منطقه حفاظت‌شده جنگلی هلن یکی از ارزشمندترین زیستگاه‌های جنگلی زاگرس مرکزی است.

این منطقه در استان چهارمحال و بختیاری و در محدوده شهرستان‌های اردل، لردگان و کیار قرار دارد و حدود ۱۱۰ کیلومتر با شهرکرد فاصله دارد. وسعت آن نزدیک به ۴۰ هزار و ۲۰۰ هکتار است و پس از سبزکوه، دومین منطقه حفاظت‌شده این استان به شمار می‌رود.
شورای‌عالی حفاظت محیط زیست در سال ۱۳۷۷، در چارچوب سیاست حفاظت از ۱۰ درصد جنگل‌های کشور، هلن را برای حفاظت برگزید و در سال ۱۳۷۸ این تصمیم تصویب شد. مدیریت منطقه در سال ۱۳۸۹ از اداره‌کل منابع طبیعی به اداره‌کل حفاظت محیط زیست استان سپرده شد.
پوشش گیاهی هلن عمدتاً از جنگل‌های بلوط زاگرسی تشکیل شده و در برخی بخش‌های پرتراکم آن گونه‌های نادری از بلوط دیده می‌شود. رودخانه‌ها، آبشارها، چشمه‌های فراوان، دره‌ها و دشت‌های کوهستانی چشم‌اندازی متنوع پدید آورده‌اند و همین تنوع، زیستگاه مناسبی برای گونه‌های جانوری مختلف فراهم کرده است.
پهنه‌بندی حفاظتی، تعیین ظرفیت برد گردشگری و مشارکت جوامع محلی از راهکارهای کلیدی برای حفظ پایدار این میراث طبیعی به شمار می‌روند.

🆔@azambahramiran

✅️مافیای سفره: امنیت غذایی گروگان رانت و قدرت
*به مناسبت ۱۶ اکتبر، روز جهانی غذا*

گرسنگی در ایران فقط حاصل خشکسالی و تحریم نیست. ساختاری که واردات، توزیع و قیمت غذا را به شبکه‌ای از نهادهای دولتی، شبه‌دولتی و نظامی سپرده، سهم بزرگی در آن دارد؛ نهادهایی که پاسخ‌گوی هیچ‌کس نیستند.
پرونده «چای دبش» نمونه روشنی است. این گروه حدود ۳٫۳۷ میلیارد دلار ارز گرفت، اما کالایی به ارزش ۲٫۷ میلیارد یورو هرگز وارد کشور نشد و دو وزیر پیشین هم در این پرونده محکوم شدند. در نهاده‌های دامی، سالانه نزدیک به هفت میلیارد دلار ارز صرف واردات می‌شود و بازار در دست چند واردکننده است. سویای ارز دولتی تا هفت برابر نرخ مصوب در بازار آزاد فروخته شد.
برنج و گوشت هم از این چرخه بیرون نیستند. بنا بر گزارش‌ها، برنج پاکستانی با ارز ترجیحی کمتر از یک دلار برای هر کیلو خریده شد و حدود شش برابر در بازار داخلی به فروش رفت. واردات در فصل برداشت هم بارها گزارش شده و قیمت محصول کشاورز شمالی را شکسته است. در گوشت، فاصله دلار یارانه‌ای با قیمت بازار، قاچاق دام زنده به عراق را سودآور کرد، در حالی که مبارزه با قاچاق به خود سپاه سپرده شده بود. قرارگاه خاتم‌الانبیای سپاه طرح‌های بزرگ آب و آبیاری را هم در دست دارد و بنیاد مستضعفان در کشاورزی و صنایع غذایی حضوری گسترده دارد.
هزینه این ساختار را کشاورز خرده‌پا و خانواده‌های فقیر می‌پردازند. در خرداد ۱۴۰۵ تورم نقطه‌به‌نقطه به ۸۸٫۶ درصد رسید و خوراکی‌ها پیشتاز گرانی بودند. به آمار فائو، مصرف لبنیات ایرانیان از ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۴ حدود یک‌سوم کم شده است.
#امنیت_غذایی با شفافیت آغاز می‌شود: انتشار فهرست دریافت‌کنندگان ارز، شکستن انحصار واردات و خروج نهادهای نظامی از اقتصاد غذا. سفره مردم نباید ابزار انباشت ثروت و قدرت باشد.

🆔@azambahramiran

فراخوان شرکت در دومین جلسه کارگاه «اقتصاد سیاسی آب در ایران»

📆 زمان: پنج شنبه ۲۳ مهر ساعت ۱۷

دبیرخانه اجرایی پارلمان آب کمپین مردمی حمایت از زاگرس مهربان، دومین جلسه کارگاه «اقتصاد سیاسی آب در ایران» در قالب دوره پاییزه مجموعه «یک جرعه علوم انسانی» را این هفته برگزار می‌کند.

این کارگاه با تدریس #شهرام_اتفاق، پژوهشگر اقتصاد سیاسی محیط زیست و به‌صورت حضوری و مجازی روز پنج شنبه ۲۳ مهر و کل دوره به‌صورت هفتگی برگزار خواهد شد.

🗒️ سرفصل‌ دومین جلسه این کارگاه عبارت‌است از:
رابطه اقتصاد با آب: تعریف توسعه، کشاورزی در ایران، اقتصاد کشاورزی، آب به‌عنوان کالای عمومی یا خصوصی و الگوهای توزیع منابع کمیاب

علاقه‌مندان برای ثبت‌نام و کسب اطلاعات بیشتر می‌توانند با شماره ۰۹۱۹۷۱۵۹۰۲۱ تماس بگیرند و یا به لینک زیر مراجعه کنند:
https://www.aposhlog.ir/writings/w-mumah8yt-1

👈شرط تشکیل کلاس، تکمیل حدنصاب ۱۰ نفر عنوان شده و ظرفیت محدود است. هزینه شرکت در هر جلسه ۱۰۰ هزار تومان و هزینه دوره کامل هفت‌جلسه‌ای ۴۰۰ هزار تومان است.

🔗برای اطلاعات بیشتر و چگونگی شرکت در این جلسه و یا کل دوره و یا نحوه پرداخت به لینک زیر مراجعه کنید:
https://t.me/CC_AP/2618

#کارگاه
#سمینار
#اقتصاد_سیاسی
#اقتصاد_سیاسی_آب

‏🆔@azambahramiran

📢 زیست‌بوم ۳۶۰ حالا در یوتیوب
دوستان عزیز و علاقه مندان به زیست بوم از ما حمایت کنید
به مناسبت روزهای جهانی زنان روستایی، غذا و امنیت غذایی و ریشه‌کنی فقر، کانال یوتیوب گروه زیست‌بوم ۳۶۰ را راه‌اندازی کردیم.
🌱 در این کانال، دیدگاه‌ها و گفت‌وگوهای پژوهشگران و کارشناسان را با شما در میان می‌گذاریم. از مهم‌ترین بحران امروز ایران می‌گوییم: غارت و تخریب منابع طبیعی و تاریخی محیط زیست، و پیامدهای آن بر زندگی مردم،
🤝 در این مسیر همراه و حامی ما باشید:
▫️ کانال را دنبال کنید (Subscribe)
▫️ ویدئوها را ببینید و با دیگران به اشتراک بگذارید
▫️ پیشنهادها و پرسش‌هایتان را در بخش نظرات بنویسید
🔗 لینک کانال یوتیوب:
http://www.youtube.com/@ZISTBOOM360
#زیست_بوم_۳۶۰ #محیط_زیست_ایران #زنان_روستایی #امنیت_غذایی #مقابله_با_فقر
🆔@azambahramiran
✅@zistboom360

✅️جاده‌ای که لوت را از یونسکو بیرون می‌برد

هواپیمایی ماهان در عرصه‌ی ثبت‌شده‌ی جهانی بیابان لوت مشغول جاده‌سازی برای ساخت یک دریاچه مصنوعی است. هلدینگ ماهان از ۱۳۹۵، پس از ثبت جهانی لوت، به‌عنوان «معین اقتصادی» وارد منطقه شهداد شد.
پیشینه: پس از شکل‌گیری دو دریاچه فصلی در لوت در سال ۱۳۹۸، بحث جاده‌سازی برای ماهان مطرح شد. بهمن ۱۴۰۳ استفاده از ماشین‌آلات سنگین ممنوع و قرار شد کار تا تصویب طرح متوقف بماند.
وضعیت فعلی: به گفته‌ی مدیر پایگاه لوت، پروژه بدون مجوز میراث فرهنگی ادامه دارد و حدود ۱۰ کیلومتر از مسیر ۱۳ کیلومتری شن‌ریزی شده است.
نگرانی: ارزش جهانی لوت به فرایندهای طبیعی و ژئومورفولوژیک آن وابسته است و رسانه‌ها از خطر خروج لوت از فهرست یونسکو هشدار داده‌اند.
مصاحبه رومینا،کارشناس و پژوهشگر میراث تاریخی،با ایران وایر از خطری می‌گوید که نخستین میراث طبیعی ثبت‌شده‌ی ایران را تهدید می‌کند.

https://youtu.be/rC0aNC7XnNY?is=siS88ujTklVGZdhZ

🆔@azambahramiran

✅️ارثی شدن فقر: آنچه می‌دانیم
#روز_جهانی_فقر

فقر بیش از آنکه وضعیتی فردی باشد، سازوکاری بازتولیدشونده است. گزارش سازمان همکاری و توسعه‌ی اقتصادی (OECD) برآورد کرده که در کشورهای عضو، فرزندان خانواده‌های کم‌درآمد به‌طور میانگین چهار تا پنج نسل لازم دارند تا به درآمد متوسط جامعه برسند. این فاصله در جوامع نابرابرتر بسیار طولانی‌تر است؛ همان رابطه‌ای که «منحنی گتسبی بزرگ» مایلز کوراک نشان می‌دهد: هرچه نابرابری بیشتر، سرنوشت فرزندان وابسته‌تر به جایگاه والدین.
این انتقال از چند مسیر رخ می‌دهد.

کمبود مادی در سال‌های نخست زندگی، از سوءتغذیه تا مسکن ناامن، بر رشد جسمی و شناختی کودک اثری اغلب جبران‌ناپذیر می‌گذارد. کودکان فقیر به مدارس ضعیف‌تر دسترسی دارند، زودتر ترک تحصیل می‌کنند و به بازار کار غیررسمی رانده می‌شوند. مکان نیز نقش دارد: پژوهش‌های راج چتی نشان داد کودکانی که در سنین پایین به محله‌های کم‌فقرتر نقل مکان کرده‌اند، در بزرگسالی درآمد بالاتری داشته‌اند. فشار روانی مزمن و فقدان سرمایه‌ی اجتماعی هم افق انتخاب‌ها را تنگ‌تر می‌کند.
ارثی شدن فقر پیامد ساختارهایی است که فرصت‌ها را نابرابر توزیع می‌کنند، نه ناتوانی فردی. شواهد، از جمله کارهای جیمز هکمن، نشان می‌دهد سرمایه‌گذاری در اوایل کودکی بالاترین بازده اجتماعی را دارد و انتقال نقدی هدفمند، آموزش عمومی باکیفیت و کاهش جدایی‌گزینی مکانی از ابزارهای مؤثر شکستن این چرخه‌اند. در جوامعی که تورم مزمن، بحران‌های زیست‌محیطی و نابرابری منطقه‌ای هم‌زمان عمل می‌کنند، این خطر دوچندان است؛ خشکسالی و مهاجرت اجباری به حاشیه‌ی شهرها فقر را عمیق‌تر می‌کند و کودکان را وارث محرومیتی می‌سازد که هیچ نقشی در پدید آوردنش نداشته‌اند. شکستن این زنجیره پیش از هر چیز مسئله‌ی عدالت است.

🆔@azambahramiran

🌱 طبیعت، نخستین کلاس درس

آشتی و آموزش کودکان و محیط زیست
گفت‌وگویی شنیدنی با پژوهشگران و کارشناسان حوزه‌ی کودک، آموزش کودکان و شیوه‌های نوین یادگیری.
در این برنامه روایتی تازه می‌شنوید از اهمیت آموزش، و از اینکه چطور می‌شود معلمان و کودکان را برای شناخت طبیعت و درک مفاهیم توسعه‌ی پایدار توانمند کرد. از آموزش محیط زیستی و سواد انتقادی می‌گوییم تا پیوند دوباره‌ی کودکان با طبیعت.
🎙 مهمانان: پریسا کاکایی، پروانه حسینی، آمنه عسکری
🎤 پنل‌گردان: اعظم بهرامی
🗓 یکشنبه ۳ آبان ۱۴۰۵ (۲۵ اکتبر ۲۰۲۶)
⏰ ۱۷:۰۰ تا ۱۸:۳۰ به وقت اروپای مرکزی | ۱۹:۳۰ تا ۲۱:۰۰ به وقت ایران
🔗 ورود از طریق گوگل میت:
https://meet.google.com/rct-iczh-xjc
✅ شرکت برای عموم آزاد است.
📌 این تاریخ را همین حالا در تقویمتان یادداشت کنید تا این گفت‌وگو را از دست ندهید. اگر معلم، والد یا فعال حوزه‌ی کودک می‌شناسید، این پیام را برایش بفرستید.
🌿 میزبان: زیست‌بوم ۳۶۰، گروه محیط زیست و توسعه‌ی پایدار
◀️youtube.com/@ZISTBOOM360

✅@zistboom360

https://smarturl.click/26o8MZ

گفتگوی تازه ام با رادیو فردا درمورد آخرین وضعیت #چیتگر

🆔@azambahramiran

نان اوران کوچک

افزایش کودکان کار در کلان‌شهرها پیش از هر چیز بازتاب بحران اقتصادی است: تورم، سقوط قدرت خرید و بیکاری، خانواده‌های فقیر را ناچار میکند کودک را به نان‌آور تبدیل کنند. مهاجرت از روستاها و شهرهای کوچک، و حضور خانواده‌های مهاجر افغانستانی بدون مدرک، این جمعیت را در حاشیهٔ شهرهای بزرگ متمرکز کرده. آمار رسمی به‌روزی وجود ندارد؛ وزارت کار در سال ۱۳۹۶ شمار کودکان کار کشور را ۵۰۰ هزار نفر اعلام کرد و برآوردهای غیررسمی از حدود ۷۰ هزار کودک کار فقط در تهران خبر می‌دهند.
نقش حکومت در این بحران دوگانه است: سیاست‌های اقتصادی ناکارآمد، کوچک شدن حمایت‌های اجتماعی و هزینه‌های پنهان آموزش، زمینهٔ ورود کودکان به بازار کار را فراهم کرده وپاسخ نهادها بیشتر امنیتی و نمایشی است: جمع‌آوری، ساماندهی موقت و اخراج کودکان مهاجر، به‌جای حمایت پایدار از خانواده‌ها و برخورد با کارفرمایان و باندهای بهره‌کش. پراکندگی مسئولیت هم مشکل را تشدید کرده..
تا زمانی که فقر خانواده‌ها هدف سیاست‌گذاری نباشد و کودک کار به‌جای قربانی، «آسیب شهری» دیده شود، جمع‌آوری‌ها فقط این کودکان را از چشم‌ها دور می‌کند، نه از خیابان.

✅@zistboom360

ابزار اموزش
دوران کرونا شکاف دیجیتال میان کودکان شهری و کودکان روستایی و عشایری را آشکار کرد. به اعتراف مسئول شبکهٔ شاد، حدود ۳٫۵ میلیون دانش‌آموز ابزار هوشمند یا اینترنت نداشتند و ۲۱٪ از کل دانش‌آموزان از این شبکه محروم ماندند. بیش از 1/3روستاهای کشور زیرساخت لازم برای اتصال به شاد را نداشتند.
کودکان بسیاری هر روز کیلومترها راه می‌رفتند تا به نقطه‌ای با آنتن برسند، و در استان‌هایی اتصال یا بسیار دشوار بود یا اصلاً ممکن نبود.
این شکاف دو لایه دارد:نبود زیرساخت (آنتن، برق پایدار، اینترنت پرسرعت) و فقر خانواده‌ها برای خرید گوشی و تبلت.حتی در روستاهایی که اینترنت دارند، برخی خانواده‌ها توان خرید ابزار را ندارند. برای کودکان عشایر، کوچ فصلی و پراکندگی جغرافیایی هم مشکل را دوچندان می‌کند. پاسخ دولت بیشتر به خیریه‌ها و راه‌حل‌های موقت واگذار شد،نه سیاست پایدار. قطع و محدودیت‌های مکرر اینترنت این کودکان را بیش از دیگران آسیب‌پذیر میکند،چون جایگزینی ندارند.
نتیجه، عمیقتر شدن نابرابری آموزشی است: کودکی که امروز از ابزار و مهارت دیجیتال محروم است، فردا از بازار کار و فرصتهای برابر کار هم محروم میماند.

🆔@azambahramiran

زمین ایران دارد فرو می‌رود
در جهان،فرونشست ۱ تا ۲ سانتیمتر در سال «بحران» محسوب می‌شود.
در ایران داریم از اعداد چند برابر آن حرف می‌زنیم.
📍 کرمان،بدترین وضع کشور:
برخی مناطق کرمان بالای ۴۲ سانتیمتر در سال فرونشست دارند. دشت رفسنجان، مرکز تولید پسته صادراتی ایران، با نرخ ۲۰ تا ۲۵ سانتیمتر در سال در حال بلعیده‌شدن است.
📍 اصفهان، شهری که کامل در پهنه فرونشست افتاده:
اصفهان به دلیل قطع جریان زاینده‌رود، به‌طور کامل در پهنه فرونشست قرار گرفته و بسیاری از آثار تاریخی‌اش آسیب دیده‌اند. حدود ۲۸۵ مسجد و ۲۷۵ مدرسه در این پهنه‌ها هستند و ۳۰ تا ۳۵ مدرسه به همین دلیل تعطیل شده‌اند.
📍 تهران، بمب ساکت:
روند فرونشست در جنوب تهران طی دو سال اخیر سه برابر شده و بیشینه آن به ۳۳ سانتیمتر در سال رسیده. میانگین فرونشست ایران توسط اتحادیه اروپا حدود ۱۵ برابر میانگین طبیعی اعلام شده.
⚠️برداشت بی‌رویه آب زیرزمینی تهران ۴۰٪ آب مصرفی‌اش را از سفره‌های زیرزمینی تأمین می‌کند.
در تحقیق ۲۰۲۴، ایران در رتبه دوم جهان از نظر بیشترین میانگین فرونشست قرار گرفته است.
این دیگر بحران زیست‌محیطی نیست. زیرپای ایران دارد خالی میشود.
🆔@azambahramiran

✅️از کلاس درس تا خیابان: موج اعتراض دانش‌آموزی در فرانسه و ایتالیا

موجی که سپتامبر ۲۰۲۶ از دبیرستانی در حومه‌ی پاریس آغاز شد، در نگاه اول اعتراضی صنفی بود به کلاس‌های بی‌معلم، ساختمان‌های فرسوده و کلاس‌های پرجمعیت. اما در کمتر از سه هفته بیش از هزار دبیرستان را درگیر کرد و دانشگاه‌ها و سندیکاها را هم با خود همراه کرد. در ۱۷ اکتبر دانش‌آموزان کنار جلیقه‌زردها، کارگران، پرستاران و کشاورزان در اعتراض به گرانی به خیابان آمدند. ت
گرانی حاملهای انرژی، بحث بودجه و فضای پیش از انتخابات هم به این گسترش دامن زد. دولت آن را دست‌کاری چپ رادیکال خواند و چپ رادیکال آشکارا از آن حمایت کرد. اما سرعت و گستره‌ی جنبش نشان می‌داد نارضایتی انباشته‌ای راه بیرون آمدن پیدا کرده است.
در ایتالیا موج از ۵ اکتبر با اشغال مدارس تورین رسید و حول فرمان قانونی مدرسه‌ی دولت ملونی شکل گرفت. این فرمان سهم دانش‌آموزان خارجیِ تازه‌وارد را در هر کلاس به ۳۰٪ محدود می‌کند و برقع و نقاب را در مدرسه ممنوع می‌کند. دولت به شکاف واقعی زبانی و تحصیلی استناد می‌کند. منتقدان می‌گویند قانون کمتر از نیم درصد دانش‌آموزان را شامل می‌شود و بدون بودجه‌ی اضافه است. اثر عملی‌اش کوچک است و بار نمادینش سنگین، و شعار «اینجا هیچ‌کس خارجی نیست» از همین‌جا آمد. با این حال جنبش را نمی‌توان به مسئله‌ی مهاجران یا مسلمانان تقلیل داد. خواسته‌ها، یعنی معلم، بودجه، ساختمان و توقف گرانی، همگانی است.
در ایتالیا سندیکای چپ معلمان با قانون مخالفت کرد اما اعتصاب نکرد، و جنبش بیشتر دانش‌آموزی ماند تا اجتماعی. در مجموعه رویکرد اصناف و احزاب حمایت از خواست معترضین و مطالبه برای تغییر رو به دولت بوده تا حضور خیابانی.
بخشی از این وضعیت یادآور تجربه‌ی کووید است. همه‌گیری نشان داد سرمایه‌گذاری در فضا، نیروی انسانی و خدمات سلامت عمومی چقدر ناکافی و آسیب‌پذیر بوده است. امروز آموزش عمومی هم زیر فشارهای هم‌زمان قرار گرفته است: افزایش دانش‌آموزانی با فرهنگ و زبان متفاوت، گرانی انرژی و هزینه‌ی اداره‌ی مدارس، توان اقتصادی کمتر خانواده‌ها، و کمبود معلم. پاسخ دولت‌ها، مثل دوران همه‌گیری، بیشتر تدابیر کوتاه‌مدت است تا برنامه‌ریزی پایدار.
اما زمینه‌ی اصلی، نابرابری‌ای است که اتحادیه اروپا در کاهش آن کند عمل کرده است. به محاسبه‌ی اکسفام، ثروتمندترین ۳۶۰۰ نفر اتحادیه به اندازه‌ی فقیرترین ۱۸۱ میلیون نفر ثروت دارند. ثروت میلیاردرها فقط در شش ماه اول ۲۰۲۵، ۴۰۵ میلیارد یورو بیشتر شد. در همین حال حدود یک‌پنجم جمعیت اتحادیه در خطر فقر مانده‌اند و شکاف اشتغال زنان و مردان در سه سال فقط حدود یک واحد کم شده است. در ایتالیا، فقر در خانواده‌های خارجی پنج برابر خانواده‌های ایتالیایی است، و شکاف اشتغال جنسیتی دو برابر میانگین اتحادیه است.
در چنین شرایطی اعتراض‌ها به هم می‌پیوندند. خشم از گرانی سوخت که جلیقه‌زردها و کامیون‌داران جنوب ایتالیا را به خیابان آورد، اعتصاب کارگران بنادر علیه جنگ، جنبش اقلیم و حالا اعتراض دانش‌آموزان، در شعار «بودجه برای آموزش، نه برای تسلیحات» به هم رسیده‌اند. این هم‌گرایی بی‌رهبر و پراکنده است و احزاب و سندیکاها فقط بخشی از آن را نمایندگی می‌کنند. اینکه به جنبشی ماندگار تبدیل شود یا با تعطیلات پاییزی فروکش کند، در هفته‌های آینده و در اعتصاب عمومی ۳۰ اکتبر ایتالیا روشن‌تر می‌شود.
#اعتصابات_در_اروپا

🆔@azambahramiran

🌱 طبیعت، نخستین کلاس درس
آشتی و آموزش کودکان و محیط زیست
گفت‌وگویی شنیدنی با پژوهشگران و کارشناسان حوزه‌ی کودک، آموزش کودکان و شیوه‌های نوین یادگیری.
در این برنامه روایتی تازه می‌شنوید از اهمیت آموزش، و از اینکه چطور می‌شود معلمان و کودکان را برای شناخت طبیعت و درک مفاهیم توسعه‌ی پایدار توانمند کرد. از آموزش محیط زیستی و سواد انتقادی می‌گوییم تا پیوند دوباره‌ی کودکان با طبیعت.
🎙 مهمانان: پریسا کاکایی، پروانه حسینی، آمنه عسکری
🎤 پنل‌گردان: اعظم بهرامی
🗓 یکشنبه ۳ آبان ۱۴۰۵ (۲۵ اکتبر ۲۰۲۶)
⏰ ۱۷:۰۰ تا ۱۸:۳۰ به وقت اروپای مرکزی | ۱۹:۳۰ تا ۲۱:۰۰ به وقت ایران
🔗 ورود از طریق گوگل میت:
https://meet.google.com/rct-iczh-xjc
✅ شرکت برای عموم آزاد است.
📌 این تاریخ را همین حالا در تقویمتان یادداشت کنید تا این گفت‌وگو را از دست ندهید. اگر معلم، والد یا فعال حوزه‌ی کودک می‌شناسید، این پیام را برایش بفرستید.
🌿 میزبان: زیست‌بوم ۳۶۰، گروه محیط زیست و توسعه‌ی پایدار
◀️https://youtube.com/@zistboom360?si=_C6GVYUZWHwWK16Q

🌱t.me/zistboom360

🆔@azambahramiran

حیات‌وحش؛ سرمایه‌ای که دوباره ساخته نمی‌شود

✅هر سرزمین دو نوع سرمایه دارد: آنچه می‌توان ساخت و آنچه فقط می‌توان نگه داشت.
جاده را می‌شود دوباره کشید، کارخانه را می‌شود جابه‌جا کرد، اما گونه‌ای که منقرض شود دیگر بازنمی‌گردد.

پلنگ ایرانی نمونهٔ روشن این سرمایه است. ایران آخرین سنگر این زیرگونه است و برآوردهای تازه از کمتر از ۸۰۰ قلاده خبر می‌دهند. زیستگاه پلنگ در جهان از ۳۵ میلیون کیلومتر مربع در سال ۱۷۵۰ به حدود ۸٫۵ میلیون کیلومتر مربع رسیده و در شش منطقه از آسیا ۹۵ درصد زیستگاه‌هایش به‌علت توسعهٔ اقتصادی از بین رفته است.

پلنگ در بالای زنجیرهٔ غذایی است. جایی که پلنگ زنده بماند، یعنی کوه، جنگل، طعمه و آب هنوز سالم‌اند. حفاظت از پلنگ در واقع حفاظت از کل یک زیست‌بوم است؛ همان زیست‌بومی که خاک را نگه می‌دارد، آب را پالایش می‌کند و زندگی مردم محلی به آن گره خورده است.
مشکل، توسعه نیست؛ توسعهٔ بی‌ارزیابی است. وقتی جاده، معدن و سد بدون ارزیابی زیست‌محیطی و بی‌توجه به کریدورهای حیات‌وحش ساخته می‌شوند، زیستگاه‌ها تکه‌تکه می‌شوند و جانوران در جزیره‌هایی کوچک گرفتار می‌مانند.

✅@zistboom360

‍ هم‌پیمان طبیعت یا جوینده‌ی پول؟ جمهوری اسلامی در کاپ ۱۷ ایروان

در #ایروان، کشورها در کاپ ۱۷ کنوانسیون تنوع زیستی گرد آمده‌اند تا درباره‌ی نجات طبیعت تصمیم بگیرند. پرسش این است که نمایندگان جمهوری اسلامی آنجا دنبال چه هستند.
✅️واقعیت در خانه
زیستگاه‌ها با سرعتی بی‌سابقه از بین می‌روند.
کاربری مراتع و جنگل‌ها به‌طور گسترده تغییر می‌کند.
شکار غیرقانونی و مافیای قاچاق حیات وحش آزادانه فعال‌اند.
بودجه‌ی مناطق حفاظت‌شده عملاً قطع شده است.
محیط‌بانان بی‌پشتوانه‌اند و فعالان حیات وحش به‌جای حمایت، با اتهام جاسوسی روبه‌رو شده‌اند.
آنچه باید در ایروان مطرح می‌شد
حفاظت از جنگل‌های هیرکانی، میراث جهانی‌ای که زیر فشار تخریب و تغییر کاربری است.
آلودگی رود ارس، مسئله‌ای مشترک با همین کشور میزبان که بهترین فرصت برای طرح آن همین نشست بود.
برنامه‌های منطقه‌ای برای اکوسیستم‌های مرزی، از تالاب‌های مشترک تا زیستگاه‌های گونه‌های مهاجر.
✅️آنچه در عمل مطرح می‌شود
پول بیشتر، رفع تحریم و مشکلات مالی. این روایت در هر نشست بین‌المللی تکرار می‌شود.
پرسش اصلی
تحریم‌ها بی‌اثر نیستند و هزینه‌های واقعی دارند. اما سهم محیط زیست از بودجه‌ی ملی، حتی در سال‌های بدون تحریم، همیشه ناچیز بوده است. حکومتی که در بودجه‌ی خودش طبیعت را در انتهای اولویت‌ها گذاشته، چه تضمینی می‌دهد که پول رفع تحریم به حفاظت برسد؟
مشکل محیط زیست ایران پیش از کمبود پول، کمبود اراده و برنامه و نداشتن کوچکتربن اولویت در نگاه حاکمیت است.
تا وقتی حفاظت در داخل جدی گرفته نشود، درخواست پول در صحنه‌ی جهانی بیش از آنکه برای طبیعت باشد، برای خود حکومت است.
#کوپ_تنوع_زیستی

🆔@azambahramiran

کاپ ۱۷ در ایروان؛ ایران باید از چه چیزی حساب پس بدهد؟
از ۱۹ تا ۳۰ اکتبر، کشورها برای نخستین بار پیشرفت «چارچوب جهانی تنوع زیستی کونمینگ-مونترال» را بازبینی می‌کنند. بخش وزارتی نشست ۲۷ و ۲۸ اکتبر برگزار می‌شود.
وضع جهان
هدف ۳۰ در ۳۰: حفاظت از ۳۰٪ خشکی و دریا تا ۲۰۳۰
وضع فعلی: ۱۷.۶٪ خشکی و ۸.۴٪ اقیانوس‌ها
برای رسیدن به هدف، مناطق حفاظت‌شده در خشکی باید تقریباً دو برابر و در دریا بیش از سه برابر شوند.
کمتر از ۵٪ خشکی جهان زیر پوششی است که اثربخشی مدیریتش ارزیابی شده. یعنی «روی نقشه حفاظت‌شده» لزوماً به معنی «واقعاً حفاظت‌شده» نیست.
۱۱۳ کشور برنامه‌ی ملی جدید (NBSAP) ارائه کرده‌اند، در برابر ۵۵ کشور یک سال پیش.
ایران در این آینه
حدود ۱٬۳۰۰ گونه‌ی مهره‌دار، ۸٬۰۰۰ گونه‌ی گیاهی و ۳۰٬۰۰۰ گونه‌ی بی‌مهره شناسایی شده است. حدود ۱۳۰ گونه‌ی جانوری در خطر انقراض‌اند.
یوزپلنگ آسیایی: حدود ۲۰۰ قلاده در دهه‌ی ۱۹۷۰، و ۱۷ قلاده در ۲۰۲۵ طبق اعلام رئیس سازمان محیط زیست. افت بیش از ۹۰٪.
دریاچه ارومیه: بیش از ۴۰ سد روی رودهای تغذیه‌کننده‌اش ساخته شد و بستر خشک آن امروز کانون طوفان نمک است.
🆔@azambahramiran
✅@zistboom360

۵۲ روز حبس زهره قدیمی در مشهد؛ اتهامات امنیتی علیه مادر یک فعال محیط‌زیست بر اساس گفت‌وگوهای خصوصی

زهره قدیمی، معلم سابق و مادر ابوالفضل جغتایی، فعال محیط‌زیست شناخته‌شده با عنوان «پسر سبز ایران»، بیش از ۵۲ روز است که در زندان وکیل‌آباد مشهد نگهداری می‌شود. به گفته فرزندش، این زن ۴۵ ساله پس از احضار مجدد در شهریورماه ۱۴۰۵ با اتهام‌های سنگین امنیتی مواجه شده است.

ابوالفضل جغتایی اعلام کرده که او و والدینش در آخرین پنجشنبه سال ۱۴۰۴، هنگام حضور بر مزار بستگان خود در آرامستان بهشت‌رضای مشهد، توسط ماموران لباس‌شخصی بازداشت شدند. به گفته او، مادرش ابتدا بازداشت نشده بود، اما پس از مشاهده بازداشت همسر و فرزندش و درخواست همراهی با آنان، خود نیز بازداشت شد.

این فعال محیط‌زیست گفته است که اتهام اولیه خانواده، شرکت در مراسم یادبود کشته‌شدگان اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴ بوده؛ اتهامی که آن را رد کرده است. هر سه نفر در روزهای نخست فروردین‌ماه با سپردن وثیقه آزاد شدند، اما زهره قدیمی در شهریورماه بار دیگر احضار شد و پس از طرح اتهام‌های جدید به زندان انتقال یافت.

زهره قدیمی، متولد سال ۱۳۶۰، دانش‌آموخته ادبیات فارسی است که سابقه تدریس دارد و به‌عنوان منشی آموزشگاه زبان فعالیت می‌کرده است. فرزندش با رد اتهام‌های امنیتی اعلام کرده که بخش عمده مستندات پرونده به مکالمات خصوصی و دونفره آنان مربوط می‌شود و هیچ‌یک از این گفت‌وگوها با هدف اقدام علیه امنیت کشور در فضای عمومی منتشر نشده است.

#زهره_قدیمی
#زن_زندگی_آزادی
#زندانی_سیاسی_آزاد_باید_گردد
@nedaeziran

✅نشت نفت در خلیج فارس: داده‌ها، اکوسیستم و غیبت در دیپلماسی تنوع زیستی

زمینه. از ۲۸ فوریه ۲۰۲۶ جنگ آمریکا و ایران آغاز شده و ترافیک و حملات به کشتی‌ها در تنگه‌ی هرمز افزایش یافته است. IMO از ۶۵ حادثه‌ی تأییدشده از ابتدای مارس تا اوت گزارش می‌دهد. مطالعه‌ی دانشگاه جنوب فلوریدا با داده‌ی ماهواره‌ای ناسا نشان داد وسعت لکه‌های نفتی در مارس ۲۰۲۶ حدود چهار برابر مارس سال قبل بود.
رویدادهای اصلی:
خارک (۶ تا ۱۰ مه): لکه‌ای بیش از ۵۰ کیلومتر مربع (بنابه Orbital EOS ). خارک مسیر حدود ۹۰٪ صادرات نفت ایران است. برآوردها از چند هزار تا ۸۰ هزار بشکه متفاوت است. شرکت پایانه‌های نفتی ایران نشت را تکذیب کرد و گفت MEMAC هم نشانه‌ای از نشت گزارش نکرده است. علت در منابع روشن نیست؛ زیرساخت فرسوده و ظرفیت ذخیره‌سازی پُر از احتمال‌هاست.
قشم و هنگام (اوت): آلودگی به جنگل‌های حرای قشم و ساحل شیب‌دراز، محل تخم‌گذاری لاک‌پشت‌های منقاردار، رسید. منبع مورد مناقشه است: TankerTrackers حمله‌ی ایران به کشتی Minoan Pioneer را عامل می‌داند و مقام‌های ایرانی آن را پیامد «تجاوز نظامی» می‌خوانند. مسئول محیط زیست هرمزگان ۱۲ اوت گفت ساحل «تقریباً کامل» پاک شده، در حالی که کارشناسان درباره‌ی حرا هشدار می‌دهند و یادآوری می‌کنند شست‌وشوی شدید می‌تواند آسیب دوباره بزند.
شیدور (NYT، اوت): نفت به جزیره‌ی حفاظت‌شده‌ی محل زیست لاک‌پشت و دلفین رسید.
عمان: تانکر Caroline Bezengi با ۸۰۰ هزار تا یک میلیون بشکه، لکه‌ای بیش از ۲٬۰۰۰ کیلومتر مربع در منطقه‌ی حفاظت‌شده. این حادثه جدا از جنگ گزارش شده، اما عملیات پاکسازی به دلیل نبود مجوز نیروهای ایرانی دچار مانع شد (Reuters).
چرا خلیج فارس آسیب‌پذیر است؟ حوضه‌ای کم‌عمق و نیمه‌بسته با گردش آب کند؛ نفت می‌ماند و در رسوبات ته‌نشین می‌شود. کارشناسان دانشگاه‌های ساوت‌همپتون و دیگران تهدید را برای ماهیگیری، اکوسیستم‌های حساس، کوچ‌نشینان ساحلی و آب‌شیرین‌کن‌هایی که مستقیماً از خلیج آب می‌گیرند برآورد می‌کنند. مدل‌سازی Windward نشان داد لکه‌ی خارک می‌تواند در حدود ۴ روز به آب‌های قطر برسد. این پیش‌بینی مدل است، نه مشاهده. تعداد دقیق ماهیگیران آسیب‌دیده یا خسارت ماهی را در منابع پیدا نکردم؛ ارزیابی مستقل هنوز منتشر نشده است.
در کاپ ۱۷ چه گفته شد؟
پزشکیان ۱۶ اکتبر در نشست رهبران گفت جنگ به اکوسیستم‌های ایران آسیب می‌زند، سلاح‌ها فلزات سنگین و مواد خطرناک آزاد می‌کنند، و خواستار سازوکارهای بین‌المللی شفاف شد. از «تنوع زیستی در خلیج فارس» نام برد و از «بستر یِرِوان برای اکوسیستم‌های کوهستانی و آب شیرین» حمایت کرد.
عمان در نشست رهبران، تعهد کلی به چارچوب کونمینگ-مونترال را بیان کرد. اما به نشت نفت اشاره‌ای نکرد. اما همین عمان ۱۲ اکتبر در نشست وزرای محیط زیست شورای همکاری خلیج فارس (GCC) در منامه پیشنهاد پاسخ مشترک به نشت‌های دریایی را داد؛ یعنی این موضوع برایش در کانال منطقه‌ای مهم و قابل طرح بود اما در کاپ از ان صحبتی نکرد.
حمایت کشورهای حاشیه‌ی خلیج فارس از موضع ایران: هیچ کدام از کشورهای حاشیه خلیج فارس از ادعاهای حاکمیت ایران حمایت نکرد. ایران تنگه هرمز را برای کشتی‌های متحدان آمریکا بسته نگه داشته و بحرین از هدف‌گیری پهپادهای ایرانی شکایت دارد. دعوای غرامت ایران («هر طرفی که از کشتیرانی سود می‌برد، مسئول جبران است») هم مستقیماً متوجه همه این کشورهاست.
نشت نفت در دو چارچوب رقیب خوانده می‌شود: «پیامد جنگ» از نگاه ایران، و «ناامنی کشتیرانی و خطر برای آب‌شیرین‌کن‌ها» از نگاه کشورهای عربی. هیچ‌کدام در کاپ ۱۷ به دستور کاری مشخص تبدیل نشده است. در حالی که کنوانسیون کویت (۱۹۷۸) و سازمان ROPME/MEMAC هر هشت کشور حاشیه، از جمله ایران، را در پروتکل واکنش اضطراری به نشت نفت متعهد کرده‌اند. ابزار حقوقی موجود است؛ اما در منطقه اراده‌ی سیاسی برای استفاده از آن نیست.
خلیج فارس به شدت تخت فشار و خطر است شاید بشود پیش از پایان کاپ ۱۷ (۳۰ اکتبر)، نهادهای مدنی, در غیاب هرگونه مسئولیت پذیری حکومتها, خواستار ارزیابی مستقل چندجانبه‌ی ماهواره‌ای زیر نظر UNEP/MEMAC شوند.

🆔@azambahramiran

انتشار گازهای گلخانه‌ای ایران: رشدی خلاف جهت جهان

سیاست محیط زیستی جمهوری اسلامی در مجامع و کنفرانسهای جهانی تنها بر مطالبه پول استوار است و قصه سازی برای تحریم.
اما انها کوچکترین نقش و مسیئولیتی را در حوزه سیاست بین الملل نمی‌پذیرند.
گزارش «شکاف انتشار ۲۰۲۶» برنامه‌ی محیط زیست سازمان ملل (UNEP) نشان می‌دهد انتشار گازهای گلخانه‌ای ایران در سال ۲۰۲۵ حدود ۱۹ میلیون تن افزایش یافته است. ایران از نظر افزایش سالانه، پس از آمریکا و ترکیه، سوم جهان است.
چرا این عدد مهم است؟
انتشار جهانی در ۲۰۲۵ تقریباً ثابت ماند و رشد آن کمتر از یک درصد بود. انتشار ایران حدود ۱.۷ درصد رشد کرد، یعنی حدود دو و نیم برابر میانگین جهانی.
بسیاری از اقتصادهای بزرگ مسیر کاهش را شروع کرده‌اند. ایران در جهت مخالف حرکت می‌کند.
این رشد نتیجه‌ی توسعه‌ی اقتصادی پررونق نیست. در اقتصادی رخ داده که با رکود، تحریم و ناترازی انرژی درگیر است. یعنی ایران بیشتر آلوده می‌کند، بدون آنکه رفاه بیشتری بسازد.
ریشه‌ها
یارانه‌ی پنهان انرژی: سوخت ارزان، مصرف بی‌رویه را تشویق می‌کند و انگیزه‌ی بهره‌وری را از بین می‌برد.
نیروگاه‌های فرسوده: بخش بزرگی از برق کشور با راندمان پایین تولید می‌شود. در زمستان‌ها برای جبران کمبود گاز، مازوت سوزانده می‌شود.
سوزاندن گازهای همراه نفت: ایران از بزرگ‌ترین کشورهای جهان در فلرینگ است. گاز با ارزشی که می‌توانست برق یا درآمد بسازد، فقط آسمان را آلوده می‌کند.
عقب‌ماندگی انرژی‌های تجدیدپذیر: با وجود آفتاب و باد فراوان، سهم تجدیدپذیرها در تولید برق ناچیز مانده است.
نبود تعهد رسمی: ایران توافق پاریس را امضا کرده، اما مجلس هنوز آن را تصویب نکرده است. بنابراین هیچ هدف الزام‌آوری برای کاهش انتشار ندارد.
پیامد برای مردم
افزایش انتشار فقط یک عدد جهانی نیست. همان سوختی که گاز گلخانه‌ای تولید می‌کند، هوای تهران، اهواز، اصفهان و اراک را هم آلوده می‌کند. ایران همزمان یکی از آسیب‌پذیرترین کشورها در برابر تغییر اقلیم است: خشکسالی، فرونشست زمین، گرمای شدید و ریزگرد.
جمع‌بندی
مسئله‌ی ایران کمبود منابع نیست، حتی مدیریت ناکارآمد هم نیست بلکه نگاه حاکمیت به مصرف و اولیوت سرمایه گذاری و بحث سرمایه گذاری برای سلامت است. انرژی‌ای که هدر می‌رود، گازی که سوزانده می‌شود و هوایی که آلوده می‌شود، همه از یک ریشه می‌آیند: حکمرانی‌ای که هزینه‌ی تصمیم‌هایش را مردم و طبیعت می‌پردازند.

🆔@azambahramiran

✅️هوش محیط زیستی: هوش نسل ما

یک سؤال ساده
تی‌شرتی که پوشیده‌ای چقدر آب مصرف کرده است؟ بر اساس برآوردهای رایج، حدود ۲۷۰۰ لیتر. ما بی‌توجه نیستیم؛ این هزینه‌ها فقط دیده نمی‌شوند.
ایده‌ی گلمن
دنیل گلمن، نویسنده‌ی کتاب مشهور «هوش هیجانی»، در سال ۲۰۰۹ کتاب «هوش محیط زیستی» را نوشت. به گفته‌ی او، این هوش یعنی توانایی دیدن اثرات پنهان انتخاب‌های روزمره‌مان بر طبیعت، سلامت و جامعه، و تغییر رفتار بر اساس آن.
گلمن می‌گوید مغز ما برای دیدن خطرهای فوری ساخته شده، مثل ببری که حمله می‌کند. اما خطرهای کند و نامرئی، مثل تغییر اقلیم، فرونشست زمین یا هوای آلوده، زنگ خطر مغز را به صدا درنمی‌آورند. هوش محیط زیستی یعنی آموختن آنچه غریزه‌مان یاد نداده است.
سه ایده‌ی کلیدی او:
◀️چرخه‌ی عمر محصول: اثر هر کالا را از تولید تا زباله شدن ببینیم.
◀️شفافیت رادیکال: وقتی مردم بدانند، شرکت‌ها مجبور به تغییر می‌شوند.
◀️هوش جمعی: هیچ‌کس همه‌چیز را نمی‌داند. این هوش با اشتراک دانش ساخته می‌شود.
او بعدها از ایده‌ی «دست‌نشان» هم دفاع کرد. ردپا می‌پرسد «چقدر آسیب زدم؟» و دست‌نشان می‌پرسد «چقدر بهتر کردم؟»
نقدها
بار بیش از حد بر دوش فرد: بخش بزرگ آلودگی حاصل تصمیم دولت‌ها و شرکت‌هاست، نه سبد خرید ما. حتی مفهوم «ردپای کربن شخصی» با تبلیغات شرکت نفتی بی‌پی فراگیر شد.
دانستن کافی نیست: پژوهشگران از «شکاف دانش و عمل» می‌گویند. عادت، هزینه و نبود جایگزین مانع تغییر می‌شوند.
شفافیت به آزادی نیاز دارد: جایی که داده‌ها پنهان و رسانه‌ها محدودند، شفافیت رادیکال معنایی ندارد.
نگاه طبقه‌ی مرفه: انتخاب «محصول سبز» برای کسی ممکن است که پول و فرصت انتخاب دارد.

نسل جوان ایران
برای نوجوان و جوان ایرانی، بحران محیط زیست خبری دور نیست؛ تجربه‌ی روزمره است: مدرسه‌ی تعطیل به‌خاطر آلودگی، خاموشی وسط امتحان، قطعی آب و تالاب‌هایی که فقط در عکس‌های قدیمی مانده‌اند.
این نسل بسیاری از مهارت‌های هوش محیط زیستی را بی‌آنکه نامش را بداند، دارد:
اقتصاد چرخشی ایرانی: خرید و فروش دست‌دوم در دیوار، تعمیر به‌جای خرید نو.
فهم «آب مجازی»: صادرات هندوانه یعنی صادرات آب کشوری کم‌آب.
گوشی به‌عنوان ابزار: ثبت آلودگی، نقشه‌برداری زباله و روایت بحران‌های محلی.
داوطلبی: جوانانی که شبانه برای مهار آتش زاگرس و هیرکانی به کوه زده‌اند.
در ایران، هوش محیط زیستی هوش سیاسی هم هست. جایی که داده‌ها پنهان می‌شوند، باید پرسید: چه کسی تصمیم گرفت؟ چه کسی پاسخگوست؟

هوش محیط زیستی، هوش نسل ماست که از سبد خرید فراتر میرود و به پرسش از قدرت می‌رسد.

🆔@azambahramiran

🌊🛢 خلیج فارس؛ دریایی در محاصرهٔ آلودگی نفتی
خلیج فارس یک دریای نیمه‌بسته و کم‌عمق است و آب آن حدود ۲ تا ۵ سال طول می‌کشد تا با اقیانوس تبادل شود. یعنی هر آلودگی نفتی در آن می‌ماند و تجمع پیدا می‌کند.
اگر پالایشگاه‌ها و پایانه‌های نفتی ساحلی، مثل مناطق آبادان، ماهشهر و بندر امام، هدف حمله قرار بگیرند، نشت نفت و پساب‌های سمی مستقیم به دریا می‌رسد:
🔸 مرگ مرجان‌ها و تخریب زیستگاه آبزیان
🔸 آسیب به صنعت ماهیگیری و معیشت جوامع ساحلی
🔸 تهدید آب‌شیرین‌کن‌ها که میلیون‌ها نفر در حاشیهٔ خلیج به آن وابسته‌اند
🔸 ورود فلزات سنگین و هیدروکربن‌ها به زنجیرهٔ غذایی
تجربهٔ جنگ ۱۹۹۱ خلیج فارس، که میلیون‌ها بشکه نفت به دریا ریخت، نشان داد اثرات چنین آلودگی‌ای می‌تواند دهه‌ها باقی بماند.

🆔@azambahramiran