🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸
🌿🌸
🔴#برگی_از_تقویم_تاریخ
۶ تیر روز دختر در فرهنگ ایران: جشن نیلوفر
یکی از پرسشهایی که بسیار از نگارنده پرسیدهاند، این که در فرهنگ ایران چه روزی بهنام «روز دختر» نامگذاری شده است؟
این نگارنده در پاسخ به این پرسش، روز ششم از تیرماه یا جشن نیلوفر را بهعنوان روز دختر در فرهنگ ایران پیشنهاد میکند و در چرایی این پیشنهاد به چند نکته اشاره میکند:
اگرچه در بسیاری از منابع ایرانی همچون «آثارالباقیه» «التّفهیم» «زینالأخبار» و جز این، از جشن اسفندگان در روز پنجم اسفندماه باعنوان «روز زن و زمین» نام برده شده و تاکید شده است که اسفندگان «جشن ویژه زنان» یا روز آزادی زنان بوده و زنان و دختران در این روز جشن و شادی برپا میکردند و دخترانِ دمِ بخت یا شویناکرده به همسرگزینی برانگیخته میشدند، با این همه، اسفندگان ویژه همه زنان بود و اگر بخواهیم روزی را ویژه دختران و دوشیزگان برگزینیم، جشن نیلوفر گزینه شایستهای خواهد بود.
بیرونی، در آثارالباقیه اشاره میکند که جشن نیلوفر در خردادروز از تیرماه یا روز ششم از تیرماه برگزار میشود و همین دیدگاه در برهان قاطع نیز بازتاب دارد و میدانیم که گل نیلوفر نماد آناهيتا است.
چهره کیهانی آناهیتا، یک ایزدستاره یا ستارهبانوست که همان ستاره گردان یا سیاره «ناهید» یا «زهره» یا «ونوس» در سامانه خورشیدی است و پس از ماه، درخشانترین جرم آسمانی است که بههنگام شب از زمین دیده میشود.
آناهیتا یا «اَرِدویسوَر آناهیتا» زاینده رودی مینوی یا آسمانی بهنام «اَرِدویسورَ» "بهمعنی رود نیرومند" یا «اَرِدوی» است که سرچشمه همه رودها و آبهای روی زمین است، پس بر این پایه، آناهیتا ایزدبانوی آبها، سرچشمه پاکی و زايندگی است که نیایش آبانيشت در اوستا ویژه ستایش اوست. او بهخواست اهورا مزدا از فراز ستارگان بهسوی زمین اهورا آفریده روان میشود.
واژه «آناهیتا» یا آناهید یا ناهید بهمعنی پاک، بیآلایش، نیالوده و نماد دوشیزگی است که بعدها در کیش میترا، «پوشیده» نام گرفت و سپس ویژگیهای او یعنی باکرگی و معصومیت، در آیینهای دیگر بهصورت مریم و معصومه تجلی پیدا کرد و برهمین پایه، آناهیتا یا ناهید و نمادش نیلوفر از دیرباز نامی زیبا برای دوشیزگان ایرانی بودهاند.
ایزدبانو آناهیتا، در آبانیشت با ویژگیهای دوشیزهای زیبا، تندرست، بلندبالا، دلیر، برومند، کمر برمیان بسته، بلندآوازه، آزاده، بیآلایش، نازنین و نیرومند، و نژاده، ستوده شده است. او دوشیزهای خودساخته است که نه تنها برای شایستگیهایش بههیچ مردی وابسته نیست بلکه دوشیزگان کوشای دیگر را یاریرسان است.
در شهرهای مختلف ایران باستان، نیایشگاههایی بهنام آناهیتا در کنار آب برپا بود که برای نمونه میتوان به نیایشگاههای کنگاور و بیشابور، بیبی شهربانو در شهر ری و پیرسبز در اردکان اشاره کرد. در آبان یشت این نیایشگاهها، خانه آناهیتا نامیده میشوند و درباره آنها آمده است که آناهیتا دارنده هزار دریاچه و هزار رود است و در کرانه هریک از این دریاچهها، خانهای خوش ساخت و کلان پیکر با یکصد پنجره و یک هزار ستون خوشتراش برپاست.
همچنین برخی جایها بهیادمان آناهیتا دارای پسوند «دختر» بودند که برای نمونه میتوان از شهر «پلدختر» در لرستان "برگرفته از نام پلدختر بازمانده از دوره ساسانی بر رودخانه کشکان" یا «قلعه دختر» در کرمان نام برد. «سرآب نیلوفر» در کرمانشاه نیز یادمان آناهیتاست. آناهیتا از چنان جایگاهی برخوردار بود که نامش در سنگ نوشته اردشیر دوم هخامنشی در همدان آمده و نگارهاش در سنگنگاره تاقبستان در کرمانشاه نقش شده است.
در تندیسها یا سنگ نگارهها، آناهیتا چون دوشیزهای بلندبالا با تنپوشی زیبا و تاجی بر سر و سبوی آبی در دست نقششده است.
در آوند نقره مطلا از دوره ساسانی که در موزه هُنر «کلیولند» در ایالت اوهایو در آمریکا نگهداری میشود، آناهیتا در حالی نقش شده است که شاخهای گل نیلوفر را در دست دارد.
به نظر میرسد که ستایش ویژگیها و توانمندی زنانه آناهیتا در کنار آب، شادمانی و دستافشانی گروهی دختران در کنار سرآبهای پر از نیلوفر یا سرچشمهها و رودها و آبافشاندن، از آیینهای جشن نیلوفر بوده است. بر این بنیان، در این دوران جشن نیلوفر میتواند بهعنوان جشنی همیشگی برای بزرگداشت دختران شایسته و توانمند ایرانی در عرصههای مختلف زندگی همچون کار، ورزش، هنر، اخلاق و ... ثبت شود.
#عمرشون_جاودانه
🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸
#ارتباط_با_ما
#گروه_کتاب_ایرانشهر
@Bookcitychat
🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸
@Bookirancity
🌿🌸
🔴#برگی_از_تقویم_تاریخ
۶ تیر روز دختر در فرهنگ ایران: جشن نیلوفر
یکی از پرسشهایی که بسیار از نگارنده پرسیدهاند، این که در فرهنگ ایران چه روزی بهنام «روز دختر» نامگذاری شده است؟
این نگارنده در پاسخ به این پرسش، روز ششم از تیرماه یا جشن نیلوفر را بهعنوان روز دختر در فرهنگ ایران پیشنهاد میکند و در چرایی این پیشنهاد به چند نکته اشاره میکند:
اگرچه در بسیاری از منابع ایرانی همچون «آثارالباقیه» «التّفهیم» «زینالأخبار» و جز این، از جشن اسفندگان در روز پنجم اسفندماه باعنوان «روز زن و زمین» نام برده شده و تاکید شده است که اسفندگان «جشن ویژه زنان» یا روز آزادی زنان بوده و زنان و دختران در این روز جشن و شادی برپا میکردند و دخترانِ دمِ بخت یا شویناکرده به همسرگزینی برانگیخته میشدند، با این همه، اسفندگان ویژه همه زنان بود و اگر بخواهیم روزی را ویژه دختران و دوشیزگان برگزینیم، جشن نیلوفر گزینه شایستهای خواهد بود.
بیرونی، در آثارالباقیه اشاره میکند که جشن نیلوفر در خردادروز از تیرماه یا روز ششم از تیرماه برگزار میشود و همین دیدگاه در برهان قاطع نیز بازتاب دارد و میدانیم که گل نیلوفر نماد آناهيتا است.
چهره کیهانی آناهیتا، یک ایزدستاره یا ستارهبانوست که همان ستاره گردان یا سیاره «ناهید» یا «زهره» یا «ونوس» در سامانه خورشیدی است و پس از ماه، درخشانترین جرم آسمانی است که بههنگام شب از زمین دیده میشود.
آناهیتا یا «اَرِدویسوَر آناهیتا» زاینده رودی مینوی یا آسمانی بهنام «اَرِدویسورَ» "بهمعنی رود نیرومند" یا «اَرِدوی» است که سرچشمه همه رودها و آبهای روی زمین است، پس بر این پایه، آناهیتا ایزدبانوی آبها، سرچشمه پاکی و زايندگی است که نیایش آبانيشت در اوستا ویژه ستایش اوست. او بهخواست اهورا مزدا از فراز ستارگان بهسوی زمین اهورا آفریده روان میشود.
واژه «آناهیتا» یا آناهید یا ناهید بهمعنی پاک، بیآلایش، نیالوده و نماد دوشیزگی است که بعدها در کیش میترا، «پوشیده» نام گرفت و سپس ویژگیهای او یعنی باکرگی و معصومیت، در آیینهای دیگر بهصورت مریم و معصومه تجلی پیدا کرد و برهمین پایه، آناهیتا یا ناهید و نمادش نیلوفر از دیرباز نامی زیبا برای دوشیزگان ایرانی بودهاند.
ایزدبانو آناهیتا، در آبانیشت با ویژگیهای دوشیزهای زیبا، تندرست، بلندبالا، دلیر، برومند، کمر برمیان بسته، بلندآوازه، آزاده، بیآلایش، نازنین و نیرومند، و نژاده، ستوده شده است. او دوشیزهای خودساخته است که نه تنها برای شایستگیهایش بههیچ مردی وابسته نیست بلکه دوشیزگان کوشای دیگر را یاریرسان است.
در شهرهای مختلف ایران باستان، نیایشگاههایی بهنام آناهیتا در کنار آب برپا بود که برای نمونه میتوان به نیایشگاههای کنگاور و بیشابور، بیبی شهربانو در شهر ری و پیرسبز در اردکان اشاره کرد. در آبان یشت این نیایشگاهها، خانه آناهیتا نامیده میشوند و درباره آنها آمده است که آناهیتا دارنده هزار دریاچه و هزار رود است و در کرانه هریک از این دریاچهها، خانهای خوش ساخت و کلان پیکر با یکصد پنجره و یک هزار ستون خوشتراش برپاست.
همچنین برخی جایها بهیادمان آناهیتا دارای پسوند «دختر» بودند که برای نمونه میتوان از شهر «پلدختر» در لرستان "برگرفته از نام پلدختر بازمانده از دوره ساسانی بر رودخانه کشکان" یا «قلعه دختر» در کرمان نام برد. «سرآب نیلوفر» در کرمانشاه نیز یادمان آناهیتاست. آناهیتا از چنان جایگاهی برخوردار بود که نامش در سنگ نوشته اردشیر دوم هخامنشی در همدان آمده و نگارهاش در سنگنگاره تاقبستان در کرمانشاه نقش شده است.
در تندیسها یا سنگ نگارهها، آناهیتا چون دوشیزهای بلندبالا با تنپوشی زیبا و تاجی بر سر و سبوی آبی در دست نقششده است.
در آوند نقره مطلا از دوره ساسانی که در موزه هُنر «کلیولند» در ایالت اوهایو در آمریکا نگهداری میشود، آناهیتا در حالی نقش شده است که شاخهای گل نیلوفر را در دست دارد.
به نظر میرسد که ستایش ویژگیها و توانمندی زنانه آناهیتا در کنار آب، شادمانی و دستافشانی گروهی دختران در کنار سرآبهای پر از نیلوفر یا سرچشمهها و رودها و آبافشاندن، از آیینهای جشن نیلوفر بوده است. بر این بنیان، در این دوران جشن نیلوفر میتواند بهعنوان جشنی همیشگی برای بزرگداشت دختران شایسته و توانمند ایرانی در عرصههای مختلف زندگی همچون کار، ورزش، هنر، اخلاق و ... ثبت شود.
#عمرشون_جاودانه
🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸
#ارتباط_با_ما
#گروه_کتاب_ایرانشهر
@Bookcitychat
🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸
@Bookirancity
🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸
🌸🌿
🔴#چکامه
انسان ها را
از روی عکس هایشان
قضاوت نکنید
هیچ انسانی از دلتنگی هایش
عکس نمی گیرد ...
زندگی را یادمان ندادند
نگفتند کسی که میخنده، بیغم نیست
کسی که سکوت میکنه، لال نیست
کسی که بهت دست میده، دوست نیست
کسی که میبوستت، عاشقت نیست
یادمان ندادند، زود قضاوت نکنیم!
🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸
🌸🍂🌸@Bookirancity
🌸🌿
🔴#چکامه
انسان ها را
از روی عکس هایشان
قضاوت نکنید
هیچ انسانی از دلتنگی هایش
عکس نمی گیرد ...
زندگی را یادمان ندادند
نگفتند کسی که میخنده، بیغم نیست
کسی که سکوت میکنه، لال نیست
کسی که بهت دست میده، دوست نیست
کسی که میبوستت، عاشقت نیست
یادمان ندادند، زود قضاوت نکنیم!
🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸
🌸🍂🌸@Bookirancity