پژوهشکده اقتصاد اتریشی
2.88K subscribers
376 photos
74 videos
41 files
203 links
✔ترویج اقتصاد مکتب اتریشی



@AustrianSchool
Download Telegram
Forwarded from Rationalism & philosophy
«اولین گام برای تحلیل مداخلات، مقایسه نتایج مستقیم آن بر مطلوبیت مشارکت‌کنندگان با نتایج حاصل از یک جامعه آزاد است. هنگامی که مردم آزادی عمل داشته باشند، همواره به طریقی عمل می‌کنند که باور دارند مطلوبیتشان را حداکثر می‌کند و آنان را تا بالاترین موقعیت ممکن در مقیاس ارزشی‌شان ارتقا می‌د‌هد.»


#مورای #روتبارد
«انسان، اقتصاد و دولت، قدرت و بازار» 
Forwarded from اقتصاد در گذر زمان
✅انتقاد دکتر « موسی غنی‌نژاد» به سیاست‌های اقتصادی دولت در سرمقاله روزنامه « دنیای اقتصاد»

🔸«مسیر نادرست»

هفته گذشته رسانه‌های همگانی خبر از «مراسم امضای تفاهم‌نامه توسعه اشتغال روستایی در قالب طرح تولید پوشاک در مناطق روستایی» دادند. این تفاهم‌نامه ظاهرا سومین قرارداد و دستورالعمل حمایتی از صنعت پوشاک است که در سازمان برنامه و بودجه و با حضور ریاست این سازمان و وزیر صنعت، معدن و تجارت و مشارکت استانداران ذی‌ربط، بانک کشاورزی، سازمان صنایع کوچک و شرکت‌های صنعتی و انجمن صنایع پوشاک ایران به امضا رسید. دو دستورالعمل پیشین که سابقه آنها به دولت یازدهم برمی‌گردد یکی ناظر بر «ساماندهی برندهای پوشاک» به‌منظور حذف برندهای متفرقه از بازار و دیگری به «راه‌اندازی شهرک‌های تخصصی پوشاک» مربوط می‌شود. هدف همه این اقدامات، احیای صنعت پوشاک است که به عقیده وزیر صنعت در آستانه تعطیلی قرار گرفته و علت آن بنا به اظهارات وی واردات قاچاق به ارزش 5/ 2 میلیارد دلار و نیز 12 میلیارد دلار واردات از برخی مبادی قانونی است که حقوق گمرکی به آنها تعلق نمی‌گیرد. سوای این بحث که اصولا احیای یک صنعت معین چه ربطی به وظایف دولت دارد و مگر نه این است که وظیفه دولت فراهم آوردن شرایط مناسب در فضای کسب‌و‌کار برای همه فعالیت‌های اقتصادی است و سخن گفتن از «ساماندهی برند» از سوی دولت حاکی از سوء فهم یا اساسا نفهمیدن مفهوم برند است، ببینیم دولت با چه تمهیداتی می‌خواهد صنعت پوشاک را احیا کند. طبق روال همیشگی دولت دو راه‌حل بیشتر در چنته ندارد: نخست برخورد اداری-دستوری برای ممانعت فیزیکی از واردات قاچاق و دیگری اعطای انواع یارانه برای حمایت از تولید داخلی. آنچه در تمهیدات دولت مطابق معمول جایی ندارد توسل به منطق اقتصادی و توجه به این واقعیت است که علت اصلی واردات قاچاق، ارزان بودن نسبی کالاهای خارجی به‌دلیل تثبیت نرخ ارز و گرانی نسبی کالاهای تولید داخلی به‌دلیل پایین بودن بهره‌وری است که بخشی از آن به دیوان‌سالاری دولتی، هزینه‌های مبادلاتی بالا و فضای نامناسب کسب‌و‌کار ناشی از آن برمی‌گردد. مسوولان به‌راحتی از کنار مسائل اصلی رد می‌شوند و از یکسو بر کنترل اداری واردات قاچاق با همکاری استانداران مرزی تاکید می‌ورزند و از سوی دیگر از «تامین تسهیلات با نرخ ترجیحی از طریق پرداخت یارانه سود تسهیلات از محل بودجه عمومی» سخن می‌گویند. ریاست سازمان برنامه و بودجه به مجوز مجلس برای برداشت 5/ 1 میلیارد دلار از صندوق توسعه ملی برای اشتغال در مناطق روستایی و عشایری اشاره می‌کند و می‌گوید در طرح تولید پوشاک از این منابع نیز استفاده خواهد شد. اینجا ظاهرا علت وجودی صندوق توسعه ملی هم نادیده گرفته شده و منابع آن همانند منابع بودجه‌ای دولت تلقی شده است.

به‌نظر می‌رسد مسوولان اقتصادی دولت دوازدهم هیچ درسی از تجربیات شکست‌خورده سیاست‌گذاری‌های نیم قرن اخیر دولت‌های پیشین فرا نگرفته‌اند و همچنان معتقدند مرغ یک پا دارد و دولت می‌تواند، بدون توجه به منطق اقتصادی، صرفا با تکیه بر سیاست‌های اداری و دستوری و نیز اعطای انواع یارانه‌ها مسائل اقتصادی کشور را حل کند. آنان همچون پیشینیان خود اصرار بر سیاست‌های حمایتی دارند و توجه نمی‌کنند که چنین سیاست‌هایی، همچنان که تجربیات گذشته به دفعات نشان داده نه‌تنها ناکارآمد بلکه منشأ فساد و اتلاف منابع است. مداخلات ایجابی و دستوری دولت راه‌حل مشکلات اقتصادی ما نیست، بلکه خود مساله است.
شورای رقابت که نهادی اساسا دولت‌ساخته است، قاعدتا مسوولیت ترویج رقابت و برداشتن موانع بر سر راه آن را دارد؛ اما آنچه در واقعیت از عملکرد آن تاکنون مشاهده شده عمدتا قیمت‌گذاری کالاهایی بوده است که به‌زعم متولیان این شورا تولیدکنندگان این کالاها از موقعیت انحصاری برخوردارند. کسی نیست از این مسوولان بپرسد اگر در صنعتی شرایط انحصاری حاکم شده چرا برای برچیدن آن شرایط و باز کردن درها به روی رقابت تلاش نمی‌کنید؟
آخرین شاهکار این شورا اعلام تشکیل جلسه‌ای برای بررسی وضعیت فعالیت و قیمت‌گذاری خدمات تاکسی اینترنتی آنلاین (اسنپ و تپسی) است که گویا به‌دنبال شکایت اتحادیه تاکسی داران مبنی بر «دامپینگ قیمتی» صورت گرفته است. یعنی شورای رقابت آنقدر احساس مسوولیت اجتماعی می‌کند که حتی به شکایت انحصارگران به‌منظور جلوگیری از رقابت هم رسیدگی می‌کند و لابد در این مورد هم می‌خواهد با «تنظیم بازار» «قیمت عادلانه» را تعیین کند! فصل مشترک همه سه موردی که اجمالا به آنها اشاره شد یک واقعیت مهم و تاسف‌بار است و آن چیزی نیست جز بی‌اعتنایی به منطق اقتصادی .... مصداق‌هایی از این دست متاسفانه این گمانه را تقویت می‌کند که دولت دوازدهم به‌رغم حضور برخی شخصیت‌های اقتصادی برجسته در آن در مسیر نادرست تجربه شده از پیش گام نهاده است.
🔹لینک سرمقاله:
yon.ir/bSWqU

🔹اقتصاد در گذر زمان:
@m_ali_mokhtari
❇️دکتر سریع القلم

🔻در فرهنگهایی که برای فرد جایگاهی وجود ندارد و تاریخ استبداد، جوامع را یک سان سازی کرده است، افراد فرصت نگاه از بیرون به خود را پیدا نمی کنند، هنگامی که فرد رشد نکند، فکر هم در حد جابجایی عادات نقش ایفا می کند. وقتی فکر نسبتاً تعطیل باشد، دلیلی برای نقد، ارزیابی و بازنگری و تجدید نظر وجود نخواهد داشت. از یک سو، بهتر شدن، بهبود یافتن و گسترش، بامعنا و مفهوم قضا و قدر تصادم می کند و از سویی دیگر، یکسان سازی سیستم های استبدادی، مانع رشد فکر و خلاقیت های فردی می شود.

🔻 چنین فضای اجتماعی و سیاسی، خود موانع جدی در تحقق انسان های تربیت شده برای ایجاد تحرک در جوامع هستند. اگر تاریخ جهان، از افلاطون تا بیل گیتس، را مطالعه کنیم، حدود پانصد نفر مخترع، هنرمند، فیلسوف، سیاست مدار، دانش مند و نویسنده توانسته اند با کارهای ابداعی، ریسک پذیر و جدید خود، تحولات عظیمی را در زندگی میلیون ها انسان پدید آورند. وجه مشترک همه این افراد، شناخت عمیقی از خود و توانایی های خود است که با جرأت، جسارت، خودباوری و اعتماد به نفس، کارهای بزرگی را تحقق بخشیده اند. شناخت فرآیند صنعتی شدن در انگلستان، آلمان، هلند، فرانسه، آمریکا و ژاپن در طی دو قرن اخیر حاکی از وجود افرادی است که آماده کارهای عظیم تولیدی و خدماتی بوده اند. واژه دیگری که برای بخش خصوصی معمولاً استفاده می شود لغت آنتروپرونر است که نه معنای کسی است که در فعالیت اقتصادی، تولیدی و بازرگانی، ریسک را می پذیرد.

🔻این گروه از افراد در طی دو قرن، تعداد وسیعی از انسان ها را به کار گرفته و تشکیلات خارق العاده مالی را در تاریخ بشر، ایجاد کرده اند. به اندازه ای که طی سه دهه 2010-1980، تولید شده در هیچ دوره تاریخی بشر، تولید نشده است. این نتیجه عمل کرد صدها هزار فرد خلاق در بخش خصوصی است که فرصت ابراز وجود در تولید و ثروت یابی را داشته اند. در این رابطه می توان به حاکمیت دولت در عرصه اقتصادی کشورهای اسلامی، به عنوان یک مانع اساسی در جلوگیری از رشد فرد در عرصه های حتی غیراقتصادی نیز، اشاره کرد. به عنوان یک تقارن روشن علمی، در کشورهایی که فرد فرصت رشد دارد و درگیر و دار باند و گروه و فشارهای محیطی برای انطباق و ایفای نقش های چندگانه نیست، موضوع و احتمالاً بحران هویت، فرصت حل و فصل شدن در زمان کوتاه تری را پیدا می کند.

🔻 بنابراین، میان فردگرایی مثبت در عرصه های فرهنگی، اقتصادی و سیاسی در یک جامعه و هویت زنده، با ثبات و نهادینه شده ارتباط مستقیمی وجود دارد. یک متغیر میانی تعیین کننده میان فردگرایی مثبت از یک سو و هویت با ثبات از سوی دیگر، که به این تقارن کمک می کند، عنصر ثروت یابی و قدرت یابی در کلیت جامعه است که انرژی و فعالیت شهروندان را در مسیر کسب رضایت های فردی و در نهایت جمعی سوق میدهد.

@austrianschool
❇️#تورگو

🔻ممکن است برخی اوقات در بازار آزاد «تاجری کلاهبردار و مصرف‌کننده‌ای فریب‌خورده» پدیدار شوند. اما در این صورت بازار راهکار‌های ویژه خود را برای حل این مشکل فرا‌هم خواهد کرد: «مصرف‌کننده به میانجی تجربه آموخته‌تر می‌شود و دیگر زیاد به این تاجر نیرنگ‌باز سر نمی‌زند و این تاجر هم آوازه‌اش را از کف می‌دهد و به این طریق به خاطر فریب‌کاری‌اش تنبیه می‌شود.» او در حقیقت تلاش‌های دولت برای مقابله با کلاهبرداری از مصرف‌کنندگان یا آسیب رساندن به آنها را به سخره می‌گرفت.
اینکه از دولت انتظار داشته باشیم حتی جلوی رخ دادن چنین فریبکاری‌هایی را بگیرد، مثل این است که از او بخواهیم بالش‌هایی را برای تمام کودکانی که ممکن است بر زمین بیفتند، فرا‌هم کند. اگر فرض کنیم که پیشگیری موفقیت‌آمیز از تمام سوءرفتارهاییاز این گونه به میانجی قانون امکان‌پذیر است، کل پیشرفت صنعت را فدای کمالی واهی و پندارین کرده‌ایم.

🔻تمام چنین نظارت‌ها و وا‌رسی‌هایی «همواره هزینه‌هایی دارند و این هزینه‌ها همیشه مالیاتی هستند که بر کالا‌ها بار می‌شوند و در نتیجه فشاری اضافی را بر دوش مصرف‌کننده داخلی می‌گذارند و خریدار خارجی را دلسرد می‌کنند.» او در یک حرکت رو به جلوی بی‌همتا چنین نتیجه می‌گیرد: «تمام مصرف‌کنندگان را فریب‌خورده دانستن و همه بازرگانان و تولید‌کنندگان را کلاهبردار فرض کردن، به آنها حق می‌دهد که این‌گونه باشند و تمام اعضای فعال جامعه را به فساد می‌کشاند.»

http://donya-e-eqtesad.com/news/414692/

🔻🔻🔻🔻
@austrianschool
#میزس در مورد پیش بینی اقتصادی می گوید:
پیش بینی فراتر از قدرت هر انسان فانی است ،آنچه پیش بینی را فراتر از قدرت او قرار می دهد همان علم اقتصادی است که برای پیش بینی از آن استفاده می کند. اگر پیش بینی امکان پذیر باشد،باید مجددا به این سوال آمریکایی پاسخ داد که اگر شما اقتصاددانان این قدر باهوشید چرا ثروت مند نیستید؟
روش شناسی و فلسفه اقتصاد
تالیف دادگر
قسمت خطابه علم اقتصاد دونالد مک لاسکی
@austrianschool
چرا اقتصاددانان تاثیرگذار نیستند؟
دکتر موسی غنی نژاد

🗣یکی از دلایل ناتوانی اقتصاددانان در تاثیرگذاری بر عرصه عمومی این است که مسائل علمی مطرح شده از سوی آنان با ادبیاتی آکادمیک است و برای مردم عادی جذابیتی ندارد. اقتصاددانان منافع عمومی و بلندمدت را در نظر می‌گیرند، درحالی که اکثر مردم، تاثیرات کوتاه‌مدت و کوچک را مورد توجه قرار می‌دهند. برخلاف اقتصاددانان، پوپولیست‌ها مواردی را مطرح می‌کنند که مردم عادی به آن علاقه‌مندی نشان می‌دهند.

🗣در حال حاضر در کشور ما، اقتصاددانان برخلاف کشورهای توسعه یافته، تاثیر مستقیم بر افکار عمومی ندارند. در کشورهای توسعه یافته اساسا برخی اقتصاددانان به‌صورت تخصصی در حوزه رسانه فعال هستند و تاثیر قابل توجهی بر افکار عمومی دارند. دلیل اصلی وجود این وضعیت در کشور، آموزش نادرست در هر دو گروه مردم عادی و اقتصاددانان است.

🗣یکی از دلایل دیگری که باعث شده اقتصاددانان نتوانند تاثیر‌گذاری مستقیم داشته باشند، این است که آنها تجربه گفت‌وگو از طریق رسانه با مردم عادی را لمس نکرده‌اند. من معتقدم رسانه‌ای مانند «دنیای اقتصاد» نشان داده است که می‌توان در تصمیم‌سازی‌ها موثر بود و بر سیاست‌های کلی اقتصادی کشور تاثیر گذاشت.

🗣باید در کنار آموزش اقتصاددانان و دانشگاهیان برای صحبت درخصوص مسائل اقتصادی به زبان عامیانه، برای مخاطبان نیز فرهنگ‌سازی شود تا بتوانند مسائل اقتصادی را به زبان ساده درک کنند. با این روش به تدریج مردم به این مباحث علاقه‌مند شده و روز به روز از پوپولیسم فاصله خواهند گرفت.

کانال رسمی روزنامه دنیای اقتصاد
@den_ir

http://donya-e-eqtesad.com/news/1116428
Forwarded from Rationalism & philosophy
🔶 راسیونالیسم و پیشینی‌گرایی

🔷 انسانِ کنشگر و علمِ اقتصاد

✍ لودویگ فُن میزس

قسمت اول

✅ مردم عموماً بر این باورند که علمِ اقتصاد تنها موردِ توجه و علاقه‌یِ تجار، بانکداران و گروه‌هایی از این دست است. دیگر باورِ عمومیِ مردم در بابِ علمِ اقتصاد این است که هر گروه، جامعه، و یا حتی هر کشوری علمِ اقتصادِ مختص به خود را دارد.

@rationalismphilosophy

✅ نظر به سابقه‌یِ اندکِ علمِ اقتصاد در مقایسه با سایرِ علوم، وجودِ نظراتِ ناصواب در بابِ مفاهیم و مضامینِ این شاخه از معرفت چندان مایه‌یِ شگفتی نیست.

http://Instagr.am/LiberTorch

✅ تشریحِ چگونگیِ پیدایشِ این تلقی‌هایِ نادرست، تشخیصِ نویسندگانِ نقش‌آفرین در پیداییِ این خطاها، و نیز شناختِ شرایطِ سیاسیِ اثرگذار در این واقعه نیازمندِ صرفِ وقتِ بسیار است. اما آنچه که اهمیتِ بیشتر دارد، احصاءِ این کژفهمی‌‌ها و بحث در خصوصِ پیامدهایِ پذیرشِ عام یافتنِ این کژفهمی‌ها است.

http://t.me/LiberTorch

✅ نخستین کژفهمی این باورِ نادرست است که علمِ اقتصاد به نحوه‌یِ زیست و کنشِ انسان در عالَمِ واقع نمی‌پردازد، بلکه درگیرِ شبحی خیالی است که پرداخته‌یِ خود این علم است و هیچ مابه‌ازائی در زندگیِ واقعی ندارد. بنا به این انتقاد انسانِ واقعی با شبحِ «انسانِ اقتصادی» تفاوت دارد.

@rationalismphilosophy

✅ پس از پاسخ به این کژفهمی، باید به کژفهمیِ دیگری پرداخت که مطابقِ آن علمِ اقتصاد بر پایه‌یِ این فرض استوار شده است که تنها عاملِ محرّکِ انسان‌ها خواستِ آنها به بهبودِ شرایطِ مادی و رفاهِ زندگیِ خودِشان است. حرفِ این دسته از منتقدان آن است که خودخواهی صفتِ همه‌یِ انسان ها نیست.

✅ کژفهمیِ سوم آن است که از دیگر فروضِ علمِ اقتصاد رفتارِ عقلانیِ همه‌یِ انسان‌ها و پیرویِ صرفِ آنها از اصولِ منطقی است. به نظرِ این دسته از منتقدان ممکن است نیروهایِ «غیرِعقلانی» هدایتگرِ رفتارِ انسان‌ها باشد.

✅ هر سه‌یِ این کژفهمی‌ها بر فرض‌هایِ تماماً نادرستی استوار شده اند. علمِ اقتصاد بر این فرض تکیه ندارد که انسانِ اقتصادی متفاوت از انسانی است که زندگیِ روزمره‌یِ خود را می‌گذراند. تنها فرضِ علمِ اقتصاد این است که چنین نیست که انسان نسبت به همه‌یِ اوضاعِ جهان بی‌تفاوت است؛ بلکه چیزی در این جهان هست که او نسبت به آن بی‌تفاوت نباشد و بخواهد که آن را به واسطه‌یِ کنشِ هدفمندِ خود تغییر دهد. 

✅ تا زمانی که انسان در مواجهه با شرایطِ موجود خنثا، بی‌تفاوت و راضی باشد، اقدام به عمل نمی‌کند؛ دست به کنش نمی‌زند. اما هنگامی که بینِ وضعیت‌هایِ مختلف تفاوتی را مشاهده می‌کند و فرصتی را جهتِ بهبودِ شرایط از منظرِ خود تشخیص می‌دهد، دست به کنش می‌زند.
Forwarded from Rationalism & philosophy
🔶 راسیونالیسم و پیشینی‌گرایی

🔷 انسانِ کنشگر و علمِ اقتصاد

✍ لودویگ فُن میزس

قسمت اول

✅ مردم عموماً بر این باورند که علمِ اقتصاد تنها موردِ توجه و علاقه‌یِ تجار، بانکداران و گروه‌هایی از این دست است. دیگر باورِ عمومیِ مردم در بابِ علمِ اقتصاد این است که هر گروه، جامعه، و یا حتی هر کشوری علمِ اقتصادِ مختص به خود را دارد.

@rationalismphilosophy

✅ نظر به سابقه‌یِ اندکِ علمِ اقتصاد در مقایسه با سایرِ علوم، وجودِ نظراتِ ناصواب در بابِ مفاهیم و مضامینِ این شاخه از معرفت چندان مایه‌یِ شگفتی نیست.

http://Instagr.am/LiberTorch

✅ تشریحِ چگونگیِ پیدایشِ این تلقی‌هایِ نادرست، تشخیصِ نویسندگانِ نقش‌آفرین در پیداییِ این خطاها، و نیز شناختِ شرایطِ سیاسیِ اثرگذار در این واقعه نیازمندِ صرفِ وقتِ بسیار است. اما آنچه که اهمیتِ بیشتر دارد، احصاءِ این کژفهمی‌‌ها و بحث در خصوصِ پیامدهایِ پذیرشِ عام یافتنِ این کژفهمی‌ها است.

http://t.me/LiberTorch

✅ نخستین کژفهمی این باورِ نادرست است که علمِ اقتصاد به نحوه‌یِ زیست و کنشِ انسان در عالَمِ واقع نمی‌پردازد، بلکه درگیرِ شبحی خیالی است که پرداخته‌یِ خود این علم است و هیچ مابه‌ازائی در زندگیِ واقعی ندارد. بنا به این انتقاد انسانِ واقعی با شبحِ «انسانِ اقتصادی» تفاوت دارد.

@rationalismphilosophy

✅ پس از پاسخ به این کژفهمی، باید به کژفهمیِ دیگری پرداخت که مطابقِ آن علمِ اقتصاد بر پایه‌یِ این فرض استوار شده است که تنها عاملِ محرّکِ انسان‌ها خواستِ آنها به بهبودِ شرایطِ مادی و رفاهِ زندگیِ خودِشان است. حرفِ این دسته از منتقدان آن است که خودخواهی صفتِ همه‌یِ انسان ها نیست.

✅ کژفهمیِ سوم آن است که از دیگر فروضِ علمِ اقتصاد رفتارِ عقلانیِ همه‌یِ انسان‌ها و پیرویِ صرفِ آنها از اصولِ منطقی است. به نظرِ این دسته از منتقدان ممکن است نیروهایِ «غیرِعقلانی» هدایتگرِ رفتارِ انسان‌ها باشد.

✅ هر سه‌یِ این کژفهمی‌ها بر فرض‌هایِ تماماً نادرستی استوار شده اند. علمِ اقتصاد بر این فرض تکیه ندارد که انسانِ اقتصادی متفاوت از انسانی است که زندگیِ روزمره‌یِ خود را می‌گذراند. تنها فرضِ علمِ اقتصاد این است که چنین نیست که انسان نسبت به همه‌یِ اوضاعِ جهان بی‌تفاوت است؛ بلکه چیزی در این جهان هست که او نسبت به آن بی‌تفاوت نباشد و بخواهد که آن را به واسطه‌یِ کنشِ هدفمندِ خود تغییر دهد. 

✅ تا زمانی که انسان در مواجهه با شرایطِ موجود خنثا، بی‌تفاوت و راضی باشد، اقدام به عمل نمی‌کند؛ دست به کنش نمی‌زند. اما هنگامی که بینِ وضعیت‌هایِ مختلف تفاوتی را مشاهده می‌کند و فرصتی را جهتِ بهبودِ شرایط از منظرِ خود تشخیص می‌دهد، دست به کنش می‌زند.
Forwarded from Rationalism & philosophy
🔶 راسیونالیسم و پیشینی‌گرایی

🔷 انسانِ کنشگر و علمِ اقتصاد

قسمت سوم

✍ لودویگ فُن میزس

✅ فیلسوفِ انگلیسی، جان لاک [۱۷۰۴-۱۶۳۲]، با نظرداشتِ مفهومِ معرفتِ پیشینی این نظریه را مطرح ساخت که ذهنِ آدمی لوحِ سفیدی‌ است که تجربه بر آن نگاشته می‌شود. او بر این نظر بود که چیزی به نامِ معرفتِ ذاتی وجود ندارد.

@rationalismphilosophy

✅ گُتفرید ویلهلم فون لایبنیتس [۱۷۱۶-۱۶۴۶]، فیلسوف و ریاضیدانِ آلمانی، خودِ عقل را از این قاعده مستثنا ساخت. بر طبقِ نظرِ لایبنیتس، تجربه‌یِ انسان بر لوحِ سفید و خالیِ ذهنِ او حک نمی‌شود؛

http://Instagr.am/LiberTorch

✅ در ذهنِ انسان یک ابزارِ ذهنی وجود دارد که ذهنِ حیوانات فاقدِ آن است و همین ابزار است که امکان تبدیلِ تجربه به معرفت را برایِ انسان فراهم می‌آورد.

http://t.me/LiberTorch

✅ من قصد ندارم که واردِ بحث در بابِ «عقلانیت‌گرایی» و «تجربه‌گرایی» شوم و به تمایز میانِ تجربه و معرفتی بپردازم که جان استوارت میل [۱۸۷۳-۱۸۰۶]، فیلسوف و اقتصاددانِ انگلیسی آنرا «معرفتِ پیشینی» می‌نامید. در هر حال، جان استوارت میل و عمل‌گرایانِ امریکایی بر این نظر متفق‌القول بودند که معرفتِ پیشینی نیز به نحوی از تجربه نشأت می‌گیرد.

@rationalismphilosophy

✅ نحوه‌یِ ارتباطِ معرفتِ اقتصادی، نظریه‌یِ اقتصادی، و نظایرِ آن از یک سو و تاریخِ اقتصادی و زندگیِ روزمره‌یِ انسان از سویِ دیگر همچون رابطه‌یِ منطق و ریاضیات با درک ما از علومِ طبیعی است. بدین روی، می‌توان این نفیِ خویشتن را از معادله بیرون کرد و این واقعیت را پذیرفت که آموزه‌هایِ نظریه‌یِ اقتصادی از عقل اشتقاق یافته اند. 

✅ منطق و ریاضیات نیز به طریقِ مشابه از عقل منتج شده اند؛ در حوزه‌یِ ریاضیات چیزی همچون آزمایش یا پژوهشِ آزمایشگاهی وجود ندارد. این سخن گفته‌یِ یک ریاضیدان است که وسایلِ موردِ نیازِ یک ریاضیدان چیزی نیستند جز یک قلم، قطعه‌ای کاغذ، و یک سطلِ کاغذِ باطله. ابزارهایِ او ذهنی هستند.

✅ حال این پرسش مطرح می‌شود که چگونه ممکن است علمِ ریاضیاتی که تماماً پرداخته‌یِ ذهنِ انسان است و هیچ گونه ارتباطی با عالَمِ خارج و واقعیت ندارد، جهتِ شناختِ عالَمِ مادّی‌ای به کار آید که وجود و کارکردَش تماماً خارج از ذهنِ انسان است؟ این پرسش را ریاضیدانِ فرانسوی، هانری پوانکره [۱۹۱۲-۱۸۵۴] و فیزیکدانِ شهیر، آلبرت آینشتاین [۱۹۵۵-۱۸۷۹] پاسخ داده اند. 

✅ اقتصاددانان نیز می‌توانند همین پرسش را در بابِ علمِ اقتصاد مطرح کنند. چگونه ممکن است که چیزی که منحصراً زاییده‌یِ عقل و ذهنِ انسانِ تکیه‌زده بر صندلیِ راحتی است، برایِ درکِ آن چیزی به کار آید که در بازار و در جهان می‌گذرد؟

✅ فعالیت‌هایِ انسان‌ها، یا همان کنش‌هایِ آنها ریشه در عقل دارند؛ و عقل همان منبعی است که نظریه‌هایِ ما نیز از آن نشأت می‌گیرند. آنچه که راهنمایِ انسان در کنش‌های‌ِ او در بازار، در دولت، به هنگامِ کار، به وقتِ استراحت، و در زمانِ خرید و فروش است، عقلِ اوست و نیز گزینش‌اَش میانِ آن چه که مطلوبِ اوست و آن چه که دلخواهِ او نیست. 

✅ نقطه‌یِ شروعِ علومِ طبیعی واقعیاتی است که بر اساسِ آزمایش محرَز شده اند. نظریه‌هایِ علومِ طبیعی بر پایه‌یِ این واقعیات ساخته می‌شوند، و بعد رفته رفته از آن منتزَع شده و عمومیت می یابند. طیِ این فرآیندِ تجرید و تعمیم نظریه‌یِ نهایی آن چنان انتزاعی می‌گردد که سرانجام از دایره‌یِ فهمِ انسانِ عادی خارج می‌شود.

✅ اما این امر چیزی از ارزشِ یک نظریه‌ نمی‌کاهد؛ برایِ ارزشمندیِ یک نظریه همین کافی است که شماری از اهلِ علم آن را درک ‌کنند.
کلیشه‌های دردسرساز؛
سرمقاله ای از دکتر موسی غنی‌نژاد

✍️سخن گفتن از حقوق زنان و سپردن مسوولیت‌های سیاسی و اداری رده بالا به آنها تبدیل به سکه رایج شده است. این تحول مثبت در رویکرد نسبت به زنان را باید به فال نیک گرفت؛ چراکه نتیجه آن نه تنها استیفای حقوق نیمی از جامعه ایرانی، بلکه استفاده بهتر از سرمایه انسانی خواهد بود.

✍️اما در این میان توسل به برخی رویکردهای کلیشه‌ای که ظاهرا به منظور کسب محبوبیت سیاسی صورت می‌گیرد ممکن است به جای کمک به این هدف برحق، موجب لطمه زدن به آن شود. طرح موضوع کاهش دوران خدمت خانم‌ها به 25 سال برای بازنشسته شدن از این دست رویکردها است. کسانی که چنین پیشنهادهای کلیشه‌ای را مطرح می‌سازند لابد خبر از وضعیت بحرانی صندوق‌ها ندارند.

✍️سوای طرح‌های منطقه‌ای یا استانی فاقد توجیه اقتصادی که با فشارهای سیاسی برخی نمایندگان مناطق و استان‌ها صورت گرفته و می‌گیرد، برخی اهداف دهان پرکن کلیشه‌ای در سطح ملی مانند «خودکفایی» نیز اغلب نتایج اسف‌باری به همراه داشته است. یکی از نتایج پیگیری این گونه اهداف کلیشه‌ای در زمینه کشاورزی و صنعت پدید آمدن بحران نگران‌کننده آب در کشور ما است. متاسفانه تفکر کلیشه‌ای که عمدتا مبتنی‌بر شعار است تا شعور دامنه بسیار گسترده‌ای در میان دولتمردان ما دارد.

✍️دو طرح دولتی ناظر بر هدف اشتغال‌زایی که «دنیای اقتصاد» از آن به درستی با عنوان «پول‌پاشی اشتغالی» یاد کرده مصداق‌های دیگری از تداوم و غلبه تفکر کلیشه‌ای و شعاری است. با اندک دقتی در محتوای این دو طرح می‌توان به شباهت حیرت‌انگیز آن با طرح‌های شکست خورده قبلی از جمله «طرح بنگاه‌های زودبازده» معروف دولت پوپولیستی سابق پی برد.

✍️طرفه اینکه حضرات حتی تعداد شغل‌هایی را که هر وزارتخانه‌ای عهده‌دار ایجاد آن شده نیز محاسبه و تعیین کرده‌اند. مثلا برای سال‌جاری وزارت صنعت، معدن و تجارت موظف به ایجاد اشتغال برای 254 هزار نفر و وزارت ارتباطات و فناوری برای 90 هزار نفر شده است! کسی نیست بپرسد این محاسبات را کدام نابغه با چه ابزاری انجام داده و اساسا یک وزارتخانه چه وظیفه‌ای برای ایجاد شغل دارد که تعداد آن هم دقیقا احصا شود؟

✍️این کلیشه قدیمی تفکر دولت‌مدار که دولت دانا و توانای برتر در همه زمینه‌ها است به لحاظ علمی دیگر هیچ اعتباری در دنیای امروز ندارد؛ اما ظاهرا مسوولان دولتی ما هنوز آمادگی پذیرفتن این واقعیات را ندارند، چه در زمینه حقوق زنان و چه درخصوص ایجاد اشتغال، دولت وظیفه ایجابی مشخصی ندارد بلکه باید به‌صورت سلبی موانع را از میان بردارد تا مردم خود تحولات مثبت را رقم بزنند.

کانال رسمی روزنامه دنیای اقتصاد
@den_ir

http://donya-e-eqtesad.com/news/1117654
Forwarded from Rationalism & philosophy
🔴🔴🔴🔴 در ستایش فون #میزس


فون ميزس دين بسيار بزرگي بر گردن همه ما دارد. نه فقط به خاطر ايده‌هايش بلکه به خاطر جسارتش. اگر شجاعت ميزس نبود اين ايده‌ها براي مدت زيادي مغفول و فراموش‌شده باقي مي‌ماند.

@rationalismphilosophy

روز به روز دنياي پولي مدرن همان‌گونه که ميزس پيش‌بيني کرده بود در حال تجزيه و خرد شدن است. ميزس همان مردي است که در سال 1922 و در اوج محبوبيت سوسياليسم آن را تکذيب و ابطال کرد و با شکست سيستم‌هاي پولي دستوري و قلعه شني ترک خورده نظام‌هاي بانکي که تاب تحمل در برابر نيروهاي بازار را نداشتند در حالي که به شدت نيز مورد حمايت دولت، وام‌ها و مداخله دولت بود، حقانيت او بيش از پيش اثبات شد. ميزس سقوط کمونيسم و متلاشي شدن نظام پولي را پيش‌بيني کرده بود و در نوشته‌هايش آشکارا به آنها تاخته بود. با اين همه، پيش‌بيني‌هاي درخشان او نه‌تنها زندگي خودش و همسرش مارگريت را که زندگي تعداد زيادي از دوستانش را نيز که اکنون در دنياي تئوري‌هاي اقتصادي اسطوره هستند نجات داد.

@rationalismphilosophy

وقتي مي‌دانيد که سرنوشت بدي در انتظار شماست اگر عجله نکنيد و چاره‌اي نينديشيد کارتان بسيار سخت خواهد شد. بسياري هستند که حتي به اعتقادات قوي و محکم خود هم اطمينان نمي‌کنند و به جاي آن تنها مي‌ايستند و به آنچه که اتفاق مي‌دهد چشم مي‌دوزند تا سرانجام دير مي‌شود. اما ترک وطن و رفتن به سرزميني جديد، جايي که نه زبانشان را مي‌داني و نه دوستي آنجا داري، کار شجاعانه‌اي است. اينکه دانشمندي با نزديک به 60 سال سن که تنها با کلمات و ايده‌ها کار مي‌کند مجبور به ترک خانه و حرکت به سمت سرنوشتي نامشخص شود، چشم‌اندازي ترسناک است. اما ميزس هيچ انتخاب آسان ديگري پيش رو نداشت.

اين جسارت فکري و فيزيکي ميزس بود که حرکت مکتب اتريش مدرن را ممکن ساخته است. اگر سفر شگفت‌انگيز او نبود پشتوانه روشن‌فکري جنبش آزادي‌خواهي نيز وجود نداشت. ميزس انساني نبود که نيازمند وجود انسان‌هاي چاپلوس و متملق در اطراف خود باشد يا پست‌هاي راحت و بي‌دردسر بخواهد. هرگز به دنبال هيچ‌کدام از اينها نرفت. در حالي که در محاصره مشتي انسان‌هاي کوچک و حسود نيز بود. اما همه اينها جريان ايده‌هاي فکري او و شکوفايي يک حرکت را متوقف نکرد. شاگردان ميزس چون موري روتبارد نيز هرگز پست‌هاي آکادميک دهن پرکني نگرفتند اما تنها نتيجه کار خود روتبارد به‌اندازه يکصد دانشمند بود.

او با شادماني تا آخرين روز به توليد علم مشغول بود به‌رغم اينکه هيچ گاه تکريم و احترامي که شايسته‌اش بود را نديد. اتريشي‌ها علاقه‌اي به نسل و نسب و شجره‌نامه و موقعيت ندارند. اين ايده آنهاست که مهم است. خواه بعد از ساعت‌ها در کافه کانستلر در وين پذيرايي شوي، خواه کودکي در برادوي در نيويورک يا در حال شرط‌بندي در لاس‌وگاس يا حتي در سايت مؤسسه ميزس آنلاين باشي اين قدرت چهارچوب اقتصاد اتريشي است که مدت‌هاست به خوبي به کار خود ادامه مي‌دهد.

ميزس و روتبارد نيز در طول زندگي خود همانند ساير اتريشي‌ها هميشه بسيار راديکال به نظر ديگران رسيده‌اند که به شدت نيز ناسازگارند و براي همين هميشه آنها و ايده‌هاي‌شان دور از ديد نگه داشته شده‌اند. در حالي که امروز اتريشي‌هاي بيشتري در دانشگاه‌ها نفوذ و ظهور مي‌کنند و ايده‌هاي آنها در وال‌استريت و مِين استريت بسيار بيشتر مورد استقبال قرار مي‌گيرد. اين همان گونه است که بايد باشد و جاي تعجب نيست که ميزس بزرگ در کتاب «عمل انسان» مي‌نويسد: «علم اقتصاد نبايد به کلاس‌هاي درس و دفاتر آماري محدود شود. اقتصاد نبايد در حلقه‌هاي محرمانه بماند. اقتصاد فلسفه زندگي انسان و عمل و دغدغه هر کس و هر چيزي است. اقتصاد جوهره تمدن و وجود بشر است.»

اگر شخصيت اين مرد نبود، يا ايده‌هايش با ما نبود چگونه مي‌توانستيم به دنيا اميد صلح، آزادي و کاميابي بدهيم. به افتخار سالروز تولدش سکوت مي‌کنيم، به ياد مي‌آوريم و تجليل مي‌کنيم از قدم‌هايي که پيش از ما برداشته شده است. بازتاب اين اقدامات الهام‌بخش و مشعل راه ما براي گذر به نسل جديدي از پيروان مکتب اتريش است که بتواند سفر دور و درازي را که زماني فون ميزس آغاز کرده بود به پايان برساند.

داگلاس فرنچ /رئیس موسسه #میزس 
Forwarded from عکس نگار
امروز تولد لودویگ فن میزس است 🌺

هر انسان آزادی یک مرکز تصمیم گیری مستقل است

(individual autonomy)

@rationalismphilosophy
Forwarded from اقتصادنیوز
مداخله در بازار تفاوتی با مصادره ندارد

گزیده ای از تحلیل دکتر موسی غنی نژاد درباره تضمین حقوق مالکیت و سرمایه‌گذاری 👇



نکته مهم دیگری که در بحث صیانت از حق مالکیت و ابعاد پیچیده و گسترده آن مغفول واقع می‌شود، قیمت‌گذاری‌های دولتی روی کالاها و خدمات یا به سخن دیگر دخالت و تحمیل اراده شخص ثالث در قراردادهای مرضی‌الطرفین در معاملات تجاری است. عقلاً و عرفاً مالک هر دارایی به‌طور اصولی صاحب‌اختیار آن در استفاده و انتفاع است البته به‌شرط اینکه حقوق مالکیت دیگران در این میان مورد تعرض قرار نگیرد. اگر از این منظر نگاه کنیم، تولیدکننده کالاها یا خدمات که قاعدتاً مالک محصولات خود است، می‌تواند این محصولات را به قیمتی که خود مایل است و تقاضا برای آن وجود دارد، بر حسب عرف بازار یا به عبارت دقیق‌تر مکانیسم قیمت‌ها بفروشد. مداخله دولت یا هر نهاد دیگری در مقام شخص ثالث در این فرآیند و تعیین قیمتی خارج از این عرف یا مکانیسم بازار در حقیقت به معنی نقض آشکار حق مالکیت است. یکی از اصول بدیهی حفاظت از حق مالکیت عبارت است از ممانعت از مداخله دیگران یا اشخاص ثالث در تصمیم‌گیری در خصوص سرنوشت دارایی‌هایی که به آنها تعلق ندارد. دولت یا هر نهاد دیگری که اقدام به قیمت‌گذاری روی کالاهایی می‌کند که متعلق به دیگران است در واقع دست به نقض حق مالکیت زده و کار او در ماهیت امر تفاوتی با مصادره اموال مردم ندارد. تولیدکننده‌ای که مجبور می‌شود کالایش را به قیمتی کمتر از قیمت بازار بفروشد در حقیقت بخشی از حق مالکیت وی غصب یا مصادره شده است. این نوع مصادره گرچه به علت تکرار و رواج گسترده آن دیگر چندان مورد توجه و حساسیت افکار عمومی قرار نمی‌گیرد ولی در عمل همان نتایجی را به همراه می‌آورد که مصادره اموال. همان‌قدر که مصادره اموال و وجود فضای تهدید به مصادره در جامعه موجب فرار سرمایه‌ها می‌شود و مانع بزرگی برای رشد سرمایه‌گذاری داخلی و خارجی ایجاد می‌کند، قیمت‌گذاری دستوری روی کالاها و خدمات نیز چنین کارکردی دارد. علت این امر روشن است، کسی که سرمایه‌گذاری می‌کند در واقع با به خطر انداختن دارایی‌های خود و تقبل هزینه‌هایی برای تولید توقع دارد محصولی را که به این ترتیب تولید می‌کند و جزئی از دارایی‌های وی محسوب می‌شود، بتواند به اختیار و صلاحدید خود مورد استفاده قرار دهد و از آن نفع ببرد. وقتی نهادهای حکومتی در خصوص این محصول اقدام به قیمت‌گذاری می‌کنند در واقع حق مالکیت تولیدکننده را با نقض اراده تصمیم‌گیری وی نادیده می‌گیرند.

این نوع مداخلات همانند تهدید به مصادره مستقیم اموال، ریسک سرمایه‌گذاری را بی‌دلیل بالا می‌برد و به همین دلیل باید آن را عامل بازدارنده‌ای برای سرمایه‌گذاری، رشد اقتصادی و ایجاد اشتغال تلقی کرد. متاسفانه این نگاه به واقعیت مساله قیمت‌گذاری در میان مسوولان دولتی خریداری ندارد. امر مداخله در بازار به قدری برای آنها جاافتاده و طبیعی است که ربط آن با حق مالکیت و امنیت سرمایه‌گذاری را متوجه نمی‌شوند. امیدواریم مسوولانی که به‌درستی نگران فضای تهدید به مصادره مالکیت اموال مردم هستند و آن را مانع بزرگی برای جذب سرمایه‌گذاری داخلی و خارجی می‌دانند، تضمین حق مالکیت را منحصر به این یک مصداق نکنند و آثار مخرب مداخلات دولتی در بازار را نیز که نتایج مشابهی دارد در نظر گیرند.

منبع: هفته نامه تجارت فردا شماره 238

متن کامل این تحلیل:👇

https://goo.gl/qiX9xt
Forwarded from Deleted Account
🌕#کتاب_اقتصاد_مکتب_اتریش_1

🗽 برخلاف نگاه ساده انگارانه، کاریکاتوری و مکانیکی نئوکلاسیکها به انسان، اتریشی ها انسان را موجودی میدانند که بطور مداوم از گذشته می آموزد و از تخیل خود برای کشف و خلق آینده استفاده می کند.

🗽برخلاف نئوکلاسیکها که تولید را یک فرآیند فیزیکی، خارجی و عینی میدانند، اتریشی ها کاملا برعکس، آن را بعنوان پدیده ای فکری، معنوی و ذهنی قلمداد می کنند.

🗽نئوکلاسیکها اقتصاد را علمی میدانند که رفتار انسان را به مثابه رابطه ای بین اهداف و ابزار کمیاب مطالعه می کند و مسئله اقتصادی را به مسئله فنی تخصیص صرف تقلیل می دهد اما اتریشی ها عقیده دارند علم اقتصاد نه مجموعه ای از نظریه ها بلکه بخشی از یک علم گسترده تر و یا بعبارتی یک نظریه ی کلی از کنش انسانی است. پراکسیولوژی اصطلاح مناسبی است.
Forwarded from Rationalism & philosophy
🔷🔶🔹🔸 هویت (۱)


◀️ چگونه از مفهوم سیال هویت می توان دفاع کرد. همواره مباحث مختلفی پیرامون هویت نوشته شده و مطرح گردیده است که عمدتاً نیز متاثر از یک رویکرد سیاسی بوده اند و یا اینکه مفهوم هویت را در یک متن و بستر سیاسی مورد تحلیل قرار داده اند. بحث البته نقد چنین تحلیل هایی نیست بلکه بیشتر تلاش خواهد شد از یک منظر دیگر و از چندین سطح به این مفهوم بنگریم و البته فکر می کنم بدین شیوه توان بیشتری در شرح و فهم مفهوم بدست خواهیم داد. 


@rationalismphilosophy

◀️ هویت کاوی و تحقیق پیرامون آن نه تنها موضوع نشریات و فصلنامه های گروه های اقلیت جوامعی مثل ما بلکه موضوع تحقیق دانشجویان مقاطع عالی هم هست که البته عمدتاً از اقلیت ها بحساب می آیند البته نباید از نظر دور داشت که به تعبیر دلوز اقلیت نه به معنای عددی بلکه مفهومی (اقلیت) بیشتر سیاسی است(پال، 1383، ص98) چنانکه در عراق شیعیان با اینکه از اکثریت عددی بحساب می آمدند ولی یک اقلیت سیاسی و حقوقی بودند حال به همین دلیل اساساً مطرح شدن مباحثی پیرامون این مفهوم بیشتر یک امر واکنشی و بازخوردی نسبت به شرایط سیاسی محسوب می گردد البته این به معنای مختومه شدن این مفهوم در جوامع دموکراتیک نیست ولی قطعاً مضمون تحقیقات پیرامون هویت در جوامع ما بیشتر در پی کشف هویت جمعی بر یک مبنای سیاسی است که البته از چنین منظری به این تحقیق نپرداخته ایم. این مقاله البته یک دفاع از عملکرد #نظام #بازار محسوب می گردد و هویت را همچون یکی از موضوعات مطروحه در چنین نظامی می توان مورد بررسی قرار داد و اولویت چنین نظامی برای برون رفت از تفاسیر صرفاً سیاسی و یا فلسفی از مفهوم هویت را مد نظر باشد.                                                             

✔️ چرا نظام بازار

◀️ نظام بازار که به اختصار برخی آنرا سیستم یا نظام سرمایه داری نیز تعبیر کرده اند (البته باید در کاربرد این تعبیر به جای نظام بازار اندکی دقت کرد زیرا که سرمایه داری می تواند از مشخصه های دولت نیز باشد چنانکه برخی از دولت ها با عملکرد مستقیم در بازار خود به یک سرمایه دار تبدیل شده و عملاً موجب سستی و یا توقف روند کار نظام بازار شده اند، به همین دلیل از لحاظ مفهومی نظام بازار از اولویت نسبت به سرمایه داری برخوردار است.)تا به امروز همواره سر پا ایستاده است. 


◀️ تقریباً تا دهه های 1970 و 80 #سوسیالیستها تنها جبهه نقد علیه نظام بازار بودند ولی امروزه البته که سوسیالیستها شایسته چنین جایگاهی برای نقد نیستند چنانکه سوسیال دموکرات نوخواهی مثل آنتونی گیدنز نیز اذعان می کند که دیگر سوسیالیزم چیزی در چنته ندارد و این اندیشه از انقلابی گرفته تا اصلاح طلب بیشتر به درد انتقاد می خورد تا بازسازی (گیدنز، 1387، ص 105)

◀️ ولی فکر می کنم حتی چنین جایگاهی  نیز ندارد ولی این به معنی مفهوم پایان تاریخ یا پایان ایدئولوژی ها نیست بلکه 3 جبهه دیگر امروزه به نقد نظام بازار پرداخته و کج شکلی های آن را گوش زد می کنند که امیدوارم فرصتی برای نقد و بررسی چنین موضع هایی در آینده برایم پیش آید. این گروه ها به صورت کلی فمنیست ها ، مدافعان محیط زیست و برخی از پست مدرن ها هستند که البته همانطور که اشاره کردیم برخی از این گروهها را نمی توان صرفاً زیر لوای پست مدرن یا فمنیست جمع و یک دست کرد و تناقضات و تشابهات نظری میان آنان گاه خود می تواند موضوع خوبی برای تحقیق باشد ولی در هر صورت باید پذیرفت برخی از این انتقادات جدی هستند ولی در مجموع باز باید گفت دیگر سوسیالیست ها خارج از گود انتقادند هرچند که برخی انتقادات این گروه های اخیر، از یک خواستگاه سوسیالیستی برخوردار است ولی همواره نقدی سوسیالیستی از نظام بازار امروزه دیگر بی پاسخ نمانده و جایی از اعراب نیز ندارد به تعبیر یکی از دوستان شاید سوسیالیستها دیگر امروز در داخل این سه گروه هضم شده یا تغییر چهره داده اند .

@rationalismphilosophy

✍  سلیمان عبدی                                                    
چرا بانک مرکزی مستقل؟

دکتر موسی غنی‌نژاد، سرمقاله روزنامه دنیای اقتصاد

مروین کینگ۱، اقتصاددان برجسته انگلیسی و رئیس سابق بانک مرکزی بریتانیا (بانک انگلستان) ، سال گذشته میلادی کتابی منتشر کرد به نام «پایان کیمیاگری؛ پول، بانکداری و آینده اقتصاد جهانی» که زمان انتشار سر و صدای زیادی به پا کرد. او در زمان بحران مالی ۲۰۰۸-۲۰۰۷ ریاست بانک مرکزی انگلیس را به عهده داشت.

او از نخستین کسانی بود که سیاست «تسهیل مقداری» را در سال ۲۰۰۹ به کار بست. او درباره انگیزه نوشتن کتابش به گفت‌وگوی خود با یک مسوول بلندپایه بانک مرکزی چین در سال ۲۰۱۱ اشاره می‌کند که در پاسخ به سوال وی درباره اهمیت انقلاب صنعتی انگلستان در نیمه دوم سده هجدهم می‌گوید: «ما در چین چیزهای زیادی از غرب درباره نقش رقابت و اقتصاد بازار در صنعتی کردن و بالابردن سطح زندگی یاد گرفته‌ایم و می‌خواهیم آن را سرمشق خود قرار دهیم. اما گمان نمی‌کنم شما قلق پول و بانکداری را کاملا به دست آورده باشید.»

کینگ در ادامه در توضیح مفهوم کیمیاگری که در عنوان کتابش آورده است، می‌نویسد: «این فکر که پول کاغذی می‌تواند جایگزین طلا و فلزات قیمتی دارای ارزش ذاتی شود و اینکه بانک‌ها می‌توانند سپرده‌های کوتاه‌مدت مطمئن را بگیرند و آنها را به سرمایه‌گذاری‌های درازمدت ریسکی تبدیل کنند، با انقلاب صنعتی در سده هجدهم رواج یافت. این فکر هم انقلابی و هم بسیار فریبنده بود. این در واقع کیمیاگری مالی بود: خلق توانایی‌های مالی فوق‌العاده‌ای که واقعیت و عقل سلیم را به چالش می‌کشید. پی گرفتن این اکسیر فجایع اقتصادی متعددی، از ابرتورم‌ها گرفته تا فروپاشی نظام بانکی را به همراه آورد.

چرا پول و بانکداری این کیمیاگران اقتصاد بازار به پاشنه آشیل آن تبدیل شد؟» کینگ می‌گوید برای پاسخ به این پرسش است که این کتاب را نوشته است. (کینگ، ۵-۳) بررسی کتاب کینگ حتی به اجمال مجال مفصل و جداگانه‌ای لازم دارد، اینجا فقط به پیام اصلی هشدار وی اشاره می‌کنیم که برای جلوگیری از تکرار فجایع ناشی از استفاده نادرست از این کیمیاگری مالی باید تدابیر جدی اندیشید. نظام بانکداری مرکزی که ابتدا در کشورهای پیشرفته صنعتی به‌وجود آمد و در سده بیستم میلادی در سراسر دنیا فراگیر شد تدبیری بود برای حفاظت از بانکداری مبتنی بر ذخیره کسری. بانک مرکزی به‌عنوان بانکدار بانک‌ها، وام‌دهنده در آخرین مرحله و بانکداردولت تعریف می‌شود.

رکود بزرگ سال‌های ۱۹۳۰ در کشورهای صنعتی برخی اقتصاددانان را به این فکر انداخت که با استفاده از سیاست‌های پولی انبساطی ملهم از تفکر کینزی بانک مرکزی می‌تواند به مصاف آن برود. اما نگاه تک‌بعدی در این خصوص به تورم توام با رکود در سال‌های ۱۹۷۰ انجامید و معلوم شد که بدون کنترل تورم در سطوح بالا دست یافتن به رشد اقتصادی پایدار در درازمدت ناممکن است. از سال‌های ۱۹۸۰ اهداف بانک‌های مرکزی مورد تجدیدنظر قرار گرفت؛ به‌طوری‌که کنترل تورم و برقراری ثبات در نظام قیمت‌ها اولویت نخست بانک‌های مرکزی تلقی شد و این ممکن نبود مگر با اعطای قدرت تصمیم‌گیری مستقل و رها از فشارهای سیاسی و دولتی.

دستاورد مهم این تغییر رویکرد کنترل تورم در حدود ۲ تا ۴ درصد در اغلب کشورهای بزرگ صنعتی در دو دهه بعد بود. اما درست در زمانی که تصور می‌رفت کیمیاگر قلق کار را به‌دست آورده، بحران مالی ۲۰۰۸-۲۰۰۷ در ایالات‌متحده آمریکا خواب بانکداران مرکزی را آشفته کرد. کنایه آن مقام بانکی چینی به رئیس بانک انگلستان در واقع اشاره به این بحران و غافلگیر شدن بانکداران مرکزی داشت. کینگ بر این عقیده است که جلوگیری از بحران‌های بعدی مستلزم اصلاحاتی در نظام بانکداری مرکزی در جهت مصون داشتن هرچه بیشتر این نهاد پولی از فشار‌های سیاسی و تغییر نقش آن از وام‌دهنده در آخرین مرحله به وام‌دهنده گرو‌گیر (Pawnbroker) است. (کینگ، ۲۸۹-۲۵۰)
...ادامه🔽
https://goo.gl/hiw7JB

🔵انجمن اقتصاددانان ایران
🔵 @ieairan
سهیل 71:
#هنری_هازلیت :

🗿تورم افیون توده هاست.

🗽تورم مانند هر نوع مالیات گیری، سیاست های فردی و تجاری را که همه مجبور به تبعیت از آن ها هستیم، تعیین می کند. یکسره جلوی دوراندیشی و صرفه جویی را می گیرد.

🗽اتلاف منابع، قماربازی و تمام انواع اتلاف بی ملاحظه را تشویق می کند. غالبا بورس بازی را سودآورتر از تولید می سازد. بافت روابط پایدار اقتصادی را کاملا تکه تکه می کند. بی عدالتی هاه نابخشودنی اش، انسان ها را بسوی راه حل های نومیدانه می راند.

🗽بذر فاشیسم و کمونیسم را در جامعه میکارد. افراد را بسوی درخواست کنترل های تمامیت خواهانه می راند و همواره به سرخوردگی و سقوطی تلخ می انجام.

#هنری_هازلیت
موسی غنی‌نژاد، اقتصاددان؛ سیاست‌مدارها در حرف علم اقتصاد را قبول دارند ولی در عمل آنچه را علم اقتصاد تأیید می‌کند سیاست‌مداران رد می‌کنند و خلاف آن عمل می‌کنند. گرایش به اقتصاد و ایدئولوژی چپ در مقابل دانش و علم اقتصاد قرار گرفته است. سیاست‌مدارها کلاً اقتصاد را در اختیار خود می‌دانند.
در جوامع پیشرفته مشاوران اقتصادی دولت‌ها هستند که به دولت، مدیران اجرایی و وزرا خط‌مشی نشان می‌دهند. نظام‌های حاکم بر اقتصاد پیشرفته نظام علمی است.
۱– در ظاهر علم اقتصاد در ایران جایگاه خوبی دارد؛ دانشگاه‌های بسیاری هم برای توسعه این علم تأسیس شده است. این علم در سطوح خوبی تدریس می‌شود؛ یعنی جایگاه علم اقتصاد در ایران جایگاه محکمی است؛ اما مشکل از نوع نگاه سیاستمدارها به اقتصاد آغاز می‌شود. آن‌ها از این علم برای توجیه سیاست اقتصادی خود استفاده می‌کنند نه انتخاب نوع سیاست. آن‌ها در حرف علم اقتصاد را قبول دارند ولی در عمل آنچه را علم اقتصاد تأیید می‌کند سیاستمدارها رد می‌کنند و خلاف آن گفته‌ها عمل می‌کنند.
۲– شناسایی علت بی‌توجهی سیاست‌گذارها به علم اقتصاد نیاز به پژوهشی جدی دارد؛ ولی آنچه تجربه چندساله بنده نشان می‌دهد این است که اقتصاد ایران از دهه ۵۰ به بعد، دو ویژگی مشخص پیدا کرده است: دخالت دولت در اقتصاد و وابستگی اقتصاد به نفت. این دو بیماری اقتصاد ایران را نحیف کرده است. در سال‌های انقلاب متأسفانه به‌جای اینکه این بیماری و مشخصه اقتصادی اصلاح شود، با شدت بیشتری ادامه یافت. یعنی اقتصاد دولتی‌تر شد و وابستگی به نفت بیشتر. در اینجا یافته‌ها و گزاره‌های علم اقتصاد که به بهره‌وری بالا و نظام اقتصاد رقابتی اشاره دارد کنار گذاشته شد. در اینجا ایدئولوژی حاکم بر جامعه در اقتصاد هم اثرگذار شد. به‌تدریج اقتصاد دولتی در سایه درآمدهای نفتی بر پیکره اقتصاد ریشه دواند؛ منافع عده‌ای هم به اقتصاد دولتی گره خورد. اینجاست که رهایی از این وضعیت دشوار و ترسیم چشم‌انداز اقتصاد ایرانی پیچیده‌تر می‌شود. گره ایدئولوژیکی در اقتصاد و منافع عده‌ای که قدرت سیاسی را در دست داشتند اقتصاد را به بیراهه برد. درمان اقتصاد بازگشت از ادامه راه است.

۳– دولت‌ها به ریشه مشکلات پی می‌برند؛ از زمان برنامه اول توسعه، یعنی دوره ریاست جمهوری مرحوم آیت‌الله هاشمی رفسنجانی پی بردند که اقتصاد دولتی پاسخ‌گوی نیاز اقتصادی کشور نیست. در این زمان در حوزه نظری هم پیشرفت‌هایی صورت گرفته است. اینجا تئوری‌های اقتصاد دولتی مورد تشکیک قرار گرفت ولی هیچ‌وقت این قدم‌ها محکم‌تر نشد. در عمل منافع و ایدئولوژی گره‌خورده به هم نگذاشته راه شروع‌شده به نتیجه لازم برسد.

۴– گرایش به اقتصاد و ایدئولوژی چپ در مقابل دانش علم اقتصاد قرار گرفته است؛ سیاستمدارها کلاً اقتصاد را در اختیار خود می‌خواهند. آن‌ها می‌خواهند بیشترین تصمیمات اقتصاد را خود بگیرند و این در شرایطی ممکن است که اقتصاد دولتی شود. یعنی ایدئولوژی چپ بر اقتصاد حاکم باشد. مشکلات این‌گونه به هم گره خورده‌اند. کسانی که چپ هم نیستند وقتی قدرت سیاسی را به دست بگیرند فکر می‌کنند با رها کردن اقتصاد پایگاه سیاسی‌شان تضعیف می‌شود.

۵– روشنفکری در ایران بر پایه ایدئولوژی چپ استوار است؛ آن‌ها ادبیات دانش‌های متعدد را بیشتر از گروه‌های دیگر مطالعه می‌کردند. من بارها به این مسئله اشاره کرده‌ام که ایدئولوژی روشنفکری در ایران چپ بوده است. گروه‌های روشنفکری جامعه گرفتار ایدئولوژی چپ بودند و اینها به اقتصاد بازار آزاد اعتقاد نداشتند. الان هم خیلی‌ها به این اعتقاد ندارند و البته خیلی از روشنفکران ما هم از اقتصاد سر درنمی‌آورند تا با آن موافق یا مخالف باشند. این گرفتاری بزرگی است که مخالفان بازار آزاد، بازار آزاد را نمی‌شناسند و اجازه نمی‌دهند تئوریسین‌های ابزار آزاد این ایدئولوژی را تبیین کنند.

۶– از دوره آیت‌الله هاشمی‌رفسنجانی به بخش خصوصی توجه بیشتری شد ولی دخالت اقتصاددان‌های راست به معنای طرفداران اقتصاد آزاد و رقابتی در دولت در اقتصاد بیشتر نشد. در دوره سازندگی اصلاحاتی در اقتصاد انجام شد ولی این اصلاح به علت انتقادات جناح‌های مختلف سیاسی از جمله چپ‌های سابق و راست‌های سابق از راه خود عقب‌نشینی کرد. تا اینکه در دوره اصلاحات شعار اصلی اصلاحات و توسعه سیاسی است که مقدم بر توسعه اقتصادی قرار می‌گیرد. البته آنها هم بعد از چهار سال به اصلاحات اقتصادی روی می‌آورند؛ راهی که خود در دوره آقای هاشمی‌رفسنجانی منتقد آن بودند. در این دوره برنامه سوم توسعه نوشته می‌شود. برنامه‌ای نسبتاً خوب که در آن نگاه اقتصاددان‌ها دیده شده بود. ولی به دلیل اختلاف‌های درونی جبهه اصلاحات و موانع دیگر این برنامه کامل اجرا نمی‌شود. تا اینکه در سال ۱۳۸۴، محمود احمدی‌نژاد سر کار آمد و مسیر اصلاح اقتصادی از راه به بیراهه رفت. یعنی هم اقتصاد بی‌اهمیت شد و هم عالمان علم اقتصاد به انزوا
ادامه قسمت قبلی
۷– من در هیچ دوره‌ای مورد خطاب هیچ دولتمردی قرار نگرفته‌ام؛ چه در دوره دولت سازندگی و چه در دوره دولت اصلاحات تا به امروز؛ شاید خیلی از اقتصاددان‌ها هم چنین وضعیتی داشته باشند؛ اما دنیا با اقتصاددان‌های خود چنین نمی‌کند. اقتصاد کشورهای پیشرفته نه با برنامه‌ریزی موردنظر ما که بیشتر با استراتژی‌های کلان کار می‌کند؛ اما این استراتژی را دولتمردان، سیاست‌گذاران و اقتصاددان‌ها با همکاری نظام‌های رگولاتوری تدوین می‌کنند. اینجا در غیبت نظام رگولاتوری و اقتصاددان‌ها، کارشناسان اجرایی با کمک برخی از اقتصاددان‌ها برنامه توسعه‌ای تدوین می‌کنند که نه دولت تنظیم‌گر به اجرای آن برنامه پایبند است و نه دولت بعدی که گاهی خطوط سیاسی دولت قبلی را هم قبول نمی‌کند. برای همین است که بیش از ۵۰ درصد پنج برنامه توسعه سابق اجرا نشده است. در جوامع پیشرفته مشاورانِ اقتصادی دولت‌ها هستند که به دولت، مدیران اجرایی و وزرا خط‌مشی نشان می‌دهند؛ نظام‌های حاکم بر اقتصاد پیشرفته نظام علمی است. برای همین هر حزبی مشاوران علمی خود را دارد تا در چارچوب برنامه حزب سیاست و استراتژی اقتصادی حزب را به کار بگیرند. ولی در ایران چیزی برای ارائه وجود ندارد: نه نظام متکی به اهداف وجود دارد و نه اقتصاددان‌ها به‌جد به کار گرفته می‌شوند. مشاوران اقتصادی در کشور ما خیلی تأثیرگذار نیستند. اگرچه ما شاید حدود ۵۰-۶۰ اقتصاددان یا بیشتر در داخل کشور داشته باشیم ولی در عمل حوزه تأثیرگذاری آن‌ها بسیار کم است. در غیبت این اقتصاددان‌ها سیاست‌های متناقض دیده و اجرا می‌شود. انسجامی در سیاست‌های اقتصادی ایران وجود ندارد. دولت‌ها اقدامات اقتصادی همدیگر را خنثی می‌کنند و منابع تلف می‌شود: نتیجه همه اینها برای اقتصاد ایران جز تخریب هیچ چیز دیگری نیست
مصاحبه گر:
به نظر شما بردن جایزه نوبل اقتصاد چقدر مهم است؟
فریدمن
بی تردید این جایزه بسیار مهمی است. اما وقتی گزارشگری در پارکینگ فرودگاه دیترویت به من اطلاع داد که نوبل را برده ام و در حالیکه میکروفون را جلوی صورتم گرفته بود، پرسید که آیا این جایزه اوج زندگی کاری شماست؟ من پاسخ دادم «برای من بیشتر از اینکه قضاوت هفت سوئدی در کمیته نویل مهم باشد، تصویری که پنجاه سال بعد، نسل بعدی اقتصاددانان در مورد من دارند، مهم است.» منظور من این نیست که اهمیت نوبل را ناچیز بدانم» آنها وظیفه خود را به خوبی انجام داده اند اما در عین حال آنچه برای یک دانشمند مهم است اثر بلندمدت کاری است که انجام می دهد.
اقتصاد کلان مدرن
برایان اسنودن هوارد وین