پژوهشکده اقتصاد اتریشی
2.88K subscribers
376 photos
74 videos
41 files
203 links
✔ترویج اقتصاد مکتب اتریشی



@AustrianSchool
Download Telegram
Forwarded from بازار آزاد
🖋دولتها همیشه به روشنفکران [و اقتصاددانانی] نیاز دارند تا با شیادی مردم را به این باور برسانند که نقش دولتها، عاقلانه، خوب و اجتناب ناپذیر است.

👤روتبارد
🆓 @FreemarketEconomy
Forwarded from بازار آزاد
🚫دولت باند بزرگ دزدان است که از ضداخلاقترین، حریصترین و بی شرفترین افراد در هر جامعه ای تشکیل می شود.

👤مورای روتبارد
🆓 @FreemarketEconomy
بورژوازی در حجاز! بندیکت کلر
مترجم محمد ماشین چیان
سیاستنامه شماره ۴و۵
صفحه ۹۳
احتکار در اسلام
واکنش پیامبر اسلام به درخواست مؤمنان مدینه محدود به قیمت ها دست خدا است» نیست. ایشان حامی حقوق مصرف کننده است. ایشان دستور می دهد که اگر کاسبی در انبار آذوغهای دارد، آن را برای فروش به بازار عرضه کند. در سیره نبوی احتکار ممنوع است. کاسب موظف است که به وقت قحطی از بازار کناره نگیرد، و جنسش را در معرض فروش قرار دهد. اما به چه قیمت بفروشد؟ نه به قیمت به اصطلاح منصفانهای که حاکم تعیین کند، بلکه به همان قیمتی که دست خدا است؛ خدایی که به وقت قحطی قیمت را بالا و به وقت فراوانی آن را پایین می آورد؛ یعنی به قیمت تعادلی که «دست نامرئی» بازار تعیین می کند؛ یعنی به قیمتی که عرضه و تقاضا تسویه میشوند.
خلاصه که در اسلام احتکار ممنوع است،

مقایسه کنید با

در اقتصاد مدرن احتکار مصداق دیوانگی است
https://donya-e-eqtesad.com/بخش-باشگاه-اقتصاددانان-52/3440484-درمانی-بدتر-از-خود-بیماری
Forwarded from بازار آزاد
🔵اگر تاجری اشتباه کند خودش نتایجش را متحمل میشود

🔴اگر دولتمردی اشتباه کند شما عواقبش را متحمل میشوید

👤آین رند

#سیف #شریعتمداری #نعمت_زاده #روحانی #احمدی_نژاد
دولت یا بازار⁉️
@FreemarketEconomy
Forwarded from بازار آزاد
💸تورم پولی نه تنها قیمت ها را افزایش می دهد و ارزش پول ملی را نابود می کند؛ بلکه به عنوان یک سیستم عظیم مصادره و بالا کشیدن اموال نیز عمل می کند.

👤موری روتبارد

🆓 @FreemarketEconomy
Forwarded from بازار آزاد
🚯سیستم یارانه های دولتی، ناکارآمدی در تولید و کارآمدی در تهدید، قلدری و چاپلوسی و نوکرصفتی را ترویج میکند بدین ترتیب که کارآیی در تولید و ناکارآیی در غارت تاوان دارد.

👤روتبارد
🆓 @FreemarketEconomy
Forwarded from بازار آزاد
مسئله همیشه یکسان است:

دولت یا بازار؟

هیچ راه حل سومی وجود ندارد.

👤لودویگ فون میزس
🆓 @FreemarketEconomy
Forwarded from بازار آزاد
بسیاری از روشنفکران [و اقتصاددانان] به درآمد بالاتر تاجران حسادت میکنند و این آنها را به سمت دولتگرایی سوق میدهد آنها بر این باورند که مقامات دولت حقوق بیشتری از درآمد بازاری به آنها میپردازند

👤میزس
Forwarded from بازار آزاد
"هر دخالت دولت [در بازار] عواقب ناخواسته و نامطلوبی ایجاد می کند که منجر به فراخوانی مداخلات بیشتر دولت می شود.

👤لودویگ فون میزس

🆓 @FreemarketEconomy
Forwarded from بازار آزاد
#جمع_گرایی به نوعی خاص گرایی می انجامد که ملت، نژاد یا قوم خاصی را اصل و محور قرار می دهد.

👤فردریش فون هایک

فردگرایی ِلیبرال با ملی گرایی و قومگرایی قابل جمع نیست

#اهواز #ترور
@FreemarketEconomy
Forwarded from بازار آزاد
نبرد انسان آزاد با هیولای چند سر جمعگرایی

نازیسم، ملی گرایی و قومگرایی، سوسیال دموکراسی (دولت رفاه)، عدالت اجتماعی و کمونیسم از اشکال جمعگرایی در برابر فردیت هستند

#تروریسم #اهواز
@FreemarketEconomy
متدلوژی اقتصاد اتریشی و‌ اقتصاد سنجی

❇️هیچ قانون علمی و یقینا هیچ قانون کمی را نمی توان از این رویداد ها استخراج کرد. این جا است که‌ دلیل مخالفت کاملا بنیادین میزس با اقتصاد سنجی روشن می شود.
اقتصاد #سنجی نه تنها می کوشد که با استفاده از فاکت های پیچیده و نا همگن تاریخی، از علوم طبیعی تقلید کند - به شکلی که گویی اینها فاکت های آزمایشگاهی همگن و تکرار پذیری هستند - بلکه پیچیدگی کیفی هر رویداد را به عددی کمی فرو می کاهد و سپس با عمل به شکلی که گویی این روابط مقداری در تاریخ بشر ثابت می مانند، بر وخامت این مغلطه می افزاید. همان گونه که میزس بار ها اشاره کرده بود، اقتصادسنجی کاملا بر خلاف علوم فیزیکی که بر اکتشاف تجربی ثابت های کمی استوارند،نتوانسته حتی یک ثابت را در تاریخ بشر پیدا کند و با توجه به شرایط دائما دگرگون شونده اراده، دانش و ارزش های انسان ها و همچنین با نظر به تفاوت های آنها، قابل تصور نیست که اقتصاد سنجی هرگز از پس چنین کاری برآید.

❇️رفتار شناسان - و نه ستایشگران کذایی تاریخ - در مقابل تاریخ نیستند و نکات منحصر به فرد و تحویل ناپذیر تاریخ انسان را عمیقا مورد توجه قرار می دهند. به علاوه به عقیده رفتار شناسان، دانشمندان علوم اجتماعی نمی توانند به شکلی با یکایک انسان ها رفتار کنند که گویی افرادی صاحب ذهن که بر پایه ارزش ها و انتظاراتشان عمل می کنند، نیستند، بلکه سنگ یا مولکول هایی اند که می توان روند تغییرات شان را به لحاظ علمی در آنچه ثابت یا قانون کمی نامیده می شود، دنبال کرد. به علاوه بزرگ ترین مایه شگفتی آن است که این رفتار شناس ها هستند که واقعا رویکردی تجربی را اتخاذ می کنند؛ زیرا به طبیعت منحصر به فرد و نامتجانس فاکت های تاریخی اذعان دارند و این «تجربه گرایان» خود خوانده هستند که با تلاش برای فروکاستن حقایق تاریخی به قوانین کمی، کاملا آنها را نادیده می گیرند.

❇️از این رو #میزس درباره متخصصین اقتصاد سنجی و دیگر عالمان «اقتصاد مقداری» می نویسد:
«در حوزه اقتصاد، هیچ رابطه ثابتی وجود ندارد و متعاقبا هیچ گونه ای از اندازه گیری امکان پذیر نیست. اگر یک متخصص آمار محاسبه کند که افزایش ۱۰ درصدی عرضه سیب زمینی در آتلانتیس در زمانی معین، کاهش ۸ درصدی قیمت آن را به دنبال می آورد، چیزی را درباره تاثیر تغییر عرضه این محصول در کشوری دیگر یا در زمانی دیگر ثابت نکرده است. او «کشش تقاضا» برای سیب زمینی را «اندازه گیری» نکرده و تنها یک حقیقت منحصر به فرد تاریخی را نشان داده است. ممکن نیست هیچ فرد هوشمندی در این باره که رفتار انسان ها در قبال سیب زمینی و هر کالای دیگری متغیر است، شک کند. افراد مختلف، ارزش چیز های یکسان را به گونه هایی متفاوت تعیین می کنند و با تغییر شرایط، ارزش گذاری هایشان تغییر می یابد...
امکان ناپذیری اندازه گیری به خاطر نبود روش های تکنیکی برای تعیین معیار نیست.... بلکه به نبود روابط ثابت باز می گردد.... اقتصاد، بر خلاف آنچه پوزیتیویست ها به کرات می گویند... رو به گذشته ندارد؛ چرا که «مقداری» نیست. اقتصاد به این دلیل مقداری نیست و اندازه گیری نمی کند که هیچ ثابتی وجود ندارد؛ ارقام آماری که به رخداد های اقتصادی اشاره دارند، داده های تاریخی اند. آنها به ما می گویند که در یک مورد تکرار ناپذیر تاریخی چه اتفاقی رخ داده است. می توانیم رویداد های فیزیکی را بر پایه دانش خود درباره روابط ثابتی که آزمایش ها برایمان محرز کرده اند، تفسیر کنیم؛ اما اتفاقات تاریخی چنین تفسیری را تاب نمی آورند....
Forwarded from بازار آزاد
همانطور که در پاسخ به یک دزد که می پرسد: چه چیز با ارزشی در خانه دارید؟ اخلاقا مکلف به راستگویی نیستید در پاسخ به سوالات مشابه دولت نیز موظف به صداقت نیستید مثلا هنگام پرکردن فرمهای مالیات

👤روتبارد
Forwarded from بازار آزاد
پول نه اختراع دولت است نه محصول قانونگذاری مجلس. حتی وجودش محتاج تایید قدرت سیاسی نیست

درطول تاریخ کالاهای مطمئن در نتیجهٔ مبادلات اقتصادی مستقل از قدرت دولت بطور طبیعی تبدیل به پول شده اند

👤 منگر
Forwarded from بازار آزاد
اگر دولت به تورم متوسل شود و پول خلق کند جهت پوشش کسری بودجه یا گسترش اعتبار بمنظور تحریک کسب و کار؛ هیچ قدرتی بر روی زمین، جادوگری، دستگاهی، شاخص سازی و ترفندی نمیتواند مانع از عواقبش شود

👤 هازلیت
Forwarded from بازار آزاد
📈 تورم با ایجاد هرج و مرج مالی موجب افزایش امکان بروز سوسیالیسم میشود در واقع سوسیالیسم و تورم علت و معلول هستند و از یکدیگر تغذیه میکنند.

👤هنری هازلیت
🆓 @FreemarketEconomy
Forwarded from بازار آزاد
❓آدام اسمیت، پدر لیبرالیسم اقتصادی یا زمینه ساز مارکسیسم؟

🖋زمانی اسمیت را پدر لیبرالیسم اقتصادی می‌دانستند. هنوز هم این ادعا، بسیار رایج است، اما دیگر آن اعتبار گذشته را ندارد. در واقع اسمیت پیش از آنکه در قرن بیستم پدر لیبرالیسم اقتصادی شناخته شود، در اواسط قرن نوزدهم از چنگ لیبرال‌ها درآمد. کارل مارکس، بنیانی‌ترین عنصر اندیشه اقتصادی‌اش را از اسمیت گرفت: نظریه ارزش کار.


1⃣اسمیت بنیانگذار نظریه ارزش کار و ارزش عینی بود در حالیکه همزمان با او نویسندگانی نظیر کندیاک فرانسوی بودند که از نظریهٔ ارزش ذهنی دفاع میکردند. اسمیت در کتاب نخست «ثروت ملل» می‌نویسد: «قیمت حقیقی هر چیز، یعنی هزینه حقیقی که برای به دست آوردن یک چیز، شخص پرداخت می‌کند، عبارت است از رنج و زحمت به دست آوردن آن. [...] آنچه با پول و یا کالا خریداری می‌شود، با کاری خریداری شده است که می‌توانستیم با رنج و زحمت بدن خود آن را فراهم کنیم. [...] کار قیمت نخستین بود، یعنی قیمت خرید ابتدایی که در ازای همه چیز پرداخت می‌شد.» در یک کلام می‌توان گفت کار معیار حقیقی ارزش مبادله‌ای همه کالاهاست. به عبارت دیگر، نزد اسمیت، قیمت طبیعی کالا دارای معیاری عینی است: «وقتی قیمت کالا درست برابر باشد با اجاره زمین، مزد کارگر و سود سرمایه [...] در آن صورت کالا به بهایی فروش می‌رود که می‌شود آن را قیمت طبیعی نامید.»

◀️کندیاک بر خلاف اسمیت و همزمان با او می‌گوید هر تئوری ارزشی که مبتنی بر هزینه باشد غلط است چون ارزش یک مساله ذهنی است. در واقع ارزش آن چیزی است که مصرف‌کننده به کالا نسبت می‌دهد. برای هر کالا تصور مفید بودنش برای انسان، نه مفید بودن واقعی‌اش، ارزش آن را مشخص می‌کند

◀️ مثالی که بعدها خیلی مورد استفاده قرار گرفت این بود که چرا یک لیوان آب وسط بیابان ارزش دارد اما کنار رودخانه ندارد؟ طرفداران نظریه ارزش کار می‌گویند دلیل اینکه یک لیوان آب وسط بیابان این‌قدر ارزش دارد این است که آوردن آن از کنار رودخانه تا بیابان هزینه دارد و این هزینه انتقال است که باعث ارزش آن می‌شود ولی کندیاک نظری عکس این مطلب را بیان می‌کند و می‌گوید به این دلیل که یک لیوان آب وسط بیابان ارزش دارد شما این هزینه انتقال را پرداخت می‌کنید. اگر به جای آب یک لیوان پر از سنگ رودخانه را ببرید وسط بیابان اگرچه برای آن هزینه صرف کرده‌اید، اما ارزشی ندارد. یعنی درواقع ارزش مبتنی بر تقاضا است و این تقاضا است که ارزش را مشخص می‌کند نه هزینه.


در هر حال نظریه انحرافی ارزش کار آدام اسمیت، با گذر از فیلتر دیوید ریکاردو، به نظریه ارزش کار کارل مارکس انجامید.


2⃣دیگر انتقاد به اسمیت این است که او تصور طبقاتی از جامعه را از فیزیوکرات‌ها به عاریه گرفت و وارد اندیشه لیبرالی انگلیسی کرد که به‌هیچ‌وجه با آن سازگار نبود اندیشه طبقاتی در فلسفه سیاسی لیبرالی انگلیسی جایگاهی ندارد. مثلا در آثار «جان لاک» و «دیوید هیوم» هیچ‌گاه مشاهده نمی‌شود که از طبقات صحبت کنند. طبقات بیشتر در میان نویسندگان اروپای قاره‌ای رواج داشت و در واقع در انقلاب فرانسه هم به نوعی یک تفکر طبقاتی حاکم بود.

◀️اقتصاددانان فرانسوی از جمله فیزیوکراتها میگفتند جامعه را نه به‌صورت افراد مستقل بلکه متشکل از طبقات مختلف باید در نظر گرفت، برای مثال طبقه تولیدکننده، طبقه تاجر و... ایشان معتقد بودند کشاورزی تنها بخش تولیدی جامعه است آنها حتی بخش صنعت را هم تولیدی نمی‌دانستند و اعتقاد داشتند بخش صنعت، فرآیندی تبدیلی است.آنها ارزش افزوده را تنها در کشاورزی می‌دیدند و این تفکری بسیار ابتدایی در اقتصاد است اسمیت نیز ایده طبقه یا طبقات مولد را از آنها اقتباس کرده بود: "برخی طبقات تولیدکننده‌اند و برخی دیگر خنثی هستند. او اعتقاد داشت ثروت را برخی طبقات تولید می‌کنند اما بعدا میان همه طبقات جامعه توزیع می‌شود."


◀️به‌طور کلی اقتصاددانان کلاسیک مثل آدام اسمیت و ریکاردو به وجود سه طبقه در عرصه اقتصادی اعتقاد داشتند: طبقه زمین‌دار؛ طبقه کارگر (که تولید و ارزش افزوده را هم ناشی از فعالیت همین طبقه می‌دانستند) و طبقه سرمایه‌دار. این تفکر به مارکس هم منتقل شد یعنی مارکس در طرح تئوری جنگ طبقاتی خود، از نظریات کلاسیک‌های اقتصاد سیاسی وسیعا بهره جست. آدام اسمیت ایده طبقات را از فیزیوکرات‌ها وام گرفته و آن را با تئوری ارزش کار در هم آمیخته بود. تئوری استثمار طبقاتی مارکس ملهم از این دو تئوری نادرست بود.


3⃣علاوه بر اینها، موری روتبارد، در مقاله‌ای با عنوان «یادداشتی درباره کاتولیسیسم، پروتستانتیسم و سرمایه‌داری» از ایده اسمیت مبنی بر همبستگی بین پیدایش علم اقتصاد و ظهور اندیشمندان پروتستان، نیز انتقاد کرد روتبارد آدام اسمیت را بنیانگذار علم اقتصاد نمی‌داند و ریشه‌های اندیشه اقتصادی نو را تا اندیشمندان کاتولیک مَدرَسی در اواخر قرون وسطی عقب میبرد

🆓 @FreemarketEconomy
👍1
Forwarded from بازار آزاد
در اسارت ریاضیات

👤دکتر غنی نژاد

🖋امروزه بسیاری از دانش آموختگان اقتصاد که در آکادمی های جریان اصلی علم اقتصاد آموزش دیده اند قادر به تشخیص تئوری اقتصادی از ابزارهای ریاضی توصیف کنندهٔ آن و نیز ابزارهای ریاضی کاربردی آن (اقتصادسنجی) نیستند

🖋به سخن دیگر ریاضیات که بایست ابزاری در خدمت تئوری اقتصادی باشد عملا به جایگزین آن تبدیل شده بطوریکه در چهارچوب جریان اصلی علم اقتصاد دیگر امکان عبور از ریاضیات و پرداختن صرف به تئوری عملا وجود ندارد. در حالیکه برای تئوری کنش انسانی و روابط مبتنی بر علّیت در فرایندهای بازار، ریاضیات ابزار مناسبی نیست و باید از منطق پراگزولوژی [کردارشناسی] بهره جست

🌐اما سلطه ریاضیات بر آموزش و پژوهش در اقتصاد جریان اصلی به جایی رسیده که به هر وسیلهٔ ممکن از عبور از ریاضیات و رفتن به سوی منطق صرف جلوگیری میشود این کار اغلب با فرضهایی صورت میگیرد که با کمک آنها فرایندهای واقعی بازار تحت الشعاع توصیفهای ریاضی قرار میگیرد یکی از نخستین و مهمترین این فرضها همان حراج گر والراسی است که مبنایی برای بنیاد تئوری تعادل عمومی قرار گرفت این فرض خیال پردازانه دربارهٔ ساختار و کارکرد بازار رقابتی راه را برای استفادهٔ گسترده از ریاضیات در نظریهٔ اقتصادی باز کرد اما در عین حال موجب غفلت از فرایند واقعی رقابت در بازار و نقش آنترپرنرها [کارآفرینان] در آن شد.

🌐مدعای اصلی نظریه تعادل عمومی نشان دادن برتری بازار رقابتی در تخصیص بهینهٔ منابع، با استفاده از ابزار ریاضی است اما فرضهای اولیه آن نه فقط غیرواقعی بلکه به شدت غیرعقلایی است مثلا این فرض که همه بازیگران بازار اطلاعات کامل دارند بی نیاز از رقابت است و بدون وارد شدن در فرایند رقابتی بهترین گزینه را انتخاب میکند علت دست یازیدن به این فرضهای نامعقول چیزی جز فراهم کردن چهارچوب تصنعی است که کاربرد ریاضیات را امکانپذیر میکند.

🌐نمونه های بسیار دیگری از این فرضهای نامعقول میتوان ذکر کرد از جمله هلیکوپتر فریدمنی. به عقیدهٔ گریسن هلی کوپتر در نظریهٔ پولی فریدمن همان نقشی را دارد که حراج گر والراسی در نظریهٔ ارزش. برای حفظ امکان کاربرد #ریاضیات در تئوری فرض می شود تزریق های پولی به اقتصاد از طریق ریختن پولهایی که جدیدا خلق شده اند از هلی کوپتر صورت میگیرد.

🌐در ادبیات پول گرایان اغلب فرض بر این است که میزان پول جدیدی که افراد جمع آوری میکنند تناسب مستقیم با میزان پولی دارد که از قبل در اختیار داشته اند. قضایای مربوط به خنثی بودن پول نیز بطور سطحی از فرض دیگری نتیجه میشود که طبق آن توابع تولید نسبت به وسیلهٔ مبادله همگن از مرتبهٔ صفر هستند

🌐به این ترتیب، امکان نمایش #ریاضی تئوری فراهم می آید اما این کار به قیمت نادیده گرفتن یکی از مهمترین آثار مخرب تزریق پولی یعنی به هم خوردن تصنعی قیمتهای نسبی فراهم میشود.

🌐اگر فرض نامعقول هلی کوپتر کنار گذاشته شود باید پذیرفت که ورود پول جدید قیمتها و توزیع درآمد و ثروت را در بخشهای مختلف اقتصاد نه بطور همزمان و یکنواخت بلکه با تأخیر زمانی و ناهماهنگ تحت تأثیر قرار میدهد که نتیجهٔ آن تغییر ناموجه قیمتهای نسبی و ارسال اطلاعات نادرست به بازیگران اقتصادی و نهایتا تصمیمگیری های نادرست خواهد بود. نظریات مهم اقتصاددانان اتریشی در این خصوص کاملا در مباحث پولی جریان اصلی علم اقتصاد نادیده گرفته میشود چرا که آنها را نمی توان تخته بند ِ مدلهای #ریاضی کرد.

🌐مشکل اصلی روش شناختی است بدین صورت که: ریاضیات بنا به ویژگی هایی که دارد مناسبترین ابزار، یا شاید بهتر است بگوییم زبان، برای طرح مسائل نظری و راه حلهای عملی در علم فیزیک است؛ اما با توجه به خصلت و ماهیت علم اقتصاد چنین جایگاهی برای #ریاضیات در این علم قابل تصور نیست.

🌐شاید بتوان ادعا کرد مجموعهٔ مقولات کنش انسانی یا پراگزولوژی در علم اقتصاد همان جایگاهی را دارد که ریاضیات در فیزیک. البته این سخن به هیچ وجه به معنی بی نیازی علم اقتصاد از ریاضیات نیست بلکه به معنی تعریف جایگاه مناسب و مقتضی ریاضیات در طرح فرضیه های کمکی علم اقتصاد بویژه در توضیح تاریخ اقتصادی است.

🌐وانگهی باید تاکید کرد مقولات بنیادی کنش انسانی به لحاظ منطقی و تاریخی مقدم بر شکلگیری بازار است اما وقتی بازار شکل میگیرد و علم اقتصاد موضوعیت پیدا میکند، کنشگران ناگزیر از محاسبهٔ اقتصادی اند و محاسبه با ریاضیات ممکن میشود.

🔚 البته همانگونه که میزس به دفعات تاکید میکند محاسبهٔ اقتصادی را نباید با اندازه گیری به سیاق آنچه در فیزیک رایج است اشتباه گرفت. شاید تفکیک میان دو مفهوم محاسبهٔ اقتصادی و اندازه گیری نقطهٔ آغاز خوبی برای تفکر دربارهٔ جایگاه مناسب ریاضیات در اقتصاد باشد.

🆓 @FreemarketEconomy
Forwarded from بازار آزاد
اگر به اطراف نگاه کنیم، به مشکلات مهم جامعه -به حوزه های بحران و شکست- در هر مورد سرنخ قرمزی می بینیم و با دنبال کردن هرکدام به منشأ واحدی میرسیم: سیاستهای حکومت!

👤موری روتبارد
🆓 @FreemarketEconomy
Forwarded from بازار آزاد
پول چاپ کردن دولت روحانی عامل تورم است
👤دکتر غنی نژاد
🗞هفته نامه تجارت فردا

🖋وقتی شرایط اقتصادی سخت می‌شود، مردم از دولت می‌خواهند که «کاری کند» و آنها را نجات دهد؛ غافل از آنکه همین «کارهای دولت» بوده که از ابتدا باعث ایجاد مشکلات اقتصادی شده. اقتصاد ایران گرفتار یک «دور باطل» شده است.

📈 بطور خاص در مورد تورم: اولاً باید توجه داشت که گران‌فروشی و تورم دو موضوع متفاوت است و مشکل امروز ما اساساً و عمدتاً تورم است تا گران‌فروشی. ثانیاً تورم ناشی از سیاست‌های پولی و مالی غلط دولت است. اقتصاددانان آنقدر این موضوع را توضیح داده‌اند که زبانشان مو درآورده، اما گویی باز هم باید تکرار کرد: وقتی از ابتدای دولت آقای روحانی تا امروز نقدینگی ۵ /۲ برابر شده، یعنی پولی که در اختیار جامعه قرار گرفته، چند برابر توان تولیدی بخش واقعی اقتصاد بوده است. بدیهی است که وقتی چنین حجمی از نقدینگی به «قدرت خرید» تبدیل شود، تورم ایجاد می‌کند. این یک اصل بدیهی اقتصادی است و هرکس یک واحد «اقتصاد کلان» خوانده باشد، آن را می‌پذیرد.


💸مشکلی که امروز با آن مواجه‌ایم، هم ریشه تاریخی دارد و هم به طور خاص مربوط به دولت آقای روحانی است. درباره ریشه تاریخی آن، اخیراً آماری منتشر شد که نشان می‌داد در دهه‌های اخیر میانگین رشد سالانه نقدینگی در ایران بیش از ۲۵ درصد بوده است. این آمار توضیح می‌دهد که چرا ما همواره با تورم دورقمی و تلاطمات متناوب اقتصاد کلان مواجه بوده‌ایم.


🌐ابهامی که در دولت آقای روحانی به وجود آمد، ناشی از روند نزولی تورم به‌رغم تداوم رشد نقدینگی بود. برای شفاف‌سازی این ابهام باید توجه داشت که وقتی آقای روحانی مذاکرات هسته‌ای را شروع کرد، نوعی خوش‌بینی در جامعه ایجاد شد که هم تلاطمات ارزی و هم تلاطمات اقتصاد کلان در حوزه پولی را کاهش داد. در نتیجه، تورم نزولی شد و در سال‌های ۱۳۹۵ و ۱۳۹۶ به سطوح تک‌رقمی رسید. این در حالی بود که میانگین رشد نقدینگی در این سال‌ها همچنان در حوالی ۲۵ درصد نوسان می‌کرد. این اتفاق باعث «خطای دید» سیاستگذاران و برخی از مردم شد.


🌐آنها نتیجه گرفتند که تورم ارتباطی با نقدینگی ندارد و می‌توان به‌رغم سیاست‌های پولی و مالی نامنضبط و ریخت‌وپاش‌های دولت، تورم را تک‌رقمی کرد: «ما کردیم و شد!» ولی این تلقی اشتباه بود. علت واقعی تک‌رقمی شدن تورم «خوش‌بینی به آینده» و «افزایش نرخ سود واقعی سپرده‌های بانکی» بود که بخش مهمی از حجم پول را در بانک‌ها قفل کرد. بدیهی بود که این وضعیت نمی‌توانست تا ابد ادامه یابد. خروج آمریکا از برجام -که زمزمه آن از اواخر سال ۱۳۹۶ مطرح شد- و ناآرامی‌های دی‌ماه ۱۳۹۶، ماشه آزاد شدن این بخش از نقدینگی را کشید و وقتی این ماشه کشیده شد، تورم بالا رفت.


✅🔚اینکه مردم رشد تورم را از چشم دولت می‌بینند، برداشت درستی است، اما تصورشان درباره سازوکار ایجاد آن اشتباه است. علت تورم، سیاست‌های پولی و مالی غلط دولت است؛ بنابراین چاره آن سرکوب بازار نیست. توقع مردم از دولت برای حل مساله درست و بجاست، اما راه‌حل‌هایی که انتظار دارند از طریق آن مساله حل شود (مثل مداخله و قیمتگذاری شیر مرغ تا جان آدمیزاد و همچنین توسعهٔ بساط داغ و درفش سازمان حمایت و تعزیرات) درست نیست. اینجاست که مغالطه‌ها شکل می‌گیرد و مخالفان اقتصاد آزاد القا می‌کنند که علت تورم، عدم نظارت دولت بر قیمت‌هاست. باید از آنها پرسید «مگر در سال‌های اول کار آقای روحانی که تورم مهار شد، دولت قیمت‌ها را کنترل می‌کرد؟»

🆓 @FreemarketEconomy