یک گزارش بسیار مهم منتشر شده در پیوند زنان و مدیریت آب:
بررسی گزارش‌های معتبر جهانی سال ۲۰۲۶ نشان میدهد که ادبیات بین‌المللی از «زنان به‌عنوان گروه آسیب‌پذیر در بحران آب» عبور کرده و به «زنان به‌عنوان بازیگران کلیدی حکمرانی آب» رسیده است. مهم‌ترین سند در این زمینه، گزارش توسعه منابع آب جهان سازمان ملل (UN World Water Development Report 2026) است که برای نخستین بار پیوند میان برابری جنسیتی، کیفیت حکمرانی آب و تاب‌آوری منابع آبی را به‌صورت مستقیم صورت‌بندی میکند.
جای خالی زنان در مدیریت منابع آب؛ از مسئله عدالت تا ضرورت حکمرانی
گزارش ۲۰۲۶ سازمان ملل با عنوان «آب برای همه: حقوق و فرصت‌های برابر» تأکید میکند که بحران آب صرفاً ناشی از کمبود منابع یا ضعف فناوری نیست، بلکه ریشه‌ای نهادی و حکمرانی دارد. یکی از مهم‌ترین این کاستی‌ها، حذف یا کم‌رنگ بودن حضور زنان در سطوح تصمیم‌گیری، برنامه‌ریزی و مدیریت منابع آب است.
حدود ۲.۱ میلیارد نفر هنوز به آب آشامیدنی ایمن دسترسی ندارند.
زنان و دختران جهان روزانه حدود ۲۵۰ میلیون ساعت را صرف جمع‌آوری آب میکنند. زمانی که می‌توانست صرف آموزش، اشتغال یا مشارکت اجتماعی شود.
اما نکته مهم گزارش این است که این آمار صرفاً نشانه نابرابری نیست. بلکه بیانگر آن است که گروهی که بیشترین تجربه عملی از مدیریت آب در زندگی روزمره دارد، کمترین سهم را در سیاست‌گذاری و مدیریت رسمی این حوزه دارد.
چرا حضور زنان برای مدیریت آب ضروری است؟
گزارش‌های سازمان ملل، یونسکو و نهادهای همکار در سال ۲۰۲۶ چهار دلیل اصلی ارائه میکنند:
1️⃣دانش تجربی زنان بخشی از سرمایه مدیریتی آب است.
زنان در بسیاری از کشورها مسئول اصلی تأمین، مصرف و مدیریت آب در خانواده و کشاورزی خرد هستند؛ بنابراین حذف آنان از فرایند تصمیم‌گیری به معنای نادیده گرفتن بخش بزرگی از دانش محلی است.
2️⃣حکمرانی فراگیر، کیفیت تصمیمات را افزایش میدهد.
گزارش تأکید میکند که مشارکت برابر زنان موجب سیاست‌های پاسخگوتر، توزیع عادلانه‌تر خدمات و مدیریت پایدارتر منابع آب میشود. مسئله صرفاً عدالت جنسیتی نیست؛ بلکه کارآمدی نظام حکمرانی است.
3️⃣تغییر اقلیم شکاف‌های جنسیتی را تشدید میکند.
خشکسالی، کاهش منابع آب و مخاطرات اقلیمی بیشترین فشار را بر زنانی وارد میکند که مسئول تأمین آب خانواده هستند. بنابراین بدون حضور آنان در برنامه‌ریزی سازگاری با تغییر اقلیم، سیاست‌ها اثربخشی کمتری خواهند داشت.
4️⃣تحقق اهداف توسعه پایدار وابسته به برابری جنسیتی است.
گزارش تصریح میکند که دستیابی به هدف ششم توسعه پایدار (SDG6) بدون پیشرفت هم‌زمان در هدف پنجم (برابری جنسیتی) ممکن نیست. برابری جنسیتی یک سیاست جانبی نیست، بلکه پیش‌شرط مدیریت پایدار آب است.
گزارشها تاکید میکنند:
⬅️حضور محدود زنان در سطوح عالی مدیریت وزارتخانه‌ها، سازمان‌های حوضه آبریز و شرکت‌های آب کاملا مشهود است.
⬅️کمبود داده‌های تفکیک‌شده بر اساس جنسیت درباره اشتغال، مدیریت و بهره‌برداری از منابع آب برنامه ریزی برایش را دشوار میکند.
⬅️نبود سیاست‌های «حساس به جنسیت» در برنامه‌ریزی منابع آب.
⬅️مشارکت نمادین زنان در شوراها و کمیته‌های آب، بدون نقش واقعی در تصمیم‌گیری.
🆔@azambahramiran
بررسی گزارش‌های معتبر جهانی سال ۲۰۲۶ نشان میدهد که ادبیات بین‌المللی از «زنان به‌عنوان گروه آسیب‌پذیر در بحران آب» عبور کرده و به «زنان به‌عنوان بازیگران کلیدی حکمرانی آب» رسیده است. مهم‌ترین سند در این زمینه، گزارش توسعه منابع آب جهان سازمان ملل (UN World Water Development Report 2026) است که برای نخستین بار پیوند میان برابری جنسیتی، کیفیت حکمرانی آب و تاب‌آوری منابع آبی را به‌صورت مستقیم صورت‌بندی میکند.
جای خالی زنان در مدیریت منابع آب؛ از مسئله عدالت تا ضرورت حکمرانی
گزارش ۲۰۲۶ سازمان ملل با عنوان «آب برای همه: حقوق و فرصت‌های برابر» تأکید میکند که بحران آب صرفاً ناشی از کمبود منابع یا ضعف فناوری نیست، بلکه ریشه‌ای نهادی و حکمرانی دارد. یکی از مهم‌ترین این کاستی‌ها، حذف یا کم‌رنگ بودن حضور زنان در سطوح تصمیم‌گیری، برنامه‌ریزی و مدیریت منابع آب است.
حدود ۲.۱ میلیارد نفر هنوز به آب آشامیدنی ایمن دسترسی ندارند.
زنان و دختران جهان روزانه حدود ۲۵۰ میلیون ساعت را صرف جمع‌آوری آب میکنند. زمانی که می‌توانست صرف آموزش، اشتغال یا مشارکت اجتماعی شود.
اما نکته مهم گزارش این است که این آمار صرفاً نشانه نابرابری نیست. بلکه بیانگر آن است که گروهی که بیشترین تجربه عملی از مدیریت آب در زندگی روزمره دارد، کمترین سهم را در سیاست‌گذاری و مدیریت رسمی این حوزه دارد.
چرا حضور زنان برای مدیریت آب ضروری است؟
گزارش‌های سازمان ملل، یونسکو و نهادهای همکار در سال ۲۰۲۶ چهار دلیل اصلی ارائه میکنند:
1️⃣دانش تجربی زنان بخشی از سرمایه مدیریتی آب است.
زنان در بسیاری از کشورها مسئول اصلی تأمین، مصرف و مدیریت آب در خانواده و کشاورزی خرد هستند؛ بنابراین حذف آنان از فرایند تصمیم‌گیری به معنای نادیده گرفتن بخش بزرگی از دانش محلی است.
2️⃣حکمرانی فراگیر، کیفیت تصمیمات را افزایش میدهد.
گزارش تأکید میکند که مشارکت برابر زنان موجب سیاست‌های پاسخگوتر، توزیع عادلانه‌تر خدمات و مدیریت پایدارتر منابع آب میشود. مسئله صرفاً عدالت جنسیتی نیست؛ بلکه کارآمدی نظام حکمرانی است.
3️⃣تغییر اقلیم شکاف‌های جنسیتی را تشدید میکند.
خشکسالی، کاهش منابع آب و مخاطرات اقلیمی بیشترین فشار را بر زنانی وارد میکند که مسئول تأمین آب خانواده هستند. بنابراین بدون حضور آنان در برنامه‌ریزی سازگاری با تغییر اقلیم، سیاست‌ها اثربخشی کمتری خواهند داشت.
4️⃣تحقق اهداف توسعه پایدار وابسته به برابری جنسیتی است.
گزارش تصریح میکند که دستیابی به هدف ششم توسعه پایدار (SDG6) بدون پیشرفت هم‌زمان در هدف پنجم (برابری جنسیتی) ممکن نیست. برابری جنسیتی یک سیاست جانبی نیست، بلکه پیش‌شرط مدیریت پایدار آب است.
گزارشها تاکید میکنند:
⬅️حضور محدود زنان در سطوح عالی مدیریت وزارتخانه‌ها، سازمان‌های حوضه آبریز و شرکت‌های آب کاملا مشهود است.
⬅️کمبود داده‌های تفکیک‌شده بر اساس جنسیت درباره اشتغال، مدیریت و بهره‌برداری از منابع آب برنامه ریزی برایش را دشوار میکند.
⬅️نبود سیاست‌های «حساس به جنسیت» در برنامه‌ریزی منابع آب.
⬅️مشارکت نمادین زنان در شوراها و کمیته‌های آب، بدون نقش واقعی در تصمیم‌گیری.
🆔@azambahramiran
رنج اش مال زنان و کودکان است ولی مدیریتش کاملا مردانه:
در ۷۰٪ خانوارهای فاقد دسترسی مستقیم به آب، این زنان و دختران هستند که مسئول آبیاری‌اند,سهمی نزدیک به سه برابر مردان. در سطح جهانی، این بار زمانی به رقمی کلان می‌رسد: زنان و دختران روزانه مجموعاً ۲۵۰ میلیون ساعت صرف آب‌آوری میکنند. بیش از سه برابر مردان و پسران. در سطح جهانی زنان کمی بیش از یک‌پنجم نیروی کار بخش آب را تشکیل می‌دهند، با حضوری به‌مراتب کمتر در نقش‌های رهبری و تصمیم‌گیری فنی راهبردی، و در آفریقا تنها یکی از یازده سازمان آب فرامرزی توسط زنی مدیریت میشود. #زنان
🆔@azambahramiran
در ۷۰٪ خانوارهای فاقد دسترسی مستقیم به آب، این زنان و دختران هستند که مسئول آبیاری‌اند,سهمی نزدیک به سه برابر مردان. در سطح جهانی، این بار زمانی به رقمی کلان می‌رسد: زنان و دختران روزانه مجموعاً ۲۵۰ میلیون ساعت صرف آب‌آوری میکنند. بیش از سه برابر مردان و پسران. در سطح جهانی زنان کمی بیش از یک‌پنجم نیروی کار بخش آب را تشکیل می‌دهند، با حضوری به‌مراتب کمتر در نقش‌های رهبری و تصمیم‌گیری فنی راهبردی، و در آفریقا تنها یکی از یازده سازمان آب فرامرزی توسط زنی مدیریت میشود. #زنان
🆔@azambahramiran
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
بیایید ببینید صیادان عزیز ما چقدر باشعور و مسئول اند.
حال دلتان را خوب میکند ابن احساس مسئولیت و شادی آزادی هم برای آنکه آزاد شد و هم برای آنکه طعم و حس آزاد کردن موجودی دیگر را شنید.
#خلیج‌فارس
#هرمزگان
🆔@azambahramiran
حال دلتان را خوب میکند ابن احساس مسئولیت و شادی آزادی هم برای آنکه آزاد شد و هم برای آنکه طعم و حس آزاد کردن موجودی دیگر را شنید.
#خلیج‌فارس
#هرمزگان
🆔@azambahramiran
هموطن عزیزم شعور داشته باش و فکر نکن باغ و مزرعه دیگران و جنگل و رود، ارث پدرت است. همه جا را به آتش کشیدند و تا توی حلق دریاچه های بالای کوه، ماشین و باند و دم و دستگاه عرقتان را بردید و جز آشغال و آتش و تخریب کوچکترین اثری نداشتید.
چون حکومت کمر به نابودی ایران بسته دلیل نمی‌شود شما هم همدست آنها شوید. به زیستمندان سرزمینی که ادعای عشق به آن را دارید و برایش گلو پاره میکنید رحم داشته باشید.
#گردشگری_باضابطه
🆔@azambahramiran
چون حکومت کمر به نابودی ایران بسته دلیل نمی‌شود شما هم همدست آنها شوید. به زیستمندان سرزمینی که ادعای عشق به آن را دارید و برایش گلو پاره میکنید رحم داشته باشید.
#گردشگری_باضابطه
🆔@azambahramiran
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
برندگان در تنگه هرمز
این یک یادداشت مهم است به گمان من که نشان میدهد چطور کشورهای همسایه ایران از شرایطی که حکومت از رنج و تعلیق و ناامنی به ایران تحمیل کرده سودهای ماندگار ناممکن در شرایط عادی کشب میکنند:
از فوریه‌ی ۲۰۲۶، در پی درگیری نظامی آمریکا/اسرائیل با ج.ا، سپاه تنگه‌ی هرمز را عملاً مسدود اعلام کرد. پیش از جنگ، حدود ۲۰٪ از عرضه‌ی جهانی نفت از این تنگه عبور می‌کرد و تولید کشورهای اوپک از آغاز جنگ بیش از ۳۰٪ کاهش یافته است.
برنده‌ی اول: امارات متحده‌ی عربی
امارات در حال ساخت خط لوله‌ی دومی به بندر فجیره برای دور زدن تنگه‌ی هرمز است که ظرفیت صادراتی‌اش را تا سال ۲۰۲۷ دو برابر میکند. تولید نفت امارات در ژوئن به رکورد ۴٫۱ میلیون بشکه در روز رسید . دقیقاً در حالی که رقبای منطقه‌ای با کاهش تولید دست‌وپنجه نرم میکنند. به گفته‌ی تحلیلگران، عربستان و امارات به دلیل موقعیت جغرافیایی‌شان که امکان دور زدن هرمز و فروش هم‌زمان به بازارهای بزرگ آسیا را میدهد، در این بحران قوی‌ترشدند.
برنده‌ی دوم: عربستان سعودی است که هم در نفت، هم در انرژی هسته‌ای برد کرد.
در بخش نفت، عربستان در حال بررسی گسترش خط لوله‌اش به دریای سرخ تا ۲ میلیون بشکه در روز است و خط لوله‌ی شرق-غرب آن یکی از دو «شیر اطمینان» اصلی بازار جهانی طی این جنگ بوده. اما نکته مهم‌تر برای تحلیل من، قرارداد جدید و بسیار تازه‌ی هسته‌ای این کشور است: وزیر انرژی آمریکا و وزیر انرژی عربستان در ۲۲ جولای ۲۰۲۶ توافق همکاری هسته‌ای صلح‌آمیز را امضا کردند که زمینه‌ساز مشارکتی چندین‌ده‌ساله و چندمیلیارد دلاری خواهد بود. این قرارداد درست در بحبوحه جنگ ایران امضا شده، در حالی‌که عربستان و سایر متحدان منطقه‌ای بیشترین آسیب را از حملات ایران متحمل شده‌اند. و ج.ا با خاکستر و جنازه ای روی دست مانده در موضوع هسته ای مواجه است. این هم‌زمانی به‌وضوح نشان میدهد که واشنگتن، تقویت زیرساخت انرژی متحدان خلیج فارس را به‌عنوان بخشی از پاسخ راهبردی به بحران هرمز در دستور کار قرار داده است. در بلند مدت و میان مدت.
بازندهدر کوتاه مدت,اما سرمایه‌گذار بلندمدت: عراق
این به نظر من واقعا جالب بود که عراق به‌عنوان دومین تولیدکننده بزرگ اوپک، بیشترین ضربه را خورده چون عمدتاً از طریق بندر بصره صادر میکند و گزینه‌ی جایگزین محدودی دارد. تولیدش در ژوئن به ۱٫۹ میلیون بشکه در روز رسید، در برابر ۴٫۲ میلیون بشکه پیش از جنگ (کاهش بیش از ۵۰٪).
اما دقیقاً همین آسیب‌پذیری، عراق را به کانون یک موج جدید و مهم سرمایه‌گذاری بزرگ آمریکایی تبدیل کرده: کنسرسیومی متشکل از شورون (آمریکا)، شرکت TI Capital مستقر در لس‌آنجلس، و برادران قطری-سوری الخیاط، طرحی برای بازسازی خط لوله‌ی قدیمی عراق به بندر بانیاس سوریه در مدیترانه دارند. پروژه‌ای با پشتیبانی آمریکا. هم‌زمان، عراق پروژه‌ی دیگری را با شرکت‌های آمریکایی برای انتقال نفت بصره به بندر جیهان ترکیه دنبال میکند. و این به نقش نوظهر دیگری منجر شد:
نقش نوظهور ترکیه
ترکیه در مارس ۲۰۲۶ پیشنهاد داد خط لوله‌ی کرکوک-جیهان را تا بصره گسترش دهد. طرحی که یک کریدور کامل صادراتی مدیترانه‌ای می‌سازد و وابستگی عراق به هرمز را به‌شدت کاهش میدهد. این ترکیه را به یک هاب ترانزیت انرژی نوظهور تبدیل میکند.
حالا شما بگویید چه کسانی از این بحران خورد کننده برای ایران بهره بردند و چه سرنوشتی در پازل قدرت انرژی جهان منتظر ماست؟ حالا برید طبل بزنیدکه بزن که خوب میزنی!!
🆔@azambahramiran
این یک یادداشت مهم است به گمان من که نشان میدهد چطور کشورهای همسایه ایران از شرایطی که حکومت از رنج و تعلیق و ناامنی به ایران تحمیل کرده سودهای ماندگار ناممکن در شرایط عادی کشب میکنند:
از فوریه‌ی ۲۰۲۶، در پی درگیری نظامی آمریکا/اسرائیل با ج.ا، سپاه تنگه‌ی هرمز را عملاً مسدود اعلام کرد. پیش از جنگ، حدود ۲۰٪ از عرضه‌ی جهانی نفت از این تنگه عبور می‌کرد و تولید کشورهای اوپک از آغاز جنگ بیش از ۳۰٪ کاهش یافته است.
برنده‌ی اول: امارات متحده‌ی عربی
امارات در حال ساخت خط لوله‌ی دومی به بندر فجیره برای دور زدن تنگه‌ی هرمز است که ظرفیت صادراتی‌اش را تا سال ۲۰۲۷ دو برابر میکند. تولید نفت امارات در ژوئن به رکورد ۴٫۱ میلیون بشکه در روز رسید . دقیقاً در حالی که رقبای منطقه‌ای با کاهش تولید دست‌وپنجه نرم میکنند. به گفته‌ی تحلیلگران، عربستان و امارات به دلیل موقعیت جغرافیایی‌شان که امکان دور زدن هرمز و فروش هم‌زمان به بازارهای بزرگ آسیا را میدهد، در این بحران قوی‌ترشدند.
برنده‌ی دوم: عربستان سعودی است که هم در نفت، هم در انرژی هسته‌ای برد کرد.
در بخش نفت، عربستان در حال بررسی گسترش خط لوله‌اش به دریای سرخ تا ۲ میلیون بشکه در روز است و خط لوله‌ی شرق-غرب آن یکی از دو «شیر اطمینان» اصلی بازار جهانی طی این جنگ بوده. اما نکته مهم‌تر برای تحلیل من، قرارداد جدید و بسیار تازه‌ی هسته‌ای این کشور است: وزیر انرژی آمریکا و وزیر انرژی عربستان در ۲۲ جولای ۲۰۲۶ توافق همکاری هسته‌ای صلح‌آمیز را امضا کردند که زمینه‌ساز مشارکتی چندین‌ده‌ساله و چندمیلیارد دلاری خواهد بود. این قرارداد درست در بحبوحه جنگ ایران امضا شده، در حالی‌که عربستان و سایر متحدان منطقه‌ای بیشترین آسیب را از حملات ایران متحمل شده‌اند. و ج.ا با خاکستر و جنازه ای روی دست مانده در موضوع هسته ای مواجه است. این هم‌زمانی به‌وضوح نشان میدهد که واشنگتن، تقویت زیرساخت انرژی متحدان خلیج فارس را به‌عنوان بخشی از پاسخ راهبردی به بحران هرمز در دستور کار قرار داده است. در بلند مدت و میان مدت.
بازندهدر کوتاه مدت,اما سرمایه‌گذار بلندمدت: عراق
این به نظر من واقعا جالب بود که عراق به‌عنوان دومین تولیدکننده بزرگ اوپک، بیشترین ضربه را خورده چون عمدتاً از طریق بندر بصره صادر میکند و گزینه‌ی جایگزین محدودی دارد. تولیدش در ژوئن به ۱٫۹ میلیون بشکه در روز رسید، در برابر ۴٫۲ میلیون بشکه پیش از جنگ (کاهش بیش از ۵۰٪).
اما دقیقاً همین آسیب‌پذیری، عراق را به کانون یک موج جدید و مهم سرمایه‌گذاری بزرگ آمریکایی تبدیل کرده: کنسرسیومی متشکل از شورون (آمریکا)، شرکت TI Capital مستقر در لس‌آنجلس، و برادران قطری-سوری الخیاط، طرحی برای بازسازی خط لوله‌ی قدیمی عراق به بندر بانیاس سوریه در مدیترانه دارند. پروژه‌ای با پشتیبانی آمریکا. هم‌زمان، عراق پروژه‌ی دیگری را با شرکت‌های آمریکایی برای انتقال نفت بصره به بندر جیهان ترکیه دنبال میکند. و این به نقش نوظهر دیگری منجر شد:
نقش نوظهور ترکیه
ترکیه در مارس ۲۰۲۶ پیشنهاد داد خط لوله‌ی کرکوک-جیهان را تا بصره گسترش دهد. طرحی که یک کریدور کامل صادراتی مدیترانه‌ای می‌سازد و وابستگی عراق به هرمز را به‌شدت کاهش میدهد. این ترکیه را به یک هاب ترانزیت انرژی نوظهور تبدیل میکند.
حالا شما بگویید چه کسانی از این بحران خورد کننده برای ایران بهره بردند و چه سرنوشتی در پازل قدرت انرژی جهان منتظر ماست؟ حالا برید طبل بزنیدکه بزن که خوب میزنی!!
🆔@azambahramiran
ال‌نینوی ۲۰۲۶-۲۰۲۷ و امنیت غذایی
سازمان جهانی غذا اعلام کرده احتمال تقویت شرایط ال‌نینو تا پایان ۲۰۲۶ بین ۸۰ تا ۹۰ درصد است و ممکن است یکی از قوی‌ترین رخدادهای ثبت‌شده باشد. برای مقایسه: ال‌نینوی ۲۰۱۵-۲۰۱۶ حدود ۶۰ میلیون نفر را دچار ناامنی غذایی کرد .
فائو و برنامه جهانی غذا برای نخستین بار یک فراخوان اقدام پیش‌دستانه مشترک صادر کرده‌اند تا نزدیک به ۹ میلیون نفر در ۲۲ کشور پرخطر را حفظ کنند.
اگر ال‌نینو (با احتمال ۶۱ تا ۸۷ درصد) محقق شود، تولید برنج در مناطق آسیب‌دیده می‌تواند ۲۰ تا ۵۰ درصد کاهش یابد؛ آسیای جنوبی، آفریقای جنوبی و بخشهایی از آسیای شرقی بیشترین ریسک را دارند (World Bank) .
قیمت کود در پنج ماه نخست ۲۰۲۶ نسبت به مدت مشابه سال قبل ۳۵ درصد افزایش یافته است (World Bank) .
بانک جهانی پیش‌بینی میکند قیمت کود در کل ۲۰۲۶ حدود ۳۱ درصد افزایش یابد و شاخص قیمت غذا نزدیک به ۲ درصد بالا برود (غلات ۴ درصد، روغن و کنجاله ۸ درصد).
در ماینمار، حدود ۱۲.۴ میلیون نفر در سطح بحرانی ناامنی غذایی (IPC فاز ۳+) قرار داشتند که انتظار می‌رود تا میانه سال به ۲۰ میلیون نفر برسد .
ایران در این ماجرا کجا خواهد ایستاد:
پیش‌بینی‌های فصلی (آوریل ۲۰۲۶ تا مارس ۲۰۲۷) نشان میدهد ال‌نینو مازاد بارش قابل‌توجهی در کریدور شمالی ترکیه-سوریه-عراق-ایران تا اوایل ۲۰۲۷ ایجاد میکند (ISCIENCES) ، اما شرایط در مرکز و شرق ایران به سمت کمبود شدید تا استثنایی آب تغییر میکند (ISCIENCES) . یعنی الگویی دوگانه: بهبود نسبی بارش در غرب/شمال‌غرب، تشدید خشکسالی در مرکز و شرق کشور.
#ایران
#ال‌نینو
#امنیت_غذایی
🆔@azambahramiran
سازمان جهانی غذا اعلام کرده احتمال تقویت شرایط ال‌نینو تا پایان ۲۰۲۶ بین ۸۰ تا ۹۰ درصد است و ممکن است یکی از قوی‌ترین رخدادهای ثبت‌شده باشد. برای مقایسه: ال‌نینوی ۲۰۱۵-۲۰۱۶ حدود ۶۰ میلیون نفر را دچار ناامنی غذایی کرد .
فائو و برنامه جهانی غذا برای نخستین بار یک فراخوان اقدام پیش‌دستانه مشترک صادر کرده‌اند تا نزدیک به ۹ میلیون نفر در ۲۲ کشور پرخطر را حفظ کنند.
اگر ال‌نینو (با احتمال ۶۱ تا ۸۷ درصد) محقق شود، تولید برنج در مناطق آسیب‌دیده می‌تواند ۲۰ تا ۵۰ درصد کاهش یابد؛ آسیای جنوبی، آفریقای جنوبی و بخشهایی از آسیای شرقی بیشترین ریسک را دارند (World Bank) .
قیمت کود در پنج ماه نخست ۲۰۲۶ نسبت به مدت مشابه سال قبل ۳۵ درصد افزایش یافته است (World Bank) .
بانک جهانی پیش‌بینی میکند قیمت کود در کل ۲۰۲۶ حدود ۳۱ درصد افزایش یابد و شاخص قیمت غذا نزدیک به ۲ درصد بالا برود (غلات ۴ درصد، روغن و کنجاله ۸ درصد).
در ماینمار، حدود ۱۲.۴ میلیون نفر در سطح بحرانی ناامنی غذایی (IPC فاز ۳+) قرار داشتند که انتظار می‌رود تا میانه سال به ۲۰ میلیون نفر برسد .
ایران در این ماجرا کجا خواهد ایستاد:
پیش‌بینی‌های فصلی (آوریل ۲۰۲۶ تا مارس ۲۰۲۷) نشان میدهد ال‌نینو مازاد بارش قابل‌توجهی در کریدور شمالی ترکیه-سوریه-عراق-ایران تا اوایل ۲۰۲۷ ایجاد میکند (ISCIENCES) ، اما شرایط در مرکز و شرق ایران به سمت کمبود شدید تا استثنایی آب تغییر میکند (ISCIENCES) . یعنی الگویی دوگانه: بهبود نسبی بارش در غرب/شمال‌غرب، تشدید خشکسالی در مرکز و شرق کشور.
#ایران
#ال‌نینو
#امنیت_غذایی
🆔@azambahramiran
ال‌نینو و مصرف/تولید انرژی
ال‌نینو معمولاً تولید برق‌آبی و بادی را کاهش میدهد، به‌ویژه در آمریکای لاتین و جنوب‌شرق آسیا، و اتکا به زغال‌سنگ و گاز را افزایش میدهد (IEA) .
در نمونهٔ هند مثلا، در ژوئن ۲۰۲۶ تولید برق‌آبی هند نسبت به سال قبل ۶.۳ گیگاوات میانگین کاهش یافت، درحالی‌که تقاضای برق ۲۴.۳ گیگاوات میانگین افزایش داشت . شکاف تولید ناشی از این وضعیت تا ۱۸ تراواتساعت برآورد شده که عمدتاً با زغال‌سنگ جبران میشود و حدود ۱۷ میلیون تن CO2 اضافی تولید میکند.
گذار از لانینا به ال‌نینوی ۲۰۲۶-۲۰۲۷ مصرف سوخت فسیلی را در ۱۱۰ کشور تا حدود ۸۰ تراواتساعت (ژوئیه ۲۰۲۶ تا ژوئن ۲۰۲۷) افزایش میدهد. پرریسک‌ترین کشورها هند (+۱۷.۷ تراواتساعت)، ویتنام (+۸.۰)، آفریقای جنوبی (+۷.۷)، شیلی (+۵.۰) و مکزیک (+۴.۷) .
حدود نیمی از تولید برق آمریکای لاتین برق‌آبی است؛ پاراگوئه (۹۹.۸٪)، کاستاریکا (۷۳.۱٪) و کلمبیا (۷۰.۸٪) بیشترین وابستگی را دارند.
ایران:
داده مستقیمی دربارهٔ اثر ال‌نینو بر شبکه برق ایران در منابع موجود نیست، اما چون بخش بزرگی از تولید برق ایران به نیروگاه‌های حرارتی (گاز/مازوت) وابسته است نه برق‌آبی، اثر مستقیم از مسیر «افت هیدروپاور» محدودتر از هند یا آمریکای لاتین خواهد بود. اثر اصلی محتمل از مسیر دیگری می‌آید: گرمای شدیدتر تابستان (افزایش پیک مصرف برق برای سرمایش) و تشدید کم‌آبی در مرکز/شرق کشور که فشار بر نیروگاه‌های برق‌آبی محدود موجود (کرخه، دز، سد امیرکبیر و…) و منابع آب کشاورزی-شرب را هم‌زمان افزایش میدهد.
🆔@azambahramiran
ال‌نینو معمولاً تولید برق‌آبی و بادی را کاهش میدهد، به‌ویژه در آمریکای لاتین و جنوب‌شرق آسیا، و اتکا به زغال‌سنگ و گاز را افزایش میدهد (IEA) .
در نمونهٔ هند مثلا، در ژوئن ۲۰۲۶ تولید برق‌آبی هند نسبت به سال قبل ۶.۳ گیگاوات میانگین کاهش یافت، درحالی‌که تقاضای برق ۲۴.۳ گیگاوات میانگین افزایش داشت . شکاف تولید ناشی از این وضعیت تا ۱۸ تراواتساعت برآورد شده که عمدتاً با زغال‌سنگ جبران میشود و حدود ۱۷ میلیون تن CO2 اضافی تولید میکند.
گذار از لانینا به ال‌نینوی ۲۰۲۶-۲۰۲۷ مصرف سوخت فسیلی را در ۱۱۰ کشور تا حدود ۸۰ تراواتساعت (ژوئیه ۲۰۲۶ تا ژوئن ۲۰۲۷) افزایش میدهد. پرریسک‌ترین کشورها هند (+۱۷.۷ تراواتساعت)، ویتنام (+۸.۰)، آفریقای جنوبی (+۷.۷)، شیلی (+۵.۰) و مکزیک (+۴.۷) .
حدود نیمی از تولید برق آمریکای لاتین برق‌آبی است؛ پاراگوئه (۹۹.۸٪)، کاستاریکا (۷۳.۱٪) و کلمبیا (۷۰.۸٪) بیشترین وابستگی را دارند.
ایران:
داده مستقیمی دربارهٔ اثر ال‌نینو بر شبکه برق ایران در منابع موجود نیست، اما چون بخش بزرگی از تولید برق ایران به نیروگاه‌های حرارتی (گاز/مازوت) وابسته است نه برق‌آبی، اثر مستقیم از مسیر «افت هیدروپاور» محدودتر از هند یا آمریکای لاتین خواهد بود. اثر اصلی محتمل از مسیر دیگری می‌آید: گرمای شدیدتر تابستان (افزایش پیک مصرف برق برای سرمایش) و تشدید کم‌آبی در مرکز/شرق کشور که فشار بر نیروگاه‌های برق‌آبی محدود موجود (کرخه، دز، سد امیرکبیر و…) و منابع آب کشاورزی-شرب را هم‌زمان افزایش میدهد.
🆔@azambahramiran
من چند هفته است با گروه های مختلف در ایران حرف زدم و به فکرم رسید این یادداشت مختصر را بنویسم شما هم اگر تجربه متفاوتی دارید بنویسبد:
فروپاشی خاموش طبقه متوسط ایران: لایه‌های کمتر دیده‌شده
فراتر از آمار تورم و قدرت خرید، این پدیده یک سری اثرات زنجیره‌ای دارد که کمتر در تحلیل‌های رسمی مطرح میشوند:
۱. اقتصاد تعمیر به‌جای اقتصاد نگهداری
وقتی خانواده‌ها توان تعمیر منظم لوازم خانگی، خودرو، یا حتی دندان‌پزشکی را ندارند، هزینه‌ها به تعویق می‌افتند تا زمانی که خرابی کامل و غیرقابل‌جبران شود. یعنی هزینه نهایی چند برابر میشود. این یک «فقر تسریع‌شونده» است: تعویق هزینه کوچک، هزینه بزرگ‌تر آینده می‌سازد.
۲. نسل بومرنگ و بازتوزیع معکوس منابع خانوادگی
فرزندان بزرگسال به خانه والدین بازمی‌گردند، اما برخلاف تصور رایج این همیشه «حمایت والدین از فرزند» نیست. در بسیاری موارد حقوق بازنشستگی والدین، تنها منبع پایدار درآمد خانه میشود و مسیر حمایت معکوس میشود. این جهت تاریخی وابستگی بین‌نسلی را وارونه میکند.
۳. فرسایش سرمایه اجتماعی از طریق رسوم
کاهش رفت‌وآمد، عیدی‌دادن، مهمانی، و مراسم عروسی ساده‌تر، چیزی که به نظر جزئی می‌آید. در واقع شبکه‌های اجتماعی حمایتی غیررسمی را که خانواده‌ها در بحران به آنها متکی بودند، تحلیل میبرد.
۴. طلای زنان به‌عنوان اولین ضربه‌گیر
پیش از فروش خانه یا خودرو، معمولاً طلای زنان (که تاریخاً یک صندوق پس‌انداز زنانه مستقل بوده) اولین دارایی است که فروخته میشود. این یک از دست دادن خاموش استقلال مالی زنان در خانواده است، نه صرفاً یک تراکنش مالی.
۵. اتلاف مهارت (Brain Waste) داخلی
افراد تحصیل‌کرده به مشاغل غیرمرتبط و کم‌منزلت (تاکسی آنلاین، فروش اینترنتی) روی می‌آورند . نوعی مهاجرت داخلی طبقاتی که آمار بیکاری آن را نشان نمی‌دهد چون «شاغل» محسوب میشوند.
۶. تعویق ازدواج و تغییر ماهیت مهریه
مهریه دیگر نماد تعهد نیست، بلکه ابزار چانه‌زنی برای امنیت مالی در ازدواجی میشود که از پیش با عدم اطمینان اقتصادی همراه است.
۷. کاهش کمک‌های خیریه طبقه متوسط
طبقه متوسط سنتاً منبع اصلی کمک‌های غیررسمی (نذری، خیریه محلی) به اقشار فقیرتر بود. توقف این کمک‌ها فشار مضاعفی به فقیرترین اقشار وارد میکند که در آمار مستقیم دیده نمی‌شود.
۸. فرسایش نقش سیاسی-اجتماعی طبقه متوسط
طبقه متوسط تاریخاً نقش «ضربه‌گیر» و پایه اعتماد اجتماعی بین حاکمیت و اقشار پایین را داشت. فقیر شدن آن، این عملکرد تعدیل‌کننده را از بین میبرد و می‌تواند به قطبی‌شدن و بی تفاوتی ناشی از ناتوانی بیشتر جامعه بینجامد.
#فقر
#تضاد_طبقاتی
شما چه فکر میکنید.
🆔@azambahramiran
فروپاشی خاموش طبقه متوسط ایران: لایه‌های کمتر دیده‌شده
فراتر از آمار تورم و قدرت خرید، این پدیده یک سری اثرات زنجیره‌ای دارد که کمتر در تحلیل‌های رسمی مطرح میشوند:
۱. اقتصاد تعمیر به‌جای اقتصاد نگهداری
وقتی خانواده‌ها توان تعمیر منظم لوازم خانگی، خودرو، یا حتی دندان‌پزشکی را ندارند، هزینه‌ها به تعویق می‌افتند تا زمانی که خرابی کامل و غیرقابل‌جبران شود. یعنی هزینه نهایی چند برابر میشود. این یک «فقر تسریع‌شونده» است: تعویق هزینه کوچک، هزینه بزرگ‌تر آینده می‌سازد.
۲. نسل بومرنگ و بازتوزیع معکوس منابع خانوادگی
فرزندان بزرگسال به خانه والدین بازمی‌گردند، اما برخلاف تصور رایج این همیشه «حمایت والدین از فرزند» نیست. در بسیاری موارد حقوق بازنشستگی والدین، تنها منبع پایدار درآمد خانه میشود و مسیر حمایت معکوس میشود. این جهت تاریخی وابستگی بین‌نسلی را وارونه میکند.
۳. فرسایش سرمایه اجتماعی از طریق رسوم
کاهش رفت‌وآمد، عیدی‌دادن، مهمانی، و مراسم عروسی ساده‌تر، چیزی که به نظر جزئی می‌آید. در واقع شبکه‌های اجتماعی حمایتی غیررسمی را که خانواده‌ها در بحران به آنها متکی بودند، تحلیل میبرد.
۴. طلای زنان به‌عنوان اولین ضربه‌گیر
پیش از فروش خانه یا خودرو، معمولاً طلای زنان (که تاریخاً یک صندوق پس‌انداز زنانه مستقل بوده) اولین دارایی است که فروخته میشود. این یک از دست دادن خاموش استقلال مالی زنان در خانواده است، نه صرفاً یک تراکنش مالی.
۵. اتلاف مهارت (Brain Waste) داخلی
افراد تحصیل‌کرده به مشاغل غیرمرتبط و کم‌منزلت (تاکسی آنلاین، فروش اینترنتی) روی می‌آورند . نوعی مهاجرت داخلی طبقاتی که آمار بیکاری آن را نشان نمی‌دهد چون «شاغل» محسوب میشوند.
۶. تعویق ازدواج و تغییر ماهیت مهریه
مهریه دیگر نماد تعهد نیست، بلکه ابزار چانه‌زنی برای امنیت مالی در ازدواجی میشود که از پیش با عدم اطمینان اقتصادی همراه است.
۷. کاهش کمک‌های خیریه طبقه متوسط
طبقه متوسط سنتاً منبع اصلی کمک‌های غیررسمی (نذری، خیریه محلی) به اقشار فقیرتر بود. توقف این کمک‌ها فشار مضاعفی به فقیرترین اقشار وارد میکند که در آمار مستقیم دیده نمی‌شود.
۸. فرسایش نقش سیاسی-اجتماعی طبقه متوسط
طبقه متوسط تاریخاً نقش «ضربه‌گیر» و پایه اعتماد اجتماعی بین حاکمیت و اقشار پایین را داشت. فقیر شدن آن، این عملکرد تعدیل‌کننده را از بین میبرد و می‌تواند به قطبی‌شدن و بی تفاوتی ناشی از ناتوانی بیشتر جامعه بینجامد.
#فقر
#تضاد_طبقاتی
شما چه فکر میکنید.
🆔@azambahramiran
در کلان‌شهرهای ایران، فضای سبز دیگر یک آرزوی زیبایی‌شناختی نیست؛ یک نیاز حیاتی است که در بسیاری از مناطق محدودتر، ناامن‌تر و کم‌کیفیت‌تر شده، هرچند آمار رسمی روایتی متفاوت و گاه متناقض ارائه میدهد.
بر اساس آمار شهرداری #تهران، سرانه فضای سبز درون‌شهری این کلان‌شهر به حدود ۱۶ متر مربع رسیده است. اما این عدد میانگین، نابرابری عمیقی را پنهان میکند: در حالی‌که منطقه‌ای مثل منطقه ۲۲ سرانه‌ای در حدود ۶۰ متر مربع برای هر نفر دارد، شش منطقه از جمله مناطق ۷، ۱۰، ۱۱ و ۱۷ در ردیف مناطق کم‌برخوردار قرار دارند، جاهایی با بافت فشرده مسکونی که کمترین دسترسی به فضای سبز را دارند.
پژوهش‌های اخیر مرکز مطالعات شهر تهران نشان میدهد پوشش گیاهی در دهه‌های اخیر در کلان‌شهر تهران دستخوش تغییر کاربری و تبدیل به سطح نفوذناپذیر شده است ، و همین موضوع همراه با شتاب‌گیری روند گسترش ساخت‌وسازهای شهری، سرانه فضای سبز را در بسیاری از مناطق شهر به‌شدت کاهش داده است.
نتیجه، تضعیف نقش خنک‌کنندگی فضای سبز در برابر پدیده جزیره گرمایی شهری است. دقیقاً در روزهایی که شهر بیشترین نیاز را به آن دارد.
در #اصفهان نیز وضعیت مشابه است: مسئولان منطقه ۸ این شهر تصریح میکنند پایین بودن سرانه فضای سبز، فشار بیش از حد بر فضای سبز موجود وارد میکند و باعث تخریب سه تا چهار برابری آن میشود. یعنی همان کمبود، خودش عامل تخریب سریع‌تر فضای باقی‌مانده است.
نتیجه برای زندگی روزمره ساده است: در گرمای فزاینده تابستان، در روزهای بی‌شماری که مدارس به‌خاطر آلودگی هوا یا گرما تعطیل میشوند، کودکی که امکان سفر ندارد، حالا حتی پارک نزدیکی هم نمی‌یابد که در آن نفسی بکشد. فضای سبز فقط منظره نیست؛ تنظیم‌کننده دمای شهر، کاهش‌دهنده استرس جمعی، و آخرین فضای مشترک میان طبقات مختلف اجتماعی است و نبود عادلانه‌ی آن، نابرابری شهری را عمیق‌تر میکند.
آمار رسمی از رشد سرانه‌ی متوسط می‌گوید؛ اما نابرابری پراکندگی، تخریب فضاهای باقی‌مانده تحت فشار، و تبدیل پوشش گیاهی به سطوح نفوذناپذیر، روایت واقعی‌تری از تجربه‌ی روزمره‌ی شهروندان است.
#فضای_سبز
🆔@azambahramiran
بر اساس آمار شهرداری #تهران، سرانه فضای سبز درون‌شهری این کلان‌شهر به حدود ۱۶ متر مربع رسیده است. اما این عدد میانگین، نابرابری عمیقی را پنهان میکند: در حالی‌که منطقه‌ای مثل منطقه ۲۲ سرانه‌ای در حدود ۶۰ متر مربع برای هر نفر دارد، شش منطقه از جمله مناطق ۷، ۱۰، ۱۱ و ۱۷ در ردیف مناطق کم‌برخوردار قرار دارند، جاهایی با بافت فشرده مسکونی که کمترین دسترسی به فضای سبز را دارند.
پژوهش‌های اخیر مرکز مطالعات شهر تهران نشان میدهد پوشش گیاهی در دهه‌های اخیر در کلان‌شهر تهران دستخوش تغییر کاربری و تبدیل به سطح نفوذناپذیر شده است ، و همین موضوع همراه با شتاب‌گیری روند گسترش ساخت‌وسازهای شهری، سرانه فضای سبز را در بسیاری از مناطق شهر به‌شدت کاهش داده است.
نتیجه، تضعیف نقش خنک‌کنندگی فضای سبز در برابر پدیده جزیره گرمایی شهری است. دقیقاً در روزهایی که شهر بیشترین نیاز را به آن دارد.
در #اصفهان نیز وضعیت مشابه است: مسئولان منطقه ۸ این شهر تصریح میکنند پایین بودن سرانه فضای سبز، فشار بیش از حد بر فضای سبز موجود وارد میکند و باعث تخریب سه تا چهار برابری آن میشود. یعنی همان کمبود، خودش عامل تخریب سریع‌تر فضای باقی‌مانده است.
نتیجه برای زندگی روزمره ساده است: در گرمای فزاینده تابستان، در روزهای بی‌شماری که مدارس به‌خاطر آلودگی هوا یا گرما تعطیل میشوند، کودکی که امکان سفر ندارد، حالا حتی پارک نزدیکی هم نمی‌یابد که در آن نفسی بکشد. فضای سبز فقط منظره نیست؛ تنظیم‌کننده دمای شهر، کاهش‌دهنده استرس جمعی، و آخرین فضای مشترک میان طبقات مختلف اجتماعی است و نبود عادلانه‌ی آن، نابرابری شهری را عمیق‌تر میکند.
آمار رسمی از رشد سرانه‌ی متوسط می‌گوید؛ اما نابرابری پراکندگی، تخریب فضاهای باقی‌مانده تحت فشار، و تبدیل پوشش گیاهی به سطوح نفوذناپذیر، روایت واقعی‌تری از تجربه‌ی روزمره‌ی شهروندان است.
#فضای_سبز
🆔@azambahramiran
فروپاشی اقتصادی زنان؛ بحرانی‌تر و شتاب‌گرفته‌تر در بهار ۱۴۰۵
نرخ بیکاری زنان در بهار ۱۴۰۵ به ۱۶.۷٪ رسیده، بیش از دو برابر مردان که ۷.۵٪ است. این رقم یک وضعیت ایستا نیست؛ موجی رو به تشدید است که هر فصل شکاف را عمیق‌تر میکند.
اما نرخ بیکاری تنها بخش قابل‌رؤیت ماجراست. سهم مشارکت اقتصادی زنان تنها ۱۳.۷٪ است، یعنی بخش بزرگی از زنان حتی وارد بازار کار نشده‌اند یا از آن بیرون رانده شده‌اند، پیش از آنکه در آمار بیکاری ثبت شوند. بخشی از این کناره‌گیری از یک مکانیسم آماری می‌آید: زنان اخراج‌شده، ذیل عنوان «خانه‌دار» دسته‌بندی و عملاً از مخرج محاسبات حذف میشوند. یعنی رقم ۱۶.۷٪ خودش زیر-برآوردی از واقعیت است، نه بیش‌برآورد.
۲۹ میلیون نفر از ۳۹ میلیون جمعیت غیرفعال کشور، معادل ۷۵٪، را زنان تشکیل می‌دهند. این یعنی مسئلهٔ اصلی دیگر «بیکاری» به معنای متعارف نیست، بلکه اخراج ساختاری از تعریف رسمی نیروی کار است.
زنانی که در بازار کار باقی می‌مانند نیز عمدتاً به اقتصاد غیررسمی رانده میشوند. بیش از ۵۰٪ از اشتغال زنان در خدمات خرد و بدون بیمه و قرارداد است، و کارگران فصلی زن مزارع با دستمزد روزانه ۸۰۰ هزار تومان تحت استثمار شدید قرار دارند.
فاصلهٔ شاخص فلاکت میان زنان (۵۸.۹) و مردان (۵۰.۸) نشان میدهد این نابرابری ساختاری مستقیماً به رنج محسوس در سطح خانوار ترجمه میشود.
سه‌گانهٔ این بحران را می‌توان چنین صورت‌بندی کرد: حذف آماری، طرد اقتصادی، و استثمار در بازار غیررسمی سه گام به‌هم‌پیوسته که هرکدام شرط لازم برای گام بعدی است.
🆔@azambahramiran
نرخ بیکاری زنان در بهار ۱۴۰۵ به ۱۶.۷٪ رسیده، بیش از دو برابر مردان که ۷.۵٪ است. این رقم یک وضعیت ایستا نیست؛ موجی رو به تشدید است که هر فصل شکاف را عمیق‌تر میکند.
اما نرخ بیکاری تنها بخش قابل‌رؤیت ماجراست. سهم مشارکت اقتصادی زنان تنها ۱۳.۷٪ است، یعنی بخش بزرگی از زنان حتی وارد بازار کار نشده‌اند یا از آن بیرون رانده شده‌اند، پیش از آنکه در آمار بیکاری ثبت شوند. بخشی از این کناره‌گیری از یک مکانیسم آماری می‌آید: زنان اخراج‌شده، ذیل عنوان «خانه‌دار» دسته‌بندی و عملاً از مخرج محاسبات حذف میشوند. یعنی رقم ۱۶.۷٪ خودش زیر-برآوردی از واقعیت است، نه بیش‌برآورد.
۲۹ میلیون نفر از ۳۹ میلیون جمعیت غیرفعال کشور، معادل ۷۵٪، را زنان تشکیل می‌دهند. این یعنی مسئلهٔ اصلی دیگر «بیکاری» به معنای متعارف نیست، بلکه اخراج ساختاری از تعریف رسمی نیروی کار است.
زنانی که در بازار کار باقی می‌مانند نیز عمدتاً به اقتصاد غیررسمی رانده میشوند. بیش از ۵۰٪ از اشتغال زنان در خدمات خرد و بدون بیمه و قرارداد است، و کارگران فصلی زن مزارع با دستمزد روزانه ۸۰۰ هزار تومان تحت استثمار شدید قرار دارند.
فاصلهٔ شاخص فلاکت میان زنان (۵۸.۹) و مردان (۵۰.۸) نشان میدهد این نابرابری ساختاری مستقیماً به رنج محسوس در سطح خانوار ترجمه میشود.
سه‌گانهٔ این بحران را می‌توان چنین صورت‌بندی کرد: حذف آماری، طرد اقتصادی، و استثمار در بازار غیررسمی سه گام به‌هم‌پیوسته که هرکدام شرط لازم برای گام بعدی است.
🆔@azambahramiran
فقر ساختاری و تنزل محیط‌زیست به کالای بقا:
مکانیسم روان‌شناختی روشن است: وقتی خانوار زیر خط فقر مطلق زندگی میکند، ظرفیت توجه صرف بقای روزانه میشود و افق برنامه‌ریزی به کوتاه‌مدت فرومی‌افتد.
اما در ایران این پدیده دیگر استثنا نیست، بلکه وضعیت اکثریت جمعیت است. بر اساس گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس، نرخ فقر مطلق در کشور از سال ۱۳۹۸ تا ۱۴۰۳ حدود ۳۰ درصد تثبیت شده که معادل ۲۵ تا ۲۶ میلیون نفر است (گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس درمورد جمعیت فقرا در ایران) ، و این رقم در دهه ۱۳۹۰ نسبت به یک دهه پیش از آن حدود ۱۱ میلیون نفر افزایش داشته است.
نرخ فقر روستایی به‌طور مداوم از فقر شهری بالاتر بوده — در سال ۱۴۰۰ به ترتیب ۳۵.۶ و ۲۸.۸ درصد یعنی دقیقاً همان جمعیتی که در تماس مستقیم‌ترین با جنگل، مرتع و آبخوان زندگی میکند، تحت بیشترین فشار معیشتی است.
نمونهٔ مستند آن زغال‌گیری در زاگرس است.
مقامات ادارهٔ منابع طبیعی خوزستان رسماً تخریب جنگل را ناشی از سه عامل فقر، ناآگاهی و سودجویی می‌دانند.
در مناطقی مانند عثمانوند و جلال‌وند کرمانشاه، فقر و بیکاری مهم‌ترین عامل روی‌آوردن اهالی به تخریب جنگل‌های بلوط برای تهیهٔ زغال بوده است .این یک جنگل زینتی نیست زاگرس معیشت نزدیک به ۱۰ میلیون نفر ایرانی در ۱۲ استان را تحت تأثیر قرار میدهد و حدود ۱.۵ میلیون هکتار از این جنگل‌ها اکنون درگیر آفت و بیماری‌اند. یعنی فقر و بحران اکولوژیک در یک چرخهٔ تشدیدکننده به هم گره خورده‌اند: تخریب معیشت را تضعیف میکند، و تضعیف معیشت تخریب را تشدید میکند.
نمونهٔ دوم: آب زیرزمینی به‌عنوان دارایی قابل استخراج کوتاه‌مدت
بیش از ۸۰۰ هزار حلقه چاه مجاز و غیرمجاز سالانه حدود ۴۵ میلیارد مترمکعب از منابع آب زیرزمینی کشور را استخراج میکنند. نتیجه: کسری تجمعی مخازن آب زیرزمینی کشور به ۱۴۳ میلیارد مترمکعب رسیده. رقمی بیش از کل آب تجدیدپذیر سالانهٔ کشور از میان ۶۰۹ دشت مطالعاتی کشور، ۴۲۰ دشت اکنون ممنوعه یا ممنوعه‌بحرانی طبقه‌بندی شده‌اند رشدی چشمگیر نسبت به ۳۱۷ دشت ممنوعه در سال ۱۳۹۲.
این برداشت بی‌رویه در بخشهایی برای کشاورزی معیشتی و کوتاه‌مدت رخ میدهد، نه از سر انتخاب آگاهانه، چون بازار فوری محصول، تنها گزینهٔ در دسترس کشاورز کم‌درآمد است.
اما در این موضوع هم حکومت با دست داشتن مستقیم در گسترش فقر و محرومیت نقش مهمی در تخریب و غارت دارد. جز آنکه سیستماتیک به یغما میبرد.
🆔@azambahramiran
مکانیسم روان‌شناختی روشن است: وقتی خانوار زیر خط فقر مطلق زندگی میکند، ظرفیت توجه صرف بقای روزانه میشود و افق برنامه‌ریزی به کوتاه‌مدت فرومی‌افتد.
اما در ایران این پدیده دیگر استثنا نیست، بلکه وضعیت اکثریت جمعیت است. بر اساس گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس، نرخ فقر مطلق در کشور از سال ۱۳۹۸ تا ۱۴۰۳ حدود ۳۰ درصد تثبیت شده که معادل ۲۵ تا ۲۶ میلیون نفر است (گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس درمورد جمعیت فقرا در ایران) ، و این رقم در دهه ۱۳۹۰ نسبت به یک دهه پیش از آن حدود ۱۱ میلیون نفر افزایش داشته است.
نرخ فقر روستایی به‌طور مداوم از فقر شهری بالاتر بوده — در سال ۱۴۰۰ به ترتیب ۳۵.۶ و ۲۸.۸ درصد یعنی دقیقاً همان جمعیتی که در تماس مستقیم‌ترین با جنگل، مرتع و آبخوان زندگی میکند، تحت بیشترین فشار معیشتی است.
نمونهٔ مستند آن زغال‌گیری در زاگرس است.
مقامات ادارهٔ منابع طبیعی خوزستان رسماً تخریب جنگل را ناشی از سه عامل فقر، ناآگاهی و سودجویی می‌دانند.
در مناطقی مانند عثمانوند و جلال‌وند کرمانشاه، فقر و بیکاری مهم‌ترین عامل روی‌آوردن اهالی به تخریب جنگل‌های بلوط برای تهیهٔ زغال بوده است .این یک جنگل زینتی نیست زاگرس معیشت نزدیک به ۱۰ میلیون نفر ایرانی در ۱۲ استان را تحت تأثیر قرار میدهد و حدود ۱.۵ میلیون هکتار از این جنگل‌ها اکنون درگیر آفت و بیماری‌اند. یعنی فقر و بحران اکولوژیک در یک چرخهٔ تشدیدکننده به هم گره خورده‌اند: تخریب معیشت را تضعیف میکند، و تضعیف معیشت تخریب را تشدید میکند.
نمونهٔ دوم: آب زیرزمینی به‌عنوان دارایی قابل استخراج کوتاه‌مدت
بیش از ۸۰۰ هزار حلقه چاه مجاز و غیرمجاز سالانه حدود ۴۵ میلیارد مترمکعب از منابع آب زیرزمینی کشور را استخراج میکنند. نتیجه: کسری تجمعی مخازن آب زیرزمینی کشور به ۱۴۳ میلیارد مترمکعب رسیده. رقمی بیش از کل آب تجدیدپذیر سالانهٔ کشور از میان ۶۰۹ دشت مطالعاتی کشور، ۴۲۰ دشت اکنون ممنوعه یا ممنوعه‌بحرانی طبقه‌بندی شده‌اند رشدی چشمگیر نسبت به ۳۱۷ دشت ممنوعه در سال ۱۳۹۲.
این برداشت بی‌رویه در بخشهایی برای کشاورزی معیشتی و کوتاه‌مدت رخ میدهد، نه از سر انتخاب آگاهانه، چون بازار فوری محصول، تنها گزینهٔ در دسترس کشاورز کم‌درآمد است.
اما در این موضوع هم حکومت با دست داشتن مستقیم در گسترش فقر و محرومیت نقش مهمی در تخریب و غارت دارد. جز آنکه سیستماتیک به یغما میبرد.
🆔@azambahramiran
Forwarded from آب و جامعه💧
اینترنت در ایران نه تنها بحران زیرساختی بلکه سیستم « تولید رنج اجتماعی » است
این چند روز، برای خیلی‌هامان اینترنت شده یک موجود عجیب‌وغریب؛
یک لحظه 4G، چند دقیقه بعد E، دوباره 4G و بعد هیچ… 😢
اولین واکنش معمولاً این است:
«نت خرابه.»
«آنتن مشکل داره.»
«احتمالاً شبکه شلوغه.»
اما اگر کمی از نگاه فنی فاصله بگیریم، یک سؤال مهم‌تر پیش می‌آید:
آیا هر اختلال ارتباطی فقط یک مشکل فنی است؟
چند سال پیش Nate Millington در مطالعه‌ای درباره بحران آب سائوپائولو نشان داد که بحران آب را نمی‌شود فقط با خشکسالی توضیح داد. خشکسالی واقعی بود، اما اینکه چه کسی بیشتر آب نداشت، چه کسی توانست خودش را با بحران وفق دهد و چه کسی کمتر آسیب دید، به زیرساخت، سیاست، تصمیم‌های دولتی و نابرابری اجتماعی هم مربوط بود.
فکر می‌کنم همین نگاه را میشود درباره اینترنت ایران هم به کار برد. در همه دنیا گاهی هم ممکن است یک اختلال فنی اینترنت واقعاً وجود داشته باشد؛ اما تجربه ما در ایران از این اختلال با همه جهان فرق دارد.
بحران دسترسی به اینترنت در ایران به مثابه نوعی رابطه اجتماعی سیستم حکمرانی با مردم است. بحرانی که بیش از فنی بودن؛ به ابزار تنظیم رفتار کاربران تبدیل شده و اثر بحران بر زیست اجتماعی ما هرچند رنج آور اما بسیار متنوع است. یعنی سیستم رنج اجتماعی متنوع تولید می کند.
برای یک نفر، قطع شدن اینترنت یعنی چند دقیقه حوصله‌سررفتن.
برای پژوهشگر یعنی ارسال نشدن مقاله و از دست رفتن ساعت‌ها کار.
برای دانشجو یعنی کلاس و دسترسی به منابع.
برای کسب‌وکار آنلاین یعنی از دست رفتن مشتری.
برای خانواده‌ای که منتظر خبر عزیزش است، ممکن است معنای کاملاً دیگری داشته باشد.
پس مسئله فقط «قطع اینترنت» نیست؛ مسئله، تولید نوعی ناامنی اجتماعی - ارتباطی است. یعنی آدم دیگر نمی‌داند:
چه زمانی وصل است؟
چه زمانی قطع میشود؟
چه چیزی قابل دسترسی است؟
چه چیزی نیست؟
و اصلاً تا چه زمانی می‌تواند روی ارتباطش حساب کند.
همچنین بحران فقط خودِ اختلال نیست، بلکه روایتهایی است که درباره اختلال ساخته میشود که خود هم بخشی از بحران است. مثل حرف رئیس جمهور که گفت: عده ای نمی خواهند اینترنت باز شود ، ولی ما باز کردیم
نکته این است وقتی دسترسی به اینترنت به عنوان حق عامه مختل شده و این اختلال با عنوان «مشکل فنی»، «شرایط اضطراری»، «امنیت»، «حمله سایبری» یا هر عنوان دیگری توضیح داده میشود، این روایت فقط قرار نیست به مردم بگوید چه اتفاقی افتاده. روایت می‌تواند به مداخله در زیرساخت مشروعیت بدهد.
در عصری که اینترنت با تمام زندگی ما در آمیخته و حتی آدم‌های ناتوان با نیمه سایبورگ و توانا می شوند؛ اینترنت فقط یک فناوری نیست. اینترنت یک زیرساخت اجتماعی حیاتی است؛ و کنترل یا اختلال در آن، می‌تواند تجربه‌های اجتماعی بسیار متفاوت و رنج آوری تولید کند. و مسأله این است که اینترنت به زیست ما گره خورده و زیست ما تحت کنترل کسانی است که تصمیم می‌گیرند چه کسی، چه زمانی، با چه کیفیتی و تحت چه شرایطی می‌تواند وصل بماند.
این اثر بحران، اثر حکمرانی و اثر اجتماعی بحران؛ هزینه های نابرابری را ایجاد کرده که منجر به یک رنج اجتماعی فرصت سوز شده است.
🔷 @WaterForUs
این چند روز، برای خیلی‌هامان اینترنت شده یک موجود عجیب‌وغریب؛
یک لحظه 4G، چند دقیقه بعد E، دوباره 4G و بعد هیچ… 😢
اولین واکنش معمولاً این است:
«نت خرابه.»
«آنتن مشکل داره.»
«احتمالاً شبکه شلوغه.»
اما اگر کمی از نگاه فنی فاصله بگیریم، یک سؤال مهم‌تر پیش می‌آید:
آیا هر اختلال ارتباطی فقط یک مشکل فنی است؟
چند سال پیش Nate Millington در مطالعه‌ای درباره بحران آب سائوپائولو نشان داد که بحران آب را نمی‌شود فقط با خشکسالی توضیح داد. خشکسالی واقعی بود، اما اینکه چه کسی بیشتر آب نداشت، چه کسی توانست خودش را با بحران وفق دهد و چه کسی کمتر آسیب دید، به زیرساخت، سیاست، تصمیم‌های دولتی و نابرابری اجتماعی هم مربوط بود.
فکر می‌کنم همین نگاه را میشود درباره اینترنت ایران هم به کار برد. در همه دنیا گاهی هم ممکن است یک اختلال فنی اینترنت واقعاً وجود داشته باشد؛ اما تجربه ما در ایران از این اختلال با همه جهان فرق دارد.
بحران دسترسی به اینترنت در ایران به مثابه نوعی رابطه اجتماعی سیستم حکمرانی با مردم است. بحرانی که بیش از فنی بودن؛ به ابزار تنظیم رفتار کاربران تبدیل شده و اثر بحران بر زیست اجتماعی ما هرچند رنج آور اما بسیار متنوع است. یعنی سیستم رنج اجتماعی متنوع تولید می کند.
برای یک نفر، قطع شدن اینترنت یعنی چند دقیقه حوصله‌سررفتن.
برای پژوهشگر یعنی ارسال نشدن مقاله و از دست رفتن ساعت‌ها کار.
برای دانشجو یعنی کلاس و دسترسی به منابع.
برای کسب‌وکار آنلاین یعنی از دست رفتن مشتری.
برای خانواده‌ای که منتظر خبر عزیزش است، ممکن است معنای کاملاً دیگری داشته باشد.
پس مسئله فقط «قطع اینترنت» نیست؛ مسئله، تولید نوعی ناامنی اجتماعی - ارتباطی است. یعنی آدم دیگر نمی‌داند:
چه زمانی وصل است؟
چه زمانی قطع میشود؟
چه چیزی قابل دسترسی است؟
چه چیزی نیست؟
و اصلاً تا چه زمانی می‌تواند روی ارتباطش حساب کند.
همچنین بحران فقط خودِ اختلال نیست، بلکه روایتهایی است که درباره اختلال ساخته میشود که خود هم بخشی از بحران است. مثل حرف رئیس جمهور که گفت: عده ای نمی خواهند اینترنت باز شود ، ولی ما باز کردیم
نکته این است وقتی دسترسی به اینترنت به عنوان حق عامه مختل شده و این اختلال با عنوان «مشکل فنی»، «شرایط اضطراری»، «امنیت»، «حمله سایبری» یا هر عنوان دیگری توضیح داده میشود، این روایت فقط قرار نیست به مردم بگوید چه اتفاقی افتاده. روایت می‌تواند به مداخله در زیرساخت مشروعیت بدهد.
در عصری که اینترنت با تمام زندگی ما در آمیخته و حتی آدم‌های ناتوان با نیمه سایبورگ و توانا می شوند؛ اینترنت فقط یک فناوری نیست. اینترنت یک زیرساخت اجتماعی حیاتی است؛ و کنترل یا اختلال در آن، می‌تواند تجربه‌های اجتماعی بسیار متفاوت و رنج آوری تولید کند. و مسأله این است که اینترنت به زیست ما گره خورده و زیست ما تحت کنترل کسانی است که تصمیم می‌گیرند چه کسی، چه زمانی، با چه کیفیتی و تحت چه شرایطی می‌تواند وصل بماند.
این اثر بحران، اثر حکمرانی و اثر اجتماعی بحران؛ هزینه های نابرابری را ایجاد کرده که منجر به یک رنج اجتماعی فرصت سوز شده است.
🔷 @WaterForUs
ایران: عقب‌ماندگیِ فزاینده
میبینید در این روند چطور شرایط مشارکت زنان در حوزه اقتصاد و سیاست در ایران همواره بدترین وضعیت را داشته. حالا در کمال وقاحت زنان در روایت رسمی (وزارت بهداشت، ستاد ملی جمعیت) بعنوان عامل بحران جمعیت معرفی میشوند روش انتخاب اولویتهای زنان را به‌عنوان یک «بحران جمعیتی» و تهدید امنیت ملی طرح میکنند، نه به‌عنوان نتیجه‌ی محرومیت ساختاری زنان. #زنان #توسعه_پایدار
🆔@azambahramiran
میبینید در این روند چطور شرایط مشارکت زنان در حوزه اقتصاد و سیاست در ایران همواره بدترین وضعیت را داشته. حالا در کمال وقاحت زنان در روایت رسمی (وزارت بهداشت، ستاد ملی جمعیت) بعنوان عامل بحران جمعیت معرفی میشوند روش انتخاب اولویتهای زنان را به‌عنوان یک «بحران جمعیتی» و تهدید امنیت ملی طرح میکنند، نه به‌عنوان نتیجه‌ی محرومیت ساختاری زنان. #زنان #توسعه_پایدار
🆔@azambahramiran
گرمترینها
روند بلندمدت کشور ~۰.۴ درجه در دهه است، و هفته‌ی اخیر (منتهی به ۲۰ مرداد ۱۴۰۵) کرمانشاه و خوزستان بیشترین گرمایش را نسبت به بلندمدت داشتند (+۲.۶ و +۲.۳ درجه)، در حالی که سمنان تنها استانی بود که سردتر از بلندمدت ثبت شد. از ابتدای سال زراعی هم گیلان با +۲.۲ درجه پیشتاز است.
🆔@azambahramiran
روند بلندمدت کشور ~۰.۴ درجه در دهه است، و هفته‌ی اخیر (منتهی به ۲۰ مرداد ۱۴۰۵) کرمانشاه و خوزستان بیشترین گرمایش را نسبت به بلندمدت داشتند (+۲.۶ و +۲.۳ درجه)، در حالی که سمنان تنها استانی بود که سردتر از بلندمدت ثبت شد. از ابتدای سال زراعی هم گیلان با +۲.۲ درجه پیشتاز است.
🆔@azambahramiran
غورباقه را ارام بپز
بپزنظام چهارلایه بنزین: از سهمیه‌بندی تا نرخ پالایشگاهی
نظام قیمت‌گذاری بنزین در حال حاضر چهار لایه دارد: نرخ اول ۶۰ لیتر با قیمت ۱۵۰۰ تومان، نرخ دوم ۵۰ لیتر با ۳۰۰۰ تومان (که پیش‌تر ۷۰ لیتر بود و کاهش این سهمیه از ۷۰ به ۵۰ لیتر یک تصمیم سراسری و ملی اعلام شده، نه اقدامی مختص کرمان)، نرخ سوم ۴۰ لیتر با ۵۰۰۰ تومان، و اکنون نرخ چهارم که در استان کرمان با قیمت ۸۷,۲۰۰ تومان عرضه آغاز شده است.
نکتهٔ مهم این‌جاست که نرخ چهارم هنوز طرحی ملی نیست؛ زیرساخت آن تنها در ۱۰۰ جایگاه منتخب استان کرمان فراهم شده و قیمت نهایی آن پس از تصمیم مسئولان استانی اعلام شده است.
این الگو، اجرای پایلوت در یک استان پیش از تعمیم احتمالی به سطح کشور، نشان میدهد سیاست‌گذار عمداً از تصمیم سراسری و یک‌بارهٔ سال‌های قبل (که با اعتراضات گسترده روبه‌رو شد) فاصله گرفته و ترجیح میدهد واکنش اجتماعی را ابتدا در مقیاس محدود بسنجد.
◀️از منظر تحلیلی، این رویکردبرای من چند پیام دارد:
گذار تدریجی به سمت نرخ واقعی: فاصلهٔ نجومی بین نرخ اول (۱۵۰۰ تومان) و نرخ چهارم (۸۷,۲۰۰ تومان) را ببینید! نزدیک به ۵۸ برابر و این نشان میدهد هدف نهایی، هم‌سویی تدریجی قیمت داخلی با نرخ واقعی/صادراتی سوخت است.
◀️آزمایش اجتماعی-سیاسی: انتخاب کرمان به‌عنوان استان پایلوت، پس از سابقهٔ نارضایتی‌های اخیر در همین استان بر سر سهمیه‌بندی، می‌تواند هم به معنای تلاش برای جبران اعتماد و هم سنجش آستانهٔ تحمل اجتماعی باشد.
ریسک چندنرخی‌شدن بازار:
وجود هم‌زمان چهار نرخ متفاوت، ظرفیت رانت و قاچاق بین‌استانی سوخت را افزایش میدهد و نظارت را پیچیده‌تر میکند.
اگر طرح در کرمان با واکنش کنترل‌شده مواجه شود، احتمال تعمیم آن به سایر استان‌ها در ماه‌های آینده بالاست.
#بنزبن
🆔@azambahramiran
بپزنظام چهارلایه بنزین: از سهمیه‌بندی تا نرخ پالایشگاهی
نظام قیمت‌گذاری بنزین در حال حاضر چهار لایه دارد: نرخ اول ۶۰ لیتر با قیمت ۱۵۰۰ تومان، نرخ دوم ۵۰ لیتر با ۳۰۰۰ تومان (که پیش‌تر ۷۰ لیتر بود و کاهش این سهمیه از ۷۰ به ۵۰ لیتر یک تصمیم سراسری و ملی اعلام شده، نه اقدامی مختص کرمان)، نرخ سوم ۴۰ لیتر با ۵۰۰۰ تومان، و اکنون نرخ چهارم که در استان کرمان با قیمت ۸۷,۲۰۰ تومان عرضه آغاز شده است.
نکتهٔ مهم این‌جاست که نرخ چهارم هنوز طرحی ملی نیست؛ زیرساخت آن تنها در ۱۰۰ جایگاه منتخب استان کرمان فراهم شده و قیمت نهایی آن پس از تصمیم مسئولان استانی اعلام شده است.
این الگو، اجرای پایلوت در یک استان پیش از تعمیم احتمالی به سطح کشور، نشان میدهد سیاست‌گذار عمداً از تصمیم سراسری و یک‌بارهٔ سال‌های قبل (که با اعتراضات گسترده روبه‌رو شد) فاصله گرفته و ترجیح میدهد واکنش اجتماعی را ابتدا در مقیاس محدود بسنجد.
◀️از منظر تحلیلی، این رویکردبرای من چند پیام دارد:
گذار تدریجی به سمت نرخ واقعی: فاصلهٔ نجومی بین نرخ اول (۱۵۰۰ تومان) و نرخ چهارم (۸۷,۲۰۰ تومان) را ببینید! نزدیک به ۵۸ برابر و این نشان میدهد هدف نهایی، هم‌سویی تدریجی قیمت داخلی با نرخ واقعی/صادراتی سوخت است.
◀️آزمایش اجتماعی-سیاسی: انتخاب کرمان به‌عنوان استان پایلوت، پس از سابقهٔ نارضایتی‌های اخیر در همین استان بر سر سهمیه‌بندی، می‌تواند هم به معنای تلاش برای جبران اعتماد و هم سنجش آستانهٔ تحمل اجتماعی باشد.
ریسک چندنرخی‌شدن بازار:
وجود هم‌زمان چهار نرخ متفاوت، ظرفیت رانت و قاچاق بین‌استانی سوخت را افزایش میدهد و نظارت را پیچیده‌تر میکند.
اگر طرح در کرمان با واکنش کنترل‌شده مواجه شود، احتمال تعمیم آن به سایر استان‌ها در ماه‌های آینده بالاست.
#بنزبن
🆔@azambahramiran
*دومین دور از سلسله گفتگوهای ایران ناپیدا- خوزستان*
Join Zoom Meeting
https://us06web.zoom.us/j/84946627599
Meeting chat link
https://us06web.zoom.us/launch/jc/84946627599
◀️مشارکت برای عموم ازاد است.
# ۳.۳۰ بعدازظهر به وقت ایران
۲#بعدازظهر به وقت اروپای مرکزی
۸#صبح به وقت شرق کانادا و آمریکا
🆔@azambahramiran
Join Zoom Meeting
https://us06web.zoom.us/j/84946627599
Meeting chat link
https://us06web.zoom.us/launch/jc/84946627599
◀️مشارکت برای عموم ازاد است.
# ۳.۳۰ بعدازظهر به وقت ایران
۲#بعدازظهر به وقت اروپای مرکزی
۸#صبح به وقت شرق کانادا و آمریکا
🆔@azambahramiran
حوادث کارگری و سختی کار در شرایط اقلیمی تازه (تیر–مرداد ۱۴۰۵)
روایت رنجی مدام و رو به فراموشی
تنها در ۱۲ روز نخست مرداد ۱۴۰۵، دست‌کم ۱۵ کارگر حین انجام کار جان باختند و در دو هفته نخست مرداد این رقم به دست‌کم ۱۸ کارگر رسید.
بر پایه گزارش‌های وزارت بهداشت، سالانه حدود ده هزار کارگر بر اثر حوادث شغلی کشته میشوند.
رقمی که فعالان کارگری آن را ناشی از اهمال وزارت کار و روند خصوصی‌سازی می‌دانند. در سطح استانی، خراسان رضوی نمونه‌ای گویاست: در سال ۱۴۰۳ تعداد ۱۲۴۸ مصدوم در مشهد و ۲۴۲۲ نفر در کل استان ثبت شد که در سال ۱۴۰۴ به ۱۲۳۴ نفر در مشهد و ۲۳۹۰ نفر در استان رسیده، کاهشی جزئی که به گفته مسئولان تنها بر اساس مراجعه‌کنندگان به پزشکی قانونی است و آمار واقعی بالاتر برآورد میشود.
در مقیاس ملی، آمار سالانه نشان میدهد ۲۴٬۲۳۸ نفر بر اثر حوادث کاری مصدوم شده‌اند و سقوط از بلندی با ۹۳۱ مورد اصلی‌ترین علت مرگ کارگران بوده؛ استان تهران با ۳۶۵ مورد بیشترین تلفات را داشته است.
سختی کار در گرمای بی‌سابقه
موج گرمای مرداد ۱۴۰۴ بی‌سابقه توصیف شده: در روزهای ۷ و ۸ مرداد ۶ استان کشور به دلیل دمای بالای ۵۰ درجه و هشدار قرمز هواشناسی ادارات را تعطیل یا دورکار کردند و پیش‌تر در ۲۱ تیر نیز ادارات ۱۵ استان به همین دلیل تعطیل شده بودند.
خوزستان کانون بحران بوده:
با دمای بالای ۵۰ درجه، کارگران ساختمانی مجبور به کار شبانه شدند، اما رئیس کانون انجمن‌های کارگران ساختمانی خوزستان می‌گوید بازرسان کار بدون توجه به این شرایط صبح‌ها بازرسی میکنند و همین موضوع باعث قطع بیمه بسیاری از کارگران شده، به‌طوری‌که از هر ۱۰ کارگر، بیمه ۹ نفر به‌ناحق قطع شده است.
جمع‌بندی تحلیلی
داده‌ها یک الگوی دوگانه را نشان می‌دهند: از یک‌سو نهادهای دولتی (ادارات، بانک‌ها) در برابر گرمای اقلیمی تعطیل میشوند، از سوی دیگر کارگران بخش‌های ساختمانی و صنعتی،بدون پوشش مشابه، یا مجبور به کار شبانه در دمای کشنده‌اند یا با بازرسی‌های نامتناسب با شرایط اقلیمی، بیمه‌شان قطع میشود.
این شکاف میان سیاست‌گذاری اقلیمی و حمایت کارگری، به‌ویژه در استان‌های جنوبی مثل خوزستان، دقیقاً همان الگوی نابرابری ساختاری است که در تقاطع محرومیت اقلیمی و عدالت اجتماعی در جنوب تثبیت شده است.
🆔@azambahramiran
روایت رنجی مدام و رو به فراموشی
تنها در ۱۲ روز نخست مرداد ۱۴۰۵، دست‌کم ۱۵ کارگر حین انجام کار جان باختند و در دو هفته نخست مرداد این رقم به دست‌کم ۱۸ کارگر رسید.
بر پایه گزارش‌های وزارت بهداشت، سالانه حدود ده هزار کارگر بر اثر حوادث شغلی کشته میشوند.
رقمی که فعالان کارگری آن را ناشی از اهمال وزارت کار و روند خصوصی‌سازی می‌دانند. در سطح استانی، خراسان رضوی نمونه‌ای گویاست: در سال ۱۴۰۳ تعداد ۱۲۴۸ مصدوم در مشهد و ۲۴۲۲ نفر در کل استان ثبت شد که در سال ۱۴۰۴ به ۱۲۳۴ نفر در مشهد و ۲۳۹۰ نفر در استان رسیده، کاهشی جزئی که به گفته مسئولان تنها بر اساس مراجعه‌کنندگان به پزشکی قانونی است و آمار واقعی بالاتر برآورد میشود.
در مقیاس ملی، آمار سالانه نشان میدهد ۲۴٬۲۳۸ نفر بر اثر حوادث کاری مصدوم شده‌اند و سقوط از بلندی با ۹۳۱ مورد اصلی‌ترین علت مرگ کارگران بوده؛ استان تهران با ۳۶۵ مورد بیشترین تلفات را داشته است.
سختی کار در گرمای بی‌سابقه
موج گرمای مرداد ۱۴۰۴ بی‌سابقه توصیف شده: در روزهای ۷ و ۸ مرداد ۶ استان کشور به دلیل دمای بالای ۵۰ درجه و هشدار قرمز هواشناسی ادارات را تعطیل یا دورکار کردند و پیش‌تر در ۲۱ تیر نیز ادارات ۱۵ استان به همین دلیل تعطیل شده بودند.
خوزستان کانون بحران بوده:
با دمای بالای ۵۰ درجه، کارگران ساختمانی مجبور به کار شبانه شدند، اما رئیس کانون انجمن‌های کارگران ساختمانی خوزستان می‌گوید بازرسان کار بدون توجه به این شرایط صبح‌ها بازرسی میکنند و همین موضوع باعث قطع بیمه بسیاری از کارگران شده، به‌طوری‌که از هر ۱۰ کارگر، بیمه ۹ نفر به‌ناحق قطع شده است.
جمع‌بندی تحلیلی
داده‌ها یک الگوی دوگانه را نشان می‌دهند: از یک‌سو نهادهای دولتی (ادارات، بانک‌ها) در برابر گرمای اقلیمی تعطیل میشوند، از سوی دیگر کارگران بخش‌های ساختمانی و صنعتی،بدون پوشش مشابه، یا مجبور به کار شبانه در دمای کشنده‌اند یا با بازرسی‌های نامتناسب با شرایط اقلیمی، بیمه‌شان قطع میشود.
این شکاف میان سیاست‌گذاری اقلیمی و حمایت کارگری، به‌ویژه در استان‌های جنوبی مثل خوزستان، دقیقاً همان الگوی نابرابری ساختاری است که در تقاطع محرومیت اقلیمی و عدالت اجتماعی در جنوب تثبیت شده است.
🆔@azambahramiran
این روزها که کلی گروه و شبکه و کانال در یوتیوب دردست روشنفکرگرایی اصلاح‌طلبانه است این نقد و نگاه بیش از همیشه ضروری است:
از سرکوب تا سبک زندگی: سازوکار تقلیل مبارزه در گفتمان جامعه‌شناسی اصلاح‌طلب
این نوع تحلیل، در دو لایه به تقلیل خواست‌ها و عادی‌سازی نظام سرکوب می‌رسد که در امتداد هم عمل میکنند:
لایه اول: جابه‌جایی فاعل تحلیل
وقتی مبارزه در قالب «نسل جدید تنها آزادی‌های اجتماعی می‌خواهد » صورت‌بندی میشود، محور تحلیل از کنش دولت (سرکوب، کشتار، حبس، هزینه اقتصادی تحمیلی) به کنش جامعه (خواستن، تمایل، تحول ارزشی) منتقل میشود.
سرکوب بستری طبیعی جلوه داده میشود برای «بلوغ نسلی» ، نه موضوعی که خودش باید حساب‌رسی شود.
این چارچوب، با تکیه بر گفتمان احتیاط در برابر «فروپاشی» و توصیف کنش مقاومتی به‌عنوان رفتاری غیرابزاری و ناکارآمد، اصلاح تدریجی را تنها مسیر «عقلانی» جا می‌زند و مقاومت را به خطای محاسباتیِ جامعه‌ی بی‌صبر تقلیل میدهد.
لایه دوم: مغالطه در تفکیک «آگاهی دموکراتیک» از «خواست آزادی مدنی و اجتماعی» است.
این تحلیل با ادعای اینکه معترضان «آگاهی دقیقی از دموکراسی ندارند» و خواستشان صرفاً آزادی‌های مدنی-اجتماعی است که «از خانه شروع میشود»، دو کار هم‌زمان انجام میدهد:
آگاهی دموکراتیک را به دانش نظری-نهادی تقلیل میدهد (گویی کسی که مطالبه‌اش با زبان تجربه زیسته بیان میشود، فاقد فهم سیاسی است) و از این رهگذر مشروعیت معرفتی معترض را زیر سؤال میبرد، در حالی‌که خواست آزادی مدنی و اجتماعی خود یکی از ستون‌های بنیادین دموکراسی است، نه نشانه فقدان فهم آن.
همینطور تلاش دارند با چسباندن برچسب «شروع از خانه» به این خواست، آن را به حوزه خصوصی و غیرسیاسی برانند دقیقاً همان حرکتی که به نظام امکان میدهد بدون تغییر در ساختار قدرت یا پاسخ‌گویی نهادی، با امتیازات نمایشی و مدیریت‌شده (تسهیل موردی، عقب‌نشینی‌های نمایشی) اعتراض را کنترل کند.
پیامد ترکیبی این تحلیل:
حاصل جمع این دو لایه این است که هزینه واقعی سرکوب (نهادهای مسئول، اقتصاد سیاسی خشونت، تصمیم‌های مشخص حاکمیتی) از کانون تحلیل خارج میشود و به جایش دو روایت جایگزین می‌نشیند: یکی جامعه‌شناسانه (تحول نسلی طبیعی) و دیگری روان‌شناسانه-فرهنگی (بلوغ‌نیافتگی سیاسی جامعه). هر دو روایت، در عمل، کنش سیاسی مقاومتی را از جایگاه حق و واکنش مشروع به رفتار غیرعقلانی یا نابالغ فرومی‌کاهند و به این ترتیب، چه آگاهانه چه نه، در خدمت عادی‌سازی وضعیت موجود عمل میکنند. به مصاحبه های اخیر محمد فاضلی به طور مثال نگاه کنید.
#زن_زندگی_آزادی
#تقلیل_سیستماتیک
🆔@azambahramiran
از سرکوب تا سبک زندگی: سازوکار تقلیل مبارزه در گفتمان جامعه‌شناسی اصلاح‌طلب
این نوع تحلیل، در دو لایه به تقلیل خواست‌ها و عادی‌سازی نظام سرکوب می‌رسد که در امتداد هم عمل میکنند:
لایه اول: جابه‌جایی فاعل تحلیل
وقتی مبارزه در قالب «نسل جدید تنها آزادی‌های اجتماعی می‌خواهد » صورت‌بندی میشود، محور تحلیل از کنش دولت (سرکوب، کشتار، حبس، هزینه اقتصادی تحمیلی) به کنش جامعه (خواستن، تمایل، تحول ارزشی) منتقل میشود.
سرکوب بستری طبیعی جلوه داده میشود برای «بلوغ نسلی» ، نه موضوعی که خودش باید حساب‌رسی شود.
این چارچوب، با تکیه بر گفتمان احتیاط در برابر «فروپاشی» و توصیف کنش مقاومتی به‌عنوان رفتاری غیرابزاری و ناکارآمد، اصلاح تدریجی را تنها مسیر «عقلانی» جا می‌زند و مقاومت را به خطای محاسباتیِ جامعه‌ی بی‌صبر تقلیل میدهد.
لایه دوم: مغالطه در تفکیک «آگاهی دموکراتیک» از «خواست آزادی مدنی و اجتماعی» است.
این تحلیل با ادعای اینکه معترضان «آگاهی دقیقی از دموکراسی ندارند» و خواستشان صرفاً آزادی‌های مدنی-اجتماعی است که «از خانه شروع میشود»، دو کار هم‌زمان انجام میدهد:
آگاهی دموکراتیک را به دانش نظری-نهادی تقلیل میدهد (گویی کسی که مطالبه‌اش با زبان تجربه زیسته بیان میشود، فاقد فهم سیاسی است) و از این رهگذر مشروعیت معرفتی معترض را زیر سؤال میبرد، در حالی‌که خواست آزادی مدنی و اجتماعی خود یکی از ستون‌های بنیادین دموکراسی است، نه نشانه فقدان فهم آن.
همینطور تلاش دارند با چسباندن برچسب «شروع از خانه» به این خواست، آن را به حوزه خصوصی و غیرسیاسی برانند دقیقاً همان حرکتی که به نظام امکان میدهد بدون تغییر در ساختار قدرت یا پاسخ‌گویی نهادی، با امتیازات نمایشی و مدیریت‌شده (تسهیل موردی، عقب‌نشینی‌های نمایشی) اعتراض را کنترل کند.
پیامد ترکیبی این تحلیل:
حاصل جمع این دو لایه این است که هزینه واقعی سرکوب (نهادهای مسئول، اقتصاد سیاسی خشونت، تصمیم‌های مشخص حاکمیتی) از کانون تحلیل خارج میشود و به جایش دو روایت جایگزین می‌نشیند: یکی جامعه‌شناسانه (تحول نسلی طبیعی) و دیگری روان‌شناسانه-فرهنگی (بلوغ‌نیافتگی سیاسی جامعه). هر دو روایت، در عمل، کنش سیاسی مقاومتی را از جایگاه حق و واکنش مشروع به رفتار غیرعقلانی یا نابالغ فرومی‌کاهند و به این ترتیب، چه آگاهانه چه نه، در خدمت عادی‌سازی وضعیت موجود عمل میکنند. به مصاحبه های اخیر محمد فاضلی به طور مثال نگاه کنید.
#زن_زندگی_آزادی
#تقلیل_سیستماتیک
🆔@azambahramiran