پژوهشکده اقتصاد اتریشی
2.88K subscribers
376 photos
74 videos
41 files
203 links
✔ترویج اقتصاد مکتب اتریشی



@AustrianSchool
Download Telegram
Forwarded from Paleolibertarianism
📚بررسی خاویر میلی از دیدگاه هوپه/✍🏻اسکار گراوُ/قسمت اول

خاویر مایلی، رئیس جمهور فعلی کشور آرژانتین، پدیده‌ای جهانی محسوب می‌شود که در سطح بین‌المللی، به عنوان قهرمانِ جنبش آزادی‌خواهانه شناخته شده است. ایشان، حتی در جایگاه ریاست جمهوری نیز، حکومت را سازمانی جنایتکار و مالیات را سرقت تلقی نموده‌اند. با این فرض که یک آزادی‌خواه، ارزش‌های خود را عادلانه و درخورِ اعتنا برای تمامی ملل جهان می‌داند، این انتظار می‌رود که چنین شخصیتی، به گونه‌ای بنیادین با وضعیت موجودِ حکومت‌گرا، نه فقط در بُعد ملی، بلکه در گستره بین‌المللی نیز مقابله کند.

لینک مقاله

@paleolibertarianizm

#هانس_هرمان_هوپ #خاویر_میلی #آرژانتین
👍6
☚ برخی از آثار ترجمه‌شده به فارسی، برای آشنایی با مکتب اتریشی و اندیشه‌ی لیبرالیسم:

● لیبرالیسم / لودویگ فون میزس

● بروکراسی / لودویگ فون میزس

● حکومت قادر مطلق / لودویگ فون میزس

● بازار آزاد و دشمنان آن / لودویگ فون میزس

● بنیان نهایی علم اقتصاد / لودویگ فون میزس

● مارکسیسم بی‌نقاب / لودویگ فون میزس

● نظریه‌ی آشوب / رابرت مورفی

● حکومت با پول ما چه کرده است؟ / مورای روتبارد

● فردگرایی و فلسفه علوم اجتماعی / مورای روتبارد

● اخلاق آزادی / مورای روتبارد

● مشکل سوسیالیسم / توماس دی‌لورنزو

● علیه مالکیت فکری/ استفن کینسلا

● انتخاب ارز / فریدریش فون هایک

● اقتصاد اتریشی / پیتر بتکه

● بنیان‌های خرد اقتصاد کلان / استیون هورویتز

● اقتصاد اتریشی/ استیون هورویتز

● مبانی اقتصادی و فلسفی سرمایه‌داری / اسوتزار پژویچ

● مغلطه‌ی اقتصادی / تیم ورستال

● استاندارد دستوری / سیف‌الدین عموص

● حقایق و مغالطه‌ها در اقتصاد / توماس ساول

● اصول اساسی علم اقتصاد / توماس ساول

● روشنفکران و جامعه / توماس ساول

● دیدگاه‌های پولی میزس / گری نورث

● اندیشمند لیبرال / ایمون باتلر

● سوسیالیسم، ایده‌ی شکست‌خورده‌ای که هرگز نمی‌میرد / کریستین نیمیتز

● عقل معاش / گوارتنی و دیگران

● تجارت آزاد و اثرش بر رشد اقتصادی / بودرو

● رسوایی آرمانشهر / نیما سنندجی

● نظریه‌ی عمومی کالا و ارزش / کارل منگر

● اصول علم اقتصاد / کارل منگر

● کارل مارکس در ترازو / بوم‌باورک

● چرا روشنفکران لیبرالیسم را دوست ندارند؟ /ریمون بودن

● سرمایه و ساختار آن / لودویگ لاخمان

● تورم و اخلاق / اندرو دیکسون وایت

● در دفاع از سرمایه‌داری / یوهان نوربرگ

● اقتصاد سیاسی محیط‌زیست / شهرام اتفاق

● تغییر اقلیم و اقتصاد بازار / شهرام اتفاق

● محیط‌زیست، سرمایه‌داری یاسوسیالیسم؟ / اتفاق

● اصول اساسی علم اقتصاد / توماس ساول

● روشنفکران و جامعه / توماس ساول

● افیون روشنفکران / ریمون آرون

● بهره یا ربا / موسی غنی‌نژاد

● توکویل / ژاک کنت-هوتر

● تحلیل دموکراسی در آمریکا / الکسی دو توکویل

● انقلاب فرانسه و رژیم پیش از آن/ الکسی دو توکویل

● تاریخ تحلیل اقتصادی (۳ جلد) / شومپیتر

● کاپیتالیسم، سوسیالیسم، دموکراسی / شومپیتر

● پیکتی: مغالطه‌ی قرن بیست‌ویکم / موسی غنی‌نژاد

● مقدمه‌ای بر معرفت‌شناسی علم اقتصاد/غنی‌نژاد

● در دفاع از کاپیتالیسم / زیتلمن

● سرانجام انسان طرازنوین / سوتلانا الکسیویچ

● صدراسلام و زایش سرمایه‌داری / بندیکت کلر

● چرا سوسیالیست نیستم / رند پال

● درک سازوکارهای پول / رابرت مورفی

#نمایشگاه_کتاب
👍11
Forwarded from Paleolibertarianism (Mhmd Qanati)
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🔻 آزادی بدون مالکیت خصوصی، یک توهم است.

ما در اینجا با کسی زمین تقسیم نمی‌کنیم.
Yellowstone (TV series, 2018-2024), A monster among us.


آدم‌ها آموختند اگر می‌خواهند آزاد بمانند، باید زمین و خانه‌شان را حفظ کنند.
مالکیت خصوصی فقط یک «حق قانونی» نیست؛ مرزی است که آزادی و بردگی را جدا می‌کند.

برای همین است که حق حمل اسلحه یک امتیاز لوکس نیست. وسیله‌ای است برای دفاع از آن مرز. برای دفاع از خانه، از زمین، از خانواده، از آزادی.

اما شعار «همه با هم»، مالکیت خصوصی را حذف می‌کند. وقتی همه‌چیز برای همه شد، هیچ‌کس چیزی نخواهد داشت؛ و وقتی مالکیت خصوصی از بین رفت، آزادی نیز سلاخی خواهد شد.

«ما اینجا زمین شریک نمی‌شویم.» جمله‌ای خودخواهانه است اما دیگرستیزانه نیز نیست؛ دربارهٔ این است که اگر مالکیت خصوصی قابل دفاع نباشد، هیچ چیز دیگری برای مدافعه باقی نخواهد ماند.

و وقتی چیزی برای دفاع نداشته باشی،
دیگر آزادی هم نداری.


⚜Paleolibertarianizm
👍15👌5
Forwarded from اویس ارشادیان (oveiss ershadian)
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
قیاس‌های مکانیکی (ویدئو پنجم).
در این ویدئو به روش ریاضیاتی، که یکی از قیاس های مکانیکی است پرداخته می شود.



نسخه صوتی فایل در پیام بعدی. 👇👇👇


#روتبارد #اراده_آزاد #مکتب_اتریش

🆔 @oveissershadian  |  اویس ارشادیان

لینک اینستاگرام و ایکس:
Instagram | X(twitter) | YouTube
Forwarded from Finance & Economics
📄 مقاله

اولین مجری لسه‌فر
/ روبرت تورگو برای علم اقتصاد چه کرد؟/

👤 سارا بنی‌صدر

◽️@utfinance◽️
👍4
اقتصادسنجی یا بازی بیهوده با ریاضی
(بخش ۱/۲)
مهر پویا علا

اقتصادسنجی به‌کلی اتلاف وقت و بیهوده است. فرضیات کودکانه با ریاضیات بسیار پیچیده است؛ مثل کارهای مهندس بازرگان. کاربرد ریاضیات در اقتصاد مثل یک ساختمان بسیار عظیم با نهایت پیچیدگی و دقت در طراحی و اجراست که پی‌اش با فناوری فرغون و کاهگل ساخته شده باشد. با یک ضربۀ کوچک کل ساختمان فرو می‌ریزد. عدۀ زیادی مفتون مهندسی پیچیده و معماری باشکوه ساختمان می‌شوند و بدون توجه به پایۀ کاهگلی در آن اقامت می‌کنند. در مثال ساختمان هر کس نخواهد می‌تواند وارد ساختمان نشود. اقتصادسنجی‌دانان اما میلیون‌ها آدم را به زور وارد طراحی‌های سست خود می‌کنند.

اقتصادسنجی متناقض است. اگر اقتصادسنجی درست باشد اقتصاد معنا ندارد. اگر همه همزمان از نتایج اقتصادسنجی استفاده کنند و اقتصادسنجی درست باشد آنگاه دیگر سودوزیان معنی ندارد. عدم اطمینان معنی ندارد. آنتروپرونری معنی ندارد. پس اصلاً اقتصاد کجای این معادله قرار دارد؟ بدهید یک سیستم مرکزی تمام کارها را انجام دهد. چند سال دیگر حتی به اقتصادسنجی‌دانان هم نیازی نخواهد بود. هوش مصنوعی خودش داده را رصد می‌کند و کدها را می‌نویسد.

هدف نظریۀ اقتصادی توضیح نتیجۀ مبادلۀ آزاد انسان‌ها در بازار است. تورم و پول و نوسان قیمت و سود و زیان و نرخ بهره و ساختار تولید را با ارجاع به انتخاب و کنش انسان توضیح می‌دهد. در اقتصادسنجی اصلاً بازار معنی ندارد. مگر اینکه بازار را چنان تعریف کنیم که نقیض خودش باشد. اقتصادسنجی علیت را در جایی غلط جست‌وجو می‌کند. در زمین‌شناسی - علوم طبیعی - نظریه را از تاریخ (=دادۀ تجربی) استخراج می‌کنند. عواملی که باعث ایجاد سنگ‌های به خصوص یا کوه‌ها می‌شوند هر جا برقرار باشند به همان نتایج می‌رسند. مهم نیست این رشته‌کوه با آن رشته‌کوه یا این سنگ به خصوص با آن سنگ به خصوص شکل متفاوتی دارند. تعدادی ویژگی‌های عمومی که برای «هدف خاص زمین‌شناس» مهم است در این دو رشته‌کوه یا سنگ یکسان است. پس آنها را درون یک مقوله دسته‌بندی می‌کند. در امور انسانی ما نمی‌توانیم «هدف خاص اقتصاددان» داشته باشیم، مگر آنکه اقتصاددان به استالین خدمت کند. استالین هم به اقتصاددان نیاز ندارد، به مهندس نیاز دارد.

زمین‌شناس اگر دادۀ کافی در اختیارش باشد روند حرکت یک رشته‌کوه واقع در مریخ را در میلیون سال آینده پیشبینی می‌کند. از روی چه چیزی پیش‌بینی می‌کند؟ از روی داده‌هایی که از سیر حرکت کوه‌ها طی میلیون‌ها سال بر روی کرۀ زمین به دست آورده است. در امور انسانی داده‌های گذشته نتیجۀ قطعی دربارۀ روند آینده به ما نمی‌دهند. چرا؟ چون علت شکل‌گیری آن داده‌ها کنش انسان‌های زنده و دارای ذهن بود. علت را باید در ذهن انسان جست‌وجو کرد. هیچ تضمینی نیست که انسان‌ها در آینده هم همان‌طور رفتار کنند. به همین دلیل مثلاً تحلیل تکنیکال به کلی کلاهبرداری است. یا مثلاً تورم واکنش انسان به دستکاری پول توسط دولت است. این را ما به صورت پیشینی (a priori) می‌دانیم. ما می‌دانیم چرا در آلمان پس از جنگ جهانی اول ابرتورم اتفاق افتاد. ما به یقین می‌دانیم که اگر سردمداران هر کشوری مانند سردمداران آلمان پس از جنگ جهانی فکر و عمل کنند در آن کشورها هم ابرتورم اتفاق خواهد افتاد؛ ولی نمی‌توانیم پیش‌بینی کنیم که آیا سردمداران یک کشور آن‌گونه فکر خواهند کرد یا خیر، یا کسانی که آن‌گونه فکر می‌کنند در یک کشور به قدرت خواهند رسید یا خیر: اقتصاد می‌گوید اگر چنین کنید چنان خواهد شد. اگر نمی‌خواهید چنان شود چنین نکنید. اختیارش با خودتان است؛ ولی اقتصاد نمی‌تواند پیش‌بینیِ ریاضی کند که آنها چنین خواهند کرد یا نه.

وارد کردن مبحث احتمال هم هیچ کمکی نمی‌کند. احتمال یک محاسبۀ جبری است. احتمال دقیقاً در جایی کاربرد دارد که ما چیزهایی را می‌دانیم و همچنین می‌دانیم که چقدر می‌دانیم و چقدر نمی‌دانیم. عواملی را که می‌دانیم و عواملی را که نمی‌دانیم می‌شناسیم. نظریۀ بازی‌ها هم به همین علت به کلی از دور خارج می‌شود.
👍7👌1
اقتصادسنجی یا بازی بیهوده با ریاضی
(بخش ۲/۲)

کسی که نظریۀ اقتصادی می‌داند [نظریۀ اقتصادی همان است که مثلاً میزس توضیح داد] می‌کوشد «قانع» کند. می‌کوشد با مردم حرف بزند و با ساده‌ترین وجهی که امکانش باشد توضیح بدهد. چون نظریه به او می‌گوید باید مردم را با استدلالی که نظریه در اختیارت گذاشته است قانع کنی که کدام روش درست است و کدام غلط. مردم اگر بدانند چرا تورم اتفاق می‌افتد و تورم باعث نابرابری غیرسازنده می‌شود نمی‌گذارند دزدها حاکم شوند؛ مگر آنکه دوست داشته باشند دزدها حاکم شوند. راز اینکه مکتب اتریشی‌ها اغلب قابل فهم حرف می‌زنند همین است. چون واقعاً حرفی برای گفتن دارند. ولی کسی که نظریۀ اقتصادی نمی‌داند و به جایش اقتصادسنجی می‌داند نمی‌کوشد قانع کند. او می‌کوشد تحمیل کند. چون شما باید مطابق فرضیات او رفتار کنید.

لازمۀ درست بودن اقتصادسنجی این است که کسی از مد پیروی نکند. کسی ناگهان از چیزی نترسد. کسی گوش به شایعه ندهد. کسی به هر دلیلی از یک شرکت خاص کینه به دل نگیرد و نکوشد دیگران را با آن کینه همراه کند. کسی دچار عواطف سانتیمانتال نشود. کسی اختراعی نکند. ابتکارات تازه در بازاریابی وجود نداشته باشد. کسی چپ نباشد. کسی راست نباشد. زمین‌لرزه و سیل نیاید یا اگر آمد در رفتار انسان اثری نگذارد. همچنین کسی سعی نکند عمداً با انتخاب‌هایش پیشبینی اقتصادسنجی‌دانان را باطل کند! به طور کلی لازمۀ اقتصادسنجی این است که فقط سردمداران دولت انسان باشند و بقیه حیوان هم نباشند. اما مشکل اینجاست که حتی در این صورت هم اقتصادسنجی فقط یک بار کاربرد دارد و پس از آن همه چیز مثل ماشین کار خواهد کرد، مگر اینکه استالینِ قصۀ ما از اسباب‌بازی کنونی خسته شود و هوس دیگری به سرش بزند!

اقتصادسنجی در بازه‌های کوتاه‌مدت هم کاربرد ندارد. در اقتصاد کوتاه‌مدت و بلندمدت نداریم. معیار بلندی و کوتاهی چیست؟ ممکن است گفته شود ما بازه‌هایی را که در آن جمعیت هدف به احتمال زیاد رفتار کم‌وبیش مطابق پیش‌بینی انجام خواهند داد به عنوان بازۀ کوتاه‌مدت در نظر می‌گیریم و اقتصادسنجی در آن بازه‌ها کاربرد دارد. این حرف اشتباه است. از کجا می‌دانید وسط آن بازۀ زمانی ناگهان همان مشتریان پیرو یک مد جدید نشوند؟ اختراعی جدید صورت نگیرد؟ حساب احتمالات هیچ کمکی نمی‌کند. احتمال زمانی معنا دارد که ما بدانیم چه چیزی را نمی‌دانیم. در امور طبیعی ما می‌دانیم در فلان بازۀ زمانی کدام اتفاق قطعاً می‌افتد و کدام اتفاق ممکن است بیفتد. با اتکای اولی احتمال دومی را محاسبه می‌کنیم. می‌دانیم که اگر بازه را کوچک یا بزرگ کنیم کدام دانسته‌ها به نادانسته تبدیل می‌شوند. در امور انسانی ما نمی‌توانیم «اصل عدم قطعیت» داشته باشیم. اگر امکان محاسبۀ احتمال در امور انسانی وجود داشته باشد تمام کنش‌گران در صحنه از آن استفاده می‌کنند. آنگاه آنتروپرونری معنا ندارد و یک ناظر بیرونی می‌تواند سود و زیان و احتمال هر کسی را بسنجد و به او بگوید. آنگاه همه تمایل پیدا می‌کنند انتخاب با احتمال موفقیت بالاتر را انتخاب کنند. اگر امکان موفقیت یک انتخاب پنجاه درصد باشد و دیگری شصت درصد چرا باید اولی را انتخاب کنم؟ اگر هم می‌گویند اولی در صورت موفقیت سود بیشتری در بر دارد، پس کل اقتصاد به یک مذاکره میان طرفین و جای‌گیری هر کس در جای مناسب بر اساس توافق فرو کاسته خواهد شد. انتخاب اول یک قیمت پیدا می‌کند و انتخاب دوم یک قیمت دیگر. مسئله اینجا صرفاً قیمت‌گذاری می‌شود. ریسکی وجود نخواهد داشت. این یکی از آموزه‌های ظریف میزس است که ریسک اقتصادی را نباید با احتمال اشتباه گرفت. نتیجه اینکه حد وسطی وجود ندارد: یا اقتصادسنجی درست است یا آنتروپرونری.

اگر به ریاضیات علاقه دارید انواع رشته‌های مهندسی و شاخه‌های مختلف خود رشتۀ ریاضی تا دلتان بخواهد مطلب برای غرق شدن در ریاضیات دارند. ولی اگر می‌خواهید از عملکرد جوامع سر در بیاورید باید نظریه اقتصادی بدانید و نظریه اقتصادی کوچک‌ترین ربطی به ریاضیات ندارد.

در آکادمی جامعه‌شناسی و انسان‌شناسی و اقتصاد و علوم سیاسی هم هیچ حرفی از نظریۀ اقتصادی نخواهید شنید. در نتیجه این رشته‌ها به کلی اتلاف وقت هستند. البته ممکن است بتوانید از طریق این رشته‌ها به کشوری بهتر از ایران مهاجرت کنید. نباید کسی را بابت این هدف سرزنش کرد. اگر هدفتان این است همان دروس این رشته‌ها را خوب بخوانید و نمرۀ بالا بگیرید و مقاله بنویسید. نوش جان‌تان. ولی آن دانش را برای خود نگاه دارید. اگر منظورتان این است که عملکرد جوامع را بشناسید هیچ‌کدام از مواد درسی این رشته‌ها را جدی نگیرید. مفروضات و اهداف تمام این رشته‌ها با مفروضات و اهداف رژیم‌های توتالیتر قرن بیستم یکسان است. این رشته‌ها را آدم‌کش‌ها پایه‌گذاری نکردند و پایه‌گذاران‌شان هم نیت بد نداشتند؛ اما جهان‌بینی مانند لنین و موسولینی داشتند.
👍9
⚜️محافظه‌کاری فرهنگی⚜️

هانس هرمان هوپه می‌گوید: «نسبت به لیبرترینی [آزادی خواهی] که دغدغه‌اش بی بندو‌باری جنسی، مصرف مواد مخدر و همجنسگرایی است حسّ انزجار دارم.» هوپه معتقد است که در یک جامعه‌ی آزاد، نظم و قراردادهای خصوصی تنها در صورتی پایدار می‌مانند که فرهنگ عمومی
مبتنی بر ارزش‌های نیک سنتی، خانواده، دیسیپلین و حتى طرد اجتماعی افراد نابهنجار باشد. ازاین‌رو محافظه‌کاری فرهنگی از نهادهای آزادی‌سازْ محافظت می‌کند. نهادهایی مانند: خانواده‌ی سنتی، مالکیّت خصوصی، قراردادهای پایدار و دین یا اخلاق عمومیْ که نقش مهمی در شکل‌گیری نظم داوطلبانه دارند. اگر این نهادها فروبپاشند جامعه مجبور به دخالت بیشتر دولت می‌شود که خود ضد آزادی است. باری در دیدگاه محافظه‌کارانهْ آزادی جنسی بی‌حد، مصرف‌گرایی افراطی، مواد مخدر، موجب تضعیف خانواده و دینْ و باعث فساد، اعتیاد، فقر اخلاقی و از بین رفتن سرمایه‌ی اجتماعی می‌شود. در این شرایط مردم خود خواهان کنترل بیشتر دولت خواهند شد؛ مثل تصویب قوانینی برای مواد مخدر، دوربین‌های محافظتی بیشتر و حمایت دولتی برای بچه‌های بی‌سرپرست.

آرش مهندسی


▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬

🟡➣ @IIFOM_CO

⚫️➣ instagram.com/iifom.co

🌐➣ iifom.com
👍7
آیا مدل‌های اقتصادسنجی می‌توانند نقش «آزمایشگاه اقتصادی» را ایفا کنند؟
۱/۲
نویسنده: فرانک شوتساک
از سایت میزس وایر

در علوم طبیعی، آزمایشگاه می‌تواند متغیرها و ذرات را از هم جدا کند و حرکت آن‌ها را تحت کنترل بگیرد. به‌صورت مشابه، استفاده از یک مدل اقتصادسنجی نوعی تلاش برای ساختن «آزمایشگاه اقتصادی» است تا در آن آزمایش‌های کنترل‌شده انجام شود. این ایده برای اقتصاددانان و سیاستمداران جذاب است. وقتی مدلی ساخته شد و به‌عنوان بازنمایی مناسبی از اقتصاد پذیرفته شد، سیاست‌گذاران می‌توانند با آن پیامدهای سیاست‌های مختلف را بسنجند.

گفته می‌شود با اتکای به مدل‌های اقتصادسنجی، نخبگان می‌توانند تصمیم‌هایی «علمی» و مبتنی بر پژوهش بگیرند؛ تصمیم‌هایی که کارایی سیاست‌های دولتی را بالا می‌برد و به اقتصادی بهتر و شکوفاتر می‌انجامد. حتی پیشنهاد می‌شود مدل بتواند داورِ ارزیابی درستی یا نادرستیِ ایده‌های اقتصادی باشد و درباره وضعیت آینده اقتصاد نیز سرنخ بدهد.

مدل‌ساز با روش‌های ریاضی و آماری، میان متغیرهای اقتصادی رابطه برقرار می‌کند. مثلاً هزینه‌های مصرفی اشخاص را به درآمد قابل تصرف و نرخ بهره ربط می‌دهد، یا مخارج سرمایه‌ای را با موجودی سرمایه گذشته، نرخ بهره و سطح فعالیت اقتصادی توضیح می‌کند. مجموعه این روابطِ برآوردشده (معادلات) یک «مدل اقتصادسنجی» را می‌سازد.

چگونه اعتبار مدل را می‌سنجند؟

برای سنجش اعتبار، مدل با داده‌های واقعی و قدرت پیش‌بینی‌اش مقایسه می‌شود. در شبیه‌سازی ایستا، از متغیرهای تأخیردار واقعی استفاده می‌شود؛ در شبیه‌سازی پویا، متغیرهای تأخیرداری به کار می‌رود که خودِ مدل محاسبه کرده است. آزمون نهایی مدل، واکنش آن به تغییر یک متغیر سیاستی—مثلاً افزایش مالیات یا مخارج دولت—است. مدل‌ساز با ارزیابی کیفی تصمیم می‌گیرد این واکنش «معقول» هست یا نه. اگر مدل این مراحل را با موفقیت بگذراند، آماده استفاده تلقی می‌شود. بر پایه این پارادایم، نگاه ما به واقعیت اقتصادی بر اساس میزان هم‌بستگیِ تکه‌های مختلف اطلاعات با یکدیگر شکل می‌گیرد.

محدودیت هم‌بستگی: توصیف هست، توضیح نه

برقراری هم‌بستگی میان هزینه‌های مصرفی و اطلاعات دیگر، ماهیت هزینه‌های مصرفی را توضیح نمی‌دهد؛ فقط آن را توصیف می‌کند. مشاهده هم‌بستگی در داده‌های تاریخی چیزی درباره علل و معلول‌های زیرین نمی‌گوید. این‌که بین هزینه‌های مصرفی و درآمد قابل تصرف هم‌بستگی بالاست، به‌خودیِ‌خود به معنای علیت نیست. چه‌بسا بتوان هم‌بستگی قوی با متغیر دیگری هم یافت؛ آیا باید نتیجه گرفت آن متغیر علت هزینه‌های مصرفی است؟

نیاز به نظریه‌ی پیشینی و سازگار

برای معنا دادن به داده‌ها، باید از پیش نظریه‌ای داشت که بر پای خودش بایستد و از دل داده‌ها «درنیامده» باشد. قلب چنین نظریه‌ای یک اصل بدیهی و سازگار و غیر‌دلبخواهی است که بتواند پیوندهای علّی در واقعیت تجربی را توضیح دهد. نظریه‌ای که بر این بنیاد استوار است که انسان‌ها آگاهانه و هدفمند عمل می‌کنند با این معیار سازگار است؛ زیرا کسی که این را انکار کند، خود در حال انجام کنشی آگاهانه و هدفمند است و به «تناقض اجرایی» می‌افتد.

لودویگ فون میزس—بنیان‌گذار این رویکرد—آن را پراکسیولوژی نامید. با اتکای به دانستنِ «کنش هدفمند انسان»، میزس مدعی بود می‌توان کل بدنه‌ی علم اقتصاد را استنتاج کرد. به نتیجه‌ی او، بر خلاف علوم طبیعی که علت‌های نهاییِ بسیاری از پدیده‌ها ناشناخته‌اند، در اقتصاد این شناخت که انسان‌ها آگاهانه و هدفمند عمل می‌کنند به ما اجازه می‌دهد علت‌های واقعی را بشناسیم؛ علت‌ها از خودِ انسان‌ها سرچشمه می‌گیرند.

آیا روش ریاضی در اقتصاد معتبر است؟

اقتصاد جریان اصلی با به‌کارگیری ریاضیات می‌کوشد ردّ پای علوم طبیعی را دنبال کند. در علوم طبیعی، ریاضیات به دانشمندان امکان می‌دهد ماهیت اشیا را صورت‌بندی کنند و واکنش آن‌ها به محرک‌های خاص را در قالب فرمول ثبت کنند؛ به‌گونه‌ای که در شرایط یکسان، بارها همان نتیجه تکرار شود.

اما در اقتصاد، موضوع مطالعه اشیا نیستند، بلکه انسان‌های کنشگر و انتخاب‌گرند. به گفته‌ی میزس:
«تجربه‌ای که علومِ کنشِ انسانی با آن سروکار دارند، همواره تجربه‌ی پدیده‌های پیچیده است. هیچ آزمایشگاهی نمی‌تواند درباره کنش انسانی آزمایش‌های قابل‌تکرار انجام دهد.»
👍3
۲/۲

چرا اندازه‌گیری دقیق در اقتصاد ممکن نیست؟

ویژگی اصلی انسان خردورزی است:
انسان با ذهن خود ارزش‌گذاری می‌کند و ابزارها را برای رسیدن به اهداف برمی‌گزیند. اما ذهنْ خودکار عمل نمی‌کند؛ هر فرد ذهن خود را متناسب با شرایط یگانه‌ی خویش به کار می‌گیرد. بنابراین نمی‌توان ماهیت انسان را با فرمول‌های ریاضی—as in sciences—به دام انداخت.

تحلیل کمی یعنی بتوان به پدیده‌ها عدد نسبت داد و همه عملیات حسابی را روی آن‌ها انجام داد؛ برای این کار باید «واحدِ ثابتِ عینی» تعریف شود. اما در قلمرو ارزش‌گذاری‌های انسانی چنین واحدی وجود ندارد. میزس می‌نویسد:
«در حوزه‌ی اقتصاد هیچ رابطه‌ی ثابتی وجود ندارد؛ بنابراین هیچ اندازه‌گیری‌ای ممکن نیست.»
هیچ معیار ثابتی برای سنجش ذهن‌ها، ارزش‌ها و ایده‌های انسان‌ها وجود ندارد. انسان‌ها در شرایط تاریخی یگانه و تکرارناشدنی عمل می‌کنند و آزادی دارند که نظرشان را تغییر دهند و برخلاف الگوهای گذشته رفتار کنند—بر خلاف اجرام آسمانی در فیزیک. از این‌رو، تحلیل‌های اقتصادی به‌طور بنیادی کیفی‌اند، نه کمی.

خطای علیت در توابع ریاضی

به‌کارگیری ریاضیات مشکل دیگری هم دارد: توابع ریاضی عموماً القا می‌کنند کنش انسانی به‌وسیله «عوامل» بیرونی به حرکت درمی‌آید. برای نمونه، برخلاف نگاه ریاضی‌گرا، هزینه‌کرد افراد لزوماً «ناشی از» درآمد نیست. هر فرد، با توجه به هدف‌ها و موقعیت خود، تصمیم می‌گیرد چه مقدار از درآمد را مصرف کند و چه مقدار را پس‌انداز. درست است که افراد به تغییرات درآمد واکنش نشان می‌دهند، اما این واکنش خودکار و قابل‌فشرده‌سازی در یک فرمول ثابت نیست. افزایش درآمد، به‌طور خودکار افزایش مصرف را به دنبال نمی‌آورد؛ فرد ممکن است به دلایل هدف‌محور ترجیح دهد پس‌اندازش را بیشتر کند.

چرا تحلیل‌های «چه می‌شود اگر» لغزان‌اند؟

چون انسان‌ها با آزادیِ انتخاب و شرایط یگانه خود عمل می‌کنند، تحلیل‌های سیاستیِ متکی به مدل‌ها—از قبیل سناریوهای «چه می‌شود اگر» یا تحلیل‌های «ضریب تکاثری»—به‌راحتی به نتایجی مشکوک می‌رسند. فرضِ ثابت‌ماندنِ ساختارِ معادلاتِ مدل پس از تغییر سیاست، یعنی انگار انسان‌های درون اقتصاد «زنده» نیستند و منجمد شده‌اند.

نقد مدل‌های بزرگ‌مقیاس و محورِ GDP

بسیاری از مدل‌های اقتصادسنجی بزرگ‌مقیاس بر اساس تفکر کینزی طراحی شده‌اند. در آن‌ها متغیر اصلی تولید ناخالص داخلی (GDP) است که با تعامل میان مجموعه‌ای از کل‌های آماری (aggregates) توضیح داده می‌شود. این چارچوب چنین وانمود می‌کند که اقتصاد درباره‌ی GDP و تراز پرداخت‌هاست، نه درباره‌ی انسان و زندگی انسانی. این تصویر با واقعیتی که «هرچه در جهان انسانی هست، از کنش هدفمند انسان برمی‌خیزد» ناسازگار است.

افزوده‌های نسبتاً مدرنِ ابزارهای مدل‌سازی—مثل روش‌های موسوم به ARMA—هم همین مشکل روش‌شناختی را دارند. میزس صریح است:
«روش ریاضی را نباید فقط به‌خاطر بی‌حاصلی‌اش کنار گذاشت. این اساساً روشی معیوب است که از فرض‌های نادرست آغاز می‌کند و به استنتاج‌های خطا می‌رسد. قیاس‌هایش نه‌تنها سترون‌اند، بلکه ذهن را از مطالعه مسائل واقعی منحرف و نسبت‌ها میان پدیده‌ها را تحریف می‌کنند.»

جمع‌بندی

اتکا به ساخت مدل‌های اقتصادسنجی به‌عنوان مبنای فهم وضعیت اقتصاد، در بهترین حالت، نتایجی مشکوک به بار می‌آورد. این پارادایم برای مطالعه اقتصادی—که بر کنش انسانی، انتخاب و ارزش‌گذاری ذهنی بنا شده—اساساً نادرست است. اقتصادسنجی درباره‌ی علت‌ها چیز زیادی به دست نمی‌دهد. برای شناخت علل لازم است نظریه‌ای منطقی، سازگار و تکامل‌یافته داشت که از داده‌ها مشتق نشده باشد. نظریه‌ای که لودویگ فون میزس بنیان گذاشت با این معیار سازگار است



@AustrianSchool
👍9
Forwarded from Soleyman Abdi
deflation & liberty_250824_104722.pdf
17.5 MB
تورم زدایی و آزادی . . یورگ گایدو هالسمن
بخش تعاون چگونه در قانون اساسی گنجانده شد؟

✍️ محمد طاهری/ سردبیر

🔹آیت‌الله سیدمحمد بهشتی روحانی خوشنامی بود که در ابتدای انقلاب، محافل چپ به او انگ لیبرال زده بودند اما طرفه آنکه این روحانی متهم به غرب‌گرایی، به‌شدت از طرح‌هایی حمایت می‌کرد که ریشه در آرمان‌ها و برنامه‌های اقتصادی اتحاد جماهیر شوروی داشتند. به‌طور مشخص آیت‌الله بهشتی نقش محوری در ترویج و گنجاندن بخش تعاونی در اصل 44 قانون اساسی جمهوری اسلامی داشت. او که از رهبران فکری انقلاب بود، تحت‌تاثیر تفکرات سوسیالیستی و مدل‌های تعاونی شوروی، به‌ویژه کلخوزها و سوخوزها، تعاونی‌ها را به‌عنوان راه‌حلی برای حذف سرمایه‌داری و درعین‌حال پرهیز از استبداد دولتی مطرح کرد. بهشتی معتقد بود تعاونی‌ها می‌توانند با توزیع عادلانه سرمایه و ابزار تولید، از استثمار نیروی کار توسط سرمایه‌داران جلوگیری کنند، ضمن اینکه مالکیت خصوصی را نیز به رسمیت می‌شناخت. او در نقطه‌نظراتی که داشت، استدلال کرد که شرکت‌های تعاونی تولید و توزیع، پیشرفته‌تر از شرکت‌های سهامی هستند و ناکامی آنها را نتیجه موانع ایجادشده توسط سیاست‌های سرمایه‌داری استعماری و رباخواران جهانی دانست. شهید بهشتی در فرآیند تدوین قانون اساسی، به‌ویژه در نشست‌های خبرگان قانون اساسی، از تعریف تعاونی به‌عنوان یک بخش مستقل اقتصادی در کنار بخش‌های دولتی و خصوصی دفاع کرد. او تعاونی را ابزاری برای تحقق عدالت اجتماعی و کاهش نقش دولت در اقتصاد می‌دید و خواستار واگذاری تدریجی امور اقتصادی به این بخش بود. این دیدگاه، که به‌وضوح متاثر از فضای چپ‌گرایانه و انقلابی دهه 50 بود، به گنجاندن بخش تعاونی در اصل 44 قانون اساسی منجر شد.


🔹هدف از شکل‌گیری بخش تعاون در کنار دو بخش دولتی و خصوصی، شیرین کردن کام مردم با عدالت اجتماعی، ترویج همکاری‌های جمعی، کاهش نابرابری و دستیابی به توسعه اقتصادی بود، اما شواهد نشان می‌دهد که به دلایل متعدد، این اهداف محقق نشده است. نظام اداری با نام‌گذاری یک روز به نام «روز تعاون» سعی کرده به این بخش اهمیت ویژه‌ای بدهد اما در واقعیت، بخش تعاون نه به یک بخش تاثیرگذار در اقتصاد ایران تبدیل شده و نه چشم‌اندازی برای فعالیت دارد.
شاید پاسخ حاضری این باشد که بخش تعاون نیز همچون بخش ‌خصوصی، توسط هیولای بزرگ‌تری بلعیده شده است. درحالی‌که تصمیم‌گیران اقتصادی کشور احتمالاً انتظار داشتند ۵۰ درصد اقتصاد به بخش دولتی، ۲۵ درصد به بخش خصوصی و ۲۵ درصد به بخش تعاونی اختصاص یابد، در عمل، بخش دیگری جای این سه رکن را پر کرده است؛ بخشی که نامش در قانون اساسی نیامده اما این روزها بازیگر اصلی اقتصاد ایران است.
ابلاغ سیاست‌های کلی اصل ۴۴ در سال ۱۳۸۴ و تصویب قانون اجرایی آن در سال ۱۳۸۶ که در اصل با هدف تقویت مشارکت بخش خصوصی و تعاونی و کاهش بنگاه‌داری دولت انجام شد، عملاً باعث شکل‌گیری بخش پرقدرتی تحت عنوان «بخش حاکمیتی غیردولتی» در اقتصاد ایران شد.

🔹اما سوال این است که اگر شرایط به این‌گونه پیش نمی‌رفت، آیا گنجاندن بخش تعاون در قانون اساسی کار درستی بود؟
برخلاف بخش‌های عمومی و خصوصی که در اقتصادهای جهانی جایگاه مشخصی دارند، بخش تعاونی در کشورهای توسعه یافته، به‌عنوان یک بخش مستقل اقتصادی شناخته نمی‌شود.
اقتصاددانان عموماً کارکرد تعاونی‌ها را به‌عنوان یک مدل کسب‌وکار رد نمی‌کنند، اما با تعریف آن به‌عنوان یک «بخش» مستقل اقتصادی، چنان‌ که در اصل 44 قانون اساسی ایران آمده، مخالف‌اند. آنها معتقدند تعاونی‌ها باید به‌عنوان نوعی شرکت در چهارچوب بخش خصوصی تعریف شوند، نه یک بخش جداگانه در کنار بخش دولتی و خصوصی.

🔹اقتصاددانان پیشنهاد می‌کنند که در بازه زمانی مشخص، تعاونی‌های دولتی منحل شوند و ایجاد تعاونی‌های خصوصی نیز به خواست و اراده مردم واگذار شود. وجود وزارت تعاون و قوانین خاص برای تعاونی‌ها غیرضروری است، زیرا تعاونی‌ها باید مانند دیگر شرکت‌های خصوصی تحت قوانین عام تجاری فعالیت کنند. حمایت‌های دولتی، که اغلب به نفع گروه‌های خاص و جناحی بوده، نه‌تنها کارایی تعاونی‌ها را کاهش داده، بلکه به فساد و رانت‌جویی دامن زده است. برای اصلاح این وضعیت، تعاونی‌ها باید از چتر دولت خارج شوند، قوانین زائد حذف شوند و این شرکت‌ها به‌عنوان بخش خصوصی، بدون مداخله دولت، توسط مردم ایجاد و مدیریت شوند. این رویکرد، با بستن مجرای رانت و فساد، می‌تواند به کارایی و خلاقیت تعاونی‌ها کمک کند. در غیر این صورت، تعاونی‌های دولتی یا وابسته به دولت، همان‌طور که تجربه دهه‌های گذشته نشان داده، جز اتلاف منابع و زیان به مردم نتیجه‌ای نخواهند داشت.


#تجارت_فردا
@tejaratefarda
👍3
به زودی...

برای نخستین بار نسخهٔ دیجیتال از ترجمهٔ فارسی «کنش انسانی؛ رساله‌ای در باب اقتصاد» اثر جاودانهٔ «لودویگ فون میزس» با ترجمهٔ «سلیمان عبدی» به‌صورت رایگان از طریق وبسایت و کانال تلگرامی پژوهشگاه مالکیّت و بازار(ایفام) در اختیار عموم علاقه‌مندان قرار خواهد گرفت.
همراه با انتشار نسخهٔ دیجیتال این اثر بزرگ، ترجمهٔ رایگان دو اثر دیگر در حوزهٔ پولی مکتب اتریشی اقتصاد با عناوین:

«دولت با پول ما چه کرد؟» اثر موری نیوتن راتبارد
«تورم‌زدایی و آزادی» اثر یورگ گایدو هالسمن

نیز از طریق وبسایت و کانال تلگرامی ایفام در اختیار علاقه‌مندان قرار خواهد گرفت.

⚜️برای خرید نسخه چاپی کتب ذکر شده مطابق با راهنمای ذکر شده در عکس عمل کنید.⚜️

▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬

🟡➣ @IIFOM_CO

⚫️➣ instagram.com/iifom.co

🌐➣ iifom.com
👍9
«اقتصاد پایه چیز پیچیده‌ای نیست؛ هر وقت عرضه پول زیاد شود، تورم هم بالا می‌رود.»
👍15
خطاهای فکری علم اقتصاد
کتاب فردا - خطاهای فکری علم اقتصاد

◻️حتی گریگوری منکیو، اقتصاددان پرآوازه جریان اصلی علم اقتصاد و نویسنده کتاب‌های درسی نیز می‌گوید که کارهای چندین دهه گذشته در علم اقتصاد یک چرخش اشتباه بوده است. جریان اصلی علم اقتصاد که باور داشت با ابزار ریاضیات می‌تواند به دستاوردهای علوم طبیعی نزدیک شود، نتوانست بزرگ‌ترین اتفاق اقتصادی قرن بیست و یکم یعنی بحران مالی ۲۰۰۸ را پیش‌بینی کند. اما پرسش اصلی این است که چگونه علم اقتصاد از جهان واقعی فاصله گرفت؟

◻️در این قسمت از برنامه کتاب فردا، درباره کتاب «خطاهای فکری علم اقتصاد» با نویسنده آن دکتر محمدقلی یوسفی اقتصاددان و استاد دانشگاه علامه طبابایی گفت‌و‌گو کرده‌ایم. نحوه شکل‌گیری اقتصاد نئوکلاسیک، دلیل بحران در علم اقتصاد، نقد روش ریاضی در علم اقتصاد، شباهت‌های اقتصاد جریان اصلی به سوسیالیسم بازار محورهای اصلی این گفت‌وگوست و تمرکز این جلسه بر موضوع تاریخ اقتصاد و اشکالات اقتصاد جریان اصلی در بحث معرفت شناسی است.

برای مشاهده ویدئوی کامل این برنامه در وبسایت فردای اقتصاد کلیک کنید

#کتاب_فردا

▫️رسانه تصویری فردای اقتصاد⬇️
@Feghtesad
~ اقتصاد


سواد سیاسی
👌5👍3👎1