استراتژی صدور توسعه یا دموکراسی میتوان دید که از بعد از جنگ جهانی دوم در دستور کار موسسات بینالمللی مانند سازمان ملل و برخی کشورهای بزرگ ذینفوذ قرار گرفت. آخرین و شاید فاجعهبارترین نمونههای عمل به این استراتژی، اشغال نظامی و تغییر رژیم دو کشور افغانستان و عراق در سالهای آغازین هزاره سوم به قصد ایجاد دموکراسی و جامعه باز است. آمریکاییان تصور میکردند با ساختن پل، جاده، مدرسه و دیگر زیرساختهای اقتصادی و نیز استقرار دستوری نهادهایی مانند پارلمان و سازمانهای دولتی امروزی میتوان در افغانستان یا عراق جامعه دموکراتیک و مدرن ایجاد کرد. اما تجربه پانزده سال گذشته نتایج مایوسکنندهای را نشان داده است.
این سخن به معنی نفی تأثیرپذیری عقاید و اندیشهها از شرایط مادی و عینی زندگی نیست بلکه تاکید بر این امر مهم است که در تحلیل نهایی اندیشهها تعیین کنندهاند و تغییر آنها طی فرایند پیچیده و کموبیش مستقلی صورت میگیرد که تمامی آن با شرایط مادی زندگی قابل تبیین نیست.
📚 کتاب «جامعه مدنی؛ اقتصاد، آزادی و سیاست»، انتشارات مینوی خرد، سال ۱۳۹۹
🆔 @ghaninejad_mousa
✔️ @BoomrangInstitute
«واژهی «سرمایهداری» تبدیل به واژهای چندوجهی شده است که مارکسیستها تقریباً در مورد همهی جوامع جهان، بهجز چند کشور احتمالاً فئودالیستی، و ملل کمونیستی، بهکار میبرند. مثلاً، مارکسیستها، هند را بهعنوان یک کشور سرمایهداری معرفی میکنند، ولی هند، که مسحور شبکهی عظیم و وحشتناکی از محدودیتها، کاستها، مقررات دولتی، و امتیازات انحصاری شده، بیش از حد تصور با سرمایهداری بازار آزاد فاصله دارد. اگر ما بخواهیم مفهوم «سرمایهداری» را حفظ کنیم، پس، باید میان «سرمایهداری بازار آزاد» از یک سو، و «سرمایهداری دولتی» از سوی دیگر تمییز قائل شویم. این دو در ذات و پیامدها همچون روز و شب متفاوتند. سرمایهداری بازار آزاد شبکهای از مبادلات آزاد و داوطلبانه است که در آن تولیدکنندگان، از طریق قیمتهای داوطلبانهای که به آنان رسیده است، کار میکنند، تولید میکنند و محصولاتشان را با محصولات دیگران مبادله میکنند. سرمایهداری دولتی عبارتست از یک یا چند گروه که با مصادرهی تولیدات دیگران با زور و خشونت با بهکارگیری دستگاه اجبار حکومت -دولت- برای خود سرمایه جمع میکنند.»
مورای روتبارد، جدالهای اقتصادی
از کانال درباره ی آزادی
@austrianschool⏪
مورای روتبارد، جدالهای اقتصادی
از کانال درباره ی آزادی
@austrianschool⏪
👍1
علم کنش انسانی، متفاوت از علوم طبیعی است و وقتی که ما تلاش می کنیم از طریق مدل ها به سبک روش علوم طبیعی رفتارها را تبیین کنیم، عملا نقش و جایگاه این علم را به یک تمرین تقلیل داده ایم. روشهای اثباتی بیشتر برای علوم طبیعی نظیر فیزیک و شیمی صادق است؛ اما در علوم اجتماعی مثل جامعه شناسی و اقتصاد، مسئله این است که انسان برخلاف الكترون، آزادی انتخاب دارد و بنابراین به شدت و قويا غیرقابل پیش بینی است. حتی وقتی که دو بار در یک موقعیت قرار داده شود، نمی توان رفتار یکسانی از آن انتظار داشت. در اینجا شاید منطق بیشتر به کار می رود. در علوم اجتماعی نمی توان بامراجعه به تجربه یا ملاحظات دنیای واقعی، قوانین اقتصادی را رد یا تأیید نمود و تنها قوانین صحيح اقتصادی آنهایی هستند که مبتنی برمنطق و دلیل باشند و همان گونه که هایک گفته است، نظریات اقتصادی را نمی توان با مراجعه به فاکت ها تأیید یا ابطال نمود. تنها کاری که می توانیم و باید انجام دهیم، بررسی فرضیات در موارد خاص و معین است جان كنت گالبریت می نویسد: «اگرچه اقتصاد علم است اما با علوم طبیعی نظیر فیزیک، شیمی و زمین شناسی متفاوت است. آنهاموضوعات نسبتا ایستایی هستند؛ در حالی که در اقتصاد همانند سایر علوم اجتماعی، هم دانش در حال تغییر است و هم چیزی که مورد مطالعه قرار می گیرد.» ......بعضیها از نظر علی معتقدند که فیزیک همه چیز است؛ اما ما در محیطی زندگی می کنیم که تحت تسلط اشیائی است که به صورت هدفمند طراحی شده اند. فیزیک امروز چیزی برای گفتن در مورد علت وجودی و هدف از تأسیس چنین اشیائی ندارد اقتصاد مطمئنافیزیک نیست؛ اما اقتصاددرعلوم اجتماعی همانند فیزیک در علوم طبیعی است. با توجه به اینکه انسان به عنوان هدف و وسیله در اقتصاد، نسبت به اتم و مولكول عنوان واحد فیزیک، خیلی پیچیده تر است برای تبیین رفتارهای آن نیاز به معادلات بسیار پیچیده و زیادی است که امکان عملی بودن آن، اگر غیر ممکن نباشد، بسیار دشوار است.
❇️به همین دلیل است که نقل می شود که نیوتن گفته است: «من می توانم حرکات اجسام اسمانی را محاسبه کنم اما نه دیوانگی مردمان را».
انسان انتخاب می کند اما هیچ قانون شناخته شده ای برای تعیین آن انتخاب ها وجود ندارد. به عبارت دیگر، مشاهدات داده ها در علوم اجتماعی ماهیت کاملا متفاوتی از داده هایی دارندکه در علوم طبیعی مورداستفاده قرار می گیرند. داده ها درعلوم طبیعی از چنان ثباتی برخوردارند که عناصری از انعطاف ناپذیری زنجیره علت و معلولی هستند. با این حال، وقتی که مسئله انسان مطرح می شود، فیزیک قادر به تبیین اهداف و رفتار آن نیست .....هایک در این باره می نویسد:بدون شک اغراق نیست اگر بگوییم که هر پیشرفت مهم در نظریه اقتصاد دریکصد سال گذشته، ناشی از به کار گیری مداوم ذهنیت گرایی بوده است." اقتصاد مربوط به انسان است. تئوری ارزش به عمل انسان در تمام مکانها و زمان ها مربوط می شود؛ اما تئوری اقتصادی به زیر مجموعه ای از عمل انسان مربوط است؛ عملی که مربوط به محاسبات اقتصادی وی است. بهعبارت دیگر، اقتصاد تنها بخشی از عمل انسان است. علوم اجتماعی به طور کلی، که اقتصاد بخش مهم آن را تشکیل می دهد، دارای منطق معرفت شناختی واحد و خاص خود است؛ در مقایسه با علوم طبیعی که بر اساس مشاهدات و جمع آوری داده ها است و ارتباطی به خواص انسانی ندارد. #میزس معتقد بود که علوم اجتماعی از علوم طبیعی متفاوت است. اگر شما یک سنگ را در آب بیندازید غرق می شود؛ اگر چوبی را بیندازید روی آب می ماند. اگر یک انسان را بیندازید ممکن است غرق شود یا سالم بیرون بیاید؛ که بستگی به آن دارد که او بتواند شناکند یا خیر. اما این چه چیزی را برای اقتصاد بیان می کند؟ اقتصاد یک علم اجتماعی که ازعلوم طبیعی متفاوت است، اقتصاد، روابط بین انسانها را بررسی می کند که ثابت و قابل پیش بینی نیستند. اثبات گرایی با تأکید صرف بر فاکتورهای تجربی تمام آن اعمال و رفتارهای انسانی را که قوانین علوم قادر به تبين آنها نیست، نادیده می گیرد و انسان را از جوهر و ماهیت انسانی اش تهی می کند.
خطاهای علم اقتصاد
نوشته محمدقلی یوسفی
@austrianschool⏪⏪⏪
❇️به همین دلیل است که نقل می شود که نیوتن گفته است: «من می توانم حرکات اجسام اسمانی را محاسبه کنم اما نه دیوانگی مردمان را».
انسان انتخاب می کند اما هیچ قانون شناخته شده ای برای تعیین آن انتخاب ها وجود ندارد. به عبارت دیگر، مشاهدات داده ها در علوم اجتماعی ماهیت کاملا متفاوتی از داده هایی دارندکه در علوم طبیعی مورداستفاده قرار می گیرند. داده ها درعلوم طبیعی از چنان ثباتی برخوردارند که عناصری از انعطاف ناپذیری زنجیره علت و معلولی هستند. با این حال، وقتی که مسئله انسان مطرح می شود، فیزیک قادر به تبیین اهداف و رفتار آن نیست .....هایک در این باره می نویسد:بدون شک اغراق نیست اگر بگوییم که هر پیشرفت مهم در نظریه اقتصاد دریکصد سال گذشته، ناشی از به کار گیری مداوم ذهنیت گرایی بوده است." اقتصاد مربوط به انسان است. تئوری ارزش به عمل انسان در تمام مکانها و زمان ها مربوط می شود؛ اما تئوری اقتصادی به زیر مجموعه ای از عمل انسان مربوط است؛ عملی که مربوط به محاسبات اقتصادی وی است. بهعبارت دیگر، اقتصاد تنها بخشی از عمل انسان است. علوم اجتماعی به طور کلی، که اقتصاد بخش مهم آن را تشکیل می دهد، دارای منطق معرفت شناختی واحد و خاص خود است؛ در مقایسه با علوم طبیعی که بر اساس مشاهدات و جمع آوری داده ها است و ارتباطی به خواص انسانی ندارد. #میزس معتقد بود که علوم اجتماعی از علوم طبیعی متفاوت است. اگر شما یک سنگ را در آب بیندازید غرق می شود؛ اگر چوبی را بیندازید روی آب می ماند. اگر یک انسان را بیندازید ممکن است غرق شود یا سالم بیرون بیاید؛ که بستگی به آن دارد که او بتواند شناکند یا خیر. اما این چه چیزی را برای اقتصاد بیان می کند؟ اقتصاد یک علم اجتماعی که ازعلوم طبیعی متفاوت است، اقتصاد، روابط بین انسانها را بررسی می کند که ثابت و قابل پیش بینی نیستند. اثبات گرایی با تأکید صرف بر فاکتورهای تجربی تمام آن اعمال و رفتارهای انسانی را که قوانین علوم قادر به تبين آنها نیست، نادیده می گیرد و انسان را از جوهر و ماهیت انسانی اش تهی می کند.
خطاهای علم اقتصاد
نوشته محمدقلی یوسفی
@austrianschool⏪⏪⏪
از تشریح به پیش بینی
هدف علم اقتصاد تشریح بود اما با طرح نظریه پوزیتویستی میلتون فریدمن ، نقش رشته اقتصاد از تشریح به پیش بینی تغییر یافت. لوکاس گفته است که اصول بدیهی نئوکلاسیکها «مصنوعی، تجریدی و آشکارا غیر واقعی است»؛ اما او معتقد است که چنین فرضیات غیرواقعی، تنها روش علمی مطالعه اقتصاد است. ...... #میزس بر این نظر بود که تئوری های اقتصادی را نمی توان به وسیله داده های تاریخی مورد آزمون قرار داد به نظر او در علوم اجتماعی، داده ها بیشتر جنبه تاریخی دارند و نه نیازی به این کار است برای اینکه داده ها جهت آزمون تئوری ها قابل استفاده باشند، باید بسیار ساده، همگن و از یک جنس و طبقه باشند و قابل تکرار باشند. به طور خلاصه این تئوری که یک اتم مس و یک اتم گوگرد و چهار اتم اکسیژن در ترکیب باهم، جسم شناخته شده ای به نام سولفات مس را با خصو صیات شناخته شده معین ایجاد می کنند، به آسانی در آزمایشگاه ها قابل آزمون است. هر یک از این اتم ها همگن هستند و بنابراین یک آزمون می تواند بی نهایت بار تکرار شود؛ اما در علوم اجتماعی داده های آماری مانند هر رویداد تاریخی دیگر، ، ساده و تکرارپذیر نیستند. هر اتفاقی ناشی از علل و عوامل پیچیده زیادی است که هیچ کدام آنها در رابطه ثابت با یکدیگر قرار ندارند و هر رویداد تاریخی ناهمگن است. بنابراین حوادث تاریخی را نمی توان جهت آزمون با ساختن قوانین تاریخی دیگر مورداستفاده قرار داد. می توانیم هر اتم مس را در یک طبقه همگن مس قرار دهیم؛ اما نمی توانیم با حوادث تاریخی بشرچنین کنیم. میزس اقتصاد سنجی را مردود می داند زیرا معتقد است که اقتصاد سنج ها به تقلیداز علوم طبیعی، وقایع پیچیده تاریخی را به گونه ای ساده می کنند و مورداستفاده قرار می دهندکه گویا آن ها داده های همگن تکرار پذیر هستند و می توان در آزمایشگاه ها آن موردآزمون قرار داد. آنها وقایع كیفی پیچیده را چنان تغییر شکل می دهند تا تبدیل به عدم و رقم بشوند و سپس به خطای مر کبی دست می زنند و چنین فرض می کنند که این بار کمی ثابت می مانند. برخلاف علوم طبیعی که در آن رابطه اجسام ثابت می مانند، در علوم اجتماعی تاکنون هی دانشمندی نتوانسته است یک رابطه ثابت را در تاریخ بشر کشف نمایدگیلیس نشان داد که حتی یک مورد وجود ندارد که نتایج تئوری ها با داده های آماری منطبق با شند یا مشابهت داشته باشند یا وقایع را دقيقا تشریح یا پیش بینی کنند. کاربرد ریاضیات در فیزیک با هدف تشریح دقیق و پیش بینی درست است. در حالی که پیش بینی در فیزیک جنبه کمی دارد، در اقتصاد و علوم اجتماعی بیشتر کیفی است. ..... گرچه خیلی مطلوب است که در اقتصاد همانند علم فیزیک بتوانیم پیش بینی دقیقی از متغیر ها را داشته باشیم اما عملا در اینجا ما با محدودیت های زیادی مواجهیم؛ زیراعلم فیزیک، روابط متغیرها در علم اقتصاد ثابت نیستند. در فیزیک می توان زمان رسیدن یک هواپیما به مقصد یا تحمل وزن یک پل را تخمین زد، اما چنین وضعیتی دراقتصاد دشوار است زیرا اقتصاد با رابطه انسانها باهم پا با اشیاء سر و کار دارد علم اقتصاد گفته می شود که بین قیمت و تقاضا رابطه عکس وجود دارد، اما اگر ان تورمی را که انسانها دارند در نظر بگیریم، تقاضا نه تنها با افزایش قیمت کم نمی شود، بلكه افزایش هم می یابد. اقتصاد رابطه انسان ها و اشیاء را بررسی می کند. انسان موضوعی هدفمند و فاعل است؛ یعنی هم خود هدف را تعیین می کند و هم برای رسیدن به هدف از وسیله مناسب استفاده می کند. در یک مسافرت، بسته به نوع سفر، یک شخص می تواند از هواپیما یا قطار یا اتومبیل یا حتی از چارپایان استفاده کند و حتی ممکن است تشخیص دهد مسیری را پیاده طی کند. اینکه از چه و سیله ای استفاده می کند،به شرایط فردتصمیم گیر بستگی دارد. او در هر لحظه زمانی ممکن است تصمیم خود را تغییر دهد؛ یعنی بر اساس شرایط، عقل و خرد خود را به کار می گیرد تا به نحو مطلوب به هدف خود برسد؛ اما این پیچیدگی مانع از آن می شود که بتوان رفتار او را دقیقا به صورت کمی پیش بینی کرد. تنها مسیر حرکت وی قابل پیش بینی است.
@austrianschool❇️❇️❇️
هدف علم اقتصاد تشریح بود اما با طرح نظریه پوزیتویستی میلتون فریدمن ، نقش رشته اقتصاد از تشریح به پیش بینی تغییر یافت. لوکاس گفته است که اصول بدیهی نئوکلاسیکها «مصنوعی، تجریدی و آشکارا غیر واقعی است»؛ اما او معتقد است که چنین فرضیات غیرواقعی، تنها روش علمی مطالعه اقتصاد است. ...... #میزس بر این نظر بود که تئوری های اقتصادی را نمی توان به وسیله داده های تاریخی مورد آزمون قرار داد به نظر او در علوم اجتماعی، داده ها بیشتر جنبه تاریخی دارند و نه نیازی به این کار است برای اینکه داده ها جهت آزمون تئوری ها قابل استفاده باشند، باید بسیار ساده، همگن و از یک جنس و طبقه باشند و قابل تکرار باشند. به طور خلاصه این تئوری که یک اتم مس و یک اتم گوگرد و چهار اتم اکسیژن در ترکیب باهم، جسم شناخته شده ای به نام سولفات مس را با خصو صیات شناخته شده معین ایجاد می کنند، به آسانی در آزمایشگاه ها قابل آزمون است. هر یک از این اتم ها همگن هستند و بنابراین یک آزمون می تواند بی نهایت بار تکرار شود؛ اما در علوم اجتماعی داده های آماری مانند هر رویداد تاریخی دیگر، ، ساده و تکرارپذیر نیستند. هر اتفاقی ناشی از علل و عوامل پیچیده زیادی است که هیچ کدام آنها در رابطه ثابت با یکدیگر قرار ندارند و هر رویداد تاریخی ناهمگن است. بنابراین حوادث تاریخی را نمی توان جهت آزمون با ساختن قوانین تاریخی دیگر مورداستفاده قرار داد. می توانیم هر اتم مس را در یک طبقه همگن مس قرار دهیم؛ اما نمی توانیم با حوادث تاریخی بشرچنین کنیم. میزس اقتصاد سنجی را مردود می داند زیرا معتقد است که اقتصاد سنج ها به تقلیداز علوم طبیعی، وقایع پیچیده تاریخی را به گونه ای ساده می کنند و مورداستفاده قرار می دهندکه گویا آن ها داده های همگن تکرار پذیر هستند و می توان در آزمایشگاه ها آن موردآزمون قرار داد. آنها وقایع كیفی پیچیده را چنان تغییر شکل می دهند تا تبدیل به عدم و رقم بشوند و سپس به خطای مر کبی دست می زنند و چنین فرض می کنند که این بار کمی ثابت می مانند. برخلاف علوم طبیعی که در آن رابطه اجسام ثابت می مانند، در علوم اجتماعی تاکنون هی دانشمندی نتوانسته است یک رابطه ثابت را در تاریخ بشر کشف نمایدگیلیس نشان داد که حتی یک مورد وجود ندارد که نتایج تئوری ها با داده های آماری منطبق با شند یا مشابهت داشته باشند یا وقایع را دقيقا تشریح یا پیش بینی کنند. کاربرد ریاضیات در فیزیک با هدف تشریح دقیق و پیش بینی درست است. در حالی که پیش بینی در فیزیک جنبه کمی دارد، در اقتصاد و علوم اجتماعی بیشتر کیفی است. ..... گرچه خیلی مطلوب است که در اقتصاد همانند علم فیزیک بتوانیم پیش بینی دقیقی از متغیر ها را داشته باشیم اما عملا در اینجا ما با محدودیت های زیادی مواجهیم؛ زیراعلم فیزیک، روابط متغیرها در علم اقتصاد ثابت نیستند. در فیزیک می توان زمان رسیدن یک هواپیما به مقصد یا تحمل وزن یک پل را تخمین زد، اما چنین وضعیتی دراقتصاد دشوار است زیرا اقتصاد با رابطه انسانها باهم پا با اشیاء سر و کار دارد علم اقتصاد گفته می شود که بین قیمت و تقاضا رابطه عکس وجود دارد، اما اگر ان تورمی را که انسانها دارند در نظر بگیریم، تقاضا نه تنها با افزایش قیمت کم نمی شود، بلكه افزایش هم می یابد. اقتصاد رابطه انسان ها و اشیاء را بررسی می کند. انسان موضوعی هدفمند و فاعل است؛ یعنی هم خود هدف را تعیین می کند و هم برای رسیدن به هدف از وسیله مناسب استفاده می کند. در یک مسافرت، بسته به نوع سفر، یک شخص می تواند از هواپیما یا قطار یا اتومبیل یا حتی از چارپایان استفاده کند و حتی ممکن است تشخیص دهد مسیری را پیاده طی کند. اینکه از چه و سیله ای استفاده می کند،به شرایط فردتصمیم گیر بستگی دارد. او در هر لحظه زمانی ممکن است تصمیم خود را تغییر دهد؛ یعنی بر اساس شرایط، عقل و خرد خود را به کار می گیرد تا به نحو مطلوب به هدف خود برسد؛ اما این پیچیدگی مانع از آن می شود که بتوان رفتار او را دقیقا به صورت کمی پیش بینی کرد. تنها مسیر حرکت وی قابل پیش بینی است.
@austrianschool❇️❇️❇️
Forwarded from روزنامه دنیای اقتصاد
👈 سرمقاله امروز:
🔴 مشکلات در باشگاه رانتآفرینان
👤 علی میرزاخانی
✍️ میگویند در یکی از سفرهای مقامات اقتصادی شوروی سابق به خارج از این کشور، یک اقتصاددان تازهکار از رئیس این هیات، وقت ملاقاتی گرفت و با حضور در جمع آنان، انتقادات شدیدی را درخصوص مشکلات سیاستگذاری اقتصادی در شوروی مطرح کرد.
✍️ رئیس هیات اقتصادی شوروی از او پرسید: چرا این حرفها را دارید به ما میزنید ما این چیزها را میدانیم! اقتصاددان داستان ما با تعجب میپرسد: پس چرا برای حل این مشکلات کاری نمیکنید؟ رئیس هیات در کمال خونسردی پاسخ میدهد: اشتباه شما دقیقا در همین جاست؛ آن چیزهایی که به نظر شما مشکلات است، به نظر ما نیست.
✍️ این داستان شاید بتواند علل تکرار مداوم اشتباهات سیاستگذاری و مشکلات ناشی از آن را که با گذشت زمان به ابرچالش بدل شدهاند، توضیح دهد. واقعیت آن است که نظام تصمیمگیری اقتصادی تابع یک نظام تصمیمسازی است که در تاروپود بوروکراسی ریشه دوانده است. دولتها میآیند و میروند؛ اما این لایه تصمیمساز همیشه هستند و در برابر هرگونه اصلاحی جز اصلاحات شکلی مقاومت میکنند و هر نوع اصلاحی را به حدی استحاله میکنند که با هاضمه رانتی ساختار اقتصادی متناسب شود.
✍️ بوروکراسی ذینفع در اقتصاد رانتی ایران از یکسو نوعی «اینهمانی» بین منافع خود و منافع مردم ایجاد کرده و از سوی دیگر با زیرکی مضاعفی توانسته نسخههای تصمیمسازی خود را از نظر شکلی به نوعی بستهبندی کند که شبیه دغدغههای نظام تصمیمگیری باشد.
✍️ اینان در طول پنجاه سال اخیر به تدریج شرکای خود را در شرکتهای دولتی، خصولتی و خصوصی یافتهاند و در کنار هم شبکهای از شبهکارشناسان را نیز پشتیبانی میکنند که وظیفه تئوریزه کردن «اینهمانی اقتصاد رانتی با منافع محرومان» را بر عهده دارد.
✍️ در این چارچوب، آنچه برای مردم و فعالان اقتصادی عنوان «مشکلات» دارد برای ذینفعان اقتصاد رانتی (بوروکراسی رانتآفرین، شرکای رانتخوار و شبه کارشناسان) «فرصتهای پولساز» نام دارد. توانایی محیرالعقول باشگاه رانت آفرینان در بسته بندی نسخههای خود ذیل عناوین جذابی چون حمایت از محرومان، حمایت از تولید، مبارزه با گرانفروشی و هر آنچه دغدغه نظام تصمیمگیری است باعث شده که زنجیره و چرخهای از مشکلات را بر مردم و اقتصاد کشور تحمیل کنند که البته برای آنان منبع رانت است.
✍️ به نظر میرسد اکثر سیاستگذاریهای اشتباه، برای باشگاه رانتآفرینان عنوان «مشکلات» ندارد. بهعنوان مثال، موجهای تورمی اگرچه برای مردم عنوان مشکل دارد، ولی برای باشگاه رانتآفرینی فرصتی برای چند برابر کردن ثروت است و به همین دلیل فرمول تهیه شوک بهعنوان راهحلی جعلی برای ثبات اقتصادی همیشه روی میز است.
✍️ همچنین توزیع دلار ۴۲۰۰ تومانی یا سکه یک میلیونی بهعنوان راهحل مقابله با شوک، برای مردمی که ذوب شدن درآمد ناچیز خود را میبینند، عنوان مشکل دارد؛ اما برای آنان که همیشه در ابتدای صف هستند تخصیص هرچیزی که دو نرخ یا چند نرخ دارد، صرفا یک فرصت است نه یک مشکل.
✍️ هم اکنون که مجددا پنجره فرصتی برای اصلاحات اقتصادی باز شده، باید پذیرفت که راهحلهای باشگاه رانتآفرینان برای «مشکلات» حرکت در بیراههای است با مقصدی نامعلوم. راهحلها را باید خارج از دایره آنانی که پیامد تصمیمسازیهای اشتباه خود را نمیپذیرند و متهم اصلی یعنی رانتآفرینان را پشت موجود موهومی به نام نئولیبرالیسم قایم میکنند، جستوجو کرد.
کانال رسمی روزنامه دنیای اقتصاد
@den_ir
https://b2n.ir/856397
🔴 مشکلات در باشگاه رانتآفرینان
👤 علی میرزاخانی
✍️ میگویند در یکی از سفرهای مقامات اقتصادی شوروی سابق به خارج از این کشور، یک اقتصاددان تازهکار از رئیس این هیات، وقت ملاقاتی گرفت و با حضور در جمع آنان، انتقادات شدیدی را درخصوص مشکلات سیاستگذاری اقتصادی در شوروی مطرح کرد.
✍️ رئیس هیات اقتصادی شوروی از او پرسید: چرا این حرفها را دارید به ما میزنید ما این چیزها را میدانیم! اقتصاددان داستان ما با تعجب میپرسد: پس چرا برای حل این مشکلات کاری نمیکنید؟ رئیس هیات در کمال خونسردی پاسخ میدهد: اشتباه شما دقیقا در همین جاست؛ آن چیزهایی که به نظر شما مشکلات است، به نظر ما نیست.
✍️ این داستان شاید بتواند علل تکرار مداوم اشتباهات سیاستگذاری و مشکلات ناشی از آن را که با گذشت زمان به ابرچالش بدل شدهاند، توضیح دهد. واقعیت آن است که نظام تصمیمگیری اقتصادی تابع یک نظام تصمیمسازی است که در تاروپود بوروکراسی ریشه دوانده است. دولتها میآیند و میروند؛ اما این لایه تصمیمساز همیشه هستند و در برابر هرگونه اصلاحی جز اصلاحات شکلی مقاومت میکنند و هر نوع اصلاحی را به حدی استحاله میکنند که با هاضمه رانتی ساختار اقتصادی متناسب شود.
✍️ بوروکراسی ذینفع در اقتصاد رانتی ایران از یکسو نوعی «اینهمانی» بین منافع خود و منافع مردم ایجاد کرده و از سوی دیگر با زیرکی مضاعفی توانسته نسخههای تصمیمسازی خود را از نظر شکلی به نوعی بستهبندی کند که شبیه دغدغههای نظام تصمیمگیری باشد.
✍️ اینان در طول پنجاه سال اخیر به تدریج شرکای خود را در شرکتهای دولتی، خصولتی و خصوصی یافتهاند و در کنار هم شبکهای از شبهکارشناسان را نیز پشتیبانی میکنند که وظیفه تئوریزه کردن «اینهمانی اقتصاد رانتی با منافع محرومان» را بر عهده دارد.
✍️ در این چارچوب، آنچه برای مردم و فعالان اقتصادی عنوان «مشکلات» دارد برای ذینفعان اقتصاد رانتی (بوروکراسی رانتآفرین، شرکای رانتخوار و شبه کارشناسان) «فرصتهای پولساز» نام دارد. توانایی محیرالعقول باشگاه رانت آفرینان در بسته بندی نسخههای خود ذیل عناوین جذابی چون حمایت از محرومان، حمایت از تولید، مبارزه با گرانفروشی و هر آنچه دغدغه نظام تصمیمگیری است باعث شده که زنجیره و چرخهای از مشکلات را بر مردم و اقتصاد کشور تحمیل کنند که البته برای آنان منبع رانت است.
✍️ به نظر میرسد اکثر سیاستگذاریهای اشتباه، برای باشگاه رانتآفرینان عنوان «مشکلات» ندارد. بهعنوان مثال، موجهای تورمی اگرچه برای مردم عنوان مشکل دارد، ولی برای باشگاه رانتآفرینی فرصتی برای چند برابر کردن ثروت است و به همین دلیل فرمول تهیه شوک بهعنوان راهحلی جعلی برای ثبات اقتصادی همیشه روی میز است.
✍️ همچنین توزیع دلار ۴۲۰۰ تومانی یا سکه یک میلیونی بهعنوان راهحل مقابله با شوک، برای مردمی که ذوب شدن درآمد ناچیز خود را میبینند، عنوان مشکل دارد؛ اما برای آنان که همیشه در ابتدای صف هستند تخصیص هرچیزی که دو نرخ یا چند نرخ دارد، صرفا یک فرصت است نه یک مشکل.
✍️ هم اکنون که مجددا پنجره فرصتی برای اصلاحات اقتصادی باز شده، باید پذیرفت که راهحلهای باشگاه رانتآفرینان برای «مشکلات» حرکت در بیراههای است با مقصدی نامعلوم. راهحلها را باید خارج از دایره آنانی که پیامد تصمیمسازیهای اشتباه خود را نمیپذیرند و متهم اصلی یعنی رانتآفرینان را پشت موجود موهومی به نام نئولیبرالیسم قایم میکنند، جستوجو کرد.
کانال رسمی روزنامه دنیای اقتصاد
@den_ir
https://b2n.ir/856397
روزنامه دنیای اقتصاد
مشکلات در باشگاه رانتآفرینان
داستان جالبی از عصر شوروی نقل میشود که معلوم نیست واقعی است یا ساختگی؛ البته اهمیتی هم ندارد؛ چون نتیجهگیری از آن حائز اهمیت است. میگویند در یکی از سفرهای مقامات اقتصادی شوروی سابق به خارج از این کشور، یک اقتصاددان تازهکار از رئیس این هیات، وقت ملاقاتی…
Forwarded from چرا ملتها شکست میخورند؟
⚜لودویگ فون میزس
ویژگیهای اساسی دولت و حکومت، هیچ ربطی به ساختار خاص و قانون اساسی آنها ندارد. این ویژگیها هم در حکومتهای استبدادی و هم در حکومتهای دموکراتیک وجود دارند. دموکراسی نیز حکومتی خدایی نیست. نباید فراموش کرد که اکثریت، کمتر از شاهان و مستبدان در معرض خطا و اشتباه قرار ندارند. اینکه یک عمل از سوی اکثریت، حقیقت قلمداد شود، حقانیت آن را به اثبات نمیرساند، اینکه یک سیاست از سوی اکثریت مصلحتآمیز قلمداد شود، سودمندی و مصلحتآمیز بودن آن را اثبات نمیکند. افرادی که اکثریت را تشکیل میدهند، خدا نیستند، و نتیجهگیری مشترک آنان، لزوماً خدایی نیست.
ویژگیهای اساسی دولت و حکومت، هیچ ربطی به ساختار خاص و قانون اساسی آنها ندارد. این ویژگیها هم در حکومتهای استبدادی و هم در حکومتهای دموکراتیک وجود دارند. دموکراسی نیز حکومتی خدایی نیست. نباید فراموش کرد که اکثریت، کمتر از شاهان و مستبدان در معرض خطا و اشتباه قرار ندارند. اینکه یک عمل از سوی اکثریت، حقیقت قلمداد شود، حقانیت آن را به اثبات نمیرساند، اینکه یک سیاست از سوی اکثریت مصلحتآمیز قلمداد شود، سودمندی و مصلحتآمیز بودن آن را اثبات نمیکند. افرادی که اکثریت را تشکیل میدهند، خدا نیستند، و نتیجهگیری مشترک آنان، لزوماً خدایی نیست.
کاملا ًدلسوز بودن ً آسان است البته اگر دیگران مجبور به پرداخت هزینه شوند .
موری راتبارد
@austrianschool
موری راتبارد
@austrianschool
هایک :
ویژگی خاص مسئله یک نظم اقتصاد عقلایی، دقیقا به وسیله این حقیقت تعیین می بود که دانش شرایطی که ما باید از آن استفاده نماییم، هرگز به صورت متمرکز و یکپارچه وجود ندارد؛ بلکه اساسا به صورت دانش های جزئی، پراکنده، ناکامل و متضادی است که همه افراد یک جامعه به طور جداگانه در اختیار دارند. بنابراین مشکل اقتصادی جامعه صرفا این نیست که چگونه منابع داده شده را تخصیص نماییم؛ البته اگر منظور از داده شده این باشد که آن اطلاعات در اختیار یک فرد قرار دارد که او با فکر خود به صورت دلبخواهی مشکلات این داده ها را حل نماید. بلکه مشکل این است که چگونه بتوان بهترین استفاده از این منابع را که برای هریک از اعضاء جامعه شناخته شده است صورت داد. اهدافی که تنها این افراد می دانند یا به طور خلاصه این مسئله استفاده از دانشی است که همه آن یک جا در اختیار هیچ کس قرار ندارد.»
@austrianschool
ویژگی خاص مسئله یک نظم اقتصاد عقلایی، دقیقا به وسیله این حقیقت تعیین می بود که دانش شرایطی که ما باید از آن استفاده نماییم، هرگز به صورت متمرکز و یکپارچه وجود ندارد؛ بلکه اساسا به صورت دانش های جزئی، پراکنده، ناکامل و متضادی است که همه افراد یک جامعه به طور جداگانه در اختیار دارند. بنابراین مشکل اقتصادی جامعه صرفا این نیست که چگونه منابع داده شده را تخصیص نماییم؛ البته اگر منظور از داده شده این باشد که آن اطلاعات در اختیار یک فرد قرار دارد که او با فکر خود به صورت دلبخواهی مشکلات این داده ها را حل نماید. بلکه مشکل این است که چگونه بتوان بهترین استفاده از این منابع را که برای هریک از اعضاء جامعه شناخته شده است صورت داد. اهدافی که تنها این افراد می دانند یا به طور خلاصه این مسئله استفاده از دانشی است که همه آن یک جا در اختیار هیچ کس قرار ندارد.»
@austrianschool
Forwarded from بورژوا
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
📢 توماس سول، از مارکسیسم تا بازار آزاد
معرفی مستندی دربارهى توماس سول، اقتصاددان آمریکایی
@bourgeois_ir
معرفی مستندی دربارهى توماس سول، اقتصاددان آمریکایی
@bourgeois_ir
❤1
Forwarded from اکوایران
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
◽️معرفي اقتصاد اتريشي - قسمت اول
مكتب اقتصاد اتريشي توسط اقتصاددان قرن نوزدهم، كارل منگر تاسيس شد.
مهمترين وجه اين مكتب تمركزش بر انسانهاست. در حالي كه ديگر مكاتب اقتصادي تمايل دارند اقتصاد را نوعي ماشين جلوه دهند، اقتصاددانان مكتب اتريش بر طبيعت هميشه در حال تغيير، پيچيده و تطابقپذير اقتصاد تاكيد ميكنند.
🔖 در سایت مشاهده کنید
📺 @ecoiran_webtv
مكتب اقتصاد اتريشي توسط اقتصاددان قرن نوزدهم، كارل منگر تاسيس شد.
مهمترين وجه اين مكتب تمركزش بر انسانهاست. در حالي كه ديگر مكاتب اقتصادي تمايل دارند اقتصاد را نوعي ماشين جلوه دهند، اقتصاددانان مكتب اتريش بر طبيعت هميشه در حال تغيير، پيچيده و تطابقپذير اقتصاد تاكيد ميكنند.
🔖 در سایت مشاهده کنید
📺 @ecoiran_webtv
❤1
مالکیت خصوصی | لودویگ فون میزس
مالکیت خصوصی ابزار تولید اصل اساسی اقتصاد بازار است. بدین ترتیب مالکیت خصوصی نهادی است که حضور آن مشخصهی اقتصاد بازار است. جایی که این نهاد غایب باشد، بحثی بر سر اقتصاد بازار وجود نخواهد داشت.
مالکیت بهمعنای کنترل کامل خدماتی است که میتواند از یک کالا ناشی شود. مفهوم سرمایهدارانهی حقوق مالکیت نباید با تعریف قانونی دارایی و حقوق مالکیت، که در قوانین کشورهای مختلف وجود دارد، اشتباه گرفته شود. ایدهی قانونگذاران و دادگاهها این بود که مفهوم حقوقی مالکیت را بهگونهای تعریف کنند که دستگاه زور و اجبار حکومتی محافظت کاملی از مالک به عمل آورد، و از تجاوز کسی به حقوق دیگری ممانعت کنند. تا آنجا که این هدف به اندازهی کافی تحقق یافت، مفهوم قانونی حقوق مالکیت با مفهوم سرمایهدارانهی آن سازگاری داشت.
با این حال، امروزه گرایشهایی به سوی الغای نهاد مالکیت خصوصی وجود دارد، با تغییر قوانین تعیینکنندهی محدودهاقداماتی که مالک حق دارد نسبت به چیزهایی که تحت تملک اوست انجام دهد. هدف این اصلاحات، همزمان با اینکه مفهوم مالکیت خصوصی را حفظ کردن مالکیت عمومی بهجای مالکیت خصوصی است. این گرایش مشخصهی اصلی برنامههای مکاتب مختلف سوسیالیسم مسیحی و سوسیالیسم ملّی است. ولی تعداد کمی از هواداران این مکاتب مایل بودند مانند فیلسوف نازی، اوتمر اشپان، باشند؛ او صراحتاً اعلام کرد که تحقق برنامههایش وضعیتی را به وجود خواهد آورد، که در آن، نهاد مالکیت خصوصی تنها «به صورت صوری حفظ خواهد شد، درحالیکه در حقیقت فقط مالکیت عمومی وجود خواهد داشت.»
بهمنظور جلوگیری از سردرگمی و مغالطات مشهور لازم است که به این موارد اشاره شود. در ارتباط با مالکیت خصوصی، ما با مفهوم کنترل سروکار داریم، نه با مفهوم قانونی، مفاهیم و تعاریف. مالکیت خصوصی بهمعنای آن است که مالکان تعیین میکنند کدام یک از عوامل تولید بهکار گرفته شود، درحالیکه مالکیت عمومی بهمعنای آن است که حکومت بهکارگیری عوامل را کنترل میکند.
مالکیت خصوصی یک اندیشهی انسانی است. امر وحیانی نیست. مالکیت از نخستین سالهای تاریخ وجود داشته است؛ زمانیکه افراد با قدرت خود و اقتدار خود آنچه را در مالکیت هیچکس نبود به خود اختصاص دادند. بارها و بارها، مالکان اموال خود را از طریق مصادره و سلب مالکیت از دست دادند.
مالکیت در اقتصاد بازار دیگر به خاستگاه دور مالکیت خصوصی ارتباطی ندارد. اتفاقاتی که در گذشتههای دور، پنهان در تاریخ بدوی بشر، رخ دادهاند، اسباب نگرانی این روزهای ما نیستند. زیرا در یک بازار بلامانع، مصرفکنندگان روزانه تصمیم میگیرند که چه کسی باید مالک چه مقدار از چیزها باشد. مصرفکنندگان کنترل ابزارهای تولید را به کسانی اختصاص میدهند که میدانند چگونه به بهترین شکل از آن برای تأمین نیازهای ضروری مصرفکنندگان استفاده کنند.
در جامعهی مبتنی بر بازار آزاد، مالکان سرمایه و زمین تنها در صورتی میتوانند از دارایی خود منفعت به دست آورند که آنها را برای تأمین خواستههای افراد دیگر به کار گیرند. آنان باید بهمنظور کسب منفعت از آنچه که دارند، به مصرفکنندگان خدمت کنند. این واقعیت که آنها صاحب ابزار تولید هستند، مجبورشان میکند که در برابر خواستههای عموم سر تسلیم فرود آورند. مالکیت یک دارایی برای کسانی است که میدانند چگونه آن را به بهترین شکل برای منفعت مصرفکنندگان به کار گیرند.
از کانال درباره ی آزادی
@austrianschool
مالکیت خصوصی ابزار تولید اصل اساسی اقتصاد بازار است. بدین ترتیب مالکیت خصوصی نهادی است که حضور آن مشخصهی اقتصاد بازار است. جایی که این نهاد غایب باشد، بحثی بر سر اقتصاد بازار وجود نخواهد داشت.
مالکیت بهمعنای کنترل کامل خدماتی است که میتواند از یک کالا ناشی شود. مفهوم سرمایهدارانهی حقوق مالکیت نباید با تعریف قانونی دارایی و حقوق مالکیت، که در قوانین کشورهای مختلف وجود دارد، اشتباه گرفته شود. ایدهی قانونگذاران و دادگاهها این بود که مفهوم حقوقی مالکیت را بهگونهای تعریف کنند که دستگاه زور و اجبار حکومتی محافظت کاملی از مالک به عمل آورد، و از تجاوز کسی به حقوق دیگری ممانعت کنند. تا آنجا که این هدف به اندازهی کافی تحقق یافت، مفهوم قانونی حقوق مالکیت با مفهوم سرمایهدارانهی آن سازگاری داشت.
با این حال، امروزه گرایشهایی به سوی الغای نهاد مالکیت خصوصی وجود دارد، با تغییر قوانین تعیینکنندهی محدودهاقداماتی که مالک حق دارد نسبت به چیزهایی که تحت تملک اوست انجام دهد. هدف این اصلاحات، همزمان با اینکه مفهوم مالکیت خصوصی را حفظ کردن مالکیت عمومی بهجای مالکیت خصوصی است. این گرایش مشخصهی اصلی برنامههای مکاتب مختلف سوسیالیسم مسیحی و سوسیالیسم ملّی است. ولی تعداد کمی از هواداران این مکاتب مایل بودند مانند فیلسوف نازی، اوتمر اشپان، باشند؛ او صراحتاً اعلام کرد که تحقق برنامههایش وضعیتی را به وجود خواهد آورد، که در آن، نهاد مالکیت خصوصی تنها «به صورت صوری حفظ خواهد شد، درحالیکه در حقیقت فقط مالکیت عمومی وجود خواهد داشت.»
بهمنظور جلوگیری از سردرگمی و مغالطات مشهور لازم است که به این موارد اشاره شود. در ارتباط با مالکیت خصوصی، ما با مفهوم کنترل سروکار داریم، نه با مفهوم قانونی، مفاهیم و تعاریف. مالکیت خصوصی بهمعنای آن است که مالکان تعیین میکنند کدام یک از عوامل تولید بهکار گرفته شود، درحالیکه مالکیت عمومی بهمعنای آن است که حکومت بهکارگیری عوامل را کنترل میکند.
مالکیت خصوصی یک اندیشهی انسانی است. امر وحیانی نیست. مالکیت از نخستین سالهای تاریخ وجود داشته است؛ زمانیکه افراد با قدرت خود و اقتدار خود آنچه را در مالکیت هیچکس نبود به خود اختصاص دادند. بارها و بارها، مالکان اموال خود را از طریق مصادره و سلب مالکیت از دست دادند.
مالکیت در اقتصاد بازار دیگر به خاستگاه دور مالکیت خصوصی ارتباطی ندارد. اتفاقاتی که در گذشتههای دور، پنهان در تاریخ بدوی بشر، رخ دادهاند، اسباب نگرانی این روزهای ما نیستند. زیرا در یک بازار بلامانع، مصرفکنندگان روزانه تصمیم میگیرند که چه کسی باید مالک چه مقدار از چیزها باشد. مصرفکنندگان کنترل ابزارهای تولید را به کسانی اختصاص میدهند که میدانند چگونه به بهترین شکل از آن برای تأمین نیازهای ضروری مصرفکنندگان استفاده کنند.
در جامعهی مبتنی بر بازار آزاد، مالکان سرمایه و زمین تنها در صورتی میتوانند از دارایی خود منفعت به دست آورند که آنها را برای تأمین خواستههای افراد دیگر به کار گیرند. آنان باید بهمنظور کسب منفعت از آنچه که دارند، به مصرفکنندگان خدمت کنند. این واقعیت که آنها صاحب ابزار تولید هستند، مجبورشان میکند که در برابر خواستههای عموم سر تسلیم فرود آورند. مالکیت یک دارایی برای کسانی است که میدانند چگونه آن را به بهترین شکل برای منفعت مصرفکنندگان به کار گیرند.
از کانال درباره ی آزادی
@austrianschool
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
در نقد بهینه یابی جناب چریک راه درخشان ایران!
اسلام مانند هر دین و شاید بیش از هر دینی به زندگی دنیوی و روابط اجتماعی و اقتصادی انسانها پرداخته است، اما مدل سازی اقتصادی، اجتماعی یا سیاسی از احکام آن در نهایت با منطق ناسازگار است پیام دین محدود به زمان و مکان خاصی نیست و جنبه فراتاریخی دارد اما همه مدل های علوم اجتماعی تاریخی اند لذا در معرض تایید یا تکذیب علمی و تجربی قرار دارند؛ مدل سازی هایی از این سنخ نه تنها بر قوت اسلام نمی افزاید بلکه موقعیت آن رامتزلزل و آسیب پذیر می کند یعنی شکست این چنین مدل هایی ممکن است به پای اسلام نوشته شود. البته در زندگی اجتماعی و اقتصادی در هرشرایطی و با هر مدل اقتصادی باید ممنوعيات اسلامی و نیز آموزه های ایجابی آن رعایت گردد اما باید توجه کرد که این کار به معنای استخراج مدل یا ایدئولوژی مشخصی از آموزه های اسلامی یا هر دین دیگری نیست. چنین کاری در حقیقت امر نه ممکن است و نه مطلوب.
از کتاب اقتصادودولت در ایران
نوشته موسی #غنی_نژاد.
@austrianschool⏪⏪⏪
اسلام مانند هر دین و شاید بیش از هر دینی به زندگی دنیوی و روابط اجتماعی و اقتصادی انسانها پرداخته است، اما مدل سازی اقتصادی، اجتماعی یا سیاسی از احکام آن در نهایت با منطق ناسازگار است پیام دین محدود به زمان و مکان خاصی نیست و جنبه فراتاریخی دارد اما همه مدل های علوم اجتماعی تاریخی اند لذا در معرض تایید یا تکذیب علمی و تجربی قرار دارند؛ مدل سازی هایی از این سنخ نه تنها بر قوت اسلام نمی افزاید بلکه موقعیت آن رامتزلزل و آسیب پذیر می کند یعنی شکست این چنین مدل هایی ممکن است به پای اسلام نوشته شود. البته در زندگی اجتماعی و اقتصادی در هرشرایطی و با هر مدل اقتصادی باید ممنوعيات اسلامی و نیز آموزه های ایجابی آن رعایت گردد اما باید توجه کرد که این کار به معنای استخراج مدل یا ایدئولوژی مشخصی از آموزه های اسلامی یا هر دین دیگری نیست. چنین کاری در حقیقت امر نه ممکن است و نه مطلوب.
از کتاب اقتصادودولت در ایران
نوشته موسی #غنی_نژاد.
@austrianschool⏪⏪⏪
پل رومر اقتصادان نوبلیست آمریکایی میگوید:
استفاده بیش از حد اقتصادانان از مدلهای ریاضی، برای تبیین واقعیت نیست، بلکه برای پیچیده شدن مدلهاست. آنها مدلها را پیچیده میکنند تا دیگران آن را نفهمند و بخاطر نفهمیدن یا آن را قبول کنند و یا در صورت انتقاد، به نفهمیدن مدل متهم شوند.
@austrianschool⏪⏪⏪
استفاده بیش از حد اقتصادانان از مدلهای ریاضی، برای تبیین واقعیت نیست، بلکه برای پیچیده شدن مدلهاست. آنها مدلها را پیچیده میکنند تا دیگران آن را نفهمند و بخاطر نفهمیدن یا آن را قبول کنند و یا در صورت انتقاد، به نفهمیدن مدل متهم شوند.
@austrianschool⏪⏪⏪
👍1
Forwarded from موسی غنینژاد
🌀راه سومی وجود ندارد
🎙بررسی ورود حوزه علمیه به اقتصاد در گفتوگوی تجارت فردا با موسی غنینژاد، ۲۰ آبان ۱۳۹۶
🔻گزیده گفتگو:
مساله اسلامی کردن علم اقتصاد موضوع جدیدی نیست. وقتی در ایران انقلاب شد، یک عده مدعی بودند به تبعیت از شعار نه شرقی نه غربی –یعنی نه سوسیالیسم و نه سرمایهداری- میشود اقتصاد جدیدی تعریف کرد. از همان زمان میگفتند این اقتصاد جدید بر اساس اصول اسلام باید باشد. آنها معتقد بودند میتوان جدای از سوسیالیسم و سرمایهداری، علم اقتصاد مستقلی تحت عنوان علم اقتصاد اسلامی درست کرد. عدهای منابع مالی بسیاری گرفتند تا روی این موضوع کار کنند. الان نزدیک چهل سال از انقلاب میگذرد و آقایان همچنان داعیه اسلامی کردن اقتصاد وتدوین علم اقتصاد اسلامی را دارند.
هنوز تنها اثر قابل اعتنا کتاب محمدباقر صدر است که در سالهای قبل از انقلاب اسلامی نوشته شده است. ایشان در کتاب «اقتصاد ما» که اتفاقا به روش جدید و امروزی نوشته شده به این مساله پرداخته است. در این کتاب شما اثری از علم اقتصاد اسلامی نمیبینید. ادعا و حرف اصلی آقای صدر این است که ما در اسلام بینش و فلسفه اقتصادی داریم اما علم اقتصاد نداریم. منظور از بینش اقتصادی که صدر مطرح میکند این است که دولت در سیاستها و تصمیمگیریهای اقتصادی اصول اسلامی را رعایت کند و این اصول را نقض نکند. منظور از بینش اسلامی این است نه آنکه مثلا نوعی سیاست اقتصادی پولی اسلامی وجود دارد.
در صدر انقلاب وقتی شعار نه غربی نه شرقی را سردادند، دنبال راه سوم برای اقتصاد گشتند و خواستند خودشان راه سومی را درست کنند. این ایدئولوژی راه سوم در غرب هم وجود دارد. طرفداران این ایدئولوژی در غرب هم میگویند نه نظام سوسیالیسم خوب است و نه سرمایهداری. ایدئولوژی سوسیالیسم مارکسی شکست خورده اما از سوی دیگر به نظام سرمایهداری هم ایراداتی وارد است. این است که یک عده به دنبال راه سوم هستند. اینجا هم عدهای دنبال همان راه سوم بودند منتها برخی این راه سوم را میخواستند به اصطلاح با مبانی اسلامی بسازند.
موضوع علم اقتصاد، توضیح چگونگی کارکرد بازار است. یا به عبارت دیگر، چگونگی تخصیص بهینه منابع در جامعه مبتنی بر مالکیت خصوصی است. سوسیالیستها میگویند بازار به سرمایهداری منتهی میشود و نتایج خوبی ندارد. پس باید سرمایهداری را کنار بگذاریم و با محو مالکیت خصوصی به سوسیالیسم متوسل شویم. از نظر مارکس سوسیالیسم علم اقتصاد جدیدی نیست بلکه نفی این علم است چرا که میخواهد اقتصاد بازار مبتنی بر مالکیت خصوصی را نابود کند و بر ویرانه های آن سوسیالیسم را بنا نهد.
راه سوم از سده نوزدهم مطرح بود. کسانی که منتقد مارکس و در عین حال سرمایهداری بودند راه سوم را مطرح ساختند. اگر به اقتصاد اسلامی برگردیم باید بگویم راه سوم مفهومی غیرعلمی است. اقتصاد اسلامی را هم روی همان مدل ایجاد کردند. معلوم است که این تفکر به جایی نمیرسد. کسانی که معتقد به راه حلهای علم اقتصاد هستند ادعا نمیکنند که بازار همه مسائل را حل میکند و بدون ایراد است. اما معتقدند بهترین شیوه تخصیص منابع آنی است که از مکانیزم بازار استفاده میکند.
این دوستان حرفهایی در مورد ایدئولوژی انقلاب زده بودند اما منشا آن را خودشان هم نمیدانستند. من در کتاب «اقتصاد و دولت در ایران» توضیح دادم ایدئولوژی ابتدای انقلاب برگرفته از «راه رشد غیرسرمایهداری» اولیانوفسکی، اقتصاددان مارکسیست روسی بود. اگر قانون اساسی ما را نگاه کنید اغلب بحثهای ما در همین جهت است. یعنی زمانی که خواستند در مسیر راه سوم حرکت کنند ایده ضدسرمایهداری را دنبال کردند و تحت تاثیر گرایشهای چپ و مارکسیستی بودند. تئوریسینهای انقلاب اسلامی دکتر علی شریعتی، شهید بهشتی و شهید مطهری و طالقانی بودند. همه این بزرگواران به شدت تحت تاثیر اندیشههای چپ قرار داشتند. به صورت ایجابی شاید خواستار سوسیالیسم نبودند اما نقد آنها به صورت سلبی از اقتصاد بازار نقد مارکسیستی بود.
سیاستهای کلی اصل ۴۴ قانون اساسی در حقیقت اصلاح همان راه سوم بود که میگفت هر چه به بازار و بخش خصوصی مربوط میشود بد است و باید تحت کنترل دولت باشد. اسم سوسیالیسم را نمیآوردند اما میگفتند ما باید به طرف اقتصاد عادلانه و به اصطلاح اسلامی برویم. عملا همین کار را انجام دادند. به نظر من هیچ قاعده و قانون و رویکردی را به طور کلی در اقتصاد بازار رقابتی نمیتوان پیدا کرد که در تضاد با اصول اسلامی باشد چون بحث معاملات در فقه اسلامی اساسا مبتنی بر مالکیت خصوصی و آزادی و اختیار در تجارت است. اما رویکرد سوسیالیستی در موارد بسیاری با اسلام به تضاد میرسد که مهم ترین آنها نفی مالکیت خصوصی و آزادی تجارت است.
#راه_سوم #اقتصاد_اسلامی #سوسیالیسم #اقتصاد_بازار
🆔 @ghaninejad_mousa
✔️ @BoomrangInstitute
🎙بررسی ورود حوزه علمیه به اقتصاد در گفتوگوی تجارت فردا با موسی غنینژاد، ۲۰ آبان ۱۳۹۶
🔻گزیده گفتگو:
مساله اسلامی کردن علم اقتصاد موضوع جدیدی نیست. وقتی در ایران انقلاب شد، یک عده مدعی بودند به تبعیت از شعار نه شرقی نه غربی –یعنی نه سوسیالیسم و نه سرمایهداری- میشود اقتصاد جدیدی تعریف کرد. از همان زمان میگفتند این اقتصاد جدید بر اساس اصول اسلام باید باشد. آنها معتقد بودند میتوان جدای از سوسیالیسم و سرمایهداری، علم اقتصاد مستقلی تحت عنوان علم اقتصاد اسلامی درست کرد. عدهای منابع مالی بسیاری گرفتند تا روی این موضوع کار کنند. الان نزدیک چهل سال از انقلاب میگذرد و آقایان همچنان داعیه اسلامی کردن اقتصاد وتدوین علم اقتصاد اسلامی را دارند.
هنوز تنها اثر قابل اعتنا کتاب محمدباقر صدر است که در سالهای قبل از انقلاب اسلامی نوشته شده است. ایشان در کتاب «اقتصاد ما» که اتفاقا به روش جدید و امروزی نوشته شده به این مساله پرداخته است. در این کتاب شما اثری از علم اقتصاد اسلامی نمیبینید. ادعا و حرف اصلی آقای صدر این است که ما در اسلام بینش و فلسفه اقتصادی داریم اما علم اقتصاد نداریم. منظور از بینش اقتصادی که صدر مطرح میکند این است که دولت در سیاستها و تصمیمگیریهای اقتصادی اصول اسلامی را رعایت کند و این اصول را نقض نکند. منظور از بینش اسلامی این است نه آنکه مثلا نوعی سیاست اقتصادی پولی اسلامی وجود دارد.
در صدر انقلاب وقتی شعار نه غربی نه شرقی را سردادند، دنبال راه سوم برای اقتصاد گشتند و خواستند خودشان راه سومی را درست کنند. این ایدئولوژی راه سوم در غرب هم وجود دارد. طرفداران این ایدئولوژی در غرب هم میگویند نه نظام سوسیالیسم خوب است و نه سرمایهداری. ایدئولوژی سوسیالیسم مارکسی شکست خورده اما از سوی دیگر به نظام سرمایهداری هم ایراداتی وارد است. این است که یک عده به دنبال راه سوم هستند. اینجا هم عدهای دنبال همان راه سوم بودند منتها برخی این راه سوم را میخواستند به اصطلاح با مبانی اسلامی بسازند.
موضوع علم اقتصاد، توضیح چگونگی کارکرد بازار است. یا به عبارت دیگر، چگونگی تخصیص بهینه منابع در جامعه مبتنی بر مالکیت خصوصی است. سوسیالیستها میگویند بازار به سرمایهداری منتهی میشود و نتایج خوبی ندارد. پس باید سرمایهداری را کنار بگذاریم و با محو مالکیت خصوصی به سوسیالیسم متوسل شویم. از نظر مارکس سوسیالیسم علم اقتصاد جدیدی نیست بلکه نفی این علم است چرا که میخواهد اقتصاد بازار مبتنی بر مالکیت خصوصی را نابود کند و بر ویرانه های آن سوسیالیسم را بنا نهد.
راه سوم از سده نوزدهم مطرح بود. کسانی که منتقد مارکس و در عین حال سرمایهداری بودند راه سوم را مطرح ساختند. اگر به اقتصاد اسلامی برگردیم باید بگویم راه سوم مفهومی غیرعلمی است. اقتصاد اسلامی را هم روی همان مدل ایجاد کردند. معلوم است که این تفکر به جایی نمیرسد. کسانی که معتقد به راه حلهای علم اقتصاد هستند ادعا نمیکنند که بازار همه مسائل را حل میکند و بدون ایراد است. اما معتقدند بهترین شیوه تخصیص منابع آنی است که از مکانیزم بازار استفاده میکند.
این دوستان حرفهایی در مورد ایدئولوژی انقلاب زده بودند اما منشا آن را خودشان هم نمیدانستند. من در کتاب «اقتصاد و دولت در ایران» توضیح دادم ایدئولوژی ابتدای انقلاب برگرفته از «راه رشد غیرسرمایهداری» اولیانوفسکی، اقتصاددان مارکسیست روسی بود. اگر قانون اساسی ما را نگاه کنید اغلب بحثهای ما در همین جهت است. یعنی زمانی که خواستند در مسیر راه سوم حرکت کنند ایده ضدسرمایهداری را دنبال کردند و تحت تاثیر گرایشهای چپ و مارکسیستی بودند. تئوریسینهای انقلاب اسلامی دکتر علی شریعتی، شهید بهشتی و شهید مطهری و طالقانی بودند. همه این بزرگواران به شدت تحت تاثیر اندیشههای چپ قرار داشتند. به صورت ایجابی شاید خواستار سوسیالیسم نبودند اما نقد آنها به صورت سلبی از اقتصاد بازار نقد مارکسیستی بود.
سیاستهای کلی اصل ۴۴ قانون اساسی در حقیقت اصلاح همان راه سوم بود که میگفت هر چه به بازار و بخش خصوصی مربوط میشود بد است و باید تحت کنترل دولت باشد. اسم سوسیالیسم را نمیآوردند اما میگفتند ما باید به طرف اقتصاد عادلانه و به اصطلاح اسلامی برویم. عملا همین کار را انجام دادند. به نظر من هیچ قاعده و قانون و رویکردی را به طور کلی در اقتصاد بازار رقابتی نمیتوان پیدا کرد که در تضاد با اصول اسلامی باشد چون بحث معاملات در فقه اسلامی اساسا مبتنی بر مالکیت خصوصی و آزادی و اختیار در تجارت است. اما رویکرد سوسیالیستی در موارد بسیاری با اسلام به تضاد میرسد که مهم ترین آنها نفی مالکیت خصوصی و آزادی تجارت است.
#راه_سوم #اقتصاد_اسلامی #سوسیالیسم #اقتصاد_بازار
🆔 @ghaninejad_mousa
✔️ @BoomrangInstitute
میزس :
قیمت بازار یک پدیده تاریخی واقعی است؛ نسبتی کمّی که دو فرد در یک زمان و مکان مشخص با یکدیگر میزان مشخصی از دو کالا را مبادله می کنند. این نسبت بستگی به شرایط خاص و انضمامی (concrete) آن مبادله دارد. در نهایت هم قیمت جز با داوری ارزشی افراد درگیر در مبادله معین نمی شود. قیمت ها از یک ساختار قیمت کلی [و کلان مانند منحنی های عرضه و تقاضا] یا از یک ساختار قیمتی مربوط به رده خاصی از کالاها یا خدمات به دست نمی آید. آنچه که ساختار قیمتی می نامیم چیزی جز یک مفهوم انتزاعی (abstract) نیست که از مجموعه ای از قیمت های انضمامی مشخص که افراد با آن سروکار داشته اند استخراج شده است. بازار قیمتی عمومی و عام برای زمین، خودرو یا دستمزد نیروی کار مشخص نمی کند، بلکه قیمت ها به صورت جزئی و خاص برای یک زمینِ مشخص، یک خودرو مشخص و دستمزدی مشخص برای عملکردی مشخص معین می شوند“. [خطاست همه این قیمت های متفاوت، خاص و جزئی را در یک مفهوم عام و کلی به نام قیمت خلاصه کنیم و در نمودارها نشان دهیم
https://cafe-liberal.com/%D9%85%D9%86%D8%AD%D9%86%DB%8C-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B9%D8%B1%D8%B6%D9%87-%D9%88-%D8%AA%D9%82%D8%A7%D8%B6%D8%A7-%D8%B1%D8%A7-%D8%AF%D9%88%D8%B1-%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D8%B2%DB%8C%D8%AF-%D9%81%D8%B1/amp/
⏬⏬⏬⏬⏬
@austrianschool
قیمت بازار یک پدیده تاریخی واقعی است؛ نسبتی کمّی که دو فرد در یک زمان و مکان مشخص با یکدیگر میزان مشخصی از دو کالا را مبادله می کنند. این نسبت بستگی به شرایط خاص و انضمامی (concrete) آن مبادله دارد. در نهایت هم قیمت جز با داوری ارزشی افراد درگیر در مبادله معین نمی شود. قیمت ها از یک ساختار قیمت کلی [و کلان مانند منحنی های عرضه و تقاضا] یا از یک ساختار قیمتی مربوط به رده خاصی از کالاها یا خدمات به دست نمی آید. آنچه که ساختار قیمتی می نامیم چیزی جز یک مفهوم انتزاعی (abstract) نیست که از مجموعه ای از قیمت های انضمامی مشخص که افراد با آن سروکار داشته اند استخراج شده است. بازار قیمتی عمومی و عام برای زمین، خودرو یا دستمزد نیروی کار مشخص نمی کند، بلکه قیمت ها به صورت جزئی و خاص برای یک زمینِ مشخص، یک خودرو مشخص و دستمزدی مشخص برای عملکردی مشخص معین می شوند“. [خطاست همه این قیمت های متفاوت، خاص و جزئی را در یک مفهوم عام و کلی به نام قیمت خلاصه کنیم و در نمودارها نشان دهیم
https://cafe-liberal.com/%D9%85%D9%86%D8%AD%D9%86%DB%8C-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B9%D8%B1%D8%B6%D9%87-%D9%88-%D8%AA%D9%82%D8%A7%D8%B6%D8%A7-%D8%B1%D8%A7-%D8%AF%D9%88%D8%B1-%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D8%B2%DB%8C%D8%AF-%D9%81%D8%B1/amp/
⏬⏬⏬⏬⏬
@austrianschool
کافه لیبرال
کافه لیبرال - منحنی های عرضه و تقاضا را دور بریزید! - فرانک شوستک
در این یادداشت که ترجمه ای (با اندکی دستکاری) از یکی از مقالههای موسسه میزس است، تلاش شده است تا دیدگاه کلی مکتب اتریش طرح شود. در اینجا پایهای ترین ابزار اقتصاد متعارف به نقد کشیده و به برخی از پیش فرض های آن پرداخته می شود. این یادداشت نقطه آغاز خوبی…
میزس :
دخالت دولت در زندگی اقتصادی ، که خودش سیاست اقتصادی می نامد ، چیزی جز نابودی زندگی اقتصادی نداشته است.
@austrianschool⏪⏪
دخالت دولت در زندگی اقتصادی ، که خودش سیاست اقتصادی می نامد ، چیزی جز نابودی زندگی اقتصادی نداشته است.
@austrianschool⏪⏪
👍2
Forwarded from بازار آزاد (A.B)
معیارهای تشخیص چپگرایی
🔴جهتگیری یک چپگرا در راستای جمعگرایی بزرگ مقیاس است. او بر اهمیت وظیفه فرد در خدمت به جامعه و وظیفه جامعه در مراقبت از فرد تأکید میورزد. دیدگاهش نسبت به فردگرایی منفی است. معمولاً لحنی اخلاقی به خود میگیرد. به کنترل سلاح فردی، آموزش سکس و دیگر روشهای آموزشی روانی «روشنگرانه»، برنامهریزی اجتماعی، برنامههای جرم و جنایت زدایی و چندفرهنگی بودن علاقه دارد. علاقمند است با قربانیان مسائل مختلف همذاتپنداری کند. دوست دارد علیه رقابت و خشونت موضع بگیرد، اما معمولاً سعی می کند دستاویزهایی برای تبرئه چپگرایانی که به خشونت دست می یازند بیابد. عاشق بکاربردن واژگان چپگرایان مانند «نژادپرستی»، «سکسیسم»، «همجنسگراهراسی»، «سرمایهداری»، «امپریالیسم»، «استعمار نوین»، «نسلکشی»، «تغییر اجتماعی»، «عدالت اجتماعی» و«مسئولیت اجتماعی» است. شاید بهترین راه تشخیص چپگرایی مشاهده تمایل به همدردی با این جنبشها باشد: فمینیسم، حقوق همجنسگرایان، حقوق قومی، حقوق معلولان، حقوق حیوانات و نزاکت سیاسی. هر کس که بهشدت با همه این جنبشها احساس نزدیکی میکند قطع به یقین یک چپگراست
📖بردگی تکنولوژیکی
@FreemarketEconomy
🔴جهتگیری یک چپگرا در راستای جمعگرایی بزرگ مقیاس است. او بر اهمیت وظیفه فرد در خدمت به جامعه و وظیفه جامعه در مراقبت از فرد تأکید میورزد. دیدگاهش نسبت به فردگرایی منفی است. معمولاً لحنی اخلاقی به خود میگیرد. به کنترل سلاح فردی، آموزش سکس و دیگر روشهای آموزشی روانی «روشنگرانه»، برنامهریزی اجتماعی، برنامههای جرم و جنایت زدایی و چندفرهنگی بودن علاقه دارد. علاقمند است با قربانیان مسائل مختلف همذاتپنداری کند. دوست دارد علیه رقابت و خشونت موضع بگیرد، اما معمولاً سعی می کند دستاویزهایی برای تبرئه چپگرایانی که به خشونت دست می یازند بیابد. عاشق بکاربردن واژگان چپگرایان مانند «نژادپرستی»، «سکسیسم»، «همجنسگراهراسی»، «سرمایهداری»، «امپریالیسم»، «استعمار نوین»، «نسلکشی»، «تغییر اجتماعی»، «عدالت اجتماعی» و«مسئولیت اجتماعی» است. شاید بهترین راه تشخیص چپگرایی مشاهده تمایل به همدردی با این جنبشها باشد: فمینیسم، حقوق همجنسگرایان، حقوق قومی، حقوق معلولان، حقوق حیوانات و نزاکت سیاسی. هر کس که بهشدت با همه این جنبشها احساس نزدیکی میکند قطع به یقین یک چپگراست
📖بردگی تکنولوژیکی
@FreemarketEconomy