اعظم بهرامی

جنوب ما و جنوب شما

سال‌هاست جنوب ایران زیر دو نگاه زندگی کرده: نگاهی که آن را نمی‌بیند، و نگاهی که فقط وقت جنگ به یادش می‌افتد.

اهواز روی دریایی از نفت نشسته و هوایش را نفس نمی‌شود کشید. هورالعظیم، تالابی که زمانی روستاهای اطرافش را زنده نگه می‌داشت، بیش از نود درصد خشکیده و حالا خودش منبع طوفان‌های نمک و گرد و غبار است. بوشهر، میزبان بزرگ‌ترین میدان گازی کشور در عسلویه، تابستان ۱۳۹۴ رکورد یکی از بالاترین شاخص‌های گرمای ثبت‌شدهٔ جهان را زد ,دمای محسوسی که از ۶۰ درجه هم گذشت,در حالی که همان منطقه هنوز از خدمات پایهٔ شهری محروم است. در سواحل بوشهر و هرمزگان، جزر و مدهای قرمز (شکوفایی جلبکی) بارها ماهی‌ها را کشته و معیشت ماهیگیران بومی را نابود کرده، و در بندرعباس، آلودگی هم‌زمان هوا و آب ناشی از پالایشگاه‌ها و کارخانه‌های فولاد و سیمان، زندگی روزمرهٔ ساکنان را به بحرانی مزمن بدل کرده است.

سیل سال ۱۳۹۸ در خوزستان خانه‌ها را برد و بعد از آن، خبری هم از بازسازی نشد. بیکاری در بسیاری از شهرستان‌های بوشهر، هرمزگان و خوزستان,با آن‌که بخش عمده‌ای از ثروت نفت، گاز و تجارت خلیج‌فارس از همین استان‌ها می‌گذرد. به‌مراتب بالاتر از میانگین کشوری است. فرزندان ماهیگیرانی که صید دیگر کفاف زندگی نمی‌دهد، همراه خانواده به شهرهای دیگر کوچ می‌کنند تا در کارگاه‌ها کار کنند. این‌ها آمار روی کاغذ نیستند. زندگی چند نسل است که در سکوت رسانه‌ای و بی‌اعتنایی حکومتی گذشته.
و حالا، در آستانهٔ جنگ، هم حکومت یاد جنوب افتاده، هم صدای مقاومت. یکی از «سرزمین مقاومت» می‌گوید، دیگری از «مردمی که باید در کنارشان بایستیم». اما هیچ‌کدام از سالِ سیل و سالِ خشکسالی و سالِ بیکاری، همین لحن را نداشتند. جنوب برای هر دو، فقط وقتی «جنوب همه» می‌شود که به کار یک روایت بیاید.
مسئله این است که جنوب امروز دو ویرانی را هم‌زمان روی دوش می‌کشد: ویرانی جنگی که حکومت بر او تحمیل کرده، و ویرانی سال‌ها توسعه‌نیافتگی سیستماتیک که پیش از جنگ، همان حکومت بر او تحمیل کرده بود. این دو ویرانی از هم جدا نیستند. جنگ فقط لایهٔ تازه‌ای است روی زخمی که سال‌ها باز مانده. و برای مردمی که خانه‌شان را سیل برده، هوایشان را آلودگی، آبشان را خشکسالی، و آینده‌شان را بیکاری، دیگر نه تاب دفاع از یک جنگ تازه هست، و نه تاب بازگشت به همان زندگی ویران و ابتدایی که پیش از جنگ داشتند. جنوب میان این دو رها شده است .نه ایستاده در جنگ، نه بازگشته به صلحِ ویرانه‌اش، فقط رهاشده.
این یادداشت برای این نوشته شده که این تفاوت را روشن کند: جنوبی که ما می‌شناسیم، با جنوبی که یک‌شبه در شعارها ظاهر می‌شود، یکی نیست. مردم جنوب پیش از این‌که سرباز یک جبهه باشند، صاحب حق داشتن آب، هوا، و آینده‌اند. حرف‌زدن از جنوب، بدون به‌رسمیت‌شناختن این سال‌ها بی‌اعتنایی، فقط تکرار همان بی‌اعتنایی است، این‌بار با لحنی بلندتر و سانتیمانتال تر.
#جنگ #جنوب

🆔@azambahramiran

491 views11:52