📌اسب تروای اقتصاد دولتی در ایران
🎤گفتگوی مجله #تجارت_فردا با موسی غنی نژاد – 25 آبان 1398
♦️سیاستمداران نه فقط در ایران بلکه در کشورهای مختلف، برای حفظ آرامش در جامعه و جلوگیری از شورش و انقلاب ترجیح میدهند رضایت اقشار متوسط شهرنشین را جلب کنند. در ایران این تفکر با روی کار آمدن تکنوکراتهای جدید بر فضای سیاستگذاری حاکم شد. تکنوکراتهای جدید از دهه 1340 از دوره نخستوزیری علم به بعد بر سر کار آمدند. تا پیش از آن طبقه سیاسی قدیمی ایران را سیاستمداران سنتی تشکیل میدادند که پایگاه اجتماعیشان اشراف زمیندار بودند.
♦️بوروکراتها یعنی بدنه حکومت و کارمندان دولت که بخشی از اقشار شهرنشین را تشکیل میدهند، در این زمینه با سیاستمداران منافع مشترک دارند و ترجیح میدهند بیشتر به شهرها توجه شود. آنچه در این چهارچوب مغفول واقع می-شود منافع ملی است. در گذشته، سیاستمداران قدیمی که عمدتاً از اشراف زمیندار بودند، به هر حال درکی از منافع ملی داشتند، اما از دهه 1340 به این سو که شاه نظام اداری ایران را متحول کرد، توجه به تامین منافع ملی جای خود را به نگرانی برای راضی نگه داشتن مردم آن هم شهرنشینان داد. این مساله تاسفآور یکی از علل تحولاتی است که به نارضایتی و نهایتاً انقلاب اسلامی سال 1357 منتهی شد.
♦️اکثریت قاطع مردم رژیم شاه را سرنگون کردند و این نه به خاطر فقر بود و نه به خاطر نابرابری و تضاد طبقاتی، بلکه به این سبب بود که شاه ملت ایران را تحقیر میکرد. سال 1357 در شرایطی در ایران انقلاب شد که سطح رفاه مردم بهویژه شهرنشینان نسبت به دورههای تاریخی گذشته، به طرز چشمگیری بالاتر رفته بود.
♦️وقتی سیاستی در پیش گرفته میشود، همیشه منشا آن یک نظریه یا نوعی طرز فکر است. مبنای دخالت دولت در اقتصاد تفکر اقتصاد دولتی است با این فرض که دولت متولی بهبود سطح رفاه شهروندان است و برای تحقق این رفاه باید خودش به میدان اقتصاد بیاید. در ایران تفکر اقتصاد دولتی را بیشتر چپها و مارکسیستها جا انداختهاند که تا امروز هم رایج است.
درواقع منافع کارمندان و مدیران به تفکری که اقتصاد دولتی را توجیه میکند گره خورده است و این دور باطلی ایجاد کرده که نمیتوان از آن خارج شد. به همین علت سیاستهای اصلاحی که گاهی دولتها اتخاذ کردهاند تا از درون خود بوروکراسی سیستم را اصلاح کنند، به علت در تضاد بودن با منافع مدیران کل و معاونان وزیر هیچ وقت موفق نشده است. مصداق آن احصای مجوزهای زائد است که به صورت قانون از سال 1392 در دستور کار دولت قرار گرفته، ولی هنوز به سرانجام نرسیده است.
♦️دیگر کسی حتی در شرایط فعلی ایران نمیتواند از اقتصاد دولتی دفاع کند و کسی به طور مستقیم از این تئوری دفاع نمیکند. اما از عدالت اجتماعی دفاع میکنند و میگویند ما اقتصاد دولتی را اصلاً قبول نداریم، با اقتصاد رقابتی موافقیم، ولی دولت باید اقتصاد بازار را طوری کنترل کند که عدالت اجتماعی برقرار شود. عدالت اجتماعی درواقع اسب تروای تفکر اقتصاد دولتی و سوسیالیستی در اقتصاد بازار است؛ اسم رمز مداخله دولت و تداوم اقتصاد دولتی است.
♦️ما نمیتوانیم بوروکراتها را محاکمه کنیم. بوروکراتها یعنی کارمندان دولت مجری قوانین و اساسنامه سازمانهایی هستند که به آنها تعلق دارند. نمیتوان بوروکراتها را به خاطر کاری که میکنند محاکمه کرد. آنها در سازمان حمایت قیمتگذاری میکنند چون برای این کار از دولت پول میگیرند. راه حل اساسی اول اصلاح سیاستگذاری و بعد اصلاح ساختار بوروکراسی است. البته این اصلاحات بسیار دشوار است، اما باید بوروکراسی را طوری اصلاح کرد که منافع بوروکراتها و کارمندان دولت با منافع ملی و منافع عمومی در یک راستا قرار گیرند و با هم هماهنگ باشند. الان منافع اینها با هم در تضاد است و در نتیجه همدیگر را خنثی میکنند و پیشرفتی حاصل نمیشود.
♦️برای خروج از این وضعیت، باید مجموعه قوای حاکمه اصلاح شود که کار آسانی نیست. باید طرز تفکر مجموعه قدرت حاکمه و هر سه قوه اصلاح شود و در هر سه قوه اصلاحاتی در جهت منافع ملی اجرا شود. همه اینها باید در هماهنگی با هم اصلاحات را پیش ببرند. نمیتوان از قوه مجریه انتظار داشت بهتنهایی مشکلات را به صورت ریشهای اصلاح کند چون چنین کاری ممکن نیست.
🎤گفتگوی مجله #تجارت_فردا با موسی غنی نژاد – 25 آبان 1398
♦️سیاستمداران نه فقط در ایران بلکه در کشورهای مختلف، برای حفظ آرامش در جامعه و جلوگیری از شورش و انقلاب ترجیح میدهند رضایت اقشار متوسط شهرنشین را جلب کنند. در ایران این تفکر با روی کار آمدن تکنوکراتهای جدید بر فضای سیاستگذاری حاکم شد. تکنوکراتهای جدید از دهه 1340 از دوره نخستوزیری علم به بعد بر سر کار آمدند. تا پیش از آن طبقه سیاسی قدیمی ایران را سیاستمداران سنتی تشکیل میدادند که پایگاه اجتماعیشان اشراف زمیندار بودند.
♦️بوروکراتها یعنی بدنه حکومت و کارمندان دولت که بخشی از اقشار شهرنشین را تشکیل میدهند، در این زمینه با سیاستمداران منافع مشترک دارند و ترجیح میدهند بیشتر به شهرها توجه شود. آنچه در این چهارچوب مغفول واقع می-شود منافع ملی است. در گذشته، سیاستمداران قدیمی که عمدتاً از اشراف زمیندار بودند، به هر حال درکی از منافع ملی داشتند، اما از دهه 1340 به این سو که شاه نظام اداری ایران را متحول کرد، توجه به تامین منافع ملی جای خود را به نگرانی برای راضی نگه داشتن مردم آن هم شهرنشینان داد. این مساله تاسفآور یکی از علل تحولاتی است که به نارضایتی و نهایتاً انقلاب اسلامی سال 1357 منتهی شد.
♦️اکثریت قاطع مردم رژیم شاه را سرنگون کردند و این نه به خاطر فقر بود و نه به خاطر نابرابری و تضاد طبقاتی، بلکه به این سبب بود که شاه ملت ایران را تحقیر میکرد. سال 1357 در شرایطی در ایران انقلاب شد که سطح رفاه مردم بهویژه شهرنشینان نسبت به دورههای تاریخی گذشته، به طرز چشمگیری بالاتر رفته بود.
♦️وقتی سیاستی در پیش گرفته میشود، همیشه منشا آن یک نظریه یا نوعی طرز فکر است. مبنای دخالت دولت در اقتصاد تفکر اقتصاد دولتی است با این فرض که دولت متولی بهبود سطح رفاه شهروندان است و برای تحقق این رفاه باید خودش به میدان اقتصاد بیاید. در ایران تفکر اقتصاد دولتی را بیشتر چپها و مارکسیستها جا انداختهاند که تا امروز هم رایج است.
درواقع منافع کارمندان و مدیران به تفکری که اقتصاد دولتی را توجیه میکند گره خورده است و این دور باطلی ایجاد کرده که نمیتوان از آن خارج شد. به همین علت سیاستهای اصلاحی که گاهی دولتها اتخاذ کردهاند تا از درون خود بوروکراسی سیستم را اصلاح کنند، به علت در تضاد بودن با منافع مدیران کل و معاونان وزیر هیچ وقت موفق نشده است. مصداق آن احصای مجوزهای زائد است که به صورت قانون از سال 1392 در دستور کار دولت قرار گرفته، ولی هنوز به سرانجام نرسیده است.
♦️دیگر کسی حتی در شرایط فعلی ایران نمیتواند از اقتصاد دولتی دفاع کند و کسی به طور مستقیم از این تئوری دفاع نمیکند. اما از عدالت اجتماعی دفاع میکنند و میگویند ما اقتصاد دولتی را اصلاً قبول نداریم، با اقتصاد رقابتی موافقیم، ولی دولت باید اقتصاد بازار را طوری کنترل کند که عدالت اجتماعی برقرار شود. عدالت اجتماعی درواقع اسب تروای تفکر اقتصاد دولتی و سوسیالیستی در اقتصاد بازار است؛ اسم رمز مداخله دولت و تداوم اقتصاد دولتی است.
♦️ما نمیتوانیم بوروکراتها را محاکمه کنیم. بوروکراتها یعنی کارمندان دولت مجری قوانین و اساسنامه سازمانهایی هستند که به آنها تعلق دارند. نمیتوان بوروکراتها را به خاطر کاری که میکنند محاکمه کرد. آنها در سازمان حمایت قیمتگذاری میکنند چون برای این کار از دولت پول میگیرند. راه حل اساسی اول اصلاح سیاستگذاری و بعد اصلاح ساختار بوروکراسی است. البته این اصلاحات بسیار دشوار است، اما باید بوروکراسی را طوری اصلاح کرد که منافع بوروکراتها و کارمندان دولت با منافع ملی و منافع عمومی در یک راستا قرار گیرند و با هم هماهنگ باشند. الان منافع اینها با هم در تضاد است و در نتیجه همدیگر را خنثی میکنند و پیشرفتی حاصل نمیشود.
♦️برای خروج از این وضعیت، باید مجموعه قوای حاکمه اصلاح شود که کار آسانی نیست. باید طرز تفکر مجموعه قدرت حاکمه و هر سه قوه اصلاح شود و در هر سه قوه اصلاحاتی در جهت منافع ملی اجرا شود. همه اینها باید در هماهنگی با هم اصلاحات را پیش ببرند. نمیتوان از قوه مجریه انتظار داشت بهتنهایی مشکلات را به صورت ریشهای اصلاح کند چون چنین کاری ممکن نیست.
📃نئولیبرالیسم، کلید واژه ای برای نیندیشیدن
✍🏻موسی غنی نژاد
🔹زمانی حزب توده در ایران با تبدیل لیبرالیسم به ناسزای سیاسی آنرا نماد تمام بدی های اجتماعی از فقر و فساد گرفته تا ظلم و جهل ساخت و مدعی شد که این پدیده منحوس ایدئولوژی نظام سرمایه داری امپریالیستی و غارتگر غربی است. این شگرد به قدری کارساز و موثر بود که تقریبا همه انقلابیون مخالف شاه در سال 1357 در دام آن افتادند.
🔹فروپاشی کمونیسم روسی و آشکار شدن هرچه بیشتر فجایع سوسیالیسم واقعا موجود از یک سو، و روی آوردن کمونیسم چینی به اقتصاد بازار برای بیرون کشیدن صدها میلیون چینی از فقر مطلق، از سوی دیگر، ایدئولوژی قدیمی ضد لیبرال را رسوا تر از آن کرده است که به شکل سابق بتوان از آن دفاع کرد. از این رو، برای ادامه و تقویت ایدئولوژی ضد آزادی قدیمی نیاز به ابداع جدیدی بود و در این میان چه بهتر از توسل به مفهوم مبهم و متناقض «نئولیبرالیسم» که هیچکس به درستی نمی داند توسط چه کسی و با چه هدفی برساخته شده است و نو بودن آن نسبت به لیبرالیسم چه معنایی دارد.
🔹این روزها در شبکه های اجتماعی ملاحظه شد که یک روشنفکر دینی (سابق؟) به افشای نئولیبرالیسم پرداخته و با معرفی رابرت نوزیک، فون هایک و میلتون فریدمن به عنوان پیامبران دین «بنیادگرایی بازار» مدعی شده که «جمهوری خواهان آمریکا، در عمل به میلتون فریدمن بیش از عیسی مسیح اعتقاد دارند»! و در ادامه هشدار داده که همچنانکه ژنرال پینوشه نئولیبرالیسم میلتون فریدمنی را در شیلی عملی کرد در ایران هم گویا ژنرال هایی در تدارک چنین کاری اند.
🔹اصطلاح «بنیاد گرایی بازار» که رفقای چپ ابداع کرده اند شگردی تبلیغاتی برای تبدیل نئولیبرالیسم به ناسزای سیاسی است چرا که بنیادگرایی تداعی کننده جریان های تروریستی مانند القاعده و داعش است.
🔹روشنفکران چپ اندیش دینی(؟) که امروزه به افشای نئولیبرالیسم روی آورده و آنرا تبدیل به ناسزای سیاسی می کنند اغلب همان ها هستند که همانند توده ای ها توسط نظامی که زمانی مدعی طرفداری از آن بودند به حاشیه رانده شدند. آنها بهتر است به جای چپ و راست زدن های شتابزده و خاک پاشیدن در چشم مردم یکبار بنشینند و با عقل و منطق، گذشته فکری و کارنامه سیاسی خود را نقادانه بررسی کنند و شجاعانه به تصحیح اشتباهات خود کمر همت ببندند.
🔹دولت های احمدی نژاد و روحانی در حالی متهم به اجرای سیاست های نئولیبرالی می شوند که هیچکدام حتی یک گام در جهت اقتصاد آزاد بر نداشتند و نهادهای دولتی سرکوبگر بازار در آنها همیشه فاعل مختار بوده است. رفقا! سیاست های خصوصی سازی اجرا شده توسط این دولت ها ربطی به اقتصاد آزاد ندارد بلکه واگذاری شرکت های دولتی به بخش عمومی، نهادهای نظامی و بخش خصوصی عمدتا رفاقتی بوده است که به معنی ایجاد سرمایه داری دولتی یا بازگشت به نوعی تیولداری است. در اقتصاد بازار قیمت بنزین در بازار باید تعیین شود نه توسط دولت و به مصلحت دولت
✍🏻موسی غنی نژاد
🔹زمانی حزب توده در ایران با تبدیل لیبرالیسم به ناسزای سیاسی آنرا نماد تمام بدی های اجتماعی از فقر و فساد گرفته تا ظلم و جهل ساخت و مدعی شد که این پدیده منحوس ایدئولوژی نظام سرمایه داری امپریالیستی و غارتگر غربی است. این شگرد به قدری کارساز و موثر بود که تقریبا همه انقلابیون مخالف شاه در سال 1357 در دام آن افتادند.
🔹فروپاشی کمونیسم روسی و آشکار شدن هرچه بیشتر فجایع سوسیالیسم واقعا موجود از یک سو، و روی آوردن کمونیسم چینی به اقتصاد بازار برای بیرون کشیدن صدها میلیون چینی از فقر مطلق، از سوی دیگر، ایدئولوژی قدیمی ضد لیبرال را رسوا تر از آن کرده است که به شکل سابق بتوان از آن دفاع کرد. از این رو، برای ادامه و تقویت ایدئولوژی ضد آزادی قدیمی نیاز به ابداع جدیدی بود و در این میان چه بهتر از توسل به مفهوم مبهم و متناقض «نئولیبرالیسم» که هیچکس به درستی نمی داند توسط چه کسی و با چه هدفی برساخته شده است و نو بودن آن نسبت به لیبرالیسم چه معنایی دارد.
🔹این روزها در شبکه های اجتماعی ملاحظه شد که یک روشنفکر دینی (سابق؟) به افشای نئولیبرالیسم پرداخته و با معرفی رابرت نوزیک، فون هایک و میلتون فریدمن به عنوان پیامبران دین «بنیادگرایی بازار» مدعی شده که «جمهوری خواهان آمریکا، در عمل به میلتون فریدمن بیش از عیسی مسیح اعتقاد دارند»! و در ادامه هشدار داده که همچنانکه ژنرال پینوشه نئولیبرالیسم میلتون فریدمنی را در شیلی عملی کرد در ایران هم گویا ژنرال هایی در تدارک چنین کاری اند.
🔹اصطلاح «بنیاد گرایی بازار» که رفقای چپ ابداع کرده اند شگردی تبلیغاتی برای تبدیل نئولیبرالیسم به ناسزای سیاسی است چرا که بنیادگرایی تداعی کننده جریان های تروریستی مانند القاعده و داعش است.
🔹روشنفکران چپ اندیش دینی(؟) که امروزه به افشای نئولیبرالیسم روی آورده و آنرا تبدیل به ناسزای سیاسی می کنند اغلب همان ها هستند که همانند توده ای ها توسط نظامی که زمانی مدعی طرفداری از آن بودند به حاشیه رانده شدند. آنها بهتر است به جای چپ و راست زدن های شتابزده و خاک پاشیدن در چشم مردم یکبار بنشینند و با عقل و منطق، گذشته فکری و کارنامه سیاسی خود را نقادانه بررسی کنند و شجاعانه به تصحیح اشتباهات خود کمر همت ببندند.
🔹دولت های احمدی نژاد و روحانی در حالی متهم به اجرای سیاست های نئولیبرالی می شوند که هیچکدام حتی یک گام در جهت اقتصاد آزاد بر نداشتند و نهادهای دولتی سرکوبگر بازار در آنها همیشه فاعل مختار بوده است. رفقا! سیاست های خصوصی سازی اجرا شده توسط این دولت ها ربطی به اقتصاد آزاد ندارد بلکه واگذاری شرکت های دولتی به بخش عمومی، نهادهای نظامی و بخش خصوصی عمدتا رفاقتی بوده است که به معنی ایجاد سرمایه داری دولتی یا بازگشت به نوعی تیولداری است. در اقتصاد بازار قیمت بنزین در بازار باید تعیین شود نه توسط دولت و به مصلحت دولت
📍موری راتبارد
دوگانگی بین بحثهای "نظری" و عملی یا "کاربردی" اشتباه است. در اقتصاد تمام بحثها نظری است و چون اقتصاد دنیای واقعی را بحث میکند این بحثهای نظری خود ماهیتاً "عملی و کاربردی نیز هستند". در حقیقت هیچ چیز کاربردیتر از یک نظریهٔ درست نیست.
دوگانگی بین بحثهای "نظری" و عملی یا "کاربردی" اشتباه است. در اقتصاد تمام بحثها نظری است و چون اقتصاد دنیای واقعی را بحث میکند این بحثهای نظری خود ماهیتاً "عملی و کاربردی نیز هستند". در حقیقت هیچ چیز کاربردیتر از یک نظریهٔ درست نیست.
👍1
📝ایدئولوژی ناتوانی بخش خصوصی!
🎤 بخشی از گفتگوی روزنامه #دنیای_اقتصاد با موسی غنی نژاد، یکشنبه 3 آذر 1398
🔹درست است که اندیشه اقتصاد آزاد از سده های میانی در اروپا مطرح شده بود اما پیدایش علم اقتصاد به عنوان شاخه ای از معارف جدید به اواخر سده هیجدهم و آدام اسمیت برمی گردد. مکتب اتریش در اواخر قرن نوزدهم شکل میگیرد و طبیعتا به عنوان مکتب فکری خاص نمی توانست تاثیری روی عملکرد اقتصادی کشورهای اروپایی آن زمان داشته باشد چه برسد به ایران! نیمه دوم قرن نوزدهم در انگلستان که موسوم به عصر ویکتوریایی است دوران زرین اقتصاد لیبرال و اقتصاد آزاد است ولی این گونه هم نیست که در آن قرن صاحبان قدرت در حال پیادهسازی مو به موی اندیشههای لیبرال و آدام اسمیت باشند.
🔹نخستین برنامه اقتصادی که اساسا برنامه عمرانی بود در دوران پهلوی دوم در اواخر دهه 1320 به تصویب رسید و به اجرا گذاشته شد. این برنامه عمرانی هفت ساله بود و از محل کمک های خارجی (اصل چهار ترومن) و منابع حاصل از صادرات نفت خام تامین مالی می شد. .... هدف این برنامه ها آمادهسازی زیرساختها به منظور توسعة اقتصاد ملی از جمله بخش خصوصی است. این دو برنامه به معنای برنامه اقتصاد دولتی یا برنامه ریزی متمرکز دولتی به سیاق کشورهای سوسیالیستی نبود. در واقع از برنامه سوم به بعد است که مسیر و ماهیت برنامه ریزی تا حدود زیادی عوض میشود.
🔹در دوره رضاشاه بخش خصوصی ضعیفی وجود داشت، منتها دولت فرصت رشد کردن را به آن نمیداد. یعنی اینطور نبود که مثلا بخش خصوصی قدرتمندی باشد و دولت آنرا سرکوب کند. مساله این بود که خود دولت زمام امور را در دست داشت و معتقد بود که بخش خصوصی قادر به سرمایه گذاری های بزرگ و مهم نیست، از اینرو دولت خود باید پیش قدم شود و هدایت اقتصاد را در دست گیرد. اقدامات «علیاکبر داور» در زمانی که بر مسند وزارت مالیه منصوب می شود مبتنی بر این طرز تفکر است. بسیاری از شرکتهای دولتی در دوره او و به ابتکار او شکل میگیرند.
🔹این استدلال در آن دوره شکل گرفت و تاکنون تداوم یافته است. علی اکبر داور شخص بسیار کارآمد و کاردانی بود منتها این تفکر که جا می افتد به یک ایدئولوژی تبدیل میشود که تا به امروز هم اقتصاد ایران گرفتار آن است، در واقع این ایدئولوژی بیانگر این است که کارهای بزرگ را بخش خصوصی به هر دلیلی نمیتواند شروع کند و دولت باید شروع کننده باشد و بخش خصوصی را در مراحل بعدی باید وارد بازی اقتصادی کرد. ولی آنچه در عمل اتفاق افتاد این بود که بخش دولتی رشد کرد، اقتصاد دولتی تر شد و نهایتا بخش خصوصی در حاشیه قرار گرفت.
🔹فراموش نکنیم که یکی از دلایل تشدید مشکلات اقتصادی ایران وارد شدن ناخواسته کشور به جنگ جهانی دوم بود.... متفقین دولت ایران را مجبور میکردند پول چاپ کرده و در اختیار آنها قرار دهد تا صرف خرید مایحتاج نیروهای خود کنند. درست است که پرداختهای دولت به این صورت وام محسوب می شد و متفقین قرار بود آنها را پس از جنگ برحسب ارزش طلا محاسبه و پرداخت کنند اما در هر صورت در آن زمان موجب افزایش نقدینگی و تورم شدید در ایران می شد
🔹نمیتوان صرفا رضاشاه را محکوم کرد که چرا با آلمانها نزدیک شده است، چرا که مصلحت ملی در آن شرایط تاریخی شاید همین را ایجاب میکرده است. ولی زور در دست نیروهای متفقین بود که با قدرت نظامی برتر خود توانستند ایران را اشغال کنند. تنها کاری که ایرانیها - به ابتکار محمدعلی فروغی که مجددا در سال 1320 و پس از اشغال نظامی ایران نخستوزیر میشود - می توانند انجام دهند حفظ حاکمیت ملی و جلوگیری از فروپاشی سیاسی کشور است که با انتقال صلح¬آمیز سلطنت به پهلوی دوم صورت می گیرد.
@austrianschool
🎤 بخشی از گفتگوی روزنامه #دنیای_اقتصاد با موسی غنی نژاد، یکشنبه 3 آذر 1398
🔹درست است که اندیشه اقتصاد آزاد از سده های میانی در اروپا مطرح شده بود اما پیدایش علم اقتصاد به عنوان شاخه ای از معارف جدید به اواخر سده هیجدهم و آدام اسمیت برمی گردد. مکتب اتریش در اواخر قرن نوزدهم شکل میگیرد و طبیعتا به عنوان مکتب فکری خاص نمی توانست تاثیری روی عملکرد اقتصادی کشورهای اروپایی آن زمان داشته باشد چه برسد به ایران! نیمه دوم قرن نوزدهم در انگلستان که موسوم به عصر ویکتوریایی است دوران زرین اقتصاد لیبرال و اقتصاد آزاد است ولی این گونه هم نیست که در آن قرن صاحبان قدرت در حال پیادهسازی مو به موی اندیشههای لیبرال و آدام اسمیت باشند.
🔹نخستین برنامه اقتصادی که اساسا برنامه عمرانی بود در دوران پهلوی دوم در اواخر دهه 1320 به تصویب رسید و به اجرا گذاشته شد. این برنامه عمرانی هفت ساله بود و از محل کمک های خارجی (اصل چهار ترومن) و منابع حاصل از صادرات نفت خام تامین مالی می شد. .... هدف این برنامه ها آمادهسازی زیرساختها به منظور توسعة اقتصاد ملی از جمله بخش خصوصی است. این دو برنامه به معنای برنامه اقتصاد دولتی یا برنامه ریزی متمرکز دولتی به سیاق کشورهای سوسیالیستی نبود. در واقع از برنامه سوم به بعد است که مسیر و ماهیت برنامه ریزی تا حدود زیادی عوض میشود.
🔹در دوره رضاشاه بخش خصوصی ضعیفی وجود داشت، منتها دولت فرصت رشد کردن را به آن نمیداد. یعنی اینطور نبود که مثلا بخش خصوصی قدرتمندی باشد و دولت آنرا سرکوب کند. مساله این بود که خود دولت زمام امور را در دست داشت و معتقد بود که بخش خصوصی قادر به سرمایه گذاری های بزرگ و مهم نیست، از اینرو دولت خود باید پیش قدم شود و هدایت اقتصاد را در دست گیرد. اقدامات «علیاکبر داور» در زمانی که بر مسند وزارت مالیه منصوب می شود مبتنی بر این طرز تفکر است. بسیاری از شرکتهای دولتی در دوره او و به ابتکار او شکل میگیرند.
🔹این استدلال در آن دوره شکل گرفت و تاکنون تداوم یافته است. علی اکبر داور شخص بسیار کارآمد و کاردانی بود منتها این تفکر که جا می افتد به یک ایدئولوژی تبدیل میشود که تا به امروز هم اقتصاد ایران گرفتار آن است، در واقع این ایدئولوژی بیانگر این است که کارهای بزرگ را بخش خصوصی به هر دلیلی نمیتواند شروع کند و دولت باید شروع کننده باشد و بخش خصوصی را در مراحل بعدی باید وارد بازی اقتصادی کرد. ولی آنچه در عمل اتفاق افتاد این بود که بخش دولتی رشد کرد، اقتصاد دولتی تر شد و نهایتا بخش خصوصی در حاشیه قرار گرفت.
🔹فراموش نکنیم که یکی از دلایل تشدید مشکلات اقتصادی ایران وارد شدن ناخواسته کشور به جنگ جهانی دوم بود.... متفقین دولت ایران را مجبور میکردند پول چاپ کرده و در اختیار آنها قرار دهد تا صرف خرید مایحتاج نیروهای خود کنند. درست است که پرداختهای دولت به این صورت وام محسوب می شد و متفقین قرار بود آنها را پس از جنگ برحسب ارزش طلا محاسبه و پرداخت کنند اما در هر صورت در آن زمان موجب افزایش نقدینگی و تورم شدید در ایران می شد
🔹نمیتوان صرفا رضاشاه را محکوم کرد که چرا با آلمانها نزدیک شده است، چرا که مصلحت ملی در آن شرایط تاریخی شاید همین را ایجاب میکرده است. ولی زور در دست نیروهای متفقین بود که با قدرت نظامی برتر خود توانستند ایران را اشغال کنند. تنها کاری که ایرانیها - به ابتکار محمدعلی فروغی که مجددا در سال 1320 و پس از اشغال نظامی ایران نخستوزیر میشود - می توانند انجام دهند حفظ حاکمیت ملی و جلوگیری از فروپاشی سیاسی کشور است که با انتقال صلح¬آمیز سلطنت به پهلوی دوم صورت می گیرد.
@austrianschool
📖سیاست توزیعی در مقابل نظم بازار
غنی نژاد
🌀به کار بردن واژه توزیع در خصوص نظم بازار همیشه منشاء ابهام و سوء تفاهم بزرگی بوده است. اقتصاد بازار مبتنی بر سازوکار قیمتها است و این سازوکار، عبارت است از علائمی برای تولیدکنندگان، که به خاطر نفع خودشان، رو به سوی تولید کالاهایی آورند که افراد جامعه بیشترین نیاز یا میل به آنها را دارند. نظام قیمتها راهنمای اولویتهای تولیدی است، و از این طریق، حداکثر خدمت ممکن را برای بیشترین تعداد افراد فراهم میآورد. این نظام هیچگونه هدف مشخصی را از جهت توزیع درآمد نمیتواند دنبال کند. چگونگی توزیع، نتیجه تبعی آشتی بین خواستههای مصرفکنندگان و تولیدکنندگان است و وضعیت آن از قبل قابل پیشبینی نیست. حال اگر دولت در مقام دارنده قدرت سیاسی متمرکز بخواهد وضعیت خاص توزیعی را به عنوان عدالت اجتماعی هدف قرار دهد، ناگزیر کارکرد اطلاعرسانی نظام قیمتها را بر هم میزند و کارایی بازار را از آن میگیرد. اتخاذ هر گونه سیاست مستقیم توزیعی (عدالت اجتماعی) به معنای نقض و نفی نظم بازار است.
@austrianschool
غنی نژاد
🌀به کار بردن واژه توزیع در خصوص نظم بازار همیشه منشاء ابهام و سوء تفاهم بزرگی بوده است. اقتصاد بازار مبتنی بر سازوکار قیمتها است و این سازوکار، عبارت است از علائمی برای تولیدکنندگان، که به خاطر نفع خودشان، رو به سوی تولید کالاهایی آورند که افراد جامعه بیشترین نیاز یا میل به آنها را دارند. نظام قیمتها راهنمای اولویتهای تولیدی است، و از این طریق، حداکثر خدمت ممکن را برای بیشترین تعداد افراد فراهم میآورد. این نظام هیچگونه هدف مشخصی را از جهت توزیع درآمد نمیتواند دنبال کند. چگونگی توزیع، نتیجه تبعی آشتی بین خواستههای مصرفکنندگان و تولیدکنندگان است و وضعیت آن از قبل قابل پیشبینی نیست. حال اگر دولت در مقام دارنده قدرت سیاسی متمرکز بخواهد وضعیت خاص توزیعی را به عنوان عدالت اجتماعی هدف قرار دهد، ناگزیر کارکرد اطلاعرسانی نظام قیمتها را بر هم میزند و کارایی بازار را از آن میگیرد. اتخاذ هر گونه سیاست مستقیم توزیعی (عدالت اجتماعی) به معنای نقض و نفی نظم بازار است.
@austrianschool
Forwarded from اکوایران
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
📌اقتصاد_آزاد
✅معرفتشناسی علم اقتصاد
🔸️با حضور موسی غنینژاد، اقتصاددان
🕗امشب ساعت ۲۰
•
#معرفت_شناسی #علم_اقتصاد #اقتصادی #اقتصاد_ایران #اقتصاد #ایران #اقتصاد_آزاد #اکوایران
•
🌐 https://ecoiran.com
•
⭕ @ecoiran_webtv
✅معرفتشناسی علم اقتصاد
🔸️با حضور موسی غنینژاد، اقتصاددان
🕗امشب ساعت ۲۰
•
#معرفت_شناسی #علم_اقتصاد #اقتصادی #اقتصاد_ایران #اقتصاد #ایران #اقتصاد_آزاد #اکوایران
•
🌐 https://ecoiran.com
•
⭕ @ecoiran_webtv
📗گزیدهای از پیشگفتار کتاب اقتصاد و دولت در ایران
💢نگاهی به پژوهشهای صورت گرفته درباره تاریخ اقتصادی ایران معاصر نشان میدهد رویکرد اغلب آنها کم و بیش مبتنی بر نوعی تفسیر ماتریالیستی تاریخ بوده، یعنی تحولات اقتصادی-سیاسی را با تغییرات شرایط مادی-معیشتی و زندگی اجتماعی توضیح دادهاند. طبق این رویکرد، که مارکسیستها بیشترین مبلغ و مروج آن بودهاند، تحولات تاریخی در جوامع انسانی، در تحلیل نهایی، با شرایط مادی-معیشتی تبیین میشود. در این چارچوب فکری تحولات در زیربنای جامعه (مناسبات تولیدی و طبقاتی) تعیین کننده تغییرات در روبنای جامعه (اندیشه، فرهنگ و روابط سیاسی) است.
💢البته رویکرد ماتریالیستی منحصر به مارکسیستها و چپگراها نیست بلکه بخش بزرگی از مکتبهای جامعهشناسی و اقتصادی رایج امروزی، حتی آنها که به لحاظ سیاسی کاملا مخالف مارکسیسم هستند، به شدت از نوعی تفسیر مادی تاریخ تبعیت میکنند. مثلا نظریه مراحل رشد اقتصادی والتر روستو، با عنوان فرعی "مانیفست غیرکمونیستی" که در پاسخ به "مانیفست کمونیستی" مارکس و انگلس نوشته شده، در واقع بیانهای بود با نگرش کاملا ماتریالیستی. نظریه مطرح شده در کتاب روستو زی دکترین اقتصادی سیاست خارجی کندی، رییس جمهور ایالات متحده آمريكا در اوایل دهه ۱۹۶۰ میلادی را تشکیل میداد. این کتاب به تدریج در محافل آکادمیک غربی به کتاب مرجع مهم اقتصاد توسعه تبدیل شد. نادرستی فرضهای این نظریه و ناسازگاری شواهد تاریخی و استدلالهای آن انصافا گوی سبقت را از تحلیلهای مارکسیستی ربوده است.
💢نکته بسیار مهم و تعیین کننده این است که زندگی اجتماعی منجر به شکلگیری انسان اندیشهورز شده یعنی انسانی که میتواند به کمک قدرت تفکر خود، از وضع موجود بسیار فراتر رود و درباره ماهیت ارزشها، قواعد رفتاری و درستی و نادرستی آنها بیاندیشد. از این به بعد است که ساحت زندگی فکری انسان بر ساحت زندگی مادی وی میچربد و تحول ارزشها و قواعد رفتاری عمدتا تابع شیوه تفکر او درباره فلسفه زندگی، درستی و نادرستی ارزشها، عدل و ظلم و مانند آن میشود. بزرگترین اشکال رویکرد ماتریالیستی به تاریخ، غفلت از این ویژگی مهم زندگی انسانی است.
📌در واقع تحولات تاریخی جوامع ریشه در نهادها، اعم از سیاسی، فرهنگی و اقتصادی دارد و اینها خود در نهایت به ارزشها و اعتقادات وابستهاند. بنابراین تحول تاریخی جوامع را، در تحلیل نهایی، عمدتا باید با منطق اندیشه توضیح داد.
🌀فرضیه ما این است که تحولات تاریخی در ایران در جریان مراودات فزاینده با دنیای مدرن (غرب)، عمدتا از ایدئولوژیهای ناسیونالیستی و سوسیالیستی غربی که قرابت بیشتری با ارزشهای جمعگرایانه سنتی دارند تاثیر پذیرفت تا ارزشهای فردگرایانه مدرن که با سنتهای کهن سنخیت چندانی ندارند. به این ترتیب میتوان توضیح داد چگونه نهضت مشروطه که در آغاز در صدد تحدید قدرت سیاسی به سیاق دموکراسیهای غربی بود به استبداد رضاشاهی با ایدئولوژی ناسیونالیستی و اقتصاد دولتمدار منتهی شد. از آن پس رد پای ناسیونالیسم و اقتصاد دولتی را در همه نهضتها و نظامهای سیاسی، از نهضت ملی شدن صنعت نفت گرفته تا انقلاب اسلامی میتوان مشاهده کرد. سیطره کم و بیش تمام و کمال اقتصاد دولتی، تداوم و تحکیم آن، به رغم همه انتقادهای کارشناسانهای که به ناکارآمدی آن از زمان رضاشاه تاکنون صورت گرفته، حاکی از قدرت ارزشهای ایدئولوژیک و تاثیرگذاری تعیین کنندهشان بر همه نظامهای سیاسی است.
📚 کتاب اقتصاد و دولت در ایران، انتشارات دنیای اقتصاد
🖌موسی غنینژاد
💢نگاهی به پژوهشهای صورت گرفته درباره تاریخ اقتصادی ایران معاصر نشان میدهد رویکرد اغلب آنها کم و بیش مبتنی بر نوعی تفسیر ماتریالیستی تاریخ بوده، یعنی تحولات اقتصادی-سیاسی را با تغییرات شرایط مادی-معیشتی و زندگی اجتماعی توضیح دادهاند. طبق این رویکرد، که مارکسیستها بیشترین مبلغ و مروج آن بودهاند، تحولات تاریخی در جوامع انسانی، در تحلیل نهایی، با شرایط مادی-معیشتی تبیین میشود. در این چارچوب فکری تحولات در زیربنای جامعه (مناسبات تولیدی و طبقاتی) تعیین کننده تغییرات در روبنای جامعه (اندیشه، فرهنگ و روابط سیاسی) است.
💢البته رویکرد ماتریالیستی منحصر به مارکسیستها و چپگراها نیست بلکه بخش بزرگی از مکتبهای جامعهشناسی و اقتصادی رایج امروزی، حتی آنها که به لحاظ سیاسی کاملا مخالف مارکسیسم هستند، به شدت از نوعی تفسیر مادی تاریخ تبعیت میکنند. مثلا نظریه مراحل رشد اقتصادی والتر روستو، با عنوان فرعی "مانیفست غیرکمونیستی" که در پاسخ به "مانیفست کمونیستی" مارکس و انگلس نوشته شده، در واقع بیانهای بود با نگرش کاملا ماتریالیستی. نظریه مطرح شده در کتاب روستو زی دکترین اقتصادی سیاست خارجی کندی، رییس جمهور ایالات متحده آمريكا در اوایل دهه ۱۹۶۰ میلادی را تشکیل میداد. این کتاب به تدریج در محافل آکادمیک غربی به کتاب مرجع مهم اقتصاد توسعه تبدیل شد. نادرستی فرضهای این نظریه و ناسازگاری شواهد تاریخی و استدلالهای آن انصافا گوی سبقت را از تحلیلهای مارکسیستی ربوده است.
💢نکته بسیار مهم و تعیین کننده این است که زندگی اجتماعی منجر به شکلگیری انسان اندیشهورز شده یعنی انسانی که میتواند به کمک قدرت تفکر خود، از وضع موجود بسیار فراتر رود و درباره ماهیت ارزشها، قواعد رفتاری و درستی و نادرستی آنها بیاندیشد. از این به بعد است که ساحت زندگی فکری انسان بر ساحت زندگی مادی وی میچربد و تحول ارزشها و قواعد رفتاری عمدتا تابع شیوه تفکر او درباره فلسفه زندگی، درستی و نادرستی ارزشها، عدل و ظلم و مانند آن میشود. بزرگترین اشکال رویکرد ماتریالیستی به تاریخ، غفلت از این ویژگی مهم زندگی انسانی است.
📌در واقع تحولات تاریخی جوامع ریشه در نهادها، اعم از سیاسی، فرهنگی و اقتصادی دارد و اینها خود در نهایت به ارزشها و اعتقادات وابستهاند. بنابراین تحول تاریخی جوامع را، در تحلیل نهایی، عمدتا باید با منطق اندیشه توضیح داد.
🌀فرضیه ما این است که تحولات تاریخی در ایران در جریان مراودات فزاینده با دنیای مدرن (غرب)، عمدتا از ایدئولوژیهای ناسیونالیستی و سوسیالیستی غربی که قرابت بیشتری با ارزشهای جمعگرایانه سنتی دارند تاثیر پذیرفت تا ارزشهای فردگرایانه مدرن که با سنتهای کهن سنخیت چندانی ندارند. به این ترتیب میتوان توضیح داد چگونه نهضت مشروطه که در آغاز در صدد تحدید قدرت سیاسی به سیاق دموکراسیهای غربی بود به استبداد رضاشاهی با ایدئولوژی ناسیونالیستی و اقتصاد دولتمدار منتهی شد. از آن پس رد پای ناسیونالیسم و اقتصاد دولتی را در همه نهضتها و نظامهای سیاسی، از نهضت ملی شدن صنعت نفت گرفته تا انقلاب اسلامی میتوان مشاهده کرد. سیطره کم و بیش تمام و کمال اقتصاد دولتی، تداوم و تحکیم آن، به رغم همه انتقادهای کارشناسانهای که به ناکارآمدی آن از زمان رضاشاه تاکنون صورت گرفته، حاکی از قدرت ارزشهای ایدئولوژیک و تاثیرگذاری تعیین کنندهشان بر همه نظامهای سیاسی است.
📚 کتاب اقتصاد و دولت در ایران، انتشارات دنیای اقتصاد
🖌موسی غنینژاد
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
⭕️◻️آهنگ طنزگونه کانفورمیست(حزب باد) از جورجو گابر و آدریانو سلنتانو آهنگسازان ایتالیایی در نقد کانفورمیسم.
شرح حال ایرانیان !
شرح حال ایرانیان !
گفت و گوی اقتصادنامه با داود سوری، اقتصاددان، درباره اثرات چپ گرایی در اقتصاد ایران
داود سوری از معدود اقتصاددانانی است که توانسته با بدنه جامعه ارتباط برقرار کرده و با فعالیت در فضای مجازی، از منظر اقتصادی پاسخ هایی توئیت وار به برخی از تصمیم سازان و سیاستگذاران بدهد و آنان را متوجه خطاهای خود کند. با توجه به اعتراض های اخیر در آبان ماه و لزوم تحلیل وقایع رخ داده، به سراغ این اقتصاددان رفته ایم و نظر او را درباره ریشه اعتراض ها پرسیده ایم. سوری معتقد است که نظام تصمیم گیری و سیاست گذاری ما هنوز تکلیفش را با خودش تعیین نکرده، راهنمای راست می زند و به چپ می پییچد. اگر این نظام واقعا دغدغه پیشرفت اقتصادی و رفاه مردم را دارد ساده ترین کاری که می تواند بکند نگاه به نتیجه چپ گرائی و تمایل به اقتصاد رقابتی در سایر کشورها و الگو گرفتن از آنان است.
*در اینکه تیم اقتصادی دولت پس از خروج تیم دکتر نیلی و برخی وزرای ارشد کابینه همچون عباس آخوندی و حسن قاضیزاده هاشمی عملکرد مناسب نداشته شکی نیست و اتفاقاً نقاط عطفی در سیاستگذاریها و تصمیم سازیهای صورت گرفته وجود دارد که ازنظر اقتصادی قابل نقد هستند. اما به نظفمینیسم، برخی افراد از اتفاقات اخیر به نفع ایدئولوژیهای خود بهره میبرند. گروهی مخالفان قسمخورده دولت و جریان اصلاحات هستند که از هیچ اقدامی ولو ضد منافع ملی برای زمین زدن دولت روی برنمیگردانند، گروهی طیف اپوزیسیون هستند ه نزدیک به چهار دهه در خارج ا کشور فعالیت کرده و میکنند تا با براندازی شاید دوباره بر سرکار بیایند و گروهی هم نو چپها یا به قول خودشان نومارکسیت ها و نو لنینیستها هستند که تفکرات اقتصاد آزاد را نتیجه تمامی گرفتاریهای مجود میدانند. بحث ما بر سر همین گروه آخر است که به نظر میرسد در حال رشد، تکثیر و متشکل شدن هستند. به نظر شما چه عاملی سبب شده تا چپگرایی دوباره در ایران زنده شود و تا این اندازه گسترش یابد؟بر این باور هستم که هسته اصلی دولت آقای روحانی از ابتدا هیچ برنامه و ایده مشخصی برای اقتصاد نداشت و اولویتی هم برآی آن قائل نبود و نزدیکی کلامی ان به اقتصاد رقابتی در زمان انتخابات را نیز تنها یک انتخاب استراتژیک برای کسب قدرت می دانم. حضور افرادی هم که نام بردید، حداقل دو نفر اول، حتی در ابتدای دولت نمودی در سیاست های اقتصادی دولت نداشت، البته شاید اگر نمی بودند شاهد سیاست های نامناسبتری می بودیم ولی این گزاره ای است که نمی توان آن را ثابت کرد. از این رو نمی توانیم بگوئیم که چپ گرایی دوباره زنده شده است. چپ گرایی همیشه و به صورت بالفعل در سیاستگذاری اقتصادی کشور جاری و ساری بوده است اما پس از افول نظامهای اقتصادی چپ گرا در انتهای قرن بیستم و شکوفایی و رفاه اقتصادی غالب کشورهای متکی بر اقتصاد رقابتی دیگر کمتر کسی در ظاهر از سیاست های چپ گرایانه دفاع می کند، اما همچنان سعی می شود با استحاله کلمات و مفاهیمی مانند نهادگرایی و یا خلق ضرورتهای زمانی و مکانی همچنان آن سیاستها را اعمال و توجیه کنند. البته با واژه تیم اقتصادی دولت که معمولا محدود به وزیر اقتصاد، رئیس سازمان برنامه و رئیس کل بانک مرکزی نیز می شود هم موافق نیستم. همه تصمیم های دولت جنبه ای اقتصادی دارند و ار این رو همه وزرا در بخشی از این سیستم اقتصادی نقش دارند و تصمیم گیری می کنند و آن را متاثر می سازند. شاید سیاست های وزارتخانه ای مثل صنعت و معدن و تجارت و یا جهاد کشاورزی بسیار بیشتر از وزارت اقتصاد و یا بانک مرکزی بر موفقیت و یا شکست فعالیتهای اقتصادی و رفاه مردم تاثیربگذارد اما آنها را معمولا جزو تیم اقتصادی نمی دانیم و اتفاقا سیاست های مداخله گرایانه و غیر رقابتی که اینک بخشی از باورها و جریان روزمره مدیریت کشور شده از جانب وزارتخانه های اجرایی اعمال می شوند. شما شاهد بودید شورایی که برای گسترش رقابت و ممانعت از انحصار تشکیل شده بود در مقابله با انحصار و ناکارایی موجود در صنعت خودروسازی ابتدا خود به قیمت گذاری، یعنی عملی غیر رقابتی، روی آورد و سپس نیز که توسط نهاد بالاتر کلاَ حذف شد بدون اینکه تغییری در ساختار بازار خودرو اتفاق بیافتد. متاسفانه رفاه کشورهای مبتنی بر اقتصاد رقابتی را می بینیم و می خواهیم اما نمی خواهیم به الزامات آن تن بدهیم.*بسیاری از بندهای قانون اساسی بر اساس جو حاصل از چپگرایی اول انقلاب نوشتهشده است.
@austrianschool
داود سوری از معدود اقتصاددانانی است که توانسته با بدنه جامعه ارتباط برقرار کرده و با فعالیت در فضای مجازی، از منظر اقتصادی پاسخ هایی توئیت وار به برخی از تصمیم سازان و سیاستگذاران بدهد و آنان را متوجه خطاهای خود کند. با توجه به اعتراض های اخیر در آبان ماه و لزوم تحلیل وقایع رخ داده، به سراغ این اقتصاددان رفته ایم و نظر او را درباره ریشه اعتراض ها پرسیده ایم. سوری معتقد است که نظام تصمیم گیری و سیاست گذاری ما هنوز تکلیفش را با خودش تعیین نکرده، راهنمای راست می زند و به چپ می پییچد. اگر این نظام واقعا دغدغه پیشرفت اقتصادی و رفاه مردم را دارد ساده ترین کاری که می تواند بکند نگاه به نتیجه چپ گرائی و تمایل به اقتصاد رقابتی در سایر کشورها و الگو گرفتن از آنان است.
*در اینکه تیم اقتصادی دولت پس از خروج تیم دکتر نیلی و برخی وزرای ارشد کابینه همچون عباس آخوندی و حسن قاضیزاده هاشمی عملکرد مناسب نداشته شکی نیست و اتفاقاً نقاط عطفی در سیاستگذاریها و تصمیم سازیهای صورت گرفته وجود دارد که ازنظر اقتصادی قابل نقد هستند. اما به نظفمینیسم، برخی افراد از اتفاقات اخیر به نفع ایدئولوژیهای خود بهره میبرند. گروهی مخالفان قسمخورده دولت و جریان اصلاحات هستند که از هیچ اقدامی ولو ضد منافع ملی برای زمین زدن دولت روی برنمیگردانند، گروهی طیف اپوزیسیون هستند ه نزدیک به چهار دهه در خارج ا کشور فعالیت کرده و میکنند تا با براندازی شاید دوباره بر سرکار بیایند و گروهی هم نو چپها یا به قول خودشان نومارکسیت ها و نو لنینیستها هستند که تفکرات اقتصاد آزاد را نتیجه تمامی گرفتاریهای مجود میدانند. بحث ما بر سر همین گروه آخر است که به نظر میرسد در حال رشد، تکثیر و متشکل شدن هستند. به نظر شما چه عاملی سبب شده تا چپگرایی دوباره در ایران زنده شود و تا این اندازه گسترش یابد؟بر این باور هستم که هسته اصلی دولت آقای روحانی از ابتدا هیچ برنامه و ایده مشخصی برای اقتصاد نداشت و اولویتی هم برآی آن قائل نبود و نزدیکی کلامی ان به اقتصاد رقابتی در زمان انتخابات را نیز تنها یک انتخاب استراتژیک برای کسب قدرت می دانم. حضور افرادی هم که نام بردید، حداقل دو نفر اول، حتی در ابتدای دولت نمودی در سیاست های اقتصادی دولت نداشت، البته شاید اگر نمی بودند شاهد سیاست های نامناسبتری می بودیم ولی این گزاره ای است که نمی توان آن را ثابت کرد. از این رو نمی توانیم بگوئیم که چپ گرایی دوباره زنده شده است. چپ گرایی همیشه و به صورت بالفعل در سیاستگذاری اقتصادی کشور جاری و ساری بوده است اما پس از افول نظامهای اقتصادی چپ گرا در انتهای قرن بیستم و شکوفایی و رفاه اقتصادی غالب کشورهای متکی بر اقتصاد رقابتی دیگر کمتر کسی در ظاهر از سیاست های چپ گرایانه دفاع می کند، اما همچنان سعی می شود با استحاله کلمات و مفاهیمی مانند نهادگرایی و یا خلق ضرورتهای زمانی و مکانی همچنان آن سیاستها را اعمال و توجیه کنند. البته با واژه تیم اقتصادی دولت که معمولا محدود به وزیر اقتصاد، رئیس سازمان برنامه و رئیس کل بانک مرکزی نیز می شود هم موافق نیستم. همه تصمیم های دولت جنبه ای اقتصادی دارند و ار این رو همه وزرا در بخشی از این سیستم اقتصادی نقش دارند و تصمیم گیری می کنند و آن را متاثر می سازند. شاید سیاست های وزارتخانه ای مثل صنعت و معدن و تجارت و یا جهاد کشاورزی بسیار بیشتر از وزارت اقتصاد و یا بانک مرکزی بر موفقیت و یا شکست فعالیتهای اقتصادی و رفاه مردم تاثیربگذارد اما آنها را معمولا جزو تیم اقتصادی نمی دانیم و اتفاقا سیاست های مداخله گرایانه و غیر رقابتی که اینک بخشی از باورها و جریان روزمره مدیریت کشور شده از جانب وزارتخانه های اجرایی اعمال می شوند. شما شاهد بودید شورایی که برای گسترش رقابت و ممانعت از انحصار تشکیل شده بود در مقابله با انحصار و ناکارایی موجود در صنعت خودروسازی ابتدا خود به قیمت گذاری، یعنی عملی غیر رقابتی، روی آورد و سپس نیز که توسط نهاد بالاتر کلاَ حذف شد بدون اینکه تغییری در ساختار بازار خودرو اتفاق بیافتد. متاسفانه رفاه کشورهای مبتنی بر اقتصاد رقابتی را می بینیم و می خواهیم اما نمی خواهیم به الزامات آن تن بدهیم.*بسیاری از بندهای قانون اساسی بر اساس جو حاصل از چپگرایی اول انقلاب نوشتهشده است.
@austrianschool
قسمت دوم
آیا در این زمینه لازم است تاسیاستگذاران کلان کشور با تکیهبر اصلاح قانون اساسی ادبیات آن را به اقتصاد آزاد تغییر دهند؟برای پاسخ به این سوال باید اول پرسید آیا قانون اساسی تاکنون مشکلی در جهت حرکت به سوی اقتصاد رقابتی به وجود آورده است. فکر نمی کنم از ظرفیت های موجود همین قانون اساسی برای رسیدن به اقتصاد رقابتی استفاده کرده باشیم و هنوز فاصله زیادی تا نیاز به اصلاح قانون اساسی داریم.*بسیاری از مفاهیم مدرن نظیر فمینیسم،طرفداری از محیطزیست و آزادیهای سیاسی از زبان جریان چپ گفته میشود. این پدیده در ایران تنها وجود دارد یا اینکه اصولاً ذات چپها این است تا با گروگانگیری مفاهیم مدرت حقوق بشر مطالبات خود را نیز بیان کنند؟نه اینطور نیست، این مفاهیم جهانشمول هستند و طبیعی است زمینه های مشترکی نیز بین مکاتب فکری وجود داشته باشد مهم نحوه برخورد و سیاستگذاری در حوزه های مختلف است که بین آنها تمایز ایجاد می کند.*نو چپها هنوز در فضای انقلابی گری به سر میبرند و با اصلاحات میانه خوبی ندارند بهطوریکه شعار اصلاحطلب اصولگرا دیگه تموم ماجرا از اردوگاه آنان سر داده شد. به نظر شما کشور ما از ناحیه چنین انقلابی درخطر قرارگرفته است؟این شعار را بیشتر از ناحیه خستگی مردم از مجادلات سیاسی دو طرف موجود در فضای سیاسی کشور می دانم که تفاوت ناچیزی نیز در عمل با یکدیگر داشته اند، می دانم. به نظرم سایه سیاست و سیاسی گری بر تصمیم های اقتصادی، فرهنگی،... خیلی سنگینی می کند و این شعار به نوعی خواهان اتمام آن است.*نظام تصمیمگیری و سیاستگذاری ما تا چه اندازه چپهای قرن 21 را باید جدی بگیرد و به مطالبات آنان پاسخ دهد؟نظام تصمیم گیری و سیاست گذاری ما هنوز تکلیفش را با خودش تعیین نکرده، راهنمای راست می زند و به چپ می پییچد. اگر این نظام واقعا دغدغه پیشرفت اقتصادی و رفاه مردم را دارد ساده ترین کاری که می تواند بکند نگاه به نتیجه چپ گرائی و تمایل به اقتصاد رقابتی در سایر کشورها و الگو گرفتن است. آزموده را آزمودن خطا بداند و برای طرحی نو درانداختن نیز بپذیرد که بسیار مبتدی است. ونزوئلا، پرو، برزیل و ... نمونه های خوبی در جهان کنونی هستند که می بایست درس عبرت شوند.*در میان معترضان برخی مردم هم وجود دارند که حداقل مطالبات خود رادارند. طبقه متوسط به دنبال آزادی است و فرودستان به دنبال نان. چه باید کرد که این افراد در دام براندازان، چپها و جریانهای سیاسی سوءاستفاده گر نیفتند؟مطالبات سیاسی و اجتماعی به کنار، اما اقتصـاد بهتـر مطالبه همه مردم است. مردم نیاز به کار و درآمـد دارند، دنیا به سرعت در حال تغییر است و رشد تکنولوزی سطح رفاه اعجاب انگیزی برای مردم دنیا فراهم آورده است و خوشبختانه همین تکنولوژی اجازه نمی دهد که مردم در بی خبری باقی بمانند. پس طبیعی است که این مردم نیز خواهان آن رفاه باشند و بالاخره نظام تصمیم گیری و سیاست گذاری کشور ما نیز باید به این درخواست ها پاسخ بدهد. درخواست های بی پاسخ، برکه مناسبی برای ماهی گیری مخالفین و سوء استفاده کنندگان است که نباید به آن بی توجه بود.*جریان چپ تا چه اندازه شانس یارگیری دارد و با توجه به انتخابات آتی مجلس و ریاست جمهوری قادر است تا نیروهای خود را در پستهای مدیریتی بگمارد؟اگر منظورتان از جریان چپ، اصلاح طلبان است فکر می کنم نه آنها خود را جدی می گیرند و نه مردم آنها را، بیشتر نقش حریف تمرینی روی تشک کشتی را دارند. اما تفکر چپ گرائی متناظر با دخالت هر چه بیشتر دولت در اقتصاد، کنترل قیمت ها و انحصارگرائی تفکر غالب نظام اجرائی کشور است و با این انتخابات تغییر نمی کند.
@austrianschool
آیا در این زمینه لازم است تاسیاستگذاران کلان کشور با تکیهبر اصلاح قانون اساسی ادبیات آن را به اقتصاد آزاد تغییر دهند؟برای پاسخ به این سوال باید اول پرسید آیا قانون اساسی تاکنون مشکلی در جهت حرکت به سوی اقتصاد رقابتی به وجود آورده است. فکر نمی کنم از ظرفیت های موجود همین قانون اساسی برای رسیدن به اقتصاد رقابتی استفاده کرده باشیم و هنوز فاصله زیادی تا نیاز به اصلاح قانون اساسی داریم.*بسیاری از مفاهیم مدرن نظیر فمینیسم،طرفداری از محیطزیست و آزادیهای سیاسی از زبان جریان چپ گفته میشود. این پدیده در ایران تنها وجود دارد یا اینکه اصولاً ذات چپها این است تا با گروگانگیری مفاهیم مدرت حقوق بشر مطالبات خود را نیز بیان کنند؟نه اینطور نیست، این مفاهیم جهانشمول هستند و طبیعی است زمینه های مشترکی نیز بین مکاتب فکری وجود داشته باشد مهم نحوه برخورد و سیاستگذاری در حوزه های مختلف است که بین آنها تمایز ایجاد می کند.*نو چپها هنوز در فضای انقلابی گری به سر میبرند و با اصلاحات میانه خوبی ندارند بهطوریکه شعار اصلاحطلب اصولگرا دیگه تموم ماجرا از اردوگاه آنان سر داده شد. به نظر شما کشور ما از ناحیه چنین انقلابی درخطر قرارگرفته است؟این شعار را بیشتر از ناحیه خستگی مردم از مجادلات سیاسی دو طرف موجود در فضای سیاسی کشور می دانم که تفاوت ناچیزی نیز در عمل با یکدیگر داشته اند، می دانم. به نظرم سایه سیاست و سیاسی گری بر تصمیم های اقتصادی، فرهنگی،... خیلی سنگینی می کند و این شعار به نوعی خواهان اتمام آن است.*نظام تصمیمگیری و سیاستگذاری ما تا چه اندازه چپهای قرن 21 را باید جدی بگیرد و به مطالبات آنان پاسخ دهد؟نظام تصمیم گیری و سیاست گذاری ما هنوز تکلیفش را با خودش تعیین نکرده، راهنمای راست می زند و به چپ می پییچد. اگر این نظام واقعا دغدغه پیشرفت اقتصادی و رفاه مردم را دارد ساده ترین کاری که می تواند بکند نگاه به نتیجه چپ گرائی و تمایل به اقتصاد رقابتی در سایر کشورها و الگو گرفتن است. آزموده را آزمودن خطا بداند و برای طرحی نو درانداختن نیز بپذیرد که بسیار مبتدی است. ونزوئلا، پرو، برزیل و ... نمونه های خوبی در جهان کنونی هستند که می بایست درس عبرت شوند.*در میان معترضان برخی مردم هم وجود دارند که حداقل مطالبات خود رادارند. طبقه متوسط به دنبال آزادی است و فرودستان به دنبال نان. چه باید کرد که این افراد در دام براندازان، چپها و جریانهای سیاسی سوءاستفاده گر نیفتند؟مطالبات سیاسی و اجتماعی به کنار، اما اقتصـاد بهتـر مطالبه همه مردم است. مردم نیاز به کار و درآمـد دارند، دنیا به سرعت در حال تغییر است و رشد تکنولوزی سطح رفاه اعجاب انگیزی برای مردم دنیا فراهم آورده است و خوشبختانه همین تکنولوژی اجازه نمی دهد که مردم در بی خبری باقی بمانند. پس طبیعی است که این مردم نیز خواهان آن رفاه باشند و بالاخره نظام تصمیم گیری و سیاست گذاری کشور ما نیز باید به این درخواست ها پاسخ بدهد. درخواست های بی پاسخ، برکه مناسبی برای ماهی گیری مخالفین و سوء استفاده کنندگان است که نباید به آن بی توجه بود.*جریان چپ تا چه اندازه شانس یارگیری دارد و با توجه به انتخابات آتی مجلس و ریاست جمهوری قادر است تا نیروهای خود را در پستهای مدیریتی بگمارد؟اگر منظورتان از جریان چپ، اصلاح طلبان است فکر می کنم نه آنها خود را جدی می گیرند و نه مردم آنها را، بیشتر نقش حریف تمرینی روی تشک کشتی را دارند. اما تفکر چپ گرائی متناظر با دخالت هر چه بیشتر دولت در اقتصاد، کنترل قیمت ها و انحصارگرائی تفکر غالب نظام اجرائی کشور است و با این انتخابات تغییر نمی کند.
@austrianschool